Λειψυδρία: Καλύτερη η εικόνα φέτος, αλλά ο κίνδυνος παραμένει…

«Έχουμε περάσει την τριετή παρατεταμένη περίοδο ανομβρίας που δημιούργησε τεράστια προβλήματα, ιδιαίτερα στα νησιά, όπου χρειάστηκε να μεταφερθεί νερό με υδροφόρες προκειμένου να αντιμετωπιστεί η λειψυδρία. Φέτος η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη, όμως δεν έχουμε τελειώσει, καθώς το φαινόμενο θα επανέλθει». Με αυτή την επισήμανση η Ελισάβετ Φελώνη, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Τοπογραφίας και Γεωπληροφορικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, περιγράφει στη «δ» τη σημερινή κατάσταση των υδάτινων πόρων της χώρας, τονίζοντας ότι η πρόσκαιρη βελτίωση δεν επιτρέπει εφησυχασμό.
Από 90 αυξήθηκαν σε 150 οι αφαλατώσεις
Όπως επισημαίνει, τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει στραφεί δυναμικά στις μονάδες αφαλάτωσης, με τον αριθμό τους να αυξάνεται από περίπου 90 το 2009 σε περίπου 150 σήμερα. Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι οι αφαλατώσεις δεν αποτελούν πανάκεια, καθώς συνοδεύονται από υψηλό ενεργειακό κόστος, σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και ζητήματα που αφορούν την ποιότητα του παραγόμενου νερού.
Η κα Φελώνη υπογραμμίζει ότι η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος, ιδιαίτερα στα νησιά, πρέπει να ξεκινά από τον χωροταξικό σχεδιασμό. Όπως αναφέρει, είναι αναγκαίο να υπολογίζεται η υδατική φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, ώστε η ανάπτυξη να συμβαδίζει με τις πραγματικές δυνατότητες των διαθέσιμων υδατικών πόρων.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη Ρόδο, όπου η οικονομική και τουριστική ανάπτυξη συνεχίζεται με έντονους ρυθμούς.
Όπως σημειώνει, η ημερήσια κατανάλωση νερού ανά άτομο φτάνει περίπου τα 450 λίτρα, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ορθολογική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων. Παράλληλα, χαρακτηρίζει θετική εξέλιξη το γεγονός ότι η Ρόδος περιλαμβάνεται στους εννέα νησιωτικούς δήμους που πρόκειται να ενισχυθούν από την Πολιτεία για την αντιμετώπιση των προβλημάτων λειψυδρίας.
Οι επισημάνσεις της έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η εικόνα εμφανίζεται βελτιωμένη σε σχέση με το περσινό καλοκαίρι, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η χώρα έχει εξέλθει από την κρίση. Παρά τις περισσότερες βροχοπτώσεις του φετινού χειμώνα και την αύξηση των αποθεμάτων στους βασικούς ταμιευτήρες, η λειψυδρία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή πρόκληση για τον νησιωτικό χώρο.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα συνολικά αποθέματα νερού εμφανίζονται αυξημένα σε σχέση με το 2025, παραμένουν όμως αισθητά χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2020, γεγονός που αποδεικνύει ότι η πίεση στους υδατικούς πόρους δεν έχει εκλείψει.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η λειψυδρία δεν εξαρτάται μόνο από το ύψος των αποθεμάτων.
Η εκρηκτική αύξηση της κατανάλωσης κατά τους θερινούς μήνες, οι μεγάλες απώλειες νερού από τα παλαιωμένα δίκτυα ύδρευσης και οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης συνθέτουν ένα πρόβλημα με μόνιμα πλέον χαρακτηριστικά.
Ήδη αρκετά νησιά έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με σοβαρά προβλήματα επάρκειας νερού. Η Αστυπάλαια, η Πάτμος, η Λέρος και πρόσφατα η Κάρπαθος έχουν κηρυχθεί κατά διαστήματα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, ενώ αυξημένη ανησυχία επικρατεί και σε αρκετά νησιά των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων, όπου η τουριστική κίνηση εκτοξεύει τη ζήτηση νερού κατά τους θερινούς μήνες.
Το συμπέρασμα των ειδικών είναι ότι, παρά τη φετινή βελτίωση, η χώρα οφείλει να επενδύσει σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης των υδάτινων πόρων, με έμφαση στον εκσυγχρονισμό των δικτύων, την εξοικονόμηση νερού και τον σχεδιασμό της ανάπτυξης με βάση τη φέρουσα ικανότητα κάθε νησιού.
Όπως προειδοποιεί και η Ελισάβετ Φελώνη, η φετινή ανάκαμψη δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει λυθεί, καθώς οι περίοδοι ανομβρίας αναμένεται να επανεμφανιστούν τα επόμενα χρόνια.