Λίνα Μενδώνη: Τεράστια η οικονομική και αναπτυξιακή δύναμη του Πολιτισμού

Το περί­πτερο του Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης και Ανά­πτυ­ξης Πολι­τι­στι­κών Πόρων (ΟΔΑΠ), στην 88η Διεθνή Έκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης (ΔΕΘ) εγκαι­νί­ασε το Σάββατο 7 Σεπτεμ­βρίου, η Υπουρ­γός Πολι­τι­σμού Λίνα Μενδώνη. H Υπουρ­γός ξενα­γή­θηκε στο Περί­πτερο, όπου παρου­σιά­ζο­νται οι δράσεις του ΟΔΑΠ και η συμβολή του στην ανά­δειξη, προβολή και αξιο­ποί­ηση της Ελλη­νι­κής Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς, την υπο­στή­ριξη της λει­τουρ­γίας των Αρχαιο­λο­γι­κών Χώρων, των Μνη­μείων και Μου­σείων. Το ενδια­φέ­ρον των επι­σκε­πτών από­σπασε η παρου­σί­αση εκ μέρους των αρμο­δίων στε­λε­χών του ΟΔΑΠ της όλης δια­δι­κα­σίας παρα­γω­γής ακριβών αντι­γρά­φων έργων της αρχαίας γλυ­πτι­κής τέχνης.

Όπως σημεί­ωσε  η Λίνα Μενδώνη, «Το 1977, ο Κων­στα­ντί­νος Καρα­μαν­λής, ως Πρω­θυ­πουρ­γός, ήταν ο πρώτος που διείδε την τερά­στια σημασία του Πολι­τι­σμού στην οικο­νο­μία μιας Ελλάδας -που έβγαινε από την επταετή δικτα­το­ρία. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα είχε ανα­κό­ψει την πολι­τι­στική άνοιξη, που ήδη δια­φαι­νό­ταν τα πρώτα χρόνια της δεκα­ε­τίας του 1960. Ο Κων. Καρα­μαν­λής έχοντας τη σοφία και την έμπνευση να δημιουρ­γή­σει το Ταμείο Αρχαιο­λο­γι­κών Πόρων, το οποίο σήμαινε ότι έσοδα από τους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, κυρίως τα εισι­τή­ρια και τα εμβρυα­κής μορφής πωλη­τή­ρια -που σιγά-σιγά εξελίχθηκαν- θα ανα­τρο­φο­δο­τού­σαν την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά. Για την εποχή που έγινε αυτό  είχε τερά­στια σημασία. Ο Οργα­νι­σμός, με το νόμο του 1977, πορεύ­θηκε ως το 2020. Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, το 2019, συμπε­ριέ­λαβε το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού στα παρα­γω­γικά Υπουρ­γεία. Επειδή  ο ίδιος πιστεύει στην τερά­στια οικο­νο­μική και ανα­πτυ­ξιακή δύναμη του Πολι­τι­σμού, ιδιαί­τερα σε μία χώρα σαν τη δική μας. Το 2020 που άλλαξε το θεσμικό πλαίσιο , καθώς   συμπλή­ρωνε σχεδόν μισό αιώνα ο ΟΔΑΠ εισήλθε στη νέα εποχή συνε­χί­ζο­ντας να απο­τε­λεί τον οικο­νο­μικό και ανα­πτυ­ξιακό βρα­χί­ονα του ΥΠΠΟ, κάνο­ντας άλματα στην ανά­πτυξη των παρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών στους επι­σκέ­πτες. Ως απο­τέ­λε­σμα των πολι­τι­κών που έχουμε εφαρ­μό­σει στον Πολι­τι­σμό, οι πόροι του συνεχώς αυξά­νο­νται. Παράλ­ληλα με  μία γενναία ενί­σχυση από το ΤΑΑ, που φθάνει στα 52 εκατ.,  ο ΟΔΑΠ ενι­σχύει τα προ­γράμ­ματά του βελ­τιώ­νει και ανα­νε­ώ­νει τις υπο­δο­μές του και ανα­βαθ­μί­ζει τις παρε­χό­με­νες υπη­ρε­σίες του».

Από το 2020, ο ΟΔΑΠ έχει κατα­φέ­ρει να δημιουρ­γή­σει ένα πλέγμα ανα­ψυ­κτη­ρίων και για πρώτη φορά ένα πρό­γραμμα ιατρι­κών υπη­ρε­σιών στους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους που έχουν μεγάλη επι­σκε­ψι­μό­τητα, προ­κει­μέ­νου να αισθά­νε­ται ο επι­σκέ­πτης ασφά­λεια. Παράλ­ληλα, όπως επι­σή­μανε η Υπουρ­γός, ο Οργα­νι­σμός έχει προ­χω­ρή­σει μέσω δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας στην ανάθεση των υπη­ρε­σιών των ταμείων και της υπο­δο­χής των επι­σκε­πτών στον αρχαιο­λο­γικό χώρο της Ακρό­πο­λης σε ιδιω­τική εται­ρεία, με απο­τέ­λε­σμα την ενί­σχυση του φυλα­κτι­κού προ­σω­πι­κού στον αρχαιο­λο­γικό χώρο. Ο ΟΔΑΠ, έχει καθιε­ρώ­σει τις Ζώνες Επι­σκε­ψι­μό­τη­τας στην Ακρό­πολη και τους 18 αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους που δια­θέ­τουν ηλε­κτρο­νικό εισι­τή­ριο, ενώ είναι έτοιμος -μετά την πιλο­τική εφαρ­μογή στο πωλη­τή­ριο στα «Ανθο­πω­λεία της Βουλής»- μέσα από δια­σφα­λι­σμέ­νες και δια­φα­νείς δια­δι­κα­σίες, το 2025, με δια­γω­νι­σμό να ανα­τε­θούν τα πωλη­τή­ρια σε ιδιώτες, προ­κει­μέ­νου να ενι­σχυ­θεί ακόμη περισ­σό­τερο το πολι­τι­στικό προϊόν, άρα και τα έσοδα προς όφελος του Πολι­τι­σμού. Ο ΟΔΑΠ προς όφελος του Πολι­τι­σμού και της τοπικής κοι­νω­νίας προωθεί  και το Πρό­γραμμα Αξιο­ποί­η­σης των Ακι­νή­των της Ρόδου.

Ο Οργα­νι­σμός, επο­πτευό­με­νος  από το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού, έχει ως σκοπό τη δια­σφά­λιση της απο­τε­λε­σμα­τι­κής, δια­φα­νούς και ανα­πτυ­ξια­κής δια­χεί­ρι­σης των πολι­τι­στι­κών πόρων της χώρας. Στρα­τη­γι­κοί στόχοι του είναι η ανα­βάθ­μιση της ποιό­τη­τας των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών στους επι­σκέ­πτες των αρχαιο­λο­γι­κών χώρων, ιστο­ρι­κών τόπων, μνη­μείων και μου­σείων και  η αύξηση των εσόδων  για την υπο­στή­ριξη πολι­τι­κής για την ανά­δειξη, προβολή και αξιο­ποί­ηση της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς. Στην αρμο­διό­τητά του βρί­σκο­νται 171 αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι, 213 μουσεία, 71 πωλη­τή­ρια και 74 καφέ και εστια­τό­ρια.

Στην εκδή­λωση των εγκαι­νίων ήταν παρό­ντες ο Μητρο­πο­λί­της Θεσ­σα­λο­νί­κης κ.κ. Φιλό­θεος, ο  Υφυ­πουρ­γός Πολι­τι­σμού Ιάσονας Φωτήλας, ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Πολι­τι­σμού Γιώργος Διδα­σκά­λου, υπη­ρε­σιακά στελέχη του ΥΠΠΟ και του ΟΔΑΠ.

Ακο­λου­θεί ολό­κλη­ρος ο χαι­ρε­τι­σμός της Υπουρ­γού Πολι­τι­σμού, Λίνας Μενδώνη:

«Το 1977, ο Κων­στα­ντί­νος Καρα­μαν­λής, ως Πρω­θυ­πουρ­γός, ήταν ο πρώτος που διείδε την τερά­στια σημασία του Πολι­τι­σμού στην οικο­νο­μία μιας Ελλάδας -που έβγαινε από την επταετή δικτα­το­ρία. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα είχε ανα­κό­ψει την πολι­τι­στική άνοιξη, που ήδη δια­φαι­νό­ταν τα πρώτα χρόνια της δεκα­ε­τίας του 1960. Ο Κων.Καρα­μαν­λής έχοντας τη σοφία και την έμπνευση να δημιουρ­γή­σει το Ταμείο Αρχαιο­λο­γι­κών Πόρων, το οποίο σήμαινε ότι έσοδα από τους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, κυρίως τα εισι­τή­ρια και τα εμβρυα­κής μορφής πωλη­τή­ρια -που σιγά-σιγά εξελίχθηκαν- θα ανα­τρο­φο­δο­τού­σαν την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά. Για την εποχή που έγινε αυτό  είχε τερά­στια σημασία. Ο Οργα­νι­σμός, με το νόμο του 1977, πορεύ­θηκε ως το 2020. Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, το 2019, συμπε­ριέ­λαβε το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού στα παρα­γω­γικά Υπουρ­γεία, επειδή  ο ίδιος πιστεύει στην τερά­στια οικο­νο­μική και ανα­πτυ­ξιακή δύναμη του Πολι­τι­σμού, ιδιαί­τερα σε μία χώρα σαν τη δική μας. Το 2020 που άλλαξε το θεσμικό πλαίσιο , καθώς   συμπλή­ρωνε σχεδόν μισό αιώνα ο ΟΔΑΠ εισήλθε στη νέα εποχή συνε­χί­ζο­ντας να απο­τε­λεί τον οικο­νο­μικό και ανα­πτυ­ξιακό βρα­χί­ονα του ΥΠΠΟ, κάνο­ντας άλματα στην ανά­πτυξη των παρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών στους επι­σκέ­πτες. Ως απο­τέ­λε­σμα των πολι­τι­κών που έχουμε εφαρ­μό­σει στον Πολι­τι­σμό, οι πόροι του συνεχώς αυξά­νο­νται. Παράλ­ληλα με  μία γενναία ενί­σχυση από το ΤΑΑ, που φθάνει στα 52 εκατ.,  ο ΟΔΑΠ ενι­σχύει τα προ­γράμ­ματά του βελ­τιώ­νει και ανα­νε­ώ­νει τις υπο­δο­μές του και ανα­βαθ­μί­ζει τις παρε­χό­με­νες υπη­ρε­σίες του».

Ένας επι­σκέ­πτης, ο οποίος έρχεται στη χώρα μας και επι­σκέ­πτε­ται έναν αρχαιο­λο­γικό χώρο, όταν πάρει ένα μικρό ανα­μνη­στικό από τα πωλη­τή­ρια ή όταν έχει μία καλή αίσθηση και η εμπει­ρία του από την επί­σκεψη είναι θετική, αυτο­μά­τως γίνεται ο καλύ­τε­ρος πρε­σβευ­τής του ελλη­νι­κού πολι­τι­σμού στη χώρα του, δημιουρ­γεί μικρούς οικο­γε­νεια­κούς πυρήνες φιλελ­λη­νι­σμού και σπρώ­χνει τους ανθρώ­πους, τον κύκλο του να έρθουν στην Ελλάδα, να επι­σκε­φθούν τους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και τα μουσεία μας.

Οι πόροι του ΟΔΑΠ και αυτοί του ΤΑΑ διο­χε­τεύ­ο­νται αφενός μεν στην επέ­κταση του ηλε­κτρο­νι­κού εισι­τη­ρίου και τις ψηφια­κές ξενα­γή­σεις -στο τέλος του 2025 προ­γραμ­μα­τί­ζουμε να έχουμε 100+1 χώρους με ηλε­κτρο­νικό εισι­τή­ριο (ο ένας είναι η Ακρό­πολη) και να υπάρ­χουν το δυνατόν ψηφια­κές ξενα­γή­σεις, που να ικα­νο­ποιούν και συμπο­λί­τες μας ή επι­σκέ­πτες μας, οι οποίοι είναι εμπο­δι­ζό­με­νοι. Με πόρους από το ΤΑΑ, ο ΟΔΑΠ ανα­νε­ώ­νει τα πωλη­τή­ριά του, φτιά­χνει νέα, ιδρύει σε συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο ένα Μουσείο ειδικά για εκμα­γεία, στην Αθήνα, στο συγκρό­τημα της Πει­ραιώς 260, το π. εργο­στά­σιο Τσα­ού­σο­γλου, για να μπορούν όλες οι ηλικίες και ιδιαί­τερα οι νεαρές να πηγαί­νουν μέσω της τεχνο­λο­γίας να εξοι­κειώ­νο­νται και συγ­χρό­νως να μπορούν να πιάσουν τα αντι­κεί­μενα αυτά. Η επαφή με το αρχαίο, το μνημείο, δημιουρ­γεί άλλη αίσθηση και κερ­δί­ζει απο­λύ­τως τον επι­σκέ­πτη.

Στην τετρα­ε­τία αυτή και με το νέο θεσμικό πλαίσιο, ο Οργα­νι­σμός έχει κατα­φέ­ρει να έχει δημιουρ­γή­σει ένα πολύ καλό πλέγμα ανα­ψυ­κτη­ρίων μέσα από ένα δια­γω­νι­σμό διάφανο και ανοιχτό. Σήμερα συνε­χί­ζε­ται η δεύτερη φάση αξιο­ποί­η­σης των ανα­ψυ­κτη­ρίων, ώστε οι επι­σκέ­πτες να μπορούν όχι απλώς να παίρ­νουν ένα νερό ή ένα καφέ, αλλά να μπορούν να κάθο­νται, να μελε­τή­σουν από το κινητό ή το i-pad τους ή τον κλασικό οδηγό αυτά που βλέπουν και να επα­νέλ­θουν. Έχουμε δημιουρ­γή­σει για πρώτη φορά, το 2024, ένα πρό­γραμμα παροχής ιατρι­κών υπη­ρε­σιών στους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους που έχουν πολύ μεγάλη επι­σκε­ψι­μό­τητα. Εκτός από τους Εθε­λο­ντές του Ερυθρού Σταυρού, με τον οποίον το Υπουρ­γείο έχει μόνιμη και σταθερή συνερ­γα­σία, στους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους υψηλής επι­σκε­ψι­μό­τη­τας υπάρ­χουν γιατροί και νοσο­κο­μειακά, ώστε σε περί­πτωση που συμβεί ένα ατύχημα να επέμ­βουν αμέσως. Έτσι ο επι­σκέ­πτης αισθά­νε­ται περισ­σό­τερη ασφά­λεια.

Έχει προ­χω­ρή­σει στην ανάθεση των ταμείων και της υπο­δο­χής της Ακρό­πο­λης σε ιδιω­τική εταιρεία- προ­φα­νώς μετά από ανοιχτή δια­γω­νι­στική διαδικασίας- με απο­τέ­λε­σμα να ενι­σχύ­ε­ται το φυλα­κτικό προ­σω­πικό, το οποίο μέχρι τώρα απα­σχο­λείτο και στα ταμεία. Περίπου 20-25 άτομα έχουν ενι­σχύ­σει τη φύλαξη της Ακρό­πο­λης.

Προωθεί και είναι στον αέρα το Πρό­γραμμα Αξιο­ποί­η­σης των Ακι­νή­των της Ρόδου, διότι ο Οργα­νι­σμός έχει περίπου 350 ακίνητα στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου, τα οποίο πρέπει να αξιο­ποι­η­θούν προς όφελος των πόρων του Οργα­νι­σμού, αλλά και της τοπικής κοι­νω­νίας.

Έχει καθιε­ρώ­σει τις Ζώνες Επι­σκε­ψι­μό­τη­τας στην Ακρό­πολη και τους 18 χώρους με ηλε­κτρο­νικό εισι­τή­ριο.

Τώρα, είμαστε έτοιμοι -έχοντας ξεκι­νή­σει με την πιλο­τική εφαρ­μογή στο πωλη­τή­ριο στα «Ανθο­πω­λεία της Βουλής»- και τα πωλη­τή­ρια -μέσα από δια­σφα­λι­σμέ­νες και δια­φα­νείς διαδικασίες- το 2025 μετά από ανοιχτή και διαφανή δια­δι­κα­σία να ανα­τε­θούν σε ιδιώτες, ώστε να μπο­ρέ­σει να ενι­σχυ­θεί ακόμη περισ­σό­τερο το πολι­τι­στικό προϊόν. Να μην ξεχνάμε ότι ο Πολι­τι­σμός είναι αγαθό, αλλά είναι και προϊόν. Ο Οργα­νι­σμός, προ­φα­νώς, θα συνε­χί­σει να έχει την απο­κλει­στι­κό­τητα των ακριβών αντι­γρά­φων των αρχαίων έργων. Και αυτό είναι το μεγάλο του συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα.

Ολο­κλη­ρώ­νο­ντας, θέλω να ευχα­ρι­στήσω το Δ.Σ. του Οργα­νι­σμού, την Πρόεδρο Νικο­λέττα Διβάρη-Βαλάκου και όλα τα στελέχη του για την αφο­σί­ωση στο έργο τους. Θέλω να τους ζητήσω να έχουν ακόμη μεγα­λύ­τερη εξω­στρέ­φεια. Οι προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης του Οργα­νι­σμού είναι τερά­στιες, οι πόροι του ΟΔΑΠ τρο­φο­δο­τούν μόνον τον Πολι­τι­σμό, δεν πηγαί­νουν πουθενά αλλού. Ανα­τρο­φο­δο­τούν την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά και ενι­σχύ­ουν και την σύγ­χρονη πολι­τι­στική δημιουρ­γία».