Νησιά: Ο δρόμος προς τη μετατροπή τους σε περιοχές μηδενικών αποβλήτων

Μέχρι το 2030, η Ελλάδα φιλο­δο­ξεί να μειώσει το ποσοστό των απο­βλή­των που κατα­λή­γουν σε χωμα­τε­ρές στο 10% και να μετα­τρέ­ψει τα περισ­σό­τερα ελλη­νικά νησιά σε πρότυπα περιο­χών «μηδε­νι­κών απο­βλή­των», προ­ω­θώ­ντας πρα­κτι­κές κυκλι­κής οικο­νο­μίας και βιώ­σι­μης δια­χεί­ρι­σης. Όπως ανέφερε ο Μανώλης Γρα­φά­κος, Γενικός Γραμ­μα­τέας Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ) από το ελλη­νικό περί­πτερο στο Μπακού, στο πλαίσιο της COP 29, «η χώρα έχει 227 κατοι­κη­μένα νησιά. Σε αυτές τις περιο­χές η δια­χεί­ριση απο­βλή­των παρου­σιά­ζει ιδιαί­τε­ρες προ­κλή­σεις, απαι­τώ­ντας εξει­δι­κευ­μένο σχε­δια­σμό και στο­χευ­μένη υλο­ποί­ηση».

Εντός του 2024, ανα­μέ­νε­ται η έγκριση από τη διυ­πουρ­γική επι­τροπή για την κατα­σκευή και λει­τουρ­γία, μέσω ΣΔΙΤ, μονάδων επε­ξερ­γα­σίας απο­βλή­των στις Κυκλά­δες, συγκε­κρι­μένα στη Σύρο, Μύκονο, Σίφνο, Σέριφο, Κέα, Κύθνο και Ικαρία. Παράλ­ληλα, βρί­σκε­ται σε φάση έγκρι­σης το έργο για την κατα­σκευή μονάδας επε­ξερ­γα­σίας απο­βλή­των στην Κω, το οποίο περι­λαμ­βά­νει και τις ανα­γκαίες υπο­δο­μές στην Κάλυμνο, επίσης μέσω ΣΔΙΤ. Στο Βόρειο Αιγαίο, ο σχε­δια­σμός επι­κε­ντρώ­νε­ται στις μονάδες επε­ξερ­γα­σίας απο­βλή­των στη Λέσβο και τη Σάμο, καθώς και στις υπό­λοι­πες υπο­δο­μές που υπο­λεί­πο­νται στην περιοχή. Και αυτά τα έργα θα υλο­ποι­η­θούν με τη μέθοδο ΣΔΙΤ, με στόχο την έγκριση τους από τη διυ­πουρ­γική επι­τροπή εντός του 2024.

Υπο­γρα­φές ανα­μέ­νο­νται να πέσουν και στις συμ­βά­σεις που αφορούν την κατα­σκευή μονάδων επε­ξερ­γα­σίας απο­βλή­των στην Άνδρο και την Τήνο, με τις εγκα­τα­στά­σεις να έχουν ορί­ζο­ντα λει­τουρ­γίας μέχρι το τέλος του 2026. Σε δια­δι­κα­σία κατα­σκευής βρί­σκο­νται και οι μονάδες επε­ξερ­γα­σίας βιο­α­πο­βλή­των σε Μήλο, Λέρο και Κάρπαθο. Παράλ­ληλα, η δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία μέσω ΣΔΙΤ για τις μονάδες σε Ρόδο και Σαντο­ρίνη βρί­σκε­ται σε προ­χω­ρη­μένο στάδιο, με την έναρξη κατα­σκευής να προ­βλέ­πε­ται το 2025 και τη λει­τουρ­γία τους το 2028. Στη Νάξο, η δια­δι­κα­σία για τη μονάδα επε­ξερ­γα­σίας απο­βλή­των συνε­χί­ζε­ται, με την κατα­σκευή να εκτι­μά­ται ότι θα ξεκι­νή­σει εντός του 2025.

Το παρά­δειγμα της Τήλου

Η Τήλος όπως έγινε γνωστό από τη διοί­κηση του ΥΠΕΝ έχει ανα­δει­χθεί σε διεθνές πρότυπο βιώ­σι­μης δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των, απο­τε­λώ­ντας το πρώτο νησί στον κόσμο που έχει επι­τύ­χει μηδε­νική παρα­γωγή απορ­ριμ­μά­των. Μέσω του και­νο­τό­μου πιλο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος Just Go Zero Tilos, το νησί έχει κατα­φέ­ρει να εξα­λεί­ψει την ταφή απο­βλή­των και να λάβει την ανα­γνω­ρι­σμένη πιστο­ποί­ηση Zero Waste Cities. Όλα τα απορ­ρίμ­ματα που παρά­γο­νται στην Τήλο συλ­λέ­γο­νται και δια­χει­ρί­ζο­νται με έναν πλήρως κυκλικό τρόπο, χάρη σε ένα ολο­κλη­ρω­μένο σύστημα που περι­λαμ­βά­νει τη διαλογή στην πηγή, τη συλλογή πόρτα-πόρτα, την κομπο­στο­ποί­ηση, την ανα­κύ­κλωση και την επα­να­χρη­σι­μο­ποί­ηση υλικών. Αυτό το μοντέλο δεν εξα­λεί­φει μόνο το περι­βαλ­λο­ντικό απο­τύ­πωμα του νησιού, αλλά θέτει και τα θεμέλια για μια νέα προ­σέγ­γιση στη βιω­σι­μό­τητα. Η επι­τυ­χία της Τήλου απο­τε­λεί φάρο έμπνευ­σης για άλλες περιο­χές, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι η μετά­βαση σε μια κυκλική οικο­νο­μία είναι εφικτή με συντο­νι­σμέ­νες δράσεις και συμ­με­τοχή της κοι­νω­νίας.

Ο κ. Γρα­φά­κος ανα­γνώ­ρισε με εφαλ­τή­ριο την Τήνο ανα­γνώ­ρισε την ανάγκη για περαι­τέρω βήματα από τον Φορέα Δια­χεί­ρι­σης Στερεών Απο­βλή­των (ΦΟΔΣΑ) όσον αφορά τη δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των στις Κυκλά­δες και τα Δωδε­κά­νησα. Ωστόσο, όπως είπε παρά τις προ­κλή­σεις, τα τελευ­ταία τέσσερα χρόνια ο Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Στερεών Απο­βλή­των Νοτίου Αιγαίου, υπό την καθο­δή­γηση και επο­πτεία της Γενικής Γραμ­μα­τείας Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των, έχει υλο­ποι­ή­σει σημα­ντικά έργα που ενι­σχύ­ουν τη βιώσιμη δια­χεί­ριση απο­βλή­των στην περιοχή. Η συμβολή του ΦΟΔΣΑ υπήρξε καθο­ρι­στική για την υλο­ποί­ηση κρί­σι­μων έργων, βάζο­ντας τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου στον χάρτη της κυκλι­κής οικο­νο­μίας.

Η δυνα­μική που έχει δημιουρ­γη­θεί πρέπει να ενι­σχυ­θεί περαι­τέρω, αφού ειδικά το καλο­καίρι οι όγκοι των απορ­ριμ­μά­των τετρα­πλα­σιά­ζο­νται, λόγω του του­ρι­σμού.

Πηγή: powergame.gr