«Πληγώνει» η εικόνα εγκατάλειψης στο πάρκο του Ροδινιού

«Αιδώς Αργείοι» θα έλεγε ο ρήτορας Αισχύ­νης που το 330 π.Χ. στον αρχαιο­λο­γικό χώρο της περιο­χής ίδρυσε τη Ρητο­ρική Σχολή, αντι­κρύ­ζο­ντας τη σημε­ρινή εικόνα εγκα­τά­λει­ψης του πάρκου στο Ροδίνι.

Το πάρκο έχει αφεθεί στη μοίρα του, χωρίς ουσια­στική συντή­ρηση για πολλά χρόνια. Κατε­στραμ­μέ­νες ξύλινες κατα­σκευές, σπα­σμένα παγκά­κια, δένδρα κομμένα και απο­ξη­ρα­μένα, αμφι­θέ­α­τρο κακο­ποι­η­μένο, graffiti, κατε­στραμ­μέ­νες τουα­λέ­τες σε πρω­το­φανή κατά­σταση, σκου­ρια­σμένα σίδερα και κάγκελα προ­στα­σίας. Τοιχία έχουν καταρ­ρεύ­σει και σε πολλά σημεία έχουν γίνει κατο­λι­σθή­σεις των πρανών. Ο περι­με­τρι­κός δρόμος που οδη­γούσε από τη Λεωφόρο Ρόδου- Λίνδου στα Πευ­κά­κια και στο Ιταλικό πάρκο έχει κυριο­λε­κτικά δια­λύ­σει και τα πτηνά που υπάρ­χουν στο ρέμα, παγώνια, πάπιες χήνες επι­βιώ­νουν με τη συν­δρομή των ζωό­φι­λων, αλλά και των περι­η­γη­τών του αρχαιό­τε­ρου πάρκου της Ευρώπης που απο­τε­λεί πλέον «μαύρο στίγμα» για τη Ρόδο.

Η κατά­σταση είναι τραγική. Κλασική εικόνα κακής συντή­ρη­σης και παντε­λούς αδια­φο­ρίας. Επι­πρό­σθετα πολλές άστοχες παρεμ­βά­σεις και προ­σθή­κες που είχαν γίνει στο παρελ­θόν επι­βα­ρύ­νουν την κατά­σταση του ροδια­κού πάρκου που ενδε­χο­μέ­νως να απο­τε­λεί έργο που έχει μελε­τη­θεί περισ­σό­τερο από το καθένα και μόνο ένα μικρό τμήμα έχει υλο­ποι­η­θεί.

Όπως προ ημερών έγραψε η «δ», ακόμη εκκρε­μούν αγωγές αρχι­τε­κτό­νων και μηχα­νι­κών για την πληρωμή τους που φτάνουν το συνο­λικό ποσό των 460 χιλ ευρώ. Η τελευ­ταία ουσια­στική παρέμ­βαση έγινε στο τμήμα του παλιού ιτα­λι­κού πάρκου το 2019, με την πρώτη φάση να ανέρ­χε­ται στο ποσό των 560 χιλ. ευρώ. Τόσο ο αεί­μνη­στος δήμαρ­χος Φώτης Χατζη­διά­κος, όσο και ο περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζη­μάρ­κος είχαν την πρόθεση να ολο­κλη­ρώ­σουν την παρέμ­βαση, καθώς το πάρκο Ροδι­νιού, απο­τε­λεί από αισθη­τι­κής και ιστο­ρι­κής απόψεως τοπίο ιδιαί­τε­ρης σημα­σίας. Οι εργα­σίες που εκτε­λέ­σθη­καν αφο­ρού­σαν τη δια­μόρ­φωση μονο­πα­τιών πρό­σβα­σης και περι­πά­του, απο­κα­τά­σταση και ανα­κα­τα­σκευή ανα­λυμ­μα­τι­κών τοίχων των πρανών, πλήρωση των λιθό­κτι­στων κλι­μά­κων, καθι­στι­κών και λιθό­κτι­στων τοι­χί­σκων, καθα­ρι­σμό οχετών και φρε­α­τίων, λιμνών από τα φερτά υλικά, αντι­κα­τά­σταση και συμπλή­ρωση των ξύλινων προ­στα­τευ­τι­κών κιγκλι­δω­μά­των κατά μήκος των δια­δρό­μων, επι­σκευή γεφυρών και τοπο­θέ­τηση ενη­με­ρω­τι­κών πινα­κί­δων, αστικού εξο­πλι­σμού κ.α. Οι ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες και τα πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα που επι­κρα­τούν στο πάρκο, απαι­τούν διαρκή φρο­ντίδα, καθώς και επί θητείας του δημάρ­χου Γιώργου Γιαν­νό­που­λου είχαν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί έργα απο­κα­τά­στα­σης το 1998-2000 (παλιό ιταλικό πάρκο, επέ­κτασή του με νέες κατα­σκευές και δημιουρ­γία χώρου ψυχα­γω­γίας) αλλά και σωστι­κές παρεμ­βά­σεις αργό­τερα.

Μελέτες και υπο­σχέ­σεις

Το 2021 απο­φα­σί­σθηκε η δια­χεί­ριση του πάρκου να περάσει στην ΔΕΡΜΑΕ και ο πρό­ε­δρός της Γιάννης Ιατρί­δης παρου­σί­ασε επι­και­ρο­ποι­η­μένη μελέτη απο­κα­τά­στα­σης και ανά­δει­ξης του Ροδι­νιού, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι απο­μέ­νουν οι εγκρί­σεις από Αρχι­τε­κτο­νική Επι­τροπή και Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου για την Α’ Φάση συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 1,250 εκατ. ευρώ.

«Η Β’ Φάση θα αφορά στη δια­χεί­ριση και τη λει­τουρ­γία του Πάρκου ώστε να απο­τε­λέ­σει πραγ­μα­τικά το σημείο συνά­ντη­σης όλων των Ροδιτών και των επι­σκε­πτών του νησιού μας. Ένα ζωντανό κύτταρο ιστο­ρίας και πολι­τι­σμού, έναν χώρο άθλησης, συνά­θροι­σης και ανα­ψυ­χής. Ένα Πάρκο σημείο ανα­φο­ράς όχι μόνο στις ανα­μνή­σεις μας. Ένα σύγ­χρονο «ανοιχτό πολυ­χώρο» έκφρα­σης που θα ανα­δει­κνύ­ε­ται η ιστο­ρι­κό­τητά του και η δυνα­μική του στον χρόνο» δήλωνε ο κ. Ιατρί­δης.

Ο πρώην δήμαρ­χος Καλ­λι­θέας παραι­τή­θηκε και η ευθύνη της ΔΕΡΜΑΕ, πέρασε στον νυν δήμαρχο Ρόδου κ. Κολιάδη. Οι δια­μαρ­τυ­ρίες των πολιτών συνε­χί­στη­καν και μετά από δημόσια επι­στολή που δημο­σιεύ­θηκε στον Τύπο από τον συντα­ξιούχο εκπαι­δευ­τικό Κώστα Σάρλη με τίτλο «Ο ανεκ­δι­ή­γη­τος δρόμος στο Ροδίνι και οι πάπιες που πεθαί­νουν απ’ την πείνα» ο τότε πρό­ε­δρος της ΔΕΡΜΑΕ, ΠΡΟΤΟΥΡ και ΔΟΠΑΡ Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης έκανε αυτοψία με τριμελή επι­τροπή (10/3/2023) συνο­δεία του εκπαι­δευ­τι­κού στο πάρκο του Ροδι­νιού για να δια­πι­στώ­σει επί τόπου τα «κακώς κείμενα» και να φρο­ντί­σει για τις όποιες ενέρ­γειες απο­κα­τά­στα­σης.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Κ. Σάρλης: «Θα κρατήσω τη δια­πί­στωση του κ. Κολιάδη που με εξέ­πληξε, όταν αντι­κρί­ζο­ντας το «θέαμα» της γκα­ντε­μιάς για την εγκα­τά­λειψη του πάρκου, ανα­φώ­νησε «ΝΤΡΟΠΗ!» δικαιώ­νο­ντάς με όταν στο τέλος κάθε πρό­τα­σής μου, επα­να­λάμ­βανα για τους «πρώην» και τους «νυν» άρχο­ντες της πανέ­μορ­φης Ρόδου μας, το «Σαν δεν ντρέ­πε­στε λέω εγώ!…» κατέ­ληγε σε άρθρο του ο συντα­ξιού­χος εκπαι­δευ­τι­κός.

Το Parco Rodina που

δια­μόρ­φω­σαν οι Ιταλοί

Η ξεχω­ρι­στή ομορφιά της κοι­λά­δας του Ροδι­νιού ανα­γνω­ρί­στηκε και στους αιώνες αυτούς παρόλο που η αστική ζώνη περιο­ρί­στηκε σε μεγα­λύ­τερη από­σταση. Το τοπω­νύ­μιο «Ροδίνι» υιο­θε­τή­θηκε από μία μαρ­μά­ρινη επι­γραφή που βρέθηκε κοντά στην περιοχή και είχε χαραγ­μένο πάνω της το όνομα «ΡΟΔΙΝΑ», το οποίο απο­τε­λούσε όνομα γυναι­κών στη δωρική διά­λε­κτο. Από έγγραφα της εποχής είναι γνωστό ότι, κατά τον 13ο αιώνα, όταν η Ρόδος ήταν τμήμα του Βυζα­ντι­νού κράτους, στο Ροδίνι επι­λέ­χθηκε να εδραιω­θεί το μονα­στήρι «Ροδίνης», ιδιο­κτη­σίας του βασι­λείου.

Το 1912 ξεκι­νάει η περί­ο­δος της Ιτα­λι­κής κατοχής της πόλης. Οι Ιταλοί, που είχαν ήδη βαθιά παρά­δοση στην αρχι­τε­κτο­νική τοπίου και ιδιαί­τερα στην κατα­σκευή κήπων και στη δια­χεί­ριση των υδάτων, είδαν την κοιλάδα του Ροδι­νιού σαν μία μεγάλη ευκαι­ρία για τη δημιουρ­γία ενός “επί­γειου παρα­δεί­σου”, για αναψυχή κοντά στην πόλη. Έτσι εκείνη την περίοδο συν­δέ­θηκε η πόλη με το «Ζιμπουλί» με τη σημε­ρινή οδό Λίνδου, τονί­ζο­ντας την με μία αλέα κυπα­ρισ­σιών και το 1929 δια­μορ­φώ­θηκε μεγάλο πάρκο (Parco Rodina), που ανέ­δειξε με τοπια­κές παρεμ­βά­σεις τη φυσική ομορφιά της κοι­λά­δας. Κατα­σκευά­στη­καν, μικρά φράγ­ματα, με σκοπό την ομαλή διευ­θέ­τηση του ρέματος, το οποίο την περίοδο του χειμώνα μετα­τρε­πό­ταν σε ορμη­τικό χεί­μαρρο, λόγω του φυσικού ανά­γλυ­φου του εδάφους. Έτσι δημιουρ­γή­θη­καν κανάλια, τα οποία αφενός απέ­κο­βαν την ορμή του νερού, αφε­τέ­ρου συνέ­βα­λαν στην αύξηση της απα­ραί­τη­της υγρα­σίας για την ανά­πτυξη του βιο­τό­που. Κατα­σκευά­στη­καν, επίσης, πρανή και τοιχία αντι­στή­ρι­ξης για τη δια­μόρ­φωση μονο­πα­τιών παρα­πλεύ­ρως του ρέματος, ξύλινες γέφυρες, παρ­τέ­ρια και σκα­λο­πά­τια δια­κο­σμη­μένα με βράχια, κιόσκια και παγκά­κια και βρα­χώ­δεις λίμνες με σιντρι­βά­νια. Οι παρεμ­βά­σεις αυτές, πού έχουν επιρ­ροές από τους νατου­ρα­λι­στι­κούς Αγγλι­κούς κήπους και τους Ιτα­λο­πρε­πείς των αρχών του 20ού αιώνα, ολο­κλη­ρώ­θη­καν το 1930 και δια­τη­ρού­νται μέχρι σήμερα αυτού­σιες στο μεγα­λύ­τερο μέρος της κοι­λά­δας. Οι Ιταλοί εμπλού­τι­σαν επίσης το πάρκο με ελεύ­θερα ζώα όπως ψάρια, χελώνες, πάπιες και παγώνια, αλλά δια­μόρ­φω­σαν επίσης ζωο­λο­γικό κήπο με ζώα σε κλουβιά προς έκθεση. Μετά την ενσω­μά­τωση και υπό την ελλη­νική πλέον διοί­κηση το Ροδίνι απο­κα­τα­στά­θηκε και χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε και πάλι ως πάρκο περι­πά­του και ανα­ψυ­χής, επα­να­λει­τούρ­γησε το κέντρο δια­σκέ­δα­σης και πραγ­μα­το­ποιού­νταν πολλές εκδη­λώ­σεις, όπως η καθιε­ρω­μένη γιορτή κρασιού, τοπο­θε­τή­θηκε βαρ­κά­ρης και εξο­πλι­σμός για βόλτες στα κανάλια, εισή­χθη­σαν νέα ζώα σε κλουβιά (τα οποία στη συνέ­χεια αφαι­ρέ­θη­καν) αλλά και ελεύ­θερα.

Μέχρι σήμερα, όμως, πολλές φορές εγκα­τα­λεί­φθηκε και έχασε την αξία και την επι­σκε­ψι­μό­τητά του, με μερικές εξαι­ρέ­σεις συντή­ρη­σης και απο­κα­τά­στα­σης του χώρου από τον δήμο Ρόδου. Η εικόνα του πάρκου του Ροδι­νιού είναι κυριο­λε­κτικά απο­καρ­διω­τική…