Τουρισμός: Γιατί «διχάζεται» – Τα ρεκόρ, η πραγματικότητα και το γκρίζο 2025

Πρόσωπο Ιανού εμφα­νί­ζει φέτος ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός με τις αφίξεις να απο­γειώ­νο­νται, τα έσοδα να αυξά­νο­νται αλλά το τελικό ταμείο κατα­λυ­μά­των και εστί­α­σης να χωλαί­νει, με δεδο­μένο πως οι ανα­τι­μή­σεις και τα πιε­σμένα εισο­δή­ματα απο­τρέ­πουν περιτ­τές «πολυ­τέ­λειες» στους επι­σκέ­πτες, την ώρα που τα κόστη ανε­βαί­νουν με γεωμ­τρ­τι­κούς ρυθμούς.

Τα μηνύ­ματα από αφίξεις και εισπρά­ξεις είναι θετικά όμως η περιο­ρι­σμένη αγο­ρα­στική δύναμη των του­ρι­στών τους ανα­γκά­ζει να κόβουν μαχαίρι περιττά έξοδα με ξενο­δο­χεία και εστίαση να πλη­ρώ­νουν το μάρμαρο, την ώρα που τα λει­τουρ­γικά κόστη σκαρ­φα­λώ­νουν διαρκώς με την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία να μπαίνει στην πρέσα της ακρί­βειας.

Ελεγ­χό­μενη ανη­συ­χία προ­κύ­πτει και για την του­ρι­στική σεζόν του 2025 με τα προ­μη­νύ­ματα, αν και είναι πολύ νωρίς ακόμα για ασφα­λείς εκτι­μή­σεις, να προ­κα­λούν προ­βλη­μα­τι­σμό.

Βάσει στοι­χείων που παρέ­θε­σαν στον «Οικο­νο­μικό Ταχυ­δρόμο» του­ρι­στι­κοί παρά­γο­ντες, από την 1η Ιανουα­ρίου μέχρι την 31η Αυγού­στου, περίπου 8% πάνω κινού­νται οι αερο­πο­ρι­κές αφίξεις (σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2023) ενώ γκάζι πάτησε και ο οδικός του­ρι­σμός.

«Πέταξαν» τα αερο­δρό­μια με από­το­μες ανα­τα­ρά­ξεις σε Μύκονο και Σαντο­ρίνη

Το αερο­δρό­μιο Ελ. Βενι­ζέ­λος ανε­βαί­νει κατά 10%, το Μακε­δο­νία της Θεσ­σα­λο­νί­κης 1%, η Μυτι­λήνη 39%, η Ρόδος 12%, τα Χανιά 6%, Ηρά­κλειο και Σκιάθος 5%, η Κέρκυρα και η Ζάκυν­θος 4%, Κως και Σάμος 1%, η Κεφα­λο­νιά 1% με αρνη­τικό πρόσημο να «γράφουν» Μύκονος (-5%) και Σαντο­ρίνη (-1%).

Οι πλη­ρό­τη­τες στο κυρίως μενού της σεζόν (από 15 Ιουλίου έως 25 Αυγού­στου περίπου) κυμάν­θη­καν πέριξ του 90% με τον του­ρι­στικό κλάδο να παλεύει να κερ­δί­σει το στοί­χημα της επέ­κτα­σης της σεζόν, αν και οι επι­δό­σεις είναι μέτριες του­λά­χι­στον φέτος.

Πιο συγκε­κρι­μένα, από 5,7 μήνες κατά μέσο όρο διάρ­κειας σεζόν το 2023, φέτος η διαφορά είναι ανε­παί­σθητη με την σεζόν να διαρκεί 5,8 μήνες. Οι πλη­ρό­τη­τες Σεπτεμ­βρίου – Οκτω­βρίου κινού­νται πέριξ του 65% με πολλούς προ­ο­ρι­σμούς όμως να κατε­βά­ζουν ρολά μόλις κάνει την είσοδό του ο Οκτώ­βριος.

Του­ρι­σμός πολλών ταχυ­τή­των

Εντυ­πω­σια­κές επι­δό­σεις κατα­γρά­φουν φέτος Αττική, Κρήτη, ηπει­ρω­τική χώρα (εξαί­ρεση η Πιερία, ανά­μει­κτη η εικόνα στην Χαλ­κι­δική και τα Ιόνια νησιά, δυνατή σεζόν για Πελο­πόν­νησο και Εύβοια) με τους ανθρώ­πους του του­ρι­σμού να κάνουν λόγο για του­ρι­σμό όχι δύο αλλά πολύ περισ­σό­τε­ρων ταχυ­τή­των.

Σε γενικές γραμμές οι επι­σκέ­πτες στρέ­φουν το βλέμμα και σε λιγό­τερο δημο­φι­λείς, μέχρι πρό­τι­νος του­λά­χι­στον, προ­ο­ρι­σμούς, τάση που ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχυ­θεί (θα φανεί αν θα εδραιω­θεί) και το 2025.

«Το 2019 παρα­μέ­νει σημείο ανα­φο­ράς για τον του­ρι­σμό, τα πραγ­μα­τικά έσοδα της χρονιάς αυτής δεν ξεπε­ρά­στη­καν ούτε το 2023, ούτε φέτος εφόσον συνυ­πο­λο­γί­σουμε το νέο περι­βάλ­λον με την ακρί­βεια και τις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις», σημειώ­νουν του­ρι­στι­κοί παρά­γο­ντες στον ΟΤ.

Σύννεφα

Την ίδια στιγμή, αν και είναι πολύ πρόωρο να δια­τυ­πω­θούν ασφα­λείς εκτι­μή­σεις, η ζήτηση για την επόμενη σεζόν εμφα­νί­ζει σημάδια κάμψης (δεν φαί­νε­ται να κατα­γρά­φε­ται έκρηξη ενδια­φέ­ρο­ντος για την Ελλάδα ανάλογη με το 2023 και το 2024) γεγονός που ενδε­χο­μέ­νως προϊ­δε­ά­ζει για ένα 2025 γεμάτο προ­κλή­σεις για τον κλάδο για τον οποίο ηχούν ήδη καμπα­νά­κια κιν­δύ­νου.

Καθο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας θα είναι και οι τιμές που θα δια­τε­θούν τα του­ρι­στικά πακέτα με τις πρώτες πλη­ρο­φο­ρίες να κάνουν λόγο για αυξή­σεις που αγγί­ζουν το 10%. Τα πάντα όμως θα εξαρ­τη­θούν από την ζήτηση.

Ρεκόρ  από την μία, ανη­συ­χία από την άλλη

Σε κάθε περί­πτωση, η Ελλάδα οδεύει ολο­τα­χώς προς νέα του­ρι­στικά ρεκόρ (του­λά­χι­στον… λογι­στικά), προ­σβλέ­πο­ντας στην κατά­κτηση νέων κορυφών φέτος.

Αξίζει να σημειω­θεί πως το ταβάνι των 20,5 δισ. ευρώ άγγιξαν οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις το 2023, σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, τα οποία πιστο­ποιούν πως ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός έθεσε ακόμα ψηλό­τερα τον πήχη το περα­σμένο έτος, σπά­ζο­ντας το ρεκόρ του 2019.

Πιο συγκε­κρι­μένα, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις δια­μορ­φώ­θη­καν στα 20,459 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 12,7% πάνω από τα 18,151 δισ. ευρώ του 2019.

Φέτος, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός με λυμένα φρένα χαράσ­σει ρότα για +10% στα έσοδα (πέριξ δηλαδή των 22,5 εκατ. ευρώ) ενώ εκτι­μή­σεις θέλουν τις αφίξεις να αγγί­ζουν τα 35 εκατ. επι­σκέ­πτες (από 32 εκατ. το 2023).

Ο του­ρι­σμός παρέ­μεινε σε ανοδική τροχιά το πρώτο εξάμηνο του τρέ­χο­ντος έτους και καθί­στα­ται πολύ πιθανό, το 2024 να απο­τε­λέ­σει νέο έτος ρεκόρ για τον κλάδο. Βάσει των τελευ­ταίων στοι­χείων της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, οι ταξι­διω­τι­κές αφίξεις και εισπρά­ξεις αυξή­θη­καν κατά 15,5% και 12,2% αντί­στοιχα, σε σύγκριση με τις ιστο­ρικά υψηλές επι­δό­σεις του πρώτου εξα­μή­νου του 2023.

Παράλ­ληλα, η δια­δι­κτυακή φήμη της Ελλάδας ως ταξι­διω­τι­κού προ­ο­ρι­σμού εξα­κο­λου­θεί να κατα­λαμ­βά­νει μία από τις υψη­λό­τε­ρες θέσεις στην Ευρώπη. Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με την πορεία του δείκτη NSI , το δεύτερο τρίμηνο του έτους, η Ελλάδα μαζί με την Ισπανία κατα­τάσ­σο­νται στην τρίτη θέση μετά την Πορ­το­γα­λία που είναι πρώτη και την Ιταλία με την Κροατία που ισο­βάθ­μη­σαν στη δεύτερη θέση. Ο μεγα­λύ­τε­ρος όγκος θετικών δια­δι­κτυα­κών συζη­τή­σεων για την Ελλάδα αφορά σε θέματα πολι­τι­σμού και γαστρο­νο­μίας, με θετικές ανα­φο­ρές και στον καιρό (κυρίως τους ανοι­ξιά­τι­κους μήνες) και στην ποιό­τητα της εμπει­ρίας στη θάλασσα. Επι­πρό­σθετα, το επίπεδο ικα­νο­ποί­η­σης των επι­σκε­πτών παρέ­μεινε σημα­ντικά υψη­λό­τερο (Ελλάδα: 9,2 και Αθήνα: 9,1) σε σχέση με τον ευρω­παϊκό μέσο όρο (8,9).

Έρχο­νται περισ­σό­τε­ροι, ξοδεύ­ουν λιγό­τερα

Από την άλλη πλευρά, παρά τη σημα­ντική άνοδο των συνο­λι­κών ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι των μη κατοί­κων στην Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται σε πτωτική πορεία για τρίτο δια­δο­χικό έτος, βάσει ανά­λυ­σης της Alpha Bank.

Συγκε­κρι­μένα, από τα 681,3 ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2021, μειώ­θηκε στα­διακά σε 570,7 ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2024.  Το γεγονός αυτό θα μπο­ρούσε ενδε­χο­μέ­νως να απο­δο­θεί σε μία αλλαγή της κατα­να­λω­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς των ταξι­διω­τών, ως απόρ­ροια της διά­βρω­σης των εισο­δη­μά­των με τις εισπρά­ξεις από τις χώρες της ΕΕ-27 να αυξά­νο­νται κατά 14,8%, ενώ από χώρες εκτός της ΕΕ-27 κατά 8,4% εξαι­τίας των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων αλλά και τη συνε­χι­ζό­μενη επέ­κταση της οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού.

Η αύξηση της προ­σφο­ράς κατα­λυ­μά­των -απόρροια, μεταξύ άλλων, της ανόδου του αριθμού των ακι­νή­των που δια­τί­θε­νται σε δια­δι­κτυα­κές πλατφόρμες- έχει οδη­γή­σει σε σημα­ντική άνοδο του αριθμού των του­ρι­στών, με παράλ­ληλη μείωση της κατά κεφαλή δαπάνης. Συγκε­κρι­μένα, οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις ξένων υπηκόων στα κατα­λύ­ματα που δια­τί­θε­νται σε δια­δι­κτυα­κές πλατ­φόρ­μες μέσω της οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού αυξή­θη­καν κατά 21,1% πέρυσι και κατά 32% το πρώτο τρίμηνο του 2024.

Ανθε­κτι­κό­τητα

Η ενί­σχυση της ανθε­κτι­κό­τη­τας του κλάδου, στον μεσο­πρό­θε­σμο αλλά και στον μακρο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα, είναι κρί­σι­μης σημα­σίας, δεδο­μέ­νης της υψηλής συμ­βο­λής του του­ρι­σμού στην ελλη­νική οικο­νο­μία -η οποία υπο­λο­γί­ζε­ται σε περίπου 1/3 του ΑΕΠ της χώρας για την περυ­σινή χρονιά – αλλά και των σημα­ντι­κών προ­κλή­σεων που καλεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει ο κλάδος, όπως οι πιέσεις στην εξω­τε­ρική ζήτηση εξαι­τίας του πλη­θω­ρι­σμού και των γεω­πο­λι­τι­κών εντά­σεων, οι επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής και οι ελλεί­ψεις ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού που κατα­γρά­φο­νται τα τελευ­ταία χρόνια.

Πηγή:ot.gr