Μέγα Πυρκαγιά Ρόδου – Ένας Χρόνος Μετά: Αποτίμηση Περιβαλλοντικής Ανάκαμψης

Ένα χρόνο μετά την Μέγα Πυρ­κα­γιά που κατέ­στρεψε το βασικό πυρήνα του δάσους στην κεντρική Ρόδο, έκτασης πάνω από 50.000 στρέμ­ματα και με βάση λεπτο­με­ρείς έρευνες πεδίου σχετικά με την περι­βαλ­λο­ντική κατά­σταση στην περιοχή, μπορούν  να δια­τυ­πω­θούν τα ακό­λουθα:

α. Η θαμνώ­δης βλά­στηση η οποία υπέστη μεγάλες επι­πτώ­σεις, φαί­νε­ται να ανα­κάμ­πτει θεα­μα­τικά βελ­τιώ­νο­ντας την περι­βαλ­λο­ντική εικόνα και ταυ­τό­χρονα εμπο­δί­ζο­ντας την εδαφική διά­βρωση σημα­ντι­κών εκτά­σεων.

β. Ο κεντρι­κός δασικός πυρήνας, ο οποίος έχει κατα­στρα­φεί σε μεγάλη έκταση παρα­μέ­νει στην ίδια κατά­σταση. Πιθανά σημεία ανά­καμ­ψης μπορούν να πιστο­ποι­η­θούν, ίσως από το επόμενο έτος, έτσι ώστε να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν οι ενδει­κνυό­με­νες δράσεις.

γ. Βελ­τιω­μένη αισθητά φαί­νε­ται να είναι η εικόνα στην ζώνη μίξης καμένης και μη καμένης έκτασης, όπου υπάρ­χουν σαφή δείγ­ματα ταχείας ανά­καμ­ψης

δ. Εκτε­τα­μένα κατο­λι­σθη­τικά φαι­νό­μενα παρα­τη­ρή­θη­καν στους Λεβα­ντί­νιους γεω­λο­γι­κούς σχη­μα­τι­σμούς που απο­τε­λού­νται από αδρο­μερή υλικά, κρο­κά­λες με ενδια­στρώ­σεις λεπτο­με­ρών ποτα­μο­χειμ­μά­ριων υλικών, που δημιουρ­γούν προ­βλή­ματα στο οδικό δίκτυο και σε υπο­δο­μές.

ε. Αντί­θετα, περιο­ρι­σμένα και ασή­μα­ντα κατο­λι­σθη­τικά φαι­νό­μενα παρα­τη­ρή­θη­καν στους ανθρα­κι­κούς σχη­μα­τι­σμούς διά­φο­ρων αλπικών ενο­τή­των (Λίνδος, Αρχαγ­γέ­λου, Ατά­βα­ρου και Φλύσχη Λαέρμων).

στ. Τα χαρα­κτη­ρι­στικά (έκταση και γεω­γρα­φική θέση σε σχέση με το υφι­στά­μενο γεω­λο­γικό, γεω­μορ­φο­λο­γικό και υδρο­λο­γικό καθε­στώς) και η καταλ­λη­λό­λητα των όποιων αντι­δια­βρω­τι­κών έργων δεν μπορεί επί του παρό­ντος να απο­τι­μη­θεί, δεδο­μέ­νης της απου­σίας εκδή­λω­σης  σημα­ντι­κών υδρο­με­τε­ω­ρο­λο­γι­κών φαι­νο­μέ­νων και συνε­πα­κό­λουθα της απου­σίας συσ­σώ­ρευ­σης φερτών υλικών.

ζ. Η τεχνι­κές παρεμ­βά­σεις πέριξ μεγάλων του­ρι­στι­κών υπο­δο­μών κρί­νε­ται θετική. Παρόλα αυτά τονί­ζε­ται ότι θα πρέπει να υπάρξει μία συνο­λική έρευνα για την μείωση της δια­κιν­δύ­νευ­σης από φυσι­κούς κιν­δύ­νους (γεω­δυ­να­μι­κούς και υδρο­με­τε­ω­ρο­λο­γι­κούς) σε του­ρι­στικά συγκρο­τή­ματα εν μέσω μάλιστα της εξε­λισ­σό­με­νης κλι­μα­τι­κής κρίσης.

η. Οι δια­δι­κα­σίες ανα­δά­σω­σης της περιο­χής θα πρέπει να είναι ιδιαί­τερα προ­σε­κτι­κές την επόμενη περίοδο, καθώς η περιοχή απο­τε­λεί ένα ευαί­σθητο πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης φυσικών διερ­γα­σιών και ανθρώ­πι­νων παρεμ­βά­σεων.

θ. Με βάση την υφι­στά­μενη εμπει­ρία, ο πλημ­μυ­ρι­κός κίν­δυ­νος τον επόμενο χρόνο θα είναι ιδιαί­τερα υψηλός, ενώ πολλά θα κριθούν από τα χαρα­κτη­ρι­στικά των βρο­χο­πτώ­σεων, εάν αυτές φυσικά εκδη­λω­θούν.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, η γενική εικόνα που προ­κύ­πτει από την περι­βαλ­λο­ντική ανά­καμψη της περιο­χής μέσα στο μικρό χρονικό διά­στημα που μεσο­λά­βησε από την κατα­στρο­φική πυρ­κα­γιά έως σήμερα, κρί­νε­ται ενθαρ­ρυ­ντική, ενώ πολλά θα εξαρ­τη­θούν από τις υδρο­με­τε­ω­ρο­λο­γι­κές συν­θή­κες που θα επι­κρα­τή­σουν την κρίσιμη χρονική περίοδο των επό­με­νων μηνών στην Ρόδο.

Δρ. Ευθύμης Λέκκας

Καθη­γη­τής

Δυνα­μι­κής Τεκτο­νι­κής Εφαρ­μο­σμέ­νης Γεω­λο­γίας &

Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κατα­στρο­φών

Διευ­θυ­ντής ΠΜΣ “Στρα­τη­γι­κές Δια­χεί­ρι­σης Περι­βάλ­λο­ντος, Κατα­στρο­φών & Κρίσεων”

Πρ. Πρό­ε­δρος Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος

Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών

Πρό­ε­δρος Οργα­νι­σμού Αντι­σει­σμι­κού Σχε­δια­σμού & Προ­στα­σίας

Πρ. Πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Γεω­λο­γι­κής Εται­ρίας