Εθνικές εκλογές με… ένα ψηφοδέλτιο – Τι αλλάζει στον τρόπο που θα ψηφίζουμε

Μια εκλο­γική… τομή ανα­μέ­νε­ται να περι­λαμ­βά­νε­ται στο νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών για την επι­στο­λική ψήφο, το οποίο θα είναι από τα πρώτα που θα έρθουν στη Βουλή – μετά την απαι­τού­μενη δια­βού­λευση – στις αρχές του 2025. Πρό­κει­ται για το και­νούρ­γιο ψηφο­δέλ­τιο που ανα­μέ­νε­ται να πάρουν στα χέρια τους οι πολίτες στις επό­με­νες εθνικές εκλογές.

Οπως είχε απο­κα­λύ­ψει ο υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Θοδωρής Λιβά­νιος μιλώ­ντας στα «ΝΕΑ» στα μέσα Αυγού­στου, ανα­μέ­νε­ται να αλλάξει το ψηφο­δέλ­τιο, το οποίο οι εκλο­γείς θα παίρ­νουν μαζί τους στο παραβάν.

Το ψηφο­δέλ­τιο θα μοιάζει με αυτό της επι­στο­λι­κής – στη μία πλευρά του ψηφο­δελ­τίου θα ανα­γρά­φο­νται τα κόμματα, ένα από τα οποία θα πρέπει να επι­λέ­ξει ο ψηφο­φό­ρος, και στην άλλη θα υπάρ­χουν κου­τά­κια με αριθ­μούς, καθένας εκ των οποίων θα αντι­στοι­χεί σε έναν υπο­ψή­φιο του κόμ­μα­τος

Πιο συγκε­κρι­μένα, οι ψηφο­φό­ροι, οι οποίοι θα φτάνουν στα φυσικά εκλο­γικά τμήματα, θα λαμ­βά­νουν από την εφο­ρευ­τική επι­τροπή το ψηφο­δέλ­τιο μιας και μόνο σελίδας – αντί για τα 40 ψηφο­δέλ­τια που έπαιρ­ναν μέχρι τώρα – μαζί με το βιβλια­ράκι που θα ανα­φέ­ρει ανα­λυ­τικά τους υπο­ψή­φιους των κομ­μά­των. Στη μία πλευρά του ψηφο­δελ­τίου θα ανα­γρά­φο­νται – κατά πάσα πιθα­νό­τητα – τα κόμματα, ένα από τα οποία θα πρέπει να επι­λέ­ξει ο ψηφο­φό­ρος, και στην άλλη θα υπάρ­χουν κου­τά­κια με αριθ­μούς, καθένας εκ των οποίων θα αντι­στοι­χεί σε έναν υπο­ψή­φιο του κόμ­μα­τος, γι’ αυτό και οι εκλο­γείς θα πρέπει να συμ­βου­λεύ­ο­νται το βιβλια­ράκι, προ­κει­μέ­νου να δουν ποιος αριθμός αντι­στοι­χεί σε ποιον υπο­ψή­φιο. Μια δια­δι­κα­σία που δεν ήταν ξένη σε όσους επέ­λε­ξαν να ψηφί­σουν στις ευρω­ε­κλο­γές με επι­στο­λική.

Αυτή η αλλαγή υπο­λο­γί­ζε­ται να εξοι­κο­νο­μή­σει τόνους χαρτιού αλλά και να μειώσει το κόστος. Αξίζει να σημειω­θεί πως σε κάθε εκλο­γική ανα­μέ­τρηση πετιού­νται στα σκου­πί­δια περίπου 120 με 130 εκατ. ψηφο­δέλ­τια. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται, δε, πως το 2019 για τη διε­ξα­γωγή των τετρα­πλών εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σεων – ευρω­ε­κλο­γές, δημο­τι­κές, περι­φε­ρεια­κές και βου­λευ­τι­κές – εκτι­μά­ται πως χρειά­στη­καν περισ­σό­τε­ροι από 5.000 τόνοι ψηφο­δελ­τίων. Σύμφωνα, μάλιστα, με περι­βαλ­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις, στην Ευρώπη την ίδια χρονιά για τη διε­ξα­γωγή των ευρω­ε­κλο­γών χρειά­στηκε να κοπούν περίπου 150.000 δέντρα για να παρα­χθούν τα ψηφο­δέλ­τια.

Επι­στο­λική

Για τις αρχές του έτους, όπως όλα δεί­χνουν, μετα­τί­θε­ται το νομο­σχέ­διο για την επι­στο­λική ψήφο που θα δίνει το δικαί­ωμα στους από­δη­μους Ελληνες να ψηφί­ζουν και στις εθνικές εκλογές.

Παρά το γεγονός ότι το αρχικό πλάνο ήθελε την επι­στο­λική ψήφο να περνά το… κατώφλι της Βουλής έως το τέλος του έτους, οι πολι­τι­κές – εκλο­γι­κές εξε­λί­ξεις σε ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ πάνε παρα­πίσω το νομο­σχέ­διο, το οποίο απο­τε­λεί προ­τε­ραιό­τητα για την κυβέρ­νηση. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως η ψήφιση της επι­στο­λι­κής απαιτεί διευ­ρυ­μένη συναί­νεση στη Βουλή, με αυξη­μένη πλειο­ψη­φία 200 βου­λευ­τών.

Άλλωστε, το μέτρο εφαρ­μό­στηκε με επι­τυ­χία στις ευρω­ε­κλο­γές όπου συνο­λικά 202.556 ήταν οι εγγε­γραμ­μέ­νοι στην ειδική πλατ­φόρμα, με τους περίπου 50.000 να είναι οι εκλο­γείς εκτός Ελλάδας. Μάλιστα, όπως σημειώ­νει στα «ΝΕΑ» ο γενικός γραμ­μα­τέας Εσω­τε­ρι­κών και Οργά­νω­σης Νάσος Μπα­λέρ­μπας, οι Έλληνες του εξω­τε­ρι­κού υπο­λο­γί­ζο­νται σε περίπου δύο εκα­τομ­μύ­ρια, με τον αριθμό αυτών που ενδε­χο­μέ­νως να επι­θυ­μούν να συμ­με­τά­σχουν στην εθνική εκλο­γική δια­δι­κα­σία να είναι πολύ μεγα­λύ­τε­ρος από τον αριθμό αυτών που τελικά ψήφισαν στις ευρω­ε­κλο­γές. «Το ενδια­φέ­ρον για τις ευρω­ε­κλο­γές δεν ήταν μεγάλο για όσους ζουν εκτός Ευρώπης αλλά και για εκεί­νους οι οποίοι ζουν στη Μεγάλη Βρε­τα­νία, που είναι εκτός ΕΕ. Πιστεύ­ουμε ότι το ενδια­φέ­ρον θα είναι σαφώς εντο­νό­τερο στις εθνικές εκλογές».

Εντός Ελλάδας

Και μπορεί η επι­στο­λική στις εθνικές εκλογές για τους εκτός Ελλάδας εκλο­γείς να πατά σε… δοκι­μα­σμένη βάση, δεν συμ­βαί­νει όμως το ίδιο με την εφαρ­μογή της για τους εντός ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας ψηφο­φό­ρους. Παρόλο που απο­τε­λεί στόχο για την κυβέρ­νηση να εφαρ­μο­στεί ακόμη και στις επό­με­νες εθνικές εκλογές, φαί­νε­ται πως υπάρ­χουν κωλύ­ματα συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας. Ο… σκό­πε­λος που πρέπει να ξεπε­ρα­στεί είναι εάν απαι­τεί­ται συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση ή όχι, μιας και το Σύνταγμα ανα­φέ­ρει για τις εθνικές εκλογές ταυ­τό­χρονη ψηφο­φο­ρία.

Πάντως, ο έλληνας Πρω­θυ­πουρ­γός έχει ανα­φέ­ρει πως αυτή η συνταγ­μα­τική ερμη­νεία θα μπο­ρούσε να ξεπε­ρα­στεί μέσω της πλειο­ψη­φίας των βου­λευ­τών. «Σε ένα περι­βάλ­λον όπου, δυστυ­χώς, μειώ­νε­ται η συμ­με­τοχή στις εκλογές, οποιο­δή­ποτε μέτρο την αυξάνει είναι προς τη θετική κατεύ­θυνση ενί­σχυ­σης της δημο­κρα­τίας. Πόσω μάλλον όταν το μέτρο έχει ήδη δοκι­μα­στεί επι­τυ­χη­μένα». Μάλιστα, στην περί­πτωση που ισχύσει η επι­στο­λική ψήφος και για τους εντός Ελλάδας εκλο­γείς, τότε το πιθα­νό­τερο είναι να ψηφί­ζουν και αυτοί – όπως και οι έλληνες ομο­γε­νείς – το ψηφο­δέλ­τιο Επι­κρα­τείας.

Επι­τυ­χη­μένο το εγχεί­ρημα της επι­στο­λι­κής ψήφου

Στις πρό­σφα­τες ευρω­ε­κλο­γές του Ιουνίου από το σύνολο των πολιτών του εξω­τε­ρι­κού που είχε εγγρα­φεί στη σχετική πλατ­φόρμα (50.204), τελικά απέ­στει­λαν την ψήφο τους ταχυ­δρο­μικά οι 36.645, με το ποσοστό συμ­με­το­χής να φτάνει το 72,99%.

Από τις 19 Φεβρουα­ρίου, οπότε και άνοιξε η ειδική πλατ­φόρμα, το ενδια­φέ­ρον ήταν ζωηρό αν και το… ελλη­νικό χαρα­κτη­ρι­στικό της τελευ­ταίας στιγμής φαί­νε­ται πως λει­τούρ­γησε στην περί­πτωση της επι­στο­λι­κής ψήφου. Είναι ενδει­κτικό πως μία εβδο­μάδα πριν από τη λήξη της προ­θε­σμίας για την εγγραφή στην πλατ­φόρμα, το 50% των αιτή­σεων που είχαν γίνει, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν στην κυριο­λε­ξία την τελευ­ταία στιγμή.

Τη… μερίδα του λέοντος κατεί­χαν οι αιτή­σεις εντός ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας, με το ποσοστό να ξεπερνά το 74%. Από την άλλη, οι αιτή­σεις που έγιναν από τους έλληνες ψηφο­φό­ρους του εξω­τε­ρι­κού είναι υπερ­δι­πλά­σιες από τον αριθμό των εκλο­γέων που τελικά ψήφισαν στις εκλογές του Μαΐου του 2023. Οι ομο­γε­νείς από τα ευρω­παϊκά κράτη είναι αυτοί που σε ποσοστό 84,6% εγγρά­φη­καν στην ψηφιακή πλατ­φόρμα και ακο­λου­θούν με μεγάλη από­σταση οι ψηφο­φό­ροι από τη Βόρεια και Κεντρική Αμερική, την Ασία, την Ωκεανία, την Αφρική και τέλος τη Νότια Αμερική.

Το εντυ­πω­σιακό είναι πως αιτή­ματα για να ψηφί­σουν με επι­στο­λική ψήφο είχαν κατα­τε­θεί από Έλληνες από κάθε γωνιά της γης, ακόμη και από τα πιο παρά­ξενα και… εξωτικά μέρη: Μπα­χά­μες, Μπο­τσουάνα, Τρι­νι­ντάντ και Τομπάκο, Ελ Σαλ­βα­δόρ, Ζάμπια και Ονδούρα και είναι χώρες, στις οποίες έφτασαν οι φάκελοι της επι­στο­λι­κής ψήφου.

Αξίζει, πάντως, να σημειω­θεί πως με το προη­γού­μενο εκλο­γικό σύστημα, οι ψηφο­φό­ροι αυτοί δεν θα είχαν τη δυνα­τό­τητα να ψηφί­σουν καθώς για να στηθεί εκλο­γικό τμήμα στις περιο­χές αυτές θα έπρεπε να υπάρξει ενδια­φέ­ρον από του­λά­χι­στον 40 Έλληνες.

Πηγή: tanea.gr