Ελληνικός τουρισμός 2025: Προκλήσεις και στρατηγικές για βιώσιμη ανάπτυξη

Συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία για το 2025 και προ­βλη­μα­τι­σμός για τα ζητή­ματα που ανα­δύ­ο­νται λόγω των γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων επι­κρα­τεί στον ελλη­νικό του­ρι­στικό κλάδο, μετά τις ιστο­ρικά υψηλές επι­δό­σεις του 2024 όπου κατα­γρά­φη­καν πάνω από 40 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της κρουα­ζιέ­ρας και εισπρά­ξεις που ξεπέ­ρα­σαν τα 21,6 δισ. ευρώ.

«Η προη­γού­μενη χρονιά, επι­βε­βαί­ωσε την ανθε­κτι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, σε μία εποχή πολ­λα­πλών ανα­τρο­πών και αβε­βαιο­τή­των» ανέφερε ο Γιάννης Παρά­σχης, πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) στη συνε­δρί­αση της 33ης τακτι­κής γενικής συνέ­λευ­σης που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε πρό­σφατα. «Η χρονιά που μας πέρασε απέ­δειξε στην πράξη πως ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός δεν είναι απλώς ένας ισχυρός τομέας της οικο­νο­μίας αλλά απο­τε­λεί τον στα­θε­ρο­ποι­ητή της. Ο τομέας μας διεύ­ρυνε το απο­τύ­πωμά του, επι­βε­βαί­ωσε τη συμβολή του και στήριξε ουσια­στικά την κοι­νω­νική και μακρο­οι­κο­νο­μική ισορ­ρο­πία της χώρας» προ­σέ­θεσε.

Για το 2025 τα μηνύ­ματα συνε­χί­ζουν να είναι θετικά και αυτό τεκ­μη­ριώ­νε­ται από τα στοι­χεία του ΙΝΣΕΤΕ και της ΤτΕ, σύμφωνα με τα οποία από τις αρχές του χρόνου μέχρι και τις αρχές Ιουνίου οι διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις, παρου­σιά­ζουν αύξηση κατά +7% σε σχέση με το 2024. Σε επίπεδο ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων, την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2025, δια­μορ­φώ­θη­καν στα 1,073 δισ. ευρώ με άνοδο κατά 4,4% σε σύγκριση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2024. Την ίδια στιγμή, ο προ­γραμ­μα­τι­σμός αερο­πο­ρι­κών θέσεων για την περίοδο Μαρτίου – Οκτω­βρίου του 2025 παρου­σιά­ζει αύξηση της τάξεως του 5,3%.

«Πίσω από τη θετική απο­τί­μηση, τόσο της περυ­σι­νής χρονιάς, όσο και των φετινών εκτι­μή­σεων, υπάρ­χουν σύν­θε­τες και επι­τα­κτι­κές προ­κλή­σεις οι οποίες ρίχνουν ήδη την σκιά τους και θα μας επη­ρε­ά­σουν ακόμα περισ­σό­τερα από το 2026 και μετά και τις οποίες δεν μπο­ρούμε να αγνο­ή­σουμε» τόνισε ο κ. Παρά­σχης και εξήγησε ότι σε αυτές περι­λαμ­βά­νο­νται οι υπο­δο­μές, το χωρο­τα­ξικό, η αντα­πο­δο­τι­κό­τητα στους προ­ο­ρι­σμούς, η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα και η βιω­σι­μό­τητα.

Στο επί­κε­ντρο χωρο­τα­ξικό και υπο­δο­μές

Το σημα­ντι­κό­τερο διαρ­θρω­τικό ζήτημα που παρα­μέ­νει σε εκκρε­μό­τητα και επη­ρε­ά­ζει επεν­δύ­σεις και αντα­γω­νι­στι­κό­τητα είναι το χωρο­τα­ξικό. Όπως ανέφερε ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ, ο χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός είναι θεμέλιο για βιώσιμη ανά­πτυξη και ασφά­λεια δικαίου. Η θεσμο­θέ­τηση του Ειδικού Χωρο­τα­ξι­κού Πλαι­σίου Του­ρι­σμού η οποία παρα­μέ­νει σε εκκρε­μό­τητα είναι απο­λύ­τως ανα­γκαία για να υπάρξει ένα σαφές και σταθερό πλαίσιο για τις του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις. Παράλ­ληλα, απαι­τεί­ται εναρ­μό­νιση με τα Τοπικά Πολε­ο­δο­μικά Σχέδια για αποφυγή αντι­φά­σεων και αυθαί­ρε­των ερμη­νειών που δημιουρ­γούν ανα­σφά­λεια και στρε­βλώ­σεις. Χωρίς ασφά­λεια δικαίου, σοβαρές επεν­δύ­σεις δεν θα υλο­ποι­η­θούν και η φέρουσα ικα­νό­τητα των προ­ο­ρι­σμών θα κιν­δυ­νεύ­σει.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η επιβολή και οι δια­δο­χι­κές αυξή­σεις του τέλους ανθε­κτι­κό­τη­τας, η αύξηση του τέλους παρε­πι­δη­μού­ντων χωρίς τη δυνα­τό­τητα ουσια­στι­κής δια­βού­λευ­σης και χωρίς σαφή αντα­πο­δο­τι­κό­τητα, ανέ­δειξε ένα βαθύ­τερο πρό­βλημα: την ανάγκη μιας πιο προ­βλέ­ψι­μης, δίκαιης και συμ­με­το­χι­κής φορο­λο­γι­κής πολι­τι­κής για τον του­ρι­σμό. Ο ΣΕΤΕ ζητά ανα­σχε­δια­σμό των σχε­τι­κών πολι­τι­κών, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται ότι κάθε μέτρο επι­βά­ρυν­σης, επι­στρέ­φει σε σημα­ντικό βαθμό στις τοπικές κοι­νω­νίες ενι­σχύ­ο­ντας τις τοπικές υπο­δο­μές στις περιο­χές που υπο­δέ­χο­νται τους επι­σκέ­πτες.

Παράλ­ληλα, η ανα­βάθ­μιση των υπο­δο­μών καθί­στα­ται ανα­γκαία για την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα και τη βιω­σι­μό­τητα του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. «Χρεια­ζό­μα­στε στο­χευ­μέ­νες παρεμ­βά­σεις σε λιμάνια, μαρίνες οδικά δίκτυα, ύδρευση, απο­χέ­τευση, δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των και ενέρ­γειας. Η αντα­πο­δο­τι­κό­τητα των τελών πρέπει να δια­σφα­λί­ζει ότι οι σχε­τι­κοί πόροι επι­στρέ­φουν σε έργα και υπη­ρε­σίες που ενι­σχύ­ουν την ποιό­τητα των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών» ανέφερε ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ και στάθηκε σε τρία χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα:

-Την ανάγκη ανα­βάθ­μι­σης των λιμε­νι­κών και λοιπών υπο­δο­μών που τόσο ανα­δεί­χθηκε φέτος στο Παγκό­σμιο brand της Σαντο­ρί­νης,

-Την επεί­γουσα ανάγκη για εκθε­σια­κές και συνε­δρια­κές υπο­δο­μές του­λά­χι­στον σε Αθήνα και Θεσ­σα­λο­νίκη για να πρω­τα­γω­νι­στή­σει η χώρα στον υψηλής από­δο­σης τομέα του MICE

-Τον εξαι­ρε­τικά κρίσιμο τομέα των υπη­ρε­σιών αερο­ναυ­τι­λίας ο οποίος χρειά­ζε­ται ανα­βάθ­μιση συστη­μά­των, πρό­σθετο στε­λε­χιακό δυνα­μικό αλλά και σαφή δια­σφά­λιση των επι­πέ­δων παρα­γω­γι­κό­τη­τας για να απο­φεύ­γο­νται οι δυσλει­τουρ­γίες και οι καθυ­στε­ρή­σεις που επη­ρε­ά­ζουν τα δύο τρίτα του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού που ταξι­δεύει αερο­πο­ρικά.

Ανα­φο­ρικά με το ζήτημα της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΙΝΣΕΤΕ ο αριθμός των κλινών βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης στην χώρα μας πιθα­νό­τατα ξεπερνά την περίοδο αιχμής αυτόν των ξενο­δο­χείων. Η ανά­πτυξη της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης σε αρκετές περιο­χές της χώρας έχει προ­κα­λέ­σει στρε­βλώ­σεις τόσο στην του­ρι­στική εμπει­ρία όσο και στην καθη­με­ρι­νό­τητα των κατοί­κων. «Οι πρω­το­βου­λίες της κυβέρ­νη­σης και ειδι­κό­τερα του υπουρ­γείου Του­ρι­σμού στο ζήτημα αυτό τα τελευ­ταία χρόνια είναι αξιο­ση­μεί­ω­τες» ανέφερε ο κ. Παρά­σχης και συμπλή­ρωσε: «Ο ΣΕΤΕ έχει σταθερή θέση υπέρ ενός στι­βα­ρού κανο­νι­στι­κού πλαι­σίου που δια­χω­ρί­ζει την επαγ­γελ­μα­τική από την ιδιω­τική δρα­στη­ριό­τητα, δια­σφα­λί­ζει τη φορο­λο­γική ισο­δυ­να­μία, προάγει την απο­τε­λε­σμα­τική εκμε­τάλ­λευση της αξιο­ποι­ή­σι­μης γης και προ­στα­τεύει την κατοι­κία και την κοι­νω­νική συνοχή».

Εργασία και βιω­σι­μό­τητα

Το μεγάλο κεφά­λαιο του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, είναι το ανθρώ­πινο δυνα­μικό. Ο ΣΕΤΕ, ως υπεύ­θυ­νος κοι­νω­νι­κός εταίρος, στη­ρί­ζει κάθε προ­σπά­θεια της πολι­τείας που δια­σφα­λί­ζει τα δικαιώ­ματα των εργα­ζο­μέ­νων και προάγει τις υγιείς εργα­σια­κές σχέσεις στον του­ρι­σμό. Στο πλαίσιο αυτό, στη­ρί­ζει και την κάρτα εργα­σίας. «Ζητούμε η εφαρ­μογή της Ψηφια­κής Κάρτας Εργα­σίας να προ­σαρ­μο­στεί στις ιδιαί­τε­ρες ανάγκες του κλάδου, δια­σφα­λί­ζο­ντας τα δικαιώ­ματα των εργα­ζο­μέ­νων χωρίς να υπο­νο­μεύει τη λει­τουρ­γι­κό­τητα των επι­χει­ρή­σεων. Χρεια­ζό­μα­στε εκσυγ­χρο­νι­σμό και προ­σαρ­μο­γές σε εργα­σια­κές ρυθ­μί­σεις όπως σπαστά ωράρια, χρόνοι προ­ε­τοι­μα­σίας, ανα­παύ­σεις κλπ, σε συν­δυα­σμό με στο­χευ­μένα προ­γράμ­ματα reskilling και upskilling, αλλά και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη δια­χεί­ριση της δια­δι­κα­σίας των μετα­κλή­σεων, ώστε να καλυ­φθούν οι σοβαρές ελλεί­ψεις ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού» υπο­γράμ­μισε ο κ. Παρά­σχης.

Μεγάλη βαρύ­τητα για τον ΣΕΤΕ έχουν και ζητή­ματα που αφορούν τη βιω­σι­μό­τητα. Η πράσινη μετά­βαση του κλάδου απαιτεί άμεση ενερ­γο­ποί­ηση χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων που θα στη­ρί­ξουν τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις στην υιο­θέ­τηση βιώ­σι­μων πρα­κτι­κών και τεχνο­λο­γιών. Σε αυτό το πεδίο ο Σύν­δε­σμος δίνει μεγάλη βαρύ­τητα, επι­διώ­κο­ντας τόσο τη θεσμική ενσω­μά­τωση της βιω­σι­μό­τη­τας στις πολι­τι­κές για τον του­ρι­σμό, όσο και την πρα­κτική στήριξη των επι­χει­ρή­σεων μέσα από την πρω­το­βου­λία αυτορ­ρύθ­μι­σης METRON Sustainable Tourism. Σε αυτή τη δια­δρομή, το METRON δίνει στις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις τα απα­ραί­τητα εργα­λεία για να μετρούν, να βελ­τιώ­νουν και να ενι­σχύ­ουν την πρόοδό τους στους δείκτες βιω­σι­μό­τη­τας. «Καλούμε όλο τον τομέα, περισ­σό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις κάθε μεγέ­θους και δρα­στη­ριό­τη­τας, να συμ­με­τά­σχουν ενεργά. Γιατί η πράσινη και κοι­νω­νικά υπεύ­θυνη μετά­βαση του του­ρι­σμού είναι κοινός στόχος και επι­τα­κτική ανάγκη» σημεί­ωσε ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ.

Ανα­φο­ρικά με το ζήτημα των χρη­μα­το­δο­τή­σεων ο κ. Παρά­σχης επε­σή­μανε ότι η ραχο­κο­κα­λιά του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού είναι οι χιλιά­δες μικρές επι­χει­ρή­σεις σε όλη την χώρα. Η ελλιπής πρό­σβαση σε χρη­μα­το­δό­τηση παρα­μέ­νει ένα από τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι επι­χει­ρή­σεις αυτές. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΤΕ, στις προη­γού­με­νες προ­κη­ρύ­ξεις του Ανα­πτυ­ξια­κού Νόμου αλλά και των προ­γραμ­μά­των ΕΣΠΑ η πλειο­νό­τητα των του­ρι­στι­κών αιτή­σεων έμεινε χωρίς χρη­μα­το­δό­τηση, δημιουρ­γώ­ντας σημα­ντικό απόθεμα ώριμων επεν­δυ­τι­κών σχεδίων που δεν έχουν προ­χω­ρή­σει. Με τον πρό­σφατο ψηφι­σμένο νέο Ανα­πτυ­ξιακό Νόμο, είναι όμως κρίσιμο να δια­σφα­λι­στεί ότι οι νέοι πόροι και τα κίνητρα θα αντα­πο­κρί­νο­νται στις ανάγκες και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του του­ρι­στι­κού τομέα. «Στόχος μας είναι να δούμε ένα Ανα­πτυ­ξιακό Νόμο πραγ­μα­τικά φιλικό προς την του­ρι­στική επέν­δυση τόσο για μεγάλες αλλά κυρίως για μικρές και μεσαίες επι­χει­ρή­σεις» τόνισε και συμπλή­ρωσε: «ο του­ρι­σμός δεν μπορεί και δεν πρέπει — να απου­σιά­ζει από τον κεντρικό σχε­δια­σμό για τη βιώσιμη ανά­πτυξη της χώρας. Στον νέο Ανα­πτυ­ξιακό Νόμο, έστω και συμ­βο­λικά, απου­σιά­ζει στο προ­οί­μιο η ρητή αναφορά στον του­ρι­σμό. Για έναν τομέα που συμ­βάλ­λει τόσο σημα­ντικά στην ελλη­νική οικο­νο­μία, η ανα­γνώ­ριση του ρόλου του και στο επίπεδο του αφη­γή­μα­τος για το παρα­γω­γικό μοντέλο παρα­μέ­νει, κατά τη γνώμη μας, απο­λύ­τως ανα­γκαία. Με τεκ­μη­ρί­ωση, συνέ­χεια και αίσθηση ευθύνης, διεκ­δι­κούμε ένα θεσμικό περι­βάλ­λον που θα ανα­γνω­ρί­ζει τον του­ρι­σμό όχι ως ευκαι­ριακό πυλώνα ανά­πτυ­ξης, αλλά ως θεμέλιο της παρα­γω­γι­κής και κοι­νω­νι­κής συνοχής της χώρας».

Πηγή: newmoney.gr