Booking.com: Το χρονικό της σύγκρουσης με τους ξενοδόχους

Μέρος των προ­μη­θειών που κατέ­βα­λαν επί 20 χρόνια στην booking διεκ­δι­κούν τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία μαζί με τα ευρω­παϊκά, στο πλαίσιο μία δικα­στι­κής δια­μά­χης που έχει ξεκι­νή­σει εδώ και πολλά χρόνια μεταξύ των δυο πλευρών.

Η δικα­στική διαμάχη μεταξύ της Booking.com και των ξενο­δο­χείων στην Ευρώπη απο­τε­λεί μια από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες υπο­θέ­σεις αντα­γω­νι­σμού στον τομέα του του­ρι­σμού, με επί­κε­ντρο τις λεγό­με­νες «ρήτρες ισο­τι­μίας τιμών» (price parity ή MFN clauses).

Οι ρήτρες ισο­τι­μίας τιμών αφορούν στους συμ­βα­τι­κούς όρους που απαι­τούν πό τα ξενο­δο­χεία να μην προ­σφέ­ρουν καλύ­τε­ρες τιμές ή όρους σε άλλες πλατ­φόρ­μες ή στο δικό τους site σε σχέση με αυτά που προ­σφέ­ρουν μέσω της Booking.com. Δια­κρί­νο­νται σε ευρείες ρήτρες (wide parity) οι οποίες απα­γο­ρεύ­ουν καλύ­τε­ρες τιμές σε οποιο­δή­ποτε άλλο κανάλι και στενές ρήτρες (narrow parity) που αφορούν μόνο τις τιμές που προ­σφέ­ρο­νται στο ίδιο το site του ξενο­δο­χείου.

Η πρώτη απόφαση το 2013

Το πρώτο επει­σό­διο στη σύγκρουση ξενο­δό­χων Booking έγινε το 2013 όταν Ομο­σπον­διακή Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού της Γερ­μα­νίας (Bundeskartellamt) απα­γό­ρευσε τις ευρείες ρήτρες της πλατ­φόρ­μας κρα­τή­σεων Hotel Reservation Service (HRS), κρί­νο­ντάς τες αντι-ανταγωνιστικές. Αυτό απο­τέ­λεσε το έναυσμα για ευρύ­τε­ρες έρευνες σε άλλες πλατ­φόρ­μες, όπως η Booking.com.

Τα επόμενα δυο χρόνια το «κίνημα» κατά της booking επε­κτά­θηκε και σε άλλες χώρες (Γαλλία, Ιταλία, Σουηδία) με την Booking.com να συμ­φω­νεί να αφαι­ρέ­σει τις ευρείες ρήτρες και να τις αντι­κα­τα­στή­σει με στενές. Ωστόσο το 2015 το γεμρ­ναιό δικα­στή­ριο (Bundeskartellamt) απα­γό­ρευσε και τις στενές ρήτρες, θεω­ρώ­ντας ότι περιο­ρί­ζουν τον αντα­γω­νι­σμό.

Νίκη της booking «στα σημεία»

Σε αυτή τον δικα­στικό μαρα­θώ­νιο η booking είχε και νίκες όπως ήταν η απόφαση το 2019 του Εφε­τείου του Ντί­σελ­ντορφ, το οποίο ακύρωσε την απόφαση της Bundeskartellamt, θεω­ρώ­ντας ότι οι στενές ρήτρες μπορούν να θεω­ρη­θούν ως «παρε­πό­με­νοι περιο­ρι­σμοί» απα­ραί­τη­τοι για την αποφυγή του φαι­νο­μέ­νου “free-riding” δηλαδή να επω­φε­λού­νται τα ξενο­δο­χεία από τις επεν­δύ­σεις της booking.

Για παρά­δειγμα η Booking και οι άλλες πλατ­φόρ­μες κρα­τή­σεων υπο­στη­ρί­ζουν ότι δαπα­νούν δια­φή­μιση, τεχνική υπο­στή­ριξη, προβολή σε διεθνές κοινό.

Ο πελάτης βρίσκει το ξενο­δο­χείο μέσω της Booking, αλλά αντί να κάνει κράτηση εκεί, πηγαί­νει στο site του ξενο­δο­χείου και κλείνει απευ­θείας για να απο­φύ­γει την προ­μή­θεια. Έτσι, το ξενο­δο­χείο κερ­δί­ζει πελάτη χάρη στη δουλειά της Booking, χωρίς να της κατα­βά­λει προ­μή­θεια.

Βέβαια τα ξενο­δο­χεία απα­ντούν ότι οι πλατ­φόρ­μες λαμ­βά­νουν ήδη υψηλές προ­μή­θειες και δεν πρέπει να ελέγ­χουν και την τιμο­λο­γιακή πολι­τική των ξενο­δό­χων.

Ωστόσο το 2012 το Ομο­σπον­διακό Δικα­στή­ριο της Γερ­μα­νίας ανέ­τρεψε την απόφαση του Εφε­τείου, κρί­νο­ντας ότι οι στενές ρήτρες περιο­ρί­ζουν σημα­ντικά τον αντα­γω­νι­σμό και δεν μπορούν να θεω­ρη­θούν ως παρε­πό­με­νοι περιο­ρι­σμοί.

Κορυ­φαία στιγμή στη διαμάχη των δυο μερών είναι η Απόφαση του Δικα­στη­ρίου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης (ΔΕΕ) τον Σεπτέμ­βριο του 2024 που έκρινε ότι οι ρήτρες ισο­τι­μίας τιμών της Booking.com δεν είναι απα­ραί­τη­τες ούτε ανα­λο­γι­κές και ενδέ­χε­ται να περιο­ρί­ζουν τον αντα­γω­νι­σμό. Ωστόσο, δεν τις χαρα­κτή­ρισε αυτο­μά­τως αντι-ανταγωνιστικές βάσει του δικαίου της ΕΕ.  Νωρί­τερα Τον Ιούλιο του 2024, η ισπα­νική αρχή αντα­γω­νι­σμού (CNMC) επέβαλε πρό­στιμο ύψους 413,2 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ στην Booking.com για κατά­χρηση δεσπό­ζου­σας θέσης, επι­βάλ­λο­ντας άδικους όρους στα ξενο­δο­χεία και περιο­ρί­ζο­ντας τον αντα­γω­νι­σμό.

 Έρχο­νται ομα­δι­κές αγωγές

Μετά την απόφαση του ΔΕΕ, 26 ενώσεις ξενο­δό­χων από όλη την Ευρώπη, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Ελλάδας, υπο­στη­ρί­ζουν ομα­δι­κές αγωγές κατά της Booking.com στην Ολλαν­δία, διεκ­δι­κώ­ντας απο­ζη­μιώ­σεις για τις ζημιές που υπέ­στη­σαν από τις ρήτρες ισο­τι­μίας τιμών. Η HOTREC, η πανευ­ρω­παϊκή ένωση ξενο­δο­χεια­κών οργα­νι­σμών, στη­ρί­ζει αυτή την προ­σπά­θεια.

Όπως ανα­κοί­νωσε χθες το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο της Ελλάδος Όλα τα ξενο­δο­χεία στην Ελλάδα καλού­νται και ενθαρ­ρύ­νο­νται να εγγρα­φούν στο www.mybookingclaim.com. Το Ξ.Ε.Ε. θα απο­στεί­λει κατευ­θυ­ντή­ριες οδηγίες και εμπε­ρι­στα­τω­μένη ενη­μέ­ρωση στα μέλη για την εγγραφή στην πλατ­φόρμα και τα απαι­τού­μενα έγγραφα τεκ­μη­ρί­ω­σης. Η προ­θε­σμία συμ­με­το­χής είναι η 31η Ιουλίου 2025.

Τα τελευ­ταία 20 χρόνια, οι ρήτρες ισο­τι­μίας έθεσαν τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία σε σοβαρό αντα­γω­νι­στικό μειο­νέ­κτημα. Περιό­ρι­σαν τον αντα­γω­νι­σμό τιμών μεταξύ της Booking.com και άλλων δια­δι­κτυα­κών πλατ­φορ­μών, οδη­γώ­ντας τα ξενο­δο­χεία σε κατα­βολή αυξη­μέ­νων προ­μη­θειών. Επι­πλέον, οι ρήτρες περιό­ρι­ζαν τα ξενο­δο­χεία από το να προ­σφέ­ρουν καλύ­τε­ρες τιμές ή δια­θε­σι­μό­τητα στις δικές τους ιστο­σε­λί­δες, περιο­ρί­ζο­ντας τις άμεσες πωλή­σεις και την αυτο­νο­μία τους.

Εν συντο­μία: η χρήση από τη Booking.com ρητρών ισο­τι­μίας, που κατα­στρα­τη­γούν τον αντα­γω­νι­σμό, προ­κά­λεσε σημα­ντι­κές οικο­νο­μι­κές ζημιές στις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις της χώρας.

Σύμφωνα με τις γενικές αρχές του ευρω­παϊ­κού δικαίου περί αντα­γω­νι­σμού, τα ξενο­δο­χεία στην Ελλάδα  έχουν το δικαί­ωμα να διεκ­δι­κή­σουν απο­ζη­μί­ωση από την Booking.com για τις οικο­νο­μι­κές ζημίες που υπέ­στη­σαν και ενδέ­χε­ται να δικαιού­νται να ανα­κτή­σουν σημα­ντικό μέρος των προ­μη­θειών που κατέ­βα­λαν στην Booking.com κατά την περίοδο 2004 έως 2024, συν τους τόκους.

«Πρό­κει­ται για μια ουσια­στική ευκαι­ρία για τους Έλληνες ξενο­δό­χους να ασκή­σουν τα νόμιμα δικαιώ­ματά τους και να επι­διώ­ξουν την απο­κα­τά­σταση των ζημιών που υπέ­στη­σαν, συμ­βάλ­λο­ντας παράλ­ληλα στη δια­μόρ­φωση ενός δικαιό­τε­ρου ψηφια­κού περι­βάλ­λο­ντος στην αγορά του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών», δήλωσε ο Πρό­ε­δρος του ΞΕΕ Αλέ­ξαν­δρος Βασι­λι­κός.

Πηγή: ot.gr