Αδειες με το κιλό και “φακελάκια” στην πόρτα: Πώς στήθηκε το κύκλωμα πολεοδομικής διαφθοράς στη Ρόδο

• Σε μία από τις πιο του­ρι­στι­κές περιο­χές του νησιού, στους Πεύκους, ξετυ­λί­γε­ται ένα οργα­νω­μένο κύκλωμα με επί­κε­ντρο δημόσια υπάλ­ληλο της Πολε­ο­δο­μίας Ρόδου. Μέσω κατευ­θυ­νό­με­νων παρεμ­βά­σεων, αλλαγής ημε­ρο­μη­νιών και απαι­τή­σεων μετρη­τών, απο­κα­λύ­πτε­ται μία υπόθεση που εκθέτει το πώς μπορεί να λει­τουρ­γεί η δια­φθορά στον στενό πυρήνα της διοί­κη­σης

Στη Ρόδο του 2024-2025, μία σειρά τηλε­φω­νι­κών συνο­μι­λιών φωτίζει τον μηχα­νι­σμό με τον οποίο μία δημόσια υπάλ­λη­λος, σε συνερ­γα­σία με μηχα­νικό και άλλους επαγ­γελ­μα­τίες, «ξεκλεί­δωνε» υπο­θέ­σεις έκδοσης και ανα­θε­ώ­ρη­σης οικο­δο­μι­κών αδειών με αντάλ­λαγμα μετρητά.

Η πρα­κτική ήταν απλή: όσοι ενδια­φε­ρό­με­νοι ήθελαν να ανα­θε­ω­ρή­σουν παλιές άδειες οικο­δο­μής, να τρο­πο­ποι­ή­σουν σχέδια ή να «τακτο­ποι­ή­σουν» αυθαι­ρε­σίες, έπρεπε πρώτα να βρουν τον σωστό δια­με­σο­λα­βητή και να πλη­ρώ­σουν το τίμημα.

Σε αρκετές περι­πτώ­σεις, η συναλ­λαγή δεν περιο­ρι­ζό­ταν μόνο σε διοι­κη­τι­κές ευκο­λίες. Περι­λάμ­βανε κατα­χρη­στι­κές ημε­ρο­μη­νίες, παρά­νο­μες εγγρα­φές και παρα­ποί­ηση εγγρά­φων υπη­ρε­σια­κού αρχείου.

Το βασικό μοντέλο

Σύμφωνα με την ανάλυση των επι­κοι­νω­νιών, η υπάλ­λη­λος της Πολε­ο­δο­μίας ήταν ο βασικός κρίκος. Δεν δεχόταν τα αιτή­ματα απευ­θείας, αλλά φρό­ντιζε να υπάρχει ενδιά­με­σος – συγκε­κρι­μέ­νος ιδιώτης μηχα­νι­κός, που ενερ­γούσε ως «αγγε­λια­φό­ρος», καθο­δη­γη­τής αλλά και συλ­λέ­κτης του οικο­νο­μι­κού τιμή­μα­τος.

Μία από τις χαρα­κτη­ρι­στι­κό­τε­ρες υπο­θέ­σεις αφορά οικο­δο­μική άδεια του 2005. Είχε ήδη ανα­θε­ω­ρη­θεί επίσημα το 2009.

Ωστόσο, η υπάλ­λη­λος απαί­τησε εκ νέου το ποσό των 10.000 ευρώ για… επι­πλέον ανα­θε­ώ­ρηση, με νέα σχέδια και παλαιό­τερη ημε­ρο­μη­νία. Όπως προ­κύ­πτει από τις κατα­γρα­φές, η ανα­θε­ώ­ρηση «βαφτί­στηκε» ως ανύ­παρ­κτη συμπλη­ρω­μα­τική εγγραφή του 2009, χωρίς να υφί­στα­ται τέτοιο έγγραφο στο τότε αρχείο. Για να «δέσει» το σενάριο, δημιουρ­γή­θη­καν πλαστά συνο­δευ­τικά στοι­χεία και επα­νε­κτυ­πώ­θη­καν σχέδια με σφρα­γί­δες που φέρο­νταν να έχουν τεθεί τότε.

Ο ενδιά­με­σος μηχα­νι­κός φρό­ντισε να ανα­ζη­τή­σει παλιό­τερο συνερ­γάτη, ώστε να «καλύψει» με σφρα­γίδα τα χρονικά κενά – αφού ο ίδιος δεν είχε ακόμα πτυχίο την περίοδο που τοπο­θε­τού­νταν τα ψευδή δεδο­μένα. Η παρα­ποί­ηση συνε­χί­στηκε σε διάφορα επίπεδα: υπεύ­θυ­νες δηλώ­σεις επί­βλε­ψης, κατα­σκευα­στικά στοι­χεία και ανα­φο­ρές υπο­τι­θέ­με­νων τεχνι­κών αλλαγών, όλα με ημε­ρο­μη­νίες και υπο­γρα­φές από το παρελ­θόν.

Χρήματα σε φακέ­λους, έξω από σπίτια

Η παρα­λαβή των χρη­μά­των γινόταν προ­σε­κτικά. Στις συνο­μι­λίες, η υπάλ­λη­λος ζητά να μη γίνο­νται τέτοιες ανα­φο­ρές από το τηλέ­φωνο. Ανταλ­λάσ­σο­νται φράσεις όπως «θα στα φέρω εγώ», «είναι τα χαρτιά», «ευτυχώς που τα μέτρησα». Σε μία χαρα­κτη­ρι­στική σκηνή, ένα φάκελο με 5.000 ευρώ τον παρα­λαμ­βά­νει έξω από την οικία της. Όταν δια­πι­στώ­νει ότι μέσα υπήρχαν μόνο 4.000, δια­μαρ­τύ­ρε­ται – κωδι­κο­ποι­η­μένα – ότι «λείπει ένα χαρτί».

Στην περί­πτωση άλλου ενδια­φε­ρό­με­νου, η υπάλ­λη­λος ορίζει ακόμα και σημείο συνά­ντη­σης – όχι στην υπη­ρε­σία, όπως προ­σφέρ­θηκε ο πολίτης, αλλά «εκτός», καθώς «πρέπει να μου δώσεις».

Διπλό μοντέλο παρέμ­βα­σης

Η δράση δεν περιο­ρί­στηκε σε μία υπόθεση. Όπως φαί­νε­ται από τις επι­κοι­νω­νίες, η υπάλ­λη­λος φρό­ντιζε ώστε να δια­χει­ρί­ζε­ται παράλ­ληλα και άλλες υπο­θέ­σεις, όπως εκείνη άλλου ιδιώτη, από τον οποίο έλαβε 5.000 ευρώ για αντί­στοιχη ανα­θε­ώ­ρηση. Το ποσό κατα­βλή­θηκε τμη­μα­τικά, σε δύο δόσεις, με τον ενδια­φε­ρό­μενο να ζητά και αυτός συνά­ντηση εκτός υπη­ρε­σίας – πιθανώς κατ’ οίκον.

Το χρονικό ενός οργα­νω­μέ­νου κυκλώ­μα­τος

Οι διά­λο­γοι απο­κα­λύ­πτουν μία δια­χρο­νική πρα­κτική. Τα περι­στα­τικά εκτεί­νο­νται από τον Νοέμ­βριο του 2024 έως και τον Φεβρουά­ριο του 2025. Οι εμπλε­κό­με­νοι σχε­δί­α­ζαν, συντό­νι­ζαν και εκτε­λού­σαν τις ενέρ­γειες μεθο­δικά. Φρο­ντί­ζο­ντας πάντα η ημε­ρο­μη­νία να «ται­ριά­ζει» με κάποιο παλιό­τερο γεγονός, να υπάρχει υπεύ­θυνη δήλωση «παραί­τη­σης από επί­βλεψη» με ημε­ρο­μη­νία του παρελ­θό­ντος και να γίνο­νται οι σχε­τι­κές εγγρα­φές στα «σωστά» έντυπα.

Σε κάποια σημεία, δια­πι­στώ­νε­ται και εσω­τε­ρική πρό­σβαση στα φυσικά αρχεία της Υπη­ρε­σίας, όπου οι φάκελοι φυλάσ­σο­νταν – στοι­χείο που ενι­σχύει τις ενδεί­ξεις για κατά­χρηση δημό­σιας εξου­σίας και χρήση εσω­τε­ρι­κών κανα­λιών με σκοπό ιδιο­τελή οφέλη.

Πεύκοι Ρόδου – επεν­δυ­τι­κός παρά­δει­σος, πολε­ο­δο­μι­κός γρίφος

Οι Πεύκοι, στην ανα­το­λική ακτή της Ρόδου, είναι ένας από τους πιο ταχέως ανα­πτυσ­σό­με­νους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς του νησιού.

Εκεί συγκε­ντρώ­νο­νται ξενο­δο­χεια­κές επεν­δύ­σεις, παρα­θε­ρι­στι­κές κατοι­κίες και μεγάλα οικο­δο­μικά πρό­τζεκτ. Αυτός ο συν­δυα­σμός εξηγεί και το γιατί συγκε­κρι­μέ­νοι ιδιώτες χρειά­ζο­νταν «ταχεία» διεκ­πε­ραί­ωση πολε­ο­δο­μι­κών φακέλων – και γιατί ήταν δια­τε­θει­μέ­νοι να πλη­ρώ­σουν για να την έχουν.

Το σχήμα: Δίκτυο με ρόλους και σχέδιο

Στην κορυφή, υπάλ­λη­λος της Πολε­ο­δο­μίας. Πίσω της, μηχανικός-μεσάζων. Και στη βάση του σχή­μα­τος, ενδια­φε­ρό­με­νοι ιδιώτες – πολίτες ή επι­χει­ρη­μα­τίες, που χρειά­ζο­νταν άδειες, παρα­τά­σεις, ή… επα­νεκ­δό­σεις αδειών με “βελ­τιω­μέ­νους” όρους.

Η δια­δι­κα­σία ήταν πάντοτε ίδια:

1. Ο ενδια­φε­ρό­με­νος απευ­θυ­νό­ταν στον μηχα­νικό.

2. Εκείνος μετέ­φερε το αίτημα στην υπάλ­ληλο.

3. Αυτή όριζε το τίμημα.

4. Οι ημε­ρο­μη­νίες, οι υπο­γρα­φές και τα συνο­δευ­τικά σχέδια προ­σαρ­μό­ζο­νταν ανα­λό­γως.

“Να σφρα­γι­στούν 17 του 2ου του ’09”

Το υλικό που έχουν συγκε­ντρώ­σει οι «Αδιά­φθο­ροι» της ΕΛ.ΑΣ. είναι εκτε­τα­μένο και απο­κα­λυ­πτικό. Πάνω από 20 τηλε­φω­νι­κές συνο­μι­λίες τεκ­μη­ριώ­νουν την αλλη­λε­πί­δραση των εμπλε­κο­μέ­νων.

Χαρα­κτη­ρι­στική συνο­μι­λία της 5ης Νοεμ­βρίου 2024:

Υπάλ­λη­λος: «Για την άλλη περί­πτωση του (…)… Θα σφρα­γί­σετε τα σχέδια 17/02/2009.»

Μηχα­νι­κός: «17 του 2ου του ’09. Ωραία, οκέι.»

Εδώ βλέ­πουμε ξεκά­θαρη οδηγία για να “επι­στρα­φούν” τα σχέδια στο παρελ­θόν, δίνο­ντάς τους ψευδή νομική ισχύ, ως αν είχαν εγκρι­θεί τότε.

“Πέντε είναι για να δώσω”

Η οικο­νο­μική συναλ­λαγή δεν ήταν υπόνοια — κατα­γρά­φηκε αυτού­σια. Στις 18 Φεβρουα­ρίου 2025, έξω από την οικία της υπαλ­λή­λου στη Ρόδο, έγινε παρα­λαβή 4.000 ευρώ.

Αργό­τερα, σε τηλε­φω­νική επι­κοι­νω­νία της ίδιας με τον μηχα­νικό, δηλώνει:

«Ευτυχώς που τα άνοιξα και τα μέτρησα. Είναι τέσσερα. Πέντε είναι για να δώσω.»

Η κωδι­κο­ποί­ηση είναι προ­φα­νής: το «πέντε» δεν αφορά χαρτιά, αλλά μετρητά. Και το υπό­λοιπο χίλια ευρώ παρα­δό­θηκε την επόμενη μέρα «σε φάκελο στο μαγαζί».

“Πήρα τη γνήσια άδεια από το αρχείο”

Η απόλυτη από­δειξη χρήσης της θέσης της υπαλ­λή­λου: πρό­σβαση στους φυσι­κούς φακέ­λους της Υπη­ρε­σίας.

Στις 3 Φεβρουα­ρίου 2025, ο μηχα­νι­κός λέει στην υπάλ­ληλο:

«Το πήρα απ’ την υπη­ρε­σία. Από μέσα. Έπιασα τη γνήσια άδεια από το αρχείο και έβαλα ένα αντί­γραφο στο αρχείο. Όταν είμαστε έτοιμοι θα πάω να κάνω σκάντζα.»

Η “σκάντζα” αφο­ρούσε αντι­κα­τά­σταση εγγρά­φων — μία ευθεία παρα­ποί­ηση φακέλου σε δημόσια υπη­ρε­σία.

Πίσω από κάθε ημε­ρο­μη­νία, ένα «παι­χνίδι»

Οι ημε­ρο­μη­νίες ήταν το κλειδί. Από τη στιγμή που κάποιο έγγραφο κατα­γρα­φό­ταν με παλιό­τερη ημε­ρο­μη­νία, καθί­στατο νομικά ισχυρό, ξεπερ­νώ­ντας εμπόδια πολε­ο­δο­μι­κού ελέγχου ή τρο­πο­ποι­ή­σεις νόμου.

Σε άλλη περί­πτωση, η υπάλ­λη­λος καθο­δη­γεί:

«Να κάνουμε μια ανα­θε­ώ­ρηση πιο πριν και μετά να κάνεις την τακτο­ποί­ηση. Κατά­λα­βες;»

Η λογική ήταν σαφής: πρώτα “επι­στροφή στο παρελ­θόν”, μετά τα υπό­λοιπα νομι­μο­ποιού­νταν.

“Μην με παίρ­νεις για τέτοια από το τηλέ­φωνο”

Ο φόβος παρα­κο­λού­θη­σης είχε ενσκή­ψει. Αλλά η οικειό­τητα και η εμπι­στο­σύνη κυριαρ­χού­σαν.

Σε άλλο χαρα­κτη­ρι­στικό από­σπα­σμα:

Υπάλ­λη­λος: «Δεν θέλω να με παίρ­νεις από το τηλέ­φωνο να μου λες τέτοια πράγ­ματα.»

Μηχα­νι­κός: «Δεν λέμε τίποτα που να φαί­νε­ται…»

Η πραγ­μα­τι­κό­τητα όμως είναι ότι όλα κατα­γρά­φη­καν.

Δύο βασικές υπο­θέ­σεις – ίδιος μηχα­νι­σμός

-Υπόθεση 1: Ανα­θε­ώ­ρηση άδειας του 2005 στους Πεύκους, που είχε ήδη ανα­θε­ω­ρη­θεί το 2009. Παρά την ύπαρξη ανα­θε­ώ­ρη­σης, επι­νο­ή­θηκε επι­πλέον εγγραφή, με ψευδή ημε­ρο­μη­νία και πλαστά σχέδια. Τίμημα: 10.000 ευρώ.

-Υπόθεση 2: Άδεια άλλου ιδιώτη, με οδηγία για «ανα­θε­ώ­ρηση προ της τακτο­ποί­η­σης». Εξε­λί­χθηκε με παρα­δοχή της υπαλ­λή­λου ότι θα «δώσει» μόλις λάβει το σύνολο. Τίμημα: 5.000 ευρώ, κατα­βλη­θέν σε δύο δόσεις.

Επτά κατη­γο­ρού­με­νοι, δεκάδες σκιές

Οι εισαγ­γε­λι­κές αρχές έχουν σχη­μα­τί­σει κατη­γο­ρη­τή­ριο που αφορά του­λά­χι­στον επτά πρόσωπα. Το εύρος των υπο­θέ­σεων που δια­χει­ρί­στηκε το κύκλωμα παρα­μέ­νει αδιευ­κρί­νι­στο. Οι συνο­μι­λίες δεί­χνουν ότι υπήρχαν κι άλλες ανοι­χτές περι­πτώ­σεις που «προ­χω­ρού­σαν», καθώς και ανα­φο­ρές για επι­πλέον χρη­μα­τικά ποσά, «πρό­θυ­μους ιδιο­κτή­τες», ακόμα και αλλο­δα­πούς με περιου­σίες στην περιοχή.

Το ερώτημα

Δεν πρό­κει­ται για μία απλή περί­πτωση «φακέλου». Είναι υπόθεση που ανα­δει­κνύει τον βαθμό στον οποίο μία δημόσια υπη­ρε­σία μπορεί να μετα­τρα­πεί σε εργα­λείο κερ­δο­σκο­πίας. Χωρίς αυστη­ρούς ελέγ­χους, χωρίς ψηφιο­ποί­ηση, χωρίς ανε­ξαρ­τη­σία. Το σύστημα δεν «έσπασε» από μόνο του. Ενερ­γο­ποι­ή­θηκε, οργα­νώ­θηκε και έδρασε – μεθο­δικά, ήσυχα, επι­κερ­δώς.

Η δικαιο­σύνη έχει πλέον τον λόγο. Το ερώτημα είναι αν η Πολι­τεία θα σταθεί μόνο στις ποινές ή θα κοι­τά­ξει κατά­ματα και τις ρίζες της δια­φθο­ράς. Γιατί όπως φαί­νε­ται, το πρό­βλημα δεν ήταν μόνο τα χαρτιά. Ήταν αυτοί που ήξεραν να τα φτιά­χνουν όπως τους συνέ­φερε.