Φορολόγηση του τουρισμού: Οι προκλήσεις που ίσως υπερβαίνουν τα οφέλη

Η αύ­ξη­ση των φόρων που επι­βάλ­λο­νται στους τα­ξι­διώ­τες πα­γκο­σμί­ως έχει πυ­ρο­δο­τή­σει έντο­νες συ­ζη­τή­σεις στον του­ρι­στι­κό κλάδο. Οι κυ­βερ­νή­σεις ανα­ζη­τούν νέες πηγές εσό­δων σε έναν ολο­έ­να και πιο αστα­θή οι­κο­νο­μι­κό κόσμο, όμως οι ει­δι­κοί προει­δο­ποιούν ότι οι συ­νέ­πειες μπο­ρεί να είναι πιο αρ­νη­τι­κές από τα πι­θα­νά οφέλη.

Οι νέοι φόροι στον του­ρι­σμό

Το 2024 χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε από την επι­βο­λή νέων ή αυ­ξη­μέ­νων φόρων στον του­ρι­σμό σε πολ­λούς δη­μο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς. Στην Ευ­ρώ­πη, οι ημε­ρή­σιοι επι­σκέ­πτες στη Βε­νε­τία υπο­χρε­ού­νται να πλη­ρώ­νουν τέλος ύψους 5 ευρώ, ενώ και οι δια­νυ­κτε­ρεύ­ο­ντες πλη­ρώ­νουν επι­πλέ­ον χρε­ώ­σεις. Στη Λι­σα­βό­να η του­ρι­στι­κή χρέ­ω­ση δι­πλα­σιά­στη­κε στα 2 ευρώ ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση την κα­λο­και­ρι­νή πε­ρί­ο­δο.

Η κα­τά­στα­ση δεν δια­φέ­ρει στη Γαλ­λία, όπου η προ­σω­ρι­νή αύ­ξη­ση του φόρου δια­μο­νής για τους Ολυ­μπια­κούς Αγώ­νες του 2024 – με ανώ­τα­το όριο τα 15,60 ευρώ ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση – έγινε τε­λι­κά μό­νι­μη. Το Άμ­στερ­νταμ αύ­ξη­σε τον του­ρι­στι­κό του φόρο από 7% σε 12,5%, ενώ η Βαρ­κε­λώ­νη αύ­ξη­σε τις χρε­ώ­σεις της κατά 11%.

Στην Ελ­λά­δα, το Τέλος Αν­θε­κτι­κό­τη­τας στην Κλι­μα­τι­κή Κρίση (ΤΑΚΚ), πρώην τέλος δια­μο­νής, αυ­ξή­θη­κε το 2024 και έφτα­σε έως και τα 10 ευρώ ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση στα 5άστε­ρα ενώ από 1η Απρι­λί­ου του 2025 επι­βάλ­λο­νται νέες αυ­ξή­σεις, φτά­νο­ντας και τα 15 ευρώ ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση. Επι­πλέ­ον, επι­βάλ­λε­ται τέλος στους επι­βά­τες κρουα­ζιέ­ρας από 5 μέχρι και 20 ευρώ. Τέλος, οι Δήμοι αυ­ξά­νουν το Τέλος Πα­ρε­πι­δη­μού­ντων από 0,5% σε 0,75% επί του τζί­ρου των κα­τα­λυ­μά­των.

Στην Ιν­δο­νη­σία, η εί­σο­δος στο Μπαλί κο­στί­ζει πλέον 7,35 λίρες, ενώ στη Νέα Ζη­λαν­δία ο υπάρ­χων φόρος τρι­πλα­σιά­στη­κε, φτά­νο­ντας από 35 σε 100 δο­λά­ρια Νέας Ζη­λαν­δί­ας.

Το 2025, νέες αυ­ξή­σεις και ει­σφο­ρές πρό­κει­ται να τε­θούν σε ισχύ, όπως το τέλος ει­σό­δου στην Ταϊ­λάν­δη, ύψους έως 300 μπατ, και το ETA του Ηνω­μέ­νου Βα­σι­λεί­ου, που επι­βάλ­λει τέλος 10 λιρών για επι­σκέ­πτες από τις ΗΠΑ, την Ευ­ρώ­πη, την Αυ­στρα­λία και τον Κα­να­δά. Πα­ράλ­λη­λα, η ΕΕ σχε­διά­ζει την ει­σα­γω­γή ενός νέου τέ­λους 7 ευρώ για τους τα­ξι­διώ­τες εκτός Σέν­γκεν.

Τα οι­κο­νο­μι­κά οφέλη και οι αντι­δρά­σεις του κλά­δου

Ο Πα­γκό­σμιος Ορ­γα­νι­σμός Του­ρι­σμού και Τα­ξι­διών (WTTC) επι­ση­μαί­νει ότι, αν και είναι λο­γι­κό οι προ­ο­ρι­σμοί να επι­διώ­κουν πρό­σθε­τα έσοδα μέσω των φόρων, η του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία ήδη συ­νει­σφέ­ρει δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια σε υφι­στά­με­νες φο­ρο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Σύμ­φω­να με τον αντι­πρό­ε­δρο επι­κοι­νω­νί­ας του WTTC, Jamie Wortley, οι διε­θνείς επι­σκέ­πτες στην ΕΕ ξό­δε­ψαν 516,7 δισ. ευρώ το 2024, με αύ­ξη­ση 11,5% από το 2023, ενώ οι εγ­χώ­ριοι τα­ξι­διώ­τες ανα­μέ­νε­ται να ξε­πε­ρά­σουν το ένα τρι­σε­κα­τομ­μύ­ριο ευρώ το 2025.

Από την άλλη πλευ­ρά, ο Tom Jenkins, CEO του Ευ­ρω­παϊ­κού Ορ­γα­νι­σμού Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων (ETOA), εκ­φρά­ζει ανη­συ­χί­ες για το γε­γο­νός ότι οι φόροι δια­μο­νής κα­τα­λή­γουν να επι­βα­ρύ­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρο τις επι­χει­ρή­σεις παρά τους του­ρί­στες. «Οι επι­σκέ­πτες δεν ανα­λύ­ουν τις επι­μέ­ρους χρε­ώ­σεις, αλλά βλέ­πουν το συ­νο­λι­κό κό­στος του τα­ξι­διού. Οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες ανα­γκά­ζο­νται να απορ­ρο­φή­σουν τους φό­ρους για να πα­ρα­μεί­νουν αντα­γω­νι­στι­κοί», ανα­φέ­ρει.

Επι­πλέ­ον, ση­μειώ­νει ότι τα ξε­νο­δο­χεία και οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις ήδη επω­μί­ζο­νται υψηλά φο­ρο­λο­γι­κά βάρη, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του ΦΠΑ, των μι­σθο­λο­γι­κών εξό­δων και των ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή η με­λέ­τη του ΙΤΕΠ, σύμ­φω­να με την οποία τα ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία υφί­στα­νται υψη­λό­τε­ρη φο­ρο­λο­γι­κή επι­βά­ρυν­ση σε σχέση με άλ­λους κλά­δους, με τους κα­θα­ρούς φό­ρους να απο­τε­λούν το 19,1% του συ­νο­λι­κού κό­στους πα­ρα­γω­γής, ένα­ντι 10,2% που είναι, κατά μέσο όρο, η αντί­στοι­χη επι­βά­ρυν­ση για τους υπό­λοι­πους κλά­δους της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας.

Η δια­χεί­ρι­ση των φόρων και η διά­θε­ση των εσό­δων

Το βα­σι­κό ζή­τη­μα που εγεί­ρουν οι φο­ρείς και επι­χει­ρη­μα­τί­ες του του­ρι­σμούς πα­γκο­σμί­ως σε ό,τι αφορά τις επι­βα­ρύν­σεις αυτές, είναι η δια­φά­νεια. «Οι του­ρι­στι­κοί φόροι θα πρέ­πει να επεν­δύ­ο­νται στη βελ­τί­ω­ση των υπο­δο­μών και της του­ρι­στι­κής εμπει­ρί­ας, δια­φο­ρε­τι­κά κα­τα­λή­γουν σε μια αδια­φα­νή φο­ρο­λο­γι­κή τρύπα», υπο­γραμ­μί­ζει ο Michael O’Regan, λέ­κτο­ρας του­ρι­σμού στο Glasgow Caledonian University.

Η Ένωση Ξε­νο­δό­χων Αθη­νών- Ατ­τι­κής & Αρ­γο­σα­ρω­νι­κού αλλά και άλλοι αντί­στοι­χοι φο­ρείς έχουν ζη­τή­σει να μά­θουν πού κα­τευ­θύ­νο­νται αυτά τα έσοδα, τόσο σε επί­πε­δο κε­ντρι­κής διοί­κη­σης όσο και σε το­πι­κό επί­πε­δο.

Από την άλλη, ο Tom Jenkins του ETOAδίνει μια επι­πλέ­ον διά­στα­ση. Επι­ση­μαί­νει ότι η δια­χεί­ρι­ση αυτών των εσό­δων ενέ­χει υψηλό κό­στος, κάτι που μπο­ρεί να κα­τα­στή­σει τη δια­δι­κα­σία μη απο­δο­τι­κή.

Μια αυ­ξα­νό­με­νη τάση με αβέ­βαιες επι­πτώ­σεις

Η πα­γκό­σμια τάση αύ­ξη­σης των του­ρι­στι­κών φόρων φαί­νε­ται πως θα συ­νε­χι­στεί, ιδιαί­τε­ρα αν οι κυ­βερ­νή­σεις επι­κε­ντρώ­νο­νται απο­κλει­στι­κά στην αύ­ξη­ση των εσό­δων χωρίς να λαμ­βά­νουν υπόψη τις επι­πτώ­σεις στις το­πι­κές επι­χει­ρή­σεις και στην αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα των προ­ο­ρι­σμών. Το ερώ­τη­μα που πα­ρα­μέ­νει είναι αν τα πρό­σθε­τα έσοδα θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν με τρόπο που να ενι­σχύ­ει τη βιω­σι­μό­τη­τα και την ποιό­τη­τα της του­ρι­στι­κής εμπει­ρί­ας ή αν θα επι­βα­ρύ­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρο τον κλάδο και τους τα­ξι­διώ­τες χωρίς ου­σια­στι­κά οφέλη.

Πηγή: tornosnews.gr