ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Νέος Οικοδομικός Κανονισμός: Η νέα ρύθμιση για να ξεμπλοκάρουν οι οικοδομές – Tι προβλέπει

news room 8 λεπτά ανάγνωση
ΟΙΚΟΔΟΜΗ

Περι­βαλ­λο­ντικό τέλος από 8% έως 15% ανάλογα με την κατη­γο­ρία της οικο­δο­μι­κής άδειας θα κατα­βάλ­λουν στο εξής οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των για να δια­τη­ρή­σουν τα μπόνους του Νέου Οικο­δο­μι­κού Κανο­νι­σμού (ΝΟΚ), το οποίο θα υπο­λο­γί­ζε­ται πάνω στην αξία της επι­πλέον δόμησης για τη δια­τή­ρηση των κινή­τρων του νόμου.

Το νέο μέτρο εξει­δι­κεύ­ε­ται σε σχέδιο Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος που εκπό­νησε το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και αφορά μόνο τις οικο­δο­μι­κές άδειες οι οποίες έχουν ακυ­ρω­θεί με δικα­στική απόφαση ή έχουν προ­σβλη­θεί στα δικα­στή­ρια και θα κατα­βά­λουν το 8% της αξίας των πρό­σθε­των τετρα­γω­νι­κών μέτρων. Για όσες έχουν αιτηθεί να εντα­χθούν σε χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και του ΕΣΠΑ θα επι­βα­ρύ­νο­νται αντί­στοιχα με 15%.

Και οι δύο αυτές κατη­γο­ρίες πλη­ρώ­νο­ντας το περι­βαλ­λο­ντικό αντί­τιμο θα δια­τη­ρή­σουν τα μπόνους του ΝΟΚ (π.χ. επι­πλέον συντε­λε­στής δόμησης, πατάρια, δώματα) και τα χρήματα που θα εισπρα­χθούν θα κατα­τε­θούν στο Ταμείο Παρα­κα­τα­θη­κών και Δανείων και θα αξιο­ποι­η­θούν για να «πρα­σι­νί­σουν» οι γει­το­νιές από την περι­βαλ­λο­ντική ζημιά που έχει προ­κα­λέ­σει η πρό­σθετη δόμηση. Ως τιμή ζώνης των ακι­νή­των για τον υπο­λο­γι­σμό του περι­βαλ­λο­ντι­κού τέλους υπο­λο­γί­ζε­ται η ισχύ­ουσα στις 11 Δεκεμ­βρίου του 2024.

Ταυ­τό­χρονα, στο σχέδιο Π.Δ., το οποίο απο­τε­λεί συνέ­χεια της τρο­πο­λο­γίας που ψηφί­στηκε προ 15 ημερών στη Βουλή σε νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης, απο­σα­φη­νί­ζο­νται για πρώτη φορά στο ρυθ­μι­στικό πλαίσιο η έννοια της έναρξης εργα­σιών και τα απο­δει­κτικά εργα­λεία για την τεκ­μη­ρί­ωσή της.

Τη διάταξη αυτή που εμπε­ριείχε μέχρι σήμερα μια μεγάλη ασάφεια και απο­τέ­λεσε σημείο σφοδρής κρι­τι­κής το προη­γού­μενο διά­στημα από την αγορά έρχεται να ξεκα­θα­ρί­σει το ΥΠΕΝ, διευ­ρύ­νο­ντας την περί­με­τρο των δικαιού­χων οι οποίοι θα μπορούν να πάρουν απαλ­λαγή από τις απα­γο­ρεύ­σεις του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας και να χτίσουν με βάση τις άδειες που έχουν εκδοθεί χωρίς να χρεια­στεί να επι­βα­ρυν­θούν με επι­πλέον κόστη.

Ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Σταύρος Παπα­σταύ­ρου και ο υφυ­πουρ­γός Νίκος Ταγαράς με διαδικασίες-εξπρές στέλ­νουν το σχέδιο Π.Δ. για τον ΝΟΚ για έλεγχο στο ΣτΕ με στόχο τη θωρά­κιση της νομο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης η οποία αφορά χιλιά­δες οικο­δο­μι­κές άδειες που επη­ρε­ά­ζο­νται από την απόφαση της Ολο­μέ­λειας του ΣτΕ, η οποία εκδό­θηκε τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο. Οπως τονί­ζουν στο υπουρ­γείο, η τρο­πο­λο­γία που έχει ψηφι­στεί (Ν5187/2025) σε συν­δυα­σμό με το Π.Δ. δημιουρ­γεί ένα συνε­κτικό και ασφαλές πλαίσιο το οποίο εξα­σφα­λί­ζει τη μέγιστη δυνατή δια­φά­νεια και προ­βλε­ψι­μό­τητα στην έκδοση οικο­δο­μι­κών αδειών.

«Στόχος είναι να ξεκι­νή­σει η οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα χωρίς τις ανα­σφά­λειες που επι­κρα­τού­σαν το προη­γού­μενο διά­στημα απο­κα­θι­στώ­ντας την εμπι­στο­σύνη των πολιτών προς το κράτος», ανέφερε πρό­σφατα ο κ. Παπα­σταύ­ρου στη Βουλή, προ­σθέ­το­ντας ότι με τις δια­τά­ξεις επι­διώ­κο­νται η ασφά­λεια δικαίου, η προ­στα­σία των πολιτών και η εναρ­μό­νιση με τη νομο­λο­γία.

Τι προ­βλέ­πει η ρύθμιση

Με το Π.Δ. προσ­διο­ρί­ζε­ται με ακρί­βεια τι συνιστά «εκκί­νηση οικο­δο­μι­κών εργα­σιών», μια έννοια κρίσιμη για πλήθος αδειών δόμησης, με στόχο την ασφά­λεια των επεν­δύ­σεων στον τομέα των κατα­σκευών. Η διάταξη δίνει πλέον νομικό έρεισμα σε ιδιο­κτή­τες, μηχα­νι­κούς και εργο­λά­βους για την υπε­ρά­σπιση εμπρό­θε­σμων οικο­δο­μι­κών ενερ­γειών, ορί­ζο­ντας ως τεκ­μή­ριο για την εκκί­νηση εργα­σιών τις παρα­κάτω περι­πτώ­σεις:

1. Εναρξη με εκσκα­φές ή σκυ­ρο­δέ­τηση

Στην πραγ­μα­το­ποί­ηση εκσκα­φών (για θεμε­λί­ωση ή αντι­στή­ριξη πρανών) ή στις περι­πτώ­σεις προ­σθη­κών (όπου δεν απαι­τεί­ται εκσκαφή) η σκυ­ρο­δέ­τηση τεκ­μη­ριώ­νε­ται ως εκκί­νηση των εργα­σιών. Στην περί­πτωση αυτή, η χρονική από­δειξη της εργα­σίας γίνεται με γνω­στο­ποί­ηση της έναρξης σε οποια­δή­ποτε δημόσια αρχή, την υποβολή Ανα­λυ­τι­κής Περιο­δι­κής Δήλωσης από τον εργο­δότη στον ΕΦΚΑ με αερο­φω­το­γρα­φίες και με συμ­βά­σεις με βέβαιη χρο­νο­λο­γία που αφορούν την εκκί­νηση οικο­δο­μι­κών εργα­σιών ή και σε μετα­γε­νέ­στερο στάδιο αυτής.

2. Κατε­δά­φιση εντός εξα­μή­νου

Η κατε­δά­φιση προ­ϋ­φι­στά­με­νων κτι­σμά­των στο ίδιο οικό­πεδο συνιστά επίσης τεκ­μή­ριο εκκί­νη­σης, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι δεν είναι προ­γε­νέ­στερη των έξι μηνών από τις 11 Δεκεμ­βρίου του 2024 που ορίζει ως αφε­τη­ρία για τη νομι­μό­τητα των αδειών το ΣτΕ.

3. Αρχαιο­λο­γι­κές εργα­σίες

Ανα­γνω­ρί­ζε­ται επίσης ως έναρξη εργα­σιών και η διε­νέρ­γεια ανα­σκα­φών από την αρμόδια Αρχαιο­λο­γική Υπη­ρε­σία, εφόσον πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε έως την 11η Δεκεμ­βρίου του 2024 και συν­δέ­ε­ται με υφι­στά­μενη οικο­δο­μική άδεια.

 Τι θα ισχύσει για το περι­βαλ­λο­ντικό ισο­δύ­ναμο

Το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας δίνει τη δυνα­τό­τητα να χτι­στούν οι οικο­δο­μές για τις οποίες υπάρχει ακυ­ρω­τική δικα­στική απόφαση ή εκκρε­μούν προ­σφυ­γές σε βάρος τους θεσπί­ζο­ντας την έννοια του περι­βαλ­λο­ντι­κού ισο­δύ­να­μου ως αντι­σταθ­μί­σμα­τος στη χρήση των μπόνους του ΝΟΚ.

Στο πλαίσιο αυτό, προ­βλέ­πε­ται η εκπό­νηση Ειδικού Σχεδίου Περι­βαλ­λο­ντι­κού Ισο­δύ­να­μου Ανα­βάθ­μι­σης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ) ανά δημο­τική ενότητα ή ανά δήμο στην περί­πτωση των δύο μητρο­πο­λι­τι­κών κέντρων της Αθήνας και της Θεσ­σα­λο­νί­κης από το ΥΠΕΝ με τη χρη­μα­το­δό­τηση του Πρά­σι­νου Ταμείου ή με χορηγία της μελέτης.

Οι ιδιο­κτή­τες ή ο εργο­λά­βος της οικο­δο­μής θα κατα­θέ­σουν στον δήμο (μέσω του Ταμείου Παρα­κα­τα­θη­κών και Δανείων) το αντί­τιμο που ορίζει η ρύθμιση ώστε τα χρήματα αυτά να αξιο­ποι­η­θούν για «πρά­σι­νες παρεμ­βά­σεις» που θα κατευ­θύ­νει το ΕΣΠΙΑΠ. Οι παρεμ­βά­σεις αυτές θα είναι υπέρ του δημό­σιου χώρου και της ποιό­τη­τας ζωής και θα εφαρ­μό­ζο­νται όταν σε μια περιοχή επι­τρέ­πε­ται μεγα­λύ­τερη δόμηση μέσω των κινή­τρων του ΝΟΚ προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρω­θούν οικο­δο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες που βρί­σκο­νται σε διάφορα στάδια προ­σφυ­γών, αλλά και τα ακίνητα που είναι ενταγ­μένα στο RRF ή στο ΕΣΠΑ.

Πράσινα μέτρα

Ανάμεσα στα μέτρα που θεσπί­ζο­νται είναι η προ­τε­ραιό­τητα στην από­κτηση από το Δημόσιο ακι­νή­των για τη δημιουρ­γία κοι­νό­χρη­στων χώρων, η ανά­πλαση ή δια­μόρ­φωση αστικού πρα­σί­νου και υπο­δο­μών (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων υπό­γειων χώρων στάθ­μευ­σης), καθώς επίσης η κατε­δά­φιση αυθαι­ρέ­των ή επι­κίν­δυ­νων κτι­σμά­των, αλλά και έργων διευ­θέ­τη­σης ρεμάτων. Επι­πλέον, τα μέτρα εμπλου­τί­ζο­νται με την αγορά και απο­κα­τά­σταση δια­τη­ρη­τέων κτιρίων και μνη­μείων από τους δήμους, καθώς και με την υπο­στή­ριξη δράσεων της ευρω­παϊ­κής απο­στο­λής των 100 κλι­μα­τικά ουδέ­τε­ρων πόλεων.

Με βάση την τρο­πο­λο­γία που ψηφί­στηκε πρό­σφατα για τον ΝΟΚ, η δυνα­τό­τητα συνέ­χι­σης των οικο­δο­μι­κών αδειών στις δύο προ­α­να­φε­ρό­με­νες κατη­γο­ρίες (με προ­σφυ­γές και ένταξη σε χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία) θα παρέ­χε­ται είτε έχει ολο­κλη­ρω­θεί ο φέρων οργα­νι­σμός του κτιρίου είτε σε περι­πτώ­σεις όπου δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί (για παρά­δειγμα, αν η κατα­σκευή έχει φτάσει μόνο σε επίπεδο υπο­γείου).

Στις περι­πτώ­σεις αυτές απαι­τεί­ται έγκριση από το Κεντρικό Συμ­βού­λιο Πολε­ο­δο­μι­κών Θεμάτων και Αμφι­σβη­τή­σεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) και το Κεντρικό Συμ­βού­λιο Αρχι­τε­κτο­νι­κής (ΚΕΣΑ) ώστε να δια­πι­στω­θεί η ανα­γκαιό­τητα της συνέ­χι­σης υλο­ποί­η­σης μιας οικο­δο­μι­κής άδειας βάσει τεχνι­κών, οικο­νο­μι­κών και νομικών κρι­τη­ρίων.

Ωστόσο η επιβολή του περι­βαλ­λο­ντι­κού τέλους δεν συνιστά μια οικο­νο­μική προ­σέγ­γιση για τους ιδιο­κτή­τες καθώς επι­βα­ρύ­νει την οικο­δομή με επι­πλέον κόστος, δίνο­ντας φυσικά ως αντάλ­λαγμα τη νομι­μό­τητα. Ανε­ξάρ­τητα από τον δρόμο των προ­σφυ­γών που ενδέ­χε­ται να ανοίξει (ήδη έχουν υπο­βλη­θεί προ­σφυ­γές στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο και ανα­μέ­νο­νται και νέες από οικο­δο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις), εκτι­μά­ται ότι το κόστος αυτό θα μετα­κυ­λι­στεί στους πελάτες (εφόσον πρό­κει­ται για οικο­δο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις) κάνο­ντας ακόμη πιο ακριβές τις αγο­ρα­πω­λη­σίες ακι­νή­των.

Τι θα πληρώσω (παρα­δείγ­ματα)

Η εφαρ­μογή του θεσμού του περι­βαλ­λο­ντι­κού ισο­δύ­να­μου φέρνει μια σημα­ντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντι­με­τω­πί­ζο­νται τα επι­πλέον τετρα­γω­νικά μέτρα, όπως τα πατάρια και οι κλει­στοί χώροι στο δώμα. Αντί για μια απλή κατα­βολή προ­στί­μων, οι ιδιο­κτή­τες καλού­νται πλέον να συμ­με­τά­σχουν στο κόστος περι­βαλ­λο­ντι­κής απο­κα­τά­στα­σης ανάλογα με το μέγεθος και την αξία του χώρου που επι­θυ­μούν να τακτο­ποι­ή­σουν.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το ΣτΕ έκρινε αντι­συ­νταγ­μα­τικό όχι το σύνολο του ΝΟΚ, αλλά δια­τά­ξεις του, όπως η μη προ­σμέ­τρηση στον συντε­λε­στή δόμησης των πατα­ριών και του χώρου κύριας χρήσης των 35 τ.μ. στο δώμα της οικο­δο­μής, καθώς και η εξο­μοί­ωση της πισίνας με φυτε­μένη επι­φά­νεια.

Στο εξής, τα κίνητρα του ΝΟΚ δεν θα χορη­γού­νται ορι­ζό­ντια καθώς θα μπορούν να εντάσ­σο­νται προ­σαρ­μο­σμένα και έπειτα από μελέτη στον πολε­ο­δο­μικό σχε­δια­σμό κάθε περιο­χής μέσω των Ειδικών και Τοπικών Πολε­ο­δο­μι­κών Σχεδίων (ΕΠΣ και ΤΠΣ) που εκτι­μά­ται ότι θα έχουν ολο­κλη­ρω­θεί σε περίπου μια διετία.

Αυτό σημαί­νει ότι οι μελε­τη­τές θα μπορούν να καθο­ρί­σουν, κατόπιν επι­στη­μο­νι­κής τεκ­μη­ρί­ω­σης, ειδικές ζώνες κινή­τρων όπου θα προ­βλέ­πο­νται μπόνους δόμησης του ΝΟΚ που ακυ­ρώ­θη­καν λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τη θέση, τον βαθμό της οικι­στι­κής ανά­πτυ­ξης του κάθε οικι­σμού, τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, τα χαρα­κτη­ρι­στικά και τη φυσιο­γνω­μία του, τη φέρουσα ικα­νό­τητα, τη συνο­λική επι­βά­ρυνση της περιο­χής και την οικι­στική πυκνό­τητά της.

Ας δούμε μερικά παρα­δείγ­ματα οικο­δο­μι­κών αδειών με δια­τά­ξεις του ΝΟΚ που κρί­θη­καν αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές από το ΣτΕ και τι θα χρεια­στεί να πλη­ρώ­σουν οι ιδιο­κτή­τες για να δια­τη­ρή­σουν τα επι­πλέον τετρα­γω­νικά μέτρα με βάση όσα προ­βλέ­πει το σχέδιο Π.Δ. για τον ΝΟΚ.

Παρά­δειγμα 1: Νομι­μο­ποί­ηση πατα­ριού

Εστω ότι έχουμε πατάρι 100 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 2.000 ευρώ ανά τ.μ. και αντι­κει­με­νική αξία 200.000 ευρώ (100 x 2.000). Υπο­λο­γί­ζο­ντας το περι­βαλ­λο­ντικό τέλος με φόρο 8%, που είναι το περι­βαλ­λο­ντικό ισο­δύ­ναμο για την πρώτη κατη­γο­ρία αδειών (ακυ­ρω­μένα ή με προ­σφυ­γές), το συνο­λικό τίμημα που θα πρέπει να κατα­βλη­θεί για να δια­τη­ρη­θούν τα μπόνους του ΝΟΚ είναι 16.000 ευρώ. Αν πρό­κει­ται για τη δεύτερη κατη­γο­ρία (χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία) όπου το περι­βαλ­λο­ντικό τέλος ανέρ­χε­ται σε 15% (200.000 x 0,15), προ­κύ­πτει οφειλή 30.000 ευρώ.

Παρά­δειγμα 2: Κύριος χώρος 35 τ.μ. στο δώμα

Για εμβαδόν 35 τ.μ. με την ίδια τιμή ζώνης στα 2.000 ευρώ ανά τ.μ. η αντι­κει­με­νική αξία είναι στα 70.000 ευρώ. Στην πρώτη κατη­γο­ρία (8%) για το ακίνητο θα κατα­βλη­θεί τίμημα 5.600 (70.000 x 8%) και αντί­στοιχα στη δεύτερη (15%) 10.500 ευρώ (70.000 x 15%).

Παρά­δειγμα 3: Υπο­λο­γι­σμός για οικο­δο­μική άδεια με 100 τ.μ. πατάρια και 35 τ.μ. κύρια χρήση στο δώμα

Στην περί­πτωση αυτή για την πρώτη κατη­γο­ρία (τέλος 8%) ο ιδιο­κτή­της θα πλη­ρώ­σει 16.000 ευρώ (πατάρια) + 5.600 ευρώ (δώμα) = 21.600 ευρώ (όσοι ακυ­ρώ­νο­νται). Αντί­στοιχα, για τη δεύτερη κατη­γο­ρία (15%): 30.000 ευρώ (πατάρια) + 10.500 ευρώ (δώμα) = 40.500 ευρώ (όσοι έχουν εντα­χθεί σε χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα).

Τι προ­βλέ­πει η ρύθμιση του ΝΟΚ

■ Οι οικο­δο­μι­κές άδειες που εκδό­θη­καν με τα κίνητρα του ΝΟΚ και έκαναν έναρξη εργα­σιών έως τις 11 Δεκεμ­βρίου του 2024 συνε­χί­ζουν χωρίς καμία αλλαγή ή υπο­χρέ­ωση να χτίζουν.

■ Σε όσες περι­πτώ­σεις δεν ξεκί­νησε η υλο­ποί­ηση, οι άδειες θα ανα­θε­ω­ρη­θούν χωρίς επι­πλέον κόστος (δεν κατα­βάλ­λο­νται φόροι, παρά­βολα, εισφο­ρές και κρα­τή­σεις).

■ Εκπο­νεί­ται Ειδικό Σχέδιο Περι­βαλ­λο­ντι­κού Ισο­δύ­να­μου Ανα­βάθ­μι­σης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ) για όσες οικο­δο­μι­κές άδειες αντι­με­τω­πί­ζουν ακυ­ρώ­σεις, προ­σφυ­γές στο ΣτΕ ή εντάσ­σο­νται σε χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία. Οι άδειες αυτές θα πλη­ρώ­νουν ένα αντί­τιμο (περι­βαλ­λο­ντικό ισο­δύ­ναμο) για να «πρα­σι­νί­σουν» γει­το­νιές.

■ Εξαι­ρού­νται από τις ακυ­ρω­τι­κές απο­φά­σεις του ΣτΕ οικο­δο­μι­κές άδειες με μπόνους του ΝΟΚ οι οποίες αφορούν μεγάλες επεν­δύ­σεις (ΕΣΧΑΣΕ και ΕΣΧΑΔΑ, Σχέδια Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Ανά­πτυ­ξης – ΣΟΑ) για λόγους δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος. Στην ίδια εξαί­ρεση μπαί­νουν και τα δια­τη­ρη­τέα κτίρια.

Πηγή: newmoney.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.