Mελέτη του ΙΤΕΠ και ΞΕΕ για την άμβλυνση της εποχικότητας του τουρισμού- έντονη εποχικότητα στο Νότιο Αιγαίο

Ειδικές Τοπικές Συμ­φω­νίες Επο­χι­κό­τη­τας ειση­γεί­ται μελέτη του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ), του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος, που παρου­σιά­στηκε σήμερα Τρίτη, για την άμβλυνση της επο­χι­κό­τη­τας του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, που απο­τε­λεί το μεγα­λύ­τερο δομικό πρό­βλημα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, συντο­νι­στικό ρόλο στην κατάρ­τιση αυτών των τοπικών Συμ­φω­νιών, θα έχει το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, που θα ανα­λά­βει και τον επο­πτικό ρόλο στην υλο­ποί­ησή τους.

Οι εν λόγω Συμ­φω­νίες θα συνά­πτο­νται μεταξύ όλων των ιδιω­τι­κού χαρα­κτήρα εμπλε­κο­μέ­νων φορέων και συλ­λο­γι­κο­τή­των του τοπικού του­ρι­στι­κού κυκλώ­μα­τος καθώς και των δημο­σίων και αυτο­διοι­κη­τι­κών αρχών με στόχο την τήρηση των δράσεων που έχουν συμ­φω­νη­θεί για την υπο­στή­ριξη της άμβλυν­σης της επο­χι­κό­τη­τας στην καθο­ρι­σμένη περιοχή.

Οι Ειδικές Τοπικές Συμ­φω­νίες Επο­χι­κό­τη­τας, εκτός των τοπικών παρεμ­βά­σεων και δράσεων, που εκ των πραγ­μά­των θα λαμ­βά­νουν υπόψη και τις τοπικές ιδιο­μορ­φίες και ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, θα πρέπει να συμπε­ρι­λαμ­βά­νουν ένα γενικό πλαίσιο κινή­τρων, ικανό να προ­σελ­κύ­σει το ενδια­φέ­ρον συμ­με­το­χής των επι­χει­ρή­σεων σε αυτές τις συμ­φω­νίες.Ειδικά κατά τα πρώτα στάδια δια­μόρ­φω­σης αυτού του μοντέ­λου του­ρι­σμού, όπως τονί­ζε­ται στη μελέτη, είναι απα­ραί­τητη η δημόσια στήριξη με την μορφή επι­δο­τή­σεων, φορο­λο­γι­κών κινή­τρων ή, άλλων, αντί­στοι­χων μέτρων.

Σε αυτήν την κατεύ­θυνση, το κράτος δια­θέ­τει, κατά κύριο λόγο, τις εξής επι­λο­γές:

1. Επι­δο­τή­σεις και κίνητρα προς την πλευρά της του­ρι­στι­κής προ­σφο­ράς, είτε κλασ­σι­κών είτε εναλ­λα­κτι­κών μορφών του­ρι­σμού, που αφορούν σε περιό­δους μη αιχμής.

2. Κινη­τρο­δό­τηση προς την πλευρά της ζήτησης, δηλαδή προς τους ταξι­διώ­τες ή το κύκλωμα ταξι­διω­τι­κής δια­κί­νη­σης, που επι­λέ­γουν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν τα ταξίδια τους σε περιό­δους μη αιχμής.

3. Συν­δυα­σμός των παρα­πάνω. Ακόμη στη μελέτη προ­τεί­νε­ται η συγκρό­τηση μητρώου του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων μέσω ΓΕΜΗ με βάση τόσο τα ως άνω κρι­τή­ρια για τους ΔΛΤ ή άλλα π.χ. ΚΑΔ, όσο και την ιδιαί­τερη ταυ­τό­τητα του κάθε προ­ο­ρι­σμού σε επίπεδο παρα­γω­γι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας (π.χ. εργα­στή­ριο αργυ­ρο­χρυ­σο­χο­ΐας ή άλλης καλ­λι­τε­χνίας).

Όπως σημειώ­νε­ται, οι Ειδικές Τοπικές Συμ­φω­νίες Επο­χι­κό­τη­τας θα περι­λαμ­βά­νουν και αντί­στοι­χες συμ­φω­νίες με φορείς, επι­χει­ρή­σεις και συλ­λο­γι­κό­τη­τες σε επίπεδο του­ρι­στι­κής ζήτησης όπως συνερ­γα­σίες με : κλασ­σι­κούς tour operators, online travel agents, Google, εται­ρίες συνε­δρίων, κρουα­ζιε­ρό­πλοια και μετα­φο­ρείς (αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες, ακτο­πλοϊ­κές κ.ο.κ.)Τους άξονες άμβλυν­σης της επο­χι­κό­τη­τας του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού ανα­δει­κνύει το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο της Ελλάδας μέσα από την μελέτη του ΙΤΕΠ, προ­τεί­νο­ντας αλλαγές στο μοντέλο του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης της χώρας μέσω της υιο­θέ­τη­σης Ειδικών Τοπικών Συμ­φω­νιών Επο­χι­κό­τη­τας.

Υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι ο όρος «επο­χι­κό­τητα του του­ρι­σμού» υπο­δη­λώ­νει το φαι­νό­μενο της εκδή­λω­σης της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας σε ορι­σμένη εποχή του έτους.

Η μέτρηση της επο­χι­κό­τη­τας. Στην παρου­σί­αση της μελέτης , με θέμα «Η επο­χι­κό­τητα του του­ρι­σμού στην Ελλάδα», παρευ­ρέ­θη­σαν ο πρό­ε­δρος του ΞΕΕ Γιώργος Τσα­κί­ρης και ο πρό­ε­δρος του ΙΤΕΠ Ανδρέας Μεταξάς.Στόχος της μελέτης -της οποίας επι­στη­μο­νι­κός υπεύ­θυ­νος είναι ο γενικός διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του, Ομό­τι­μος Καθη­γη­τής του Πανε­πι­στη­μίου Πατρών Γερά­σι­μος Ζαχαράτος- είναι καταρ­χήν, η μέτρηση της επο­χι­κό­τη­τας στην Ελλάδα, καθώς και της δια­χρο­νι­κής της εξέ­λι­ξης και, εν συνε­χεία, η σύγκρισή της με τις αντα­γω­νί­στριες χώρες και, συγκε­κρι­μένα, με αυτές της Ισπα­νίας, της Ιταλίας, της Κύπρου και της Πορ­το­γα­λίας.

Ο πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρίου Γιώργος Τσα­κί­ρης ανα­φε­ρό­με­νος στον σκοπό της μελέτης επι­σή­μανε ότι : «η υψηλή επο­χι­κό­τητα στην ζήτηση του Ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος απο­τε­λεί μια παθο­γέ­νεια που όλοι ανα­γνω­ρί­ζουμε ως σημα­ντική αβελ­τη­ρία στην προ­σπά­θεια μεγι­στο­ποί­η­σης των ωφε­λειών της Ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας από τον του­ρι­σμό. Συγ­χρό­νως υπο­νο­μεύει την βιω­σι­μό­τητα των Ελλη­νι­κών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων, διότι κακά τα ψέματα, καμία επι­χεί­ρηση, όσο επι­τυ­χη­μένη και εάν είναι η εκμε­τάλ­λευση της, δεν μπορεί να επι­βιώ­σει 12 μήνες, δου­λεύ­ο­ντας μόνο τους 4 ή 5 από αυτούς».Επο­χι­κό­τητα κατά εθνό­τη­τες.

Στο πλαίσιο της έρευνας του Ινστι­τού­του, ανα­πτύσ­σο­νται, μεταξύ άλλων, οι λόγοι δημιουρ­γίας του φαι­νο­μέ­νου της επο­χι­κό­τη­τας και παρα­τί­θε­νται άμεσα εφαρ­μό­σι­μες λύσεις για την απο­μεί­ωσή του.

Ειδι­κό­τερα όπως επι­ση­μαί­νει η μελέτη, οι του­ρί­στες με την υψη­λό­τερη επο­χι­κό­τητα προ­έρ­χο­νται από την Τσεχία, την Πολωνία, τη Νορ­βη­γία, την Αυστρία, την Ιταλία και τη Δανία, ενώ τη χαμη­λό­τερη επο­χι­κό­τητα εμφα­νί­ζουν οι του­ρί­στες που προ­έρ­χο­νται από την Κύπρο, την Ιαπωνία, την Τουρκία, την Κίνα, τη Βουλ­γα­ρία και τις ΗΠΑ.

Πρέπει, επίσης, να σημειω­θεί ότι οι χώρες προ­έ­λευ­σης του­ρι­στών με χαμηλή επο­χι­κό­τητα εμφα­νί­ζουν σχετικά χαμηλά μερίδια συμ­με­το­χής στο σύνολο των του­ρι­στών (με εξαί­ρεση τις ΗΠΑ). Επι­πλέον, η Γερ­μα­νία, το Ηνωμένο Βασί­λειο, η Γαλλία και η Ιταλία, χώρες με τα υψη­λό­τερα μερίδια αφίξεων σε κατα­λύ­ματα στην Ελλάδα (οι οποίες μάλιστα σαν σύνολο αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 39,4% των αφίξεων) εμφα­νί­ζουν επο­χι­κό­τητα υψη­λό­τερη από τη μέση επο­χι­κό­τητα του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού.Επίσης παρα­τη­ρεί­ται ότι οι περι­φέ­ρειες με την εντο­νό­τερη επο­χι­κό­τητα είναι τα Ιόνια Νησιά, το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη, ενώ αντί­θετα οι περι­φέ­ρειες Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας & Θράκης, Ηπείρου και Αττικής εμφα­νί­ζουν σημα­ντικά χαμη­λό­τερη επο­χι­κό­τητα σε σχέση με Κίνητρα.

Στο πλαίσιο των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων μεταξύ επι­χει­ρη­μα­τι­κών συλ­λο­γι­κο­τή­των και Δημο­τι­κών Αρχών κατά τη διάρ­κεια της ισχύος των Ειδικών Τοπικών Συμ­φω­νιών Επο­χι­κό­τη­τας η μελέτη προ­τεί­νει :

• τη μείωση του τέλους δια­μο­νής παρε­πι­δη­μού­ντων που επι­βάλ­λε­ται στις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις και του τέλους επί των ακα­θα­ρί­στων εσόδων των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων,

• τη μείωση των δημο­τι­κών τελών φωτι­σμού και καθα­ριό­τη­τας, • τη μείωση των τελών ύδρευ­σης στα πλαίσια των τοπικών ιδιαι­τε­ρο­τή­των ύδρευ­σης,

• την επέ­κταση των απαλ­λα­γών που ισχύουν για τις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις και σε όσες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις υπο­στη­ρί­ζουν την επι­μή­κυνση και είναι ενταγ­μέ­νες στο πλαίσιο των Ειδικών Τοπικών Συμ­φω­νιών Επο­χι­κό­τη­τας,

• την απαλ­λαγή από το τέλος δια­φή­μι­σης υπέρ δήμων για όλες τις δράσεις προ­βο­λής και τις εκδη­λώ­σεις των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων που θα συμ­με­τέ­χουν στο πρό­γραμμα επι­μή­κυν­σης. Εναλ­λα­κτι­κές μορφές.

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΤΕΠ, η διεθνής εμπει­ρία δείχνει ότι η ανά­πτυξη εναλ­λα­κτι­κών μορφών του­ρι­σμού σε περιό­δους μη αιχμής -χωρίς την ανάλογη οικο­νο­μική στήριξη αυτών εγχει­ρη­μά­των από το κράτος- δεν μπορεί να επι­φέ­ρει ανα­τροπή του φαι­νο­μέ­νου της επο­χι­κό­τη­τας.

Η Ισπανία με την εφαρ­μογή πλήθους επι­δο­τού­με­νων από το κράτος προ­γραμ­μά­των ταξι­διών κατά τις περιό­δους μη αιχμής για πάνω από 25 χρόνια έχει ανα­δει­χθεί ως η χώρα με τις καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις στην αντι­με­τώ­πιση της επο­χι­κό­τη­τας.

Συνεπώς, η υιο­θέ­τηση τέτοιου είδους προ­γραμ­μά­των σε συν­δυα­σμό με την ανά­πτυξη εναλ­λα­κτι­κών μορφών του­ρι­σμού, και κυρίως ο του­ρι­σμός ατόμων τρίτης ηλικίας, καθώς και η διείσ­δυση σε αγορές, όπως της Κίνας και της Ιαπω­νίας οι οποίες δεί­χνουν προ­τί­μηση σε ταξίδια σε περιό­δους μη αιχμής, εμφα­νί­ζε­ται ως η καλύ­τερη στρα­τη­γική στο πλαίσιο ενός μακρο­πρό­θε­σμου σχεδίου αντι­με­τώ­πι­σης της επο­χι­κό­τη­τας στη χώρα μας.

Με βάση τα συμπε­ρά­σματα της ανά­λυ­σης της μελέτης, τρεις είναι οι κύριες ομάδες εισερ­χό­με­νων του­ρι­στών πάνω στις οποίες δύναται να βασι­στεί μια πολι­τική μείωσης του φαι­νο­μέ­νου της επο­χι­κό­τη­τας, στο­χεύ­ο­ντας, κατ’ αρχάς σε επι­λεγ­μέ­νες περι­φέ­ρειες μέσα στο πλαίσιο Ειδικών Τοπικών Συμ­φω­νιών Επο­χι­κό­τη­τας.

1.Του­ρί­στες τρίτης ηλικίας τόσο από εντός όσο και από εκτός ΕΕ.

2.Του­ρί­στες από χώρες, κατά βάση, εκτός ΕΕ (π.χ. Κίνα, Ιαπωνία, Η.Π.Α., Καναδάς), όπου οι θεσμι­κοί και κλι­μα­το­λο­γι­κοί παρά­γο­ντες δια­μορ­φώ­νουν, εξ αντι­κει­μέ­νου, του­ρι­στική ζήτηση εκτός αιχμής για προ­ο­ρι­σμούς σαν την Ελλάδα.

3. Του­ρί­στες με ειδικά ενδια­φέ­ρο­ντα για εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού, οι οποίες είναι δεκτι­κές για ανά­πτυξη κατά την περίοδο της επι­μή­κυν­σης.

Τέλος στο πλαίσιο της μελέτης του ΙΤΕΠ ανα­πτύσ­σο­νται προ­τά­σεις για την ανά­πτυξη α) του του­ρι­σμού της τρίτης ηλικίας τόσο και κυρίως από χώρες της Ευρώπης όσο και από τρίτες χώρες, β) του Πολι­τι­στι­κού του­ρι­σμού, γ) του γαστρο­νο­μι­κού του­ρι­σμού, δ) του Του­ρι­σμού ευεξίας, υγείας και ιατρι­κού του­ρι­σμού, ε) του Συνε­δρια­κού του­ρι­σμού, στ)του θρη­σκευ­τι­κού του­ρι­σμού, ζ) και του αθλη­τι­κού του­ρι­σμού (γκολφ, ποδη­λα­τι­κός του­ρι­σμός κ.λ.π.).

tornosnews.gr