Ελλάδα: Στη 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο εμφάνισης λειψυδρίας

Καμπα­νάκι κιν­δύ­νου χτυπούν οι επι­στή­μο­νες, καθώς έχουν μειωθεί σημα­ντικά τα απο­θέ­ματα νερού και η λει­ψυ­δρία απειλεί την χώρα μας.

Η Ελλάδα βρί­σκε­ται στην 19η θέση παγκο­σμίως ως προς τον κίνδυνο εμφά­νι­σης λει­ψυ­δρίας, εξαι­τίας της κλι­μα­τι­κής αλλαγής κυρίως, η οποία έχει αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις τόσο στην πλευρά της προ­σφο­ράς (μείωση βρο­χο­πτώ­σεων) όσο και σε εκείνη της ζήτησης (αύξηση της κατα­νά­λω­σης για άρδευση και γενικές χρήσεις).

Τα στοι­χεία αυτά προ­κύ­πτουν από έρευνα του World Resources Institute αλλά και από έκθεση της Deloitte για τη δια­χεί­ριση των υδάτων που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε για λογα­ρια­σμό της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης.

Η έκθεση, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες από το ΑΠΕ υπο­γραμ­μί­ζει το μέγεθος του κιν­δύ­νου που αντι­με­τω­πί­ζει η χώρα μας. Ένας κίν­δυ­νος, ο οποίος εντεί­νε­ται ασφαλώς, αν συνυ­πο­λο­γι­σθούν οι απώ­λειες από τα δίκτυα που πολ­λα­πλα­σιά­ζουν το πρό­βλημα.

Η λει­ψυ­δρία απειλεί την χώρα

Σύμφωνα με την έκθεση της Deloitte, ανα­λυ­τικά η Ελλάδα:

Κατα­γρά­φει υπερ­δι­πλα­σια­σμό (+139%) των απο­λή­ψεων νερού για ύδρευση την περίοδο 2001-2022, εξαι­τίας, μεταξύ άλλων λόγων, και της αυξη­μέ­νης του­ρι­στι­κής κίνησης. Ο υπερ­δι­πλα­σια­σμός των απο­λή­ψεων νερού για ύδρευση οφεί­λε­ται αφενός στο συν­δυα­σμό της αύξησης της του­ρι­στι­κής κίνησης και της ανόδου τής κατά κεφαλήν κατα­νά­λω­σης αλλά και αφε­τέ­ρου στις μεγάλες -της τάξης του 50%- απώ­λειες από τα δίκτυα δια­νο­μής. Το πρό­βλημα είναι ακόμα μεγα­λύ­τερο σε περιο­χές με αυξη­μέ­νες του­ρι­στι­κές ροές (όπως λόγου χάριν οι Κυκλά­δες) όπου η κατα­νά­λωση αυξά­νε­ται ενώ η δια­θε­σι­μό­τητα του πόρου είναι πολύ περιο­ρι­σμένη. Πρό­σθετο πρό­βλημα δημιουρ­γεί το γεγονός ότι η ζήτηση στους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς κορυ­φώ­νε­ται κατά τους θερι­νούς μήνες, οπότε ανα­κύ­πτουν ήδη σε αρκετά νησιά θέματα επάρ­κειας ενώ κατα­πο­νού­νται παράλ­ληλα οι υπο­δο­μές.

Δαπανά τον μεγα­λύ­τερο όγκο νερού ανά εκτάριο αρδευό­με­νης γης στην Ευρω­παϊκή Ένωση και σημα­ντικά υψη­λό­τερο σε σχέση με τις συγκρί­σι­μες από άποψη κλι­μα­το­λο­γι­κών στοι­χείων μεσο­γεια­κές χώρες της ΕΕ. Παρά τη σημα­ντική μείωση στις γεωρ­γι­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις τα προη­γού­μενα χρόνια, οι απο­λή­ψεις υδάτων για άρδευση δεν έχουν μειωθεί σημα­ντικά, για τους εξής λόγους: αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας, μεγα­λύ­τε­ρες ανάγκες σε νερό ανά καλ­λιέρ­γεια, μεγάλες απώ­λειες των δικτύων -τα περισ­σό­τερα από τα οποία είναι άνω των 20 ετών- και καλ­λιέρ­γεια ποι­κι­λιών με μεγα­λύ­τε­ρες ανάγκες σε νερό. Περαι­τέρω, σημειώ­νε­ται στην έκθεση, οι πολι­τι­κές στή­ρι­ξης του αγρο­τι­κού τομέα μπορεί να οδη­γή­σουν τα επόμενα χρόνια σε αύξηση των αρδευό­με­νων εκτά­σεων, άρα και της κατα­νά­λω­σης νερού.

Αντι­με­τω­πί­ζει μείωση δια­θε­σι­μό­τη­τας των επι­φα­νεια­κών πόρων και αύξηση της χρήσης γεω­τρή­σεων με απο­τέ­λε­σμα την υφαλ­μύ­ριση των υδάτων.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ κατά την περίοδο 2000-2022 η άντληση υπό­γειων υδάτων αυξή­θηκε κατά 80%, από 3.453 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως σε 6.221. Αντί­θετα, η χρήση επι­φα­νεια­κών υδάτων μειώ­θηκε κατά 40% (3.852 εκατ. κ.μ. το 2022 έναντι 6.471 εκατ. κ.μ. το 2000). Η σημα­ντική αύξηση στην άντληση υπό­γειων υδάτων, πιέζει τα απο­θέ­ματα στον υδρο­φόρο ορί­ζο­ντα και οδηγεί σε υφαλ­μύ­ριση των υδάτων.

Ενδει­κτικό είναι, επίσης, ότι παρά τις αυξη­μέ­νες βρο­χο­πτώ­σεις των τελευ­ταίων μηνών τα απο­θέ­ματα νερού στους ταμιευ­τή­ρες των υδροη­λε­κτρι­κών της ΔΕΗ βρί­σκο­νται σε ιστο­ρικά χαμηλά επίπεδα.

Τα φράγ­ματα της ΔΕΗ χρη­σι­μο­ποιού­νται τόσο για την παρα­γωγή ενέρ­γειας όσο και για άρδευση/ύδρευση. Έτσι, η μείωση των απο­θε­μά­των εγκυ­μο­νεί κιν­δύ­νους όχι μόνο για την επάρ­κεια νερού αλλά και για το κόστος της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

Πηγή: in.gr