Προβληματισμός για την πορεία του Μουσείου Νεοελληνικής Τέχνης

• 30 χιλ. ευρώ για την οργά­νωση εργα­στη­ρίου συντή­ρη­σης του Νεστο­ρί­δειου Μελά­θρου • Αγνο­εί­ται το χρο­νο­διά­γραμμα ολο­κλή­ρω­σης της επέ­κτα­σης της Δημο­τι­κής Πινα­κο­θή­κης «Α. Ιωάννου» στην πλατεία Σύμης

Eνα ποσό της τάξης των 30 χιλ. ευρώ, ανα­γκαίο για την προ­μή­θεια εξο­πλι­σμού για την οργά­νωση εργα­στη­ρίου συντή­ρη­σης για τις ανάγκες των έργων συλ­λο­γής του Μου­σείου», μέσω του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, κατα­κύ­ρωσε η Διεύ­θυνση Συντή­ρη­σης Αρχαίων & Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων για την ανα­βάθ­μιση του Νεστο­ρί­δειου Μελά­θρου του Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης του Δήμου Ρόδου.

Ανη­συ­χία όμως για την κατεύ­θυνση που έχει πάρει το Μουσείο τα τελευ­ταία χρόνια, εκφρά­ζουν άνθρω­ποι του πολι­τι­σμού, επι­ση­μαί­νο­ντας την ανάγκη επι­στρο­φής στον πολι­τι­στικό και εικα­στικό του χαρα­κτήρα. Ενδει­κτική της κατά­στα­σης η ομιλία του εκδότη Γ. Ηρα­κλείδη (Περιο­δικό Τέχνης και Λόγου ΝΗΣΙΔΕΣ) για την πορεία του ΜΝΤΔΡ, η παραί­τηση του Μάνου Στε­φα­νίδη, ομό­τι­μου καθη­γητή του ΕΚΠΑ από την θέση του προ­έ­δρου της Καλ­λι­τε­χνι­κής επι­τρο­πής και η πρό­σφατη συνέ­ντευξη του τέως προ­έ­δρου του Μου­σείου (2011-2019) Νίκου Φρόνα στη «δ».

Οργά­νωση εργα­στη­ρίου συντή­ρη­σης

Η Διεύ­θυνση Συντή­ρη­σης Αρχαίων & Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων του Υπ. Πολι­τι­σμού κατα­κυ­ρώ­νει τον δημόσιο δια­γω­νι­σμό με την ανοιχτή δια­δι­κα­σία μέσω ΕΣΗΔΗΣ (με χρήση ηλε­κτρο­νι­κών μέσων), με κρι­τή­ριο ανά­θε­σης την πλέον συμ­φέ­ρουσα από οικο­νο­μική άποψη προ­σφορά επί τη βάσει της τιμής για την προ­μή­θεια εξο­πλι­σμού εργα­στη­ρίου συντή­ρη­σης για τις ανάγκες του υπο­έρ­γου «Οργά­νωση εργα­στη­ρίων συντή­ρη­σης των έργων συλ­λο­γής του Μου­σείου» του έργου «Sub. 3.27 Ανα­βάθ­μιση υπο­δο­μών στο κτήριο Νεστο­ρί­δειο Μέλαθρο του Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης, Δήμου Ρόδου» με συγ­χρη­μα­το­δό­τηση από την Ευρω­παϊκή Ένωση – Next Generation EU Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας και από εθνι­κούς πόρους στο πλαίσιο του Επι­χει­ρη­σια­κού Προ­γράμ­μα­τος «Ελλάδα 2.0 Εθνικό Σχέδιο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας» για το Τμήμα 1 στην εται­ρεία με την επω­νυ­μία Νικό­λαος Ζώρζος με δια­κρι­τικό τίτλο «Pharmacy Project» έναντι συνο­λι­κού τιμή­μα­τος ύψους 30 χιλ. ευρώ, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου Φ.Π.Α. 24%.

«Είναι μοιραία κατά­ληξη η αστοχία ενός περι­φε­ρεια­κού μου­σείου της νεό­τε­ρης τέχνης; Η περί­πτωση της Ρόδου»

Οι επίμονα άδειοι τοίχοι στο εκθε­τή­ριο της Νέας Πτέ­ρυ­γας του Νεστο­ρι­δείου, με τα χίλια και πλέον έργα της συλ­λο­γής να στοι­βά­ζο­νται σε παρα­κεί­μενη αποθήκη, απο­δί­δουν με τον καλύ­τερο τρόπο την κρίση στην οποία στρο­βι­λί­ζε­ται το Μουσείο Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης Ρόδου. Συνο­πτικά, η κρίση αυτή εκδη­λώ­νε­ται κυρίως ως δυσχέ­ρεια για την κατά­στρωση ενός αξιό­πι­στου εκθε­σια­κού προ­γράμ­μα­τος και αδυ­να­μία δια­χεί­ρι­σης της μόνιμης συλ­λο­γής του Μου­σείου. Πρό­κει­ται επίσης για μία αστοχία, ως προς τους προ­γραμ­μα­τι­κούς σκοπούς και τη δημιουρ­γική παρά­δοση που καθιέ­ρω­σαν η Δημο­τική Πινα­κο­θήκη παλιό­τερα και το Μουσείο σχετικά πρό­σφατα, περίπου μέχρι τα τέλη της δεκα­ε­τίας του ’10.

Το σημείο αυτό θα επε­ξη­γη­θεί στην ομιλία του εκδότη Γ. Ηρα­κλείδη, με μία σύντομη ανα­δρομή στο παρελ­θόν, με τα ιδιαί­τερα γνω­ρί­σματά του και τις σημα­ντι­κές επι­τυ­χίες, καθώς και τα υπαρκτά προ­βλή­ματα, που πάντως δεν εμπό­δι­σαν την ανά­δειξη του Μου­σείου σε μία μεγάλη επι­τυ­χία πολι­τι­στι­κής παρέμ­βα­σης και δρα­στη­ριό­τη­τας της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης. Ο ομι­λη­τής θα επι­μεί­νει ιδιαί­τερα στην εξήγηση της ατυχούς κατά­λη­ξης. Αφού απο­κλεί­σει ενδε­χό­με­νες προ­σω­πι­κές ανε­πάρ­κειες των ανθρώ­πων που διοι­κούν το Μουσείο ως αιτία αυτών των αδυ­να­μιών -μία τέτοια εξήγηση θα ήταν επι­φα­νειακή και θα αδι­κούσε τους ανθρώ­πους αυτούς που προ­σπα­θούν για το καλύτερο- θα απο­δώ­σει το φαι­νό­μενο μάλλον σε αλλαγές που έχουν συμβεί στην ίδια τη δομή της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, αλλά και στις προσ­δο­κίες του κοινού στο οποίο απευ­θύ­νο­νται οι δρα­στη­ριό­τη­τες του Μου­σείου. Θα υπο­στη­ρί­ξει όμως ότι μέσα από αυτή την απο­τυ­χία δια­φαί­νε­ται μία ενδια­φέ­ρουσα πολι­τι­στική άνθιση σε παρα­πλή­σιους τομείς που έχουν υιο­θε­τη­θεί από τη διοί­κηση του Μου­σείου την τελευ­ταία πεντα­ε­τία (μου­σι­κές συναυ­λίες, ομιλίες, παρου­σιά­σεις βιβλίων, γιόγκα, γευ­σι­γνω­στι­κές ανα­ζη­τή­σεις, εκθέ­σεις φωτο­γρα­φίας κλπ.). Δια­φαί­νε­ται δηλαδή μία αλλαγή προ­σα­να­το­λι­σμού, με στόχους λιγό­τερο φιλό­δο­ξους από αυτούς που κλη­ρο­δό­τησε η παρά­δοση του Μου­σείου, που φαί­νε­ται να ται­ριά­ζουν όμως περισ­σό­τερο στα ενδια­φέ­ρο­ντα των δημοτών. Η ομιλία θα στα­μα­τή­σει σε αυτό το σημείο, αφή­νο­ντας μετέωρο το ερώτημα του τίτλου, που δε μπορεί άλλωστε να απα­ντη­θεί παρά μόνο από τις επι­θυ­μίες, τις ανα­ζη­τή­σεις και τις προσ­δο­κίες του κοινού στο οποίο απευ­θύ­νε­ται το Μουσείο. Σκοπός εξάλλου της ομιλίας αυτής είναι να απο­σα­φη­νί­σει τις δύο εναλ­λα­κτι­κές, όπως σύντομα περι­γρά­φο­νται στην προη­γού­μενη παρά­γραφο, ώστε του­λά­χι­στον να διευ­κο­λύ­νει την περαι­τέρω συζή­τηση που ασφαλώς πρέπει να γίνει απ’ όλους όσους μπορεί να ενδια­φέ­ρο­νται» ανα­φε­ρό­ταν στην πρό­σκληση της ομιλίας.

Ντροπή και πλήρης

υπο­βάθ­μιση η πραγ­μα­το­ποί­ηση μίας μόνο έκθεσης τα τελευ­ταία 5 χρόνια!

Ανη­συ­χία για την κατεύ­θυνση που έχει πάρει το Μουσείο εξέ­φρασε και μέσω της συνέ­ντευ­ξης του στη «δ» ο πρώην πρό­ε­δρος (2011-2019) του Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης, Νίκος Φρόνας. Ο κ. Φρόνας επι­ση­μαί­νει την ανάγκη επι­στρο­φής στον πολι­τι­στικό και εικα­στικό του χαρα­κτήρα αλλά και στην σημασία επέ­κτα­σης της Δημο­τι­κής Πινα­κο­θή­κης «Α. Ιωάννου» στην ανά­δειξη του πλούτου της Πινα­κο­θή­κης. «Στη θητεία της προη­γού­με­νης Δημο­τι­κής Αρχής οι διοι­κού­ντες το Μουσείο αντί να ασχο­λη­θούν με την πραγ­μα­το­ποί­ηση εκθέ­σεων, όπως απαιτεί ο κανο­νι­σμός ύπαρξης και λει­τουρ­γίας κάθε πινα­κο­θή­κης, ανα­λώ­θη­καν στη συν­διορ­γά­νωση και στήριξη αλλό­τριων εκδη­λώ­σεων (μέχρι και γευ­σι­γνω­σία κρασιών) στους χώρους της νέας πτέ­ρυ­γας του Νεστο­ρί­δειου Μελά­θρου, στους τοίχους του οποίου ούτε έργα της πινα­κο­θή­κης δεν φρό­ντι­ζαν να εκθέ­τουν. Έτρεφαν την αυτα­πάτη ότι προ­σέ­φε­ραν πολι­τι­στικό και δη εικα­στικό έργο. Τους αρκούσε ολι­γό­λε­πτος χαι­ρε­τι­σμός στις αλλό­τριες αυτές εκδη­λώ­σεις για λόγους ψηφο­θη­ρι­κούς και προ­σω­πι­κής προ­βο­λής. Δυστυ­χώς στα ίδια χνάρια βαδίζει και η παρούσα διοί­κηση του Μου­σείου. Απο­τε­λεί ντροπή και πλήρη υπο­βάθ­μιση, (της δεύ­τε­ρης σημα­ντι­κό­τε­ρης σε έργα Πινα­κο­θή­κης στην Ελλάδα), η πραγ­μα­το­ποί­ηση μίας μόνο έκθεσης τα τελευ­ταία 5 χρόνια. Ανα­μέ­νουμε η τωρινή διοί­κηση μετά από ενάμιση χρόνο θητείας να κάνει επι­τέ­λους κάτι, έστω έναν προ­γραμ­μα­τι­σμό», δηλώνει ο κ. Φρόνας.

«Δυστυ­χώς τα πέντε τελευ­ταία χρόνια παρα­κο­λου­θούμε τη συνεχή υπο­βάθ­μιση της Πινα­κο­θή­κης με ανυ­παρ­ξία εικα­στι­κών εκθέ­σεων. Επι­κα­λού­νται έλλειψη οικο­νο­μι­κών πόρων. Να τους υπεν­θυ­μίσω ότι από το 2011 μέχρι το 2019, από τα δυσκο­λό­τερα από οικο­νο­μι­κής άποψης χρόνια στην ιστορία του Δήμου, πραγ­μα­το­ποι­ή­σαμε 72 εικα­στι­κές εκδη­λώ­σεις – εκθέ­σεις με επώ­νυ­μους και νέους ταλα­ντού­χους καλ­λι­τέ­χνες. Μόνο οι 3 – 4 πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν με πόρους της πινα­κο­θή­κης. Οι υπό­λοι­πες με χορη­γίες, προ­σω­πι­κές γνω­ρι­μίες και πόρους των ιδίων των καλ­λι­τε­χνών», ανέφερε ο κ. Φρόνας.

Εν αναμονή για το 2025!

Σημειώ­νε­ται ότι μόλις προ μηνός ανα­κοι­νώ­θηκε από την πρόεδρο του Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης του Δήμου Ρόδου, Σουσάνα Καρ­δού­λια, και τον πρόεδρο της Καλ­λι­τε­χνι­κής Επι­τρο­πής του Μου­σείου, Δρ. Κώστα Πρά­πο­γλου, η έναρξη δράσεων του Μου­σείου για το 2025.

«Ο προ­γραμ­μα­τι­σμός εκθέ­σεων από τη μόνιμη συλλογή θα δώσει στους κατοί­κους της Ρόδου αλλά και στους επι­σκέ­πτες του νησιού τη δυνα­τό­τητα να ανα­κα­λύ­ψουν και να εκτι­μή­σουν τη δια­χρο­νική αξία των απο­κτη­μά­των του Μου­σείου. Παράλ­ληλα, εκθέ­σεις σύγ­χρο­νων εικα­στι­κών που θα φιλο­ξε­νη­θούν στους χώρους του θα συγκρο­τή­σουν έναν δυνα­μικό διάλογο μεταξύ του παρελ­θό­ντος και του παρό­ντος, προ­βάλ­λο­ντας νέες προ­σεγ­γί­σεις και νοήματα. Στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος εκθέ­σεων του 2025, ανα­κοι­νώ­νουμε, μεταξύ άλλων, την έκθεση έργων χαρα­κτι­κής από τη μόνιμη συλλογή του Μου­σείου τον Μάιο, καλύ­πτο­ντας μία περίοδο αιώνων της τέχνης της χαρα­κτι­κής. Επίσης, η έκθεση της Ίριδας Μαυράκη με θέμα το Σανα­τό­ριο της Ελε­ού­σας θα δημιουρ­γή­σει μέσω της σύγ­χρο­νης εικα­στι­κής προ­σέγ­γι­σης έναν διάλογο με μνήμες του παρελ­θό­ντος», ανα­φε­ρό­ταν στην ανα­κοί­νωση.