Οι Έλληνες θέλουν προϊόντα «Made in Greece», αλλά…

Με τη δια­κυ­βέρ­νηση Τραμπ στις ΗΠΑ, ο οικο­νο­μι­κός προ­στα­τευ­τι­σμός κάνει «comeback». Σε αυτό το φόντο, ανα­ρω­τιέ­ται κανείς πόσο εξαρ­τη­μένη είναι η χώρα μας από τις εισα­γω­γές προ­ϊ­ό­ντων και τι εν τέλει μπορεί να παράγει μόνη της. Τα προ­ϊ­ό­ντα «Made in Greece» είναι σήμερα δυσεύ­ρετα για μια σειρά από λόγους – από την ευρω­παϊκή πολι­τική έως την παγκό­σμια αλυσίδα εφο­δια­σμού.

Η ευρω­παϊκή νομο­θε­σία έχει επι­βά­λει την «ομπρέλα» του «Made in EU» για όσα προ­ϊ­ό­ντα παρά­γο­νται στην ΕΕ

Συχνά με τρόπο αφο­ρι­στικό, λέμε ότι «η Ελλάδα δεν παράγει». Αυτό σε μεγάλο βαθμό αλη­θεύει, καθώς τα περισ­σό­τερα κατα­να­λω­τικά προ­ϊ­ό­ντα καθη­με­ρι­νής χρήσης έρχο­νται από άλλες χώρες. Το μεγάλο εμπο­ρικό έλλειμμα των τελευ­ταίων χρόνων μιλάει από μόνο του. Το 2024, το έλλειμμα στο ισο­ζύ­γιο αγαθών έφτασε τα 35,7 δισ. ευρώ.

«Δεν είναι κακό να χρη­μα­το­δο­τεί­ται το εμπο­ρικό έλλειμμα από ένα μεγάλο πλε­ό­να­σμα υπη­ρε­σιών» λέει στα «ΝΕΑ» ο επι­κε­φα­λής οικο­νο­μο­λό­γος της Εθνικής Τρά­πε­ζας της Ελλάδος (ΕΤΕ) Νίκος Μαγ­γί­νας, σχο­λιά­ζο­ντας το μεγάλο μέγεθος του εμπο­ρι­κού ελλείμ­μα­τος. «Ο μετα­ποι­η­τι­κός τομέας ήταν πάντα συμπλη­ρω­μα­τι­κός» προ­σθέ­τει.

Η ετικέτα «Made in Greece» είναι όλο και λιγό­τερο παρούσα, καθώς η ευρω­παϊκή νομο­θε­σία έχει επι­βά­λει την «ομπρέλα» του «Made in EU» για όσα παρά­γο­νται στην ΕΕ. Ομως, το «Made in» μοιάζει να σημαί­νει λίγα πράγ­ματα στην παγκο­σμιο­ποι­η­μένη οικο­νο­μία του 2025. Αν μια τσάντα έχει παρα­χθεί στο Μπαν­γκλα­ντές, αλλά οι τελευ­ταίες «πινε­λιές» προ­στε­θούν στην Ιταλία, μπορεί να λάβει την πολύ πιο «δημο­φιλή» ετικέτα «Made in Italy».

Η ΕΕ επε­ξερ­γά­ζε­ται τη θεσμο­θέ­τηση του «ψηφια­κού δια­βα­τη­ρίου προ­ϊ­ό­ντος» (digital product passport, DPP), στο οποίο θα κατα­γρά­φε­ται κάθε στάδιο της παρα­γω­γής του, με στόχο οι διά­φο­ρες ετι­κέ­τες περί βιώ­σι­μων και ηθικών πρα­κτι­κών να ανα­κτή­σουν το νόημά τους. Η σχετική οδηγία ανα­μέ­νε­ται να ψηφι­στεί μέχρι τα τέλη του έτους.

Παράλ­ληλα, κάθε χώρα έχει προ­αι­ρε­τικά το δικό της εθνικό σήμα, το οποίο μπορεί να μπαίνει σε ορι­σμένα προ­ϊ­ό­ντα (κυρίως τρόφιμα), ώστε να δεί­χνουν την κατα­γωγή τους. Ετσι, από το 2014, 1.410 προ­ϊ­ό­ντα έχουν λάβει το Ελλη­νικό Σήμα, που απει­κο­νί­ζε­ται με τη γαλα­νό­λευκη σε σχήμα καρδιάς. Επίσης, ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις παρά­γουν πολλά ακόμη κατα­να­λω­τικά προ­ϊ­ό­ντα: ένδυση και υπόδηση, έπιπλα, χαρτί, ξύλο, ακόμα και ηλε­κτρο­νι­κές συσκευές. Ομως, η ελλη­νική παρα­γωγή είναι μικρή στα εν λόγω αγαθά και δεν μπορεί επ’ ουδενί να καλύψει τις εγχώ­ριες ανάγκες, το δε κόστος παρα­γω­γής τους είναι συνήθως σαφώς υψη­λό­τερο.

Δίψα για τα προ­ϊ­ό­ντα μας

Η αγορά, από την πλευρά της, μοιάζει έτοιμη να αγκα­λιά­σει τα ελλη­νικά προ­ϊ­ό­ντα, καθώς η πλειο­ψη­φία τα θεωρεί πιο ασφαλή και πιο ποιο­τικά, ενώ έτσι εκτιμά πως στη­ρί­ζει την οικο­νο­μία της χώρας.

Σε δική της έρευνα, η επί­κουρη καθη­γή­τρια Μάρ­κε­τινγκ του ΟΠΑ Ελενα Χατζο­πού­λου ανέ­δειξε ότι πολλές εται­ρείες στον χώρο της μόδας επι­λέ­γουν να προ­βάλ­λουν την ελλη­νι­κό­τητά τους ως μέρος του branding, ειδικά στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης. Ομως, σχε­δια­στές τόνισαν πως δεν είναι πάντοτε εφικτή η απο­κλει­στική χρήση εγχώ­ριων πρώτων υλών, λόγω κόστους ή δια­θε­σι­μό­τη­τας. «Το να κατα­να­λώ­νει κανείς απο­κλει­στικά «Μade in Greece» προ­ϊ­ό­ντα μόδας είναι δύσκολο», λέει στα «ΝΕΑ» και προ­σθέ­τει ότι «τα υψη­λό­τερα κόστη περιο­ρί­ζουν την προ­σβα­σι­μό­τητα σε ένα ευρύ­τερο κοινό».

«Από τα κατα­να­λω­τικά αγαθά, η μόνη κατη­γο­ρία όπου θα μπο­ρού­σαμε υπό συν­θή­κες να έχουμε μια σχετική αυτάρ­κεια είναι τα τρόφιμα. Ωστόσο, αυτό θα σήμαινε πολύ υψη­λό­τε­ρες τιμές, όπως φάνηκε και με τις μετα­βο­λές που έφερε ο πόλεμος στην Ουκρα­νία» λέει ο Νίκος Μαγ­γί­νας. Προ­σθέ­τει, δε, ότι ακόμα και σε προ­ϊ­ό­ντα που η Ελλάδα παράγει την πρώτη ύλη, σπανίως γίνεται και η μετα­ποί­ηση στη χώρα μας. Αυτό συμ­βαί­νει με αρκετά μεταλ­λεύ­ματα, με το βαμβάκι, ακόμα και με το λάδι. «Από τις εξα­γω­γές ελαιό­λα­δου, περίπου το 75% φεύγει από την Ελλάδα σε μη μετα­ποι­η­μένη μορφή» εξηγεί.

Πάντως, το τελευ­ταίο χρονικό διά­στημα παρα­τη­ρεί­ται μια σχετική «ανα­γέν­νηση» της ελλη­νι­κής βιο­μη­χα­νίας. Το 2024, η βιο­μη­χα­νία ήταν υπεύ­θυνη για το 1% από το 1,8% όπου ανήλθε η αύξηση της Ακα­θά­ρι­στης Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας (ΑΠΑ). «Ισχυ­ρο­ποιού­νται βασικοί πυλώνες της ελλη­νι­κής βιο­μη­χα­νίας: η διύλιση, τα μέταλλα, τα χημικά, τα φαρ­μα­κευ­τικά προ­ϊ­ό­ντα και η μετα­ποί­ηση τρο­φί­μων» υπο­γραμ­μί­ζει ο οικο­νο­μο­λό­γος της ΕΤΕ.

Πηγή: in.gr