Εως 8 χρόνια αφαίρεση της άδειας οδήγησης για όσους είναι με το κινητό στο χέρι

Ένα σύντομο μήνυμα, μια γρήγορη σέλφι, stories για το Instagram, περι­ή­γηση στα σόσιαλ μίντια, ακόμη και συμ­με­τοχή σε βιντε­ο­κλήση. Πολλοί υπο­κύ­πτουν στον πει­ρα­σμό να χρη­σι­μο­ποιούν το κινητό τους ενώ οδηγούν. «Κάποιοι θεωρούν το αυτο­κί­νητο τηλε­φω­νικό θάλαμο», λέει στην «Κ» ο Αρης Ζωγρά­φος, πρό­ε­δρος του Πανελ­λη­νίου Συλ­λό­γου Εκπαι­δευ­τών Οδή­γη­σης και Κυκλο­φο­ρια­κής Αγωγής. Το πρό­βλημα είναι χει­ρό­τερο και από μεθυ­σμένο οδηγό στο τιμόνι. «Ο οδηγός που κρατάει κινητό καθυ­στε­ρεί να αντι­δρά­σει, έχει πιο μειω­μένα αντα­να­κλα­στικά και πολλές φορές είναι πιο επι­κίν­δυ­νος από έναν οδηγό που έχει κατα­να­λώ­σει αλκοόλ. Είναι σαν να έχει ποσοστό αλκοόλ στο αίμα 0,85 mg/lt», τονίζει. «Εάν δεν δρά­σουμε άμεσα, θα θρη­νούμε συνέ­χεια θύματα».

«Δικυ­κλι­στής στην Αττική Οδό έβγαζε σέλφι με το κινητό, με απο­τέ­λε­σμα να ανα­τρα­πεί και να προ­σκρού­σει σε διερ­χό­μενο όχημα. Κάμερες τον κατέ­γρα­ψαν», ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο δικα­στι­κός πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των Φίλιπ­πος Μπρέζας, καθώς ανα­κα­λεί στη μνήμη του πρό­σφατα τροχαία περι­στα­τικά με οδηγούς που κρα­τού­σαν τηλέ­φωνο κατα­γρά­φο­ντας τη δια­δρομή τους.

Εμμεσες επι­πτώ­σεις

Εκτός από τις άμεσες επι­πτώ­σεις που έχει η χρήση κινητού τηλε­φώ­νου στον ίδιο τον οδηγό, μπορεί να υπάρ­χουν και έμμεσες. Οταν δηλαδή κρατάει το κινητό ο συνο­δη­γός. «Οταν συνο­δη­γός κατα­γρά­φει την ταχύ­τητά σου, είναι σαν να σε παρο­τρύ­νει να τρέξεις περισ­σό­τερο. Γενικά, στο Δια­δί­κτυο κυριαρ­χεί η τάση του “σε τραβάω βίντεο για να το ανεβάσω”. Οπότε όσο πιο γρήγορα πάμε, τόσο περισ­σό­τερα views και αποδοχή θα έχουμε», ανα­φέ­ρει ο κ. Μπρέζας. «Οι δημό­σιοι δρόμοι δεν μπορούν να μετα­τρέ­πο­νται σε πίστα», τονίζει. Ο ίδιος θυμίζει ένα σοκα­ρι­στικό τροχαίο ατύχημα που συνέβη τον Δεκέμ­βριο του 2023 στη λεωφόρο Σχιστού, όταν το αυτο­κί­νητο στο οποίο επέ­βαινε μία 22χρονη και ένας 28χρονος εξε­τράπη της πορείας του και προ­σέ­κρουσε σε προ­στα­τευ­τι­κές μπάρες. Τα πόδια των παιδιών ακρω­τη­ριά­στη­καν. Οπως είχε μετα­δο­θεί τότε, η 22χρονη τρα­βούσε με το κινητό την ώρα που χάθηκε ο έλεγχος του οχή­μα­τος.

Μολο­νότι, δεν είναι εύκολο να απο­δει­χθεί με στοι­χεία η συσχέ­τιση των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των με τη χρήση του κινητού τηλε­φώ­νου, καθώς αυτό δεν μπορεί αρχικά να δια­πι­στω­θεί παρά μόνον από τις κατα­θέ­σεις των εμπλε­κο­μέ­νων, αρκετοί ειδικοί το κατα­τάσ­σουν στους πέντε δολο­φό­νους, ήτοι στα πέντε βασικά αίτια πρό­κλη­σης ατυ­χη­μά­των. «H ταχύ­τητα, το κινητό και το αλκοόλ απο­τε­λούν αιτίες ατυ­χη­μά­των. Η ζώνη και το κράνος, αιτίες σοβαρού τραυ­μα­τι­σμού», επι­ση­μαί­νει στη «Κ» ο Γιώργος Γιαννής, καθη­γη­τής ΕΜΠ, διευ­θυ­ντής στο τομέα μετα­φο­ρών και συγκοι­νω­νια­κής υπο­δο­μής.

Εως και τετρα­πλά­σια πιθα­νό­τητα εμπλο­κής σε τροχαίο έχουν οι οδηγοί που μιλούν στο τηλέ­φωνο, ενώ η απο­στολή ή η ανά­γνωση μηνυ­μά­των αυξάνει τον κίνδυνο έως 23 φορές.

Οι έλεγχοι

Σύμφωνα με στοι­χεία από την αστυ­νο­μία, το 2024 βεβαιώ­θη­καν 18.951 παρα­βά­σεις για χρήση κινητού τηλε­φώ­νου που οδηγούν σε τροχαία ατυ­χή­ματα έναντι 16.994 το 2023, σημειώ­νο­ντας αύξηση 11,5%. Το πρώτο τετρά­μηνο του 2025 σημειώ­θη­καν 5.560 παρα­βά­σεις, από 6.560 το αντί­στοιχο διά­στημα πέρυσι (-15,2%), γεγονός που απο­δί­δε­ται στην αύξηση των ελέγχων.

«Η χρήση κινητού και η απο­στολή μηνυ­μά­των έχουν γίνει μάστιγα. Πρό­κει­ται για παρά­γο­ντα πρό­κλη­σης τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των που παλαιό­τερα δεν υπήρχε. Ωστόσο, οι επι­πτώ­σεις είναι ακόμη μεγα­λύ­τε­ρες εάν συν­δυα­στεί και με υψηλή ταχύ­τητα», εξηγεί στη «Κ» ο Θανάσης Τσιάνος, πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Ελλήνων Συγκοι­νω­νιο­λό­γων. «Ερευνες έχουν δείξει ότι οι οδηγοί που μιλούν στο κινητό κατά την οδήγηση έχουν έως και τετρα­πλά­σια πιθα­νό­τητα εμπλο­κής σε τροχαίο ατύχημα, ενώ η απο­στολή ή η ανά­γνωση μηνυ­μά­των αυξάνει τον κίνδυνο έως 23 φορές», τονίζει. Τα προ­σω­ρινά στοι­χεία της Ε.Ε. για τα τροχαία συμ­βά­ντα το 2024 κατα­δει­κνύ­ουν ότι η Ελλάδα κατέ­γραψε –για ακόμη μία χρονιά– την τρίτη χει­ρό­τερη επίδοση στην Ε.Ε., με 64 θανά­τους ανά εκα­τομ­μύ­ριο κατοί­κων, όταν ο ευρω­παϊ­κός μέσος όρος είναι 44.

«Οταν το GPS με έστειλε στον τάφο του Παϊσίου»

Αν και οι αιτίες που μπορεί να απο­σπά­σουν την προσοχή ενός οδηγού είναι περισ­σό­τε­ρες από αυτές που μπορεί να φαντα­στούμε –από την κατα­νά­λωση φαγητού μέχρι και τις δια­φη­μί­σεις στον δρόμο–, ειδικοί τονί­ζουν πως η χρήση κινητού παρα­μέ­νει η βασι­κό­τερη αιτία. Η καμπά­νια «Put the phone away or Pay» της εθνικής υπη­ρε­σίας οδικής ασφά­λειας των ΗΠΑ (National Highway Traffic Safety Administration) προ­σπα­θεί να αφυ­πνί­σει τους οδηγούς, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας τόσο τους κιν­δύ­νους όσο και τις νομικές συνέ­πειες της χρήσης κινητού τηλε­φώ­νου κατά την οδήγηση. Με βάση τα στοι­χεία που δημο­σί­ευσε η υπη­ρε­σία για το 2023, 3.275 άνθρω­ποι έχασαν τη ζωή τους και περίπου 325.000 τραυ­μα­τί­στη­καν σε τροχαία συμ­βά­ντα που προ­κλή­θη­καν από οδηγούς λόγω διά­σπα­σης της προ­σο­χής. Αυτό αντι­στοι­χεί στο 8% των θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των.

«Μία από τις πέντε προ­τά­σεις που έχουμε κάνει για μείωση των τρο­χαίων συμ­βά­ντων κατά 85% είναι να απε­νερ­γο­ποιεί­ται το σήμα GSM όταν κινεί­ται το αυτο­κί­νητο. Δηλαδή όταν το όχημα κινεί­ται και κάποιος καλεί, να υπάρχει το μήνυμα “αυτή τη στιγμή οδηγώ, θα σας καλέσω μόλις στα­μα­τήσω”», τονίζει ο κ. Ζωγρά­φος, επι­χει­ρώ­ντας να παρα­θέ­σει κάποιους τρόπους για να γίνει απο­τρε­πτική η χρήση του κινητού τηλε­φώ­νου. «Η οδήγηση είναι μια απαι­τη­τική εργασία απο­κλει­στι­κής απα­σχό­λη­σης, δεν πρέπει να το ξεχνάμε αυτό», επι­ση­μαί­νει.

Στην Ευρώπη

Σε ευρω­παϊκό επίπεδο η κατά­σταση δεν είναι ιδιαί­τερα καθη­συ­χα­στική. Βάσει έρευνας του ESRA (E-Survey of Road users’ Attitudes), πάνω από 40% των οδηγών σε Βοσνία-Ερζεγοβίνη (48,5%), Φιν­λαν­δία (44,4%), Λετονία (43,6%) και Ελλάδα (41,1%) παρα­δέ­χθη­καν πως του­λά­χι­στον μία φορά τις τελευ­ταίες 30 ημέρες μίλησαν σε κινητό τηλέ­φωνο που κρατούν στο χέρι όταν οδηγούν. Το αντί­στοιχο ποσοστό στην υπό­λοιπη Ευρώπη (22 κράτη-μέλη) είναι 22,2%, με τα χαμη­λό­τερα ποσοστά να κατα­γρά­φο­νται σε Βρε­τα­νία (15,9%) και Ολλαν­δία (14,6%).

Το εθνικό ζήτημα της οδικής κουλ­τού­ρας

Στο μεταξύ, επειδή κατά τη χρήση κινητού οι οδηγοί πρέπει να μοι­ρά­σουν την προσοχή τους μεταξύ του τηλε­φώ­νου και της οδή­γη­σης, αρκετοί ειδικοί τονί­ζουν πως ακόμη και η χρήση hands free θεω­ρεί­ται εξίσου επι­κίν­δυνη. Σύμφωνα με την έρευνα του ESRA, 5 στους 10 Ευρω­παί­ους φαί­νε­ται ότι μιλούν στο κινητό κατά την οδήγηση χρη­σι­μο­ποιώ­ντας hands free συσκευές, ενώ το 23,2% δηλώνει πως δια­βά­ζει μηνύ­ματα ή τσε­κά­ρει τα social media καθώς οδηγεί. Το αντί­στοιχο ποσοστό στην Ελλάδα σκαρ­φα­λώ­νει στο 33,1% και βρί­σκε­ται ψηλά στη σχετική κατά­ταξη μαζί με την Πορ­το­γα­λία (35,1%), τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (36,6%), τη Φιν­λαν­δία (39,6%) και το Λου­ξεμ­βούργο (40,5%).

Αφαί­ρεση διπλώ­μα­τος για οκτώ χρόνια στην τρίτη παρά­βαση

Προς αυστη­ρο­ποί­ηση οδεύει ο νέος ΚΟΚ, ο οποίος, έπειτα από πολυ­ε­τείς καθυ­στε­ρή­σεις αλλά και αλλε­πάλ­λη­λες αλλαγές στην ηγεσία του υπουρ­γείου Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών, ανα­μέ­νε­ται μέσα στις επό­με­νες ημέρες –ίσως και μέχρι τα τέλη της εβδο­μά­δας– να κατα­τε­θεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Ο πέλεκυς προ­βλέ­πε­ται βαρύς για παρα­βά­σεις που απο­τε­λούν νούμερο ένα αιτία πρό­κλη­σης ατυ­χη­μά­των, ανάμεσα στις οποίες περι­λαμ­βά­νε­ται και η χρήση του κινητού τηλε­φώ­νου κατά την οδήγηση. Οι ποινές ξεκι­νούν από τα 350 ευρώ και αυστη­ρο­ποιού­νται, σε περί­πτωση υπο­τρο­πής, φθά­νο­ντας ακόμη και στην αφαί­ρεση του διπλώ­μα­τος για οκτώ έτη.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ» από το υπουρ­γείο, για τη χρήση κινητού χωρίς την πρό­κληση ατυ­χή­μα­τος o σημε­ρι­νός ΚΟΚ προ­βλέ­πει την αφαί­ρεση της άδειας οδή­γη­σης αλλά και των πινα­κί­δων για 60 ημέρες. Με βάση τον υπό ανα­θε­ώ­ρηση ΚΟΚ προ­βλέ­πε­ται χρη­μα­τικό πρό­στιμο 350 ευρώ και αφαί­ρεση της άδειας για 30 ημέρες.

Βαρύς ο πέλεκυς για όσους προ­κα­λέ­σουν ατύχημα με το Ι.Χ. τους ενώ χρη­σι­μο­ποιούν κινητό, σύμφωνα με όσα προ­βλέ­πο­νται στον νέο ΚΟΚ.

Ακόμη βαρύ­τε­ρες είναι οι ποινές σε περι­πτώ­σεις υπο­τρο­πής. Ειδικοί, ωστόσο, που έχουν μιλήσει στην «Κ» εμφα­νί­ζο­νται επι­φυ­λα­κτι­κοί και αξιο­λο­γούν ως «εξο­ντω­τι­κές» τις δια­τά­ξεις για αφαί­ρεση του διπλώ­μα­τος οδή­γη­σης των υπό­τρο­πων οδηγών, προει­δο­ποιώ­ντας πως αυτές δεν θα εφαρ­μο­στούν συστη­μα­τικά. Σε περί­πτωση υπο­τρο­πής το πρό­στιμο για τη χρήση κινητού (χωρίς πρό­κληση ατυ­χή­μα­τος) ανε­βαί­νει στα 1.000 ευρώ, ενώ το δίπλωμα αφαι­ρεί­ται για 180 ημέρες. Σε περί­πτωση δεύ­τε­ρης υπο­τρο­πής επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο 2.000 ευρώ και η άδεια οδή­γη­σης αφαι­ρεί­ται για ένα έτος. Εάν βέβαια ο οδηγός προ­κα­λέ­σει ατύχημα που επι­φέ­ρει βαριά σωμα­τική βλάβη ή θάνατο, επι­βάλ­λο­νται οι ποινές του Ποι­νι­κού Κώδικα για την επι­κίν­δυνη οδήγηση.

Ακόμη βαρύ­τε­ρες είναι οι ποινές για τους υπό­τρο­πους οδηγούς σε περί­πτωση που προ­κα­λέ­σουν ατύχημα κατά την οδήγηση ενώ χρη­σι­μο­ποιούν κινητό τηλέ­φωνο. Ο σημε­ρι­νός ΚΟΚ προ­βλέ­πει αφαί­ρεση της άδειας οδή­γη­σης αλλά και των πινα­κί­δων για 60 ημέρες. Σύμφωνα με τις νέες προ­βλέ­ψεις επι­βάλ­λε­ται χρη­μα­τικό πρό­στιμο 350 ευρώ και στέρηση της άδειας οδή­γη­σης για 30 ημέρες.

Σε περί­πτωση υπο­τρο­πής το πρό­στιμο αυξά­νε­ται στις 2.000 ευρώ, ενώ ο οδηγός απει­λεί­ται με αφαί­ρε­σης της άδειας για τέσσερα έτη. Εάν η υπο­τροπή επα­να­λη­φθεί για δεύτερη φορά, το πρό­στιμο διπλα­σιά­ζε­ται και φθάνει στις 4.000 ευρώ, ενώ το δίπλωμα αφαι­ρεί­ται για οκτώ έτη. Και στις τρεις αυτές περι­πτώ­σεις εάν ο οδηγός προ­κα­λέ­σει ατύχημα που επι­φέ­ρει βαριά σωμα­τική βλάβη ή ακόμη χει­ρό­τερα θάνατο, εφαρ­μό­ζο­νται οι δια­τά­ξεις του Ποι­νι­κού Κώδικα για την επι­κίν­δυνη οδήγηση που περι­λαμ­βά­νουν κάθειρξη.

Τι θα ισχύει για παρα­βί­αση κόκ­κι­νου και ορίου ταχύ­τη­τας

Στο στό­χα­στρο του υπό ανα­θε­ώ­ρηση ΚΟΚ μπαί­νουν παρα­βά­σεις που ευθύ­νο­νται για τον βαρύ φόρο αίματος στην ελλη­νική άσφαλτο. Τέτοιες είναι το αλκοόλ, η υπέρ­βαση του ορίου ταχύ­τη­τας ή ακόμη χει­ρό­τερα οι «κόντρες», η παρα­βί­αση του ερυθρού σημα­το­δότη αλλά και η μη χρήση προ­στα­τευ­τι­κών μέσων, όπως το κράνος. Πρό­κει­ται για παρα­βά­σεις που –μεταξύ άλλων– απο­τε­λούν αιτία για τον θάνατο του­λά­χι­στον 600 ανθρώ­πων ετησίως. Ο ανα­θε­ω­ρη­μέ­νος ΚΟΚ, βάσει και των δια­τά­ξεων που τέθηκαν σε δημόσια δια­βού­λευση τον περα­σμένο Ιανουά­ριο, βασί­ζε­ται στην κατη­γο­ριο­ποί­ηση των παρα­βά­σεων σε 3+1 κατη­γο­ρίες, χαμηλής, μεσαίας και υψηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας, ενώ θεσπί­ζε­ται και κατη­γο­ρία ιδιαί­τε­ρων επι­πτώ­σεων στην οδική ασφά­λεια. Παράλ­ληλα προ­βλέ­πο­νται ποινές για περι­πτώ­σεις αντι­κοι­νω­νι­κής συμπε­ρι­φο­ράς (π.χ. παρ­κά­ρι­σμα σε θέση ΑμεΑ).

Πάντως, σε σχέση με το κείμενο της δια­βού­λευ­σης, σε ορι­σμέ­νες παρα­βά­σεις φαί­νε­ται πως η ποινή για το διοι­κη­τικό πρό­στιμο της αφαί­ρε­σης του διπλώ­μα­τος οδή­γη­σης αυστη­ρο­ποιεί­ται περισ­σό­τερο. Τέτοια είναι η περί­πτωση της παρα­βί­α­σης του ερυθρού σημα­το­δότη. Με τις τελευ­ταίες αλλαγές το πρό­στιμο, κατά πλη­ρο­φο­ρίες, παρα­μέ­νει στα 700 ευρώ, ενώ το δίπλωμα αφαι­ρεί­ται για 60 ημέρες (έναντι 30 ημερών που συζη­τείτο πριν από λίγους μήνες). Σε περί­πτωση υπο­τρο­πής η ποινή κλι­μα­κώ­νε­ται, το πρό­στιμο ανε­βαί­νει στα 1.000 ευρώ, ενώ η άδεια οδή­γη­σης αφαι­ρεί­ται έως 180 ημέρες. Σε περί­πτωση δεύ­τε­ρης υπο­τρο­πής το πρό­στιμο αυξά­νε­ται στις 2.000 ευρώ, ενώ ο οδηγός στε­ρεί­ται για ένα έτος το δίπλωμά του.

Βαρύς προ­βλέ­πε­ται ο πέλεκυς και για την παρα­βί­αση του ορίου ταχύ­τη­τας. Ενώ με τον σημε­ρινό ΚΟΚ οι «κόντρες» και η υπέρ­βαση του ορίου ταχύ­τη­τας 200+ χλμ./ώρα επι­σύ­ρουν πρό­στιμο 700 ευρώ καθώς και αφαί­ρεση της άδειας αλλά και των πινα­κί­δων για 30 ημέρες, με τις προ­ω­θού­με­νες αλλαγές το πρό­στιμο ανε­βαί­νει κατα­κό­ρυφα στις 2.000 ευρώ και ο οδηγός στε­ρεί­ται την άδειά του για ένα έτος. Σε περί­πτωση υπο­τρο­πής, για δεύτερη φορά, το πρό­στιμο φθάνει στις 8.000 ευρώ, ενώ αφαι­ρού­νται τόσο η άδεια οδή­γη­σης όσο και οι πινα­κί­δες για τέσσερα έτη.

Μη χρήση κράνους

«Εάν φορού­σαν όλοι κράνος, τότε θα είχαμε τον χρόνο 120 λιγό­τε­ρους θανά­τους μοτο­σι­κλε­τι­στών, θα γλι­τώ­ναμε δηλαδή τους μισούς», υπεν­θυ­μί­ζει στην «Κ» ο Θανάσης Τσιάνος, πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Ελλήνων Συγκοι­νω­νιο­λό­γων. Σήμερα η μη χρήση κράνους προ­βλέ­πει την αφαί­ρεση της άδειας οδή­γη­σης αλλά και των πινα­κί­δων για 60 ημέρες. Ωστόσο, βάσει των αλλαγών, προ­ω­θεί­ται η επιβολή προ­στί­μου 350 ευρώ, καθώς και η αφαί­ρεση της άδειας για 30 ημέρες. Κατά πλη­ρο­φο­ρίες, η μη χρήση κράνους από τον συνε­πι­βάτη τιμω­ρεί­ται «με το ίδιο πρό­στιμο για τον ίδιο αλλά και για τον οδηγό, ακόμη και εάν αυτός φορούσε». Σε περί­πτωση δεύ­τε­ρης υπο­τρο­πής εντός πέντε ετών, το πρό­στιμο ανε­βαί­νει στις 2.000 ευρώ, ενώ ο οδηγός στε­ρεί­ται έως ένα έτος την άδειά του.

Πηγή: kathimerini.gr