Τρέχει πιο γρήγορα για τους φτωχούς ο πληθωρισμός

Πολύ βαρύ­τερο είναι το τίμημα που πλη­ρώ­νουν τα χαμη­λό­τερα εισο­δη­μα­τικά στρώ­ματα από τη συνε­χι­ζό­μενη ακρί­βεια, όχι μόνο λόγω της ανα­ντι­στοι­χίας στην αύξηση των εισο­δη­μά­των και ιδίως όσων ζουν από τη μισθωτή εργασία τα τελευ­ταία 4,5 χρόνια, αλλά και διότι οι δαπάνες τις οποίες κυρίως κάνουν, τρόφιμα και ενοίκιο, είναι αυτές στις οποίες κατα­γρά­φο­νται οι μεγα­λύ­τε­ρες ανα­τι­μή­σεις. Ετσι, αν και o τιμά­ριθ­μος τα τελευ­ταία 4,5 χρόνια έχει μετα­βλη­θεί κατά 15,01%, η αύξηση είναι πολύ μεγα­λύ­τερη, κατά τέσ­σε­ρις ποσο­στιαίες μονάδες, και δια­μορ­φώ­νε­ται στο 19,01% για τα νοι­κο­κυ­ριά με μηνιαίο εισό­δημα έως 750 ευρώ.

Ο λόγος; Οι κατη­γο­ρίες στις οποίες κατευ­θύ­νο­νται κατά κύριο λόγο οι δαπάνες των πιο φτωχών νοι­κο­κυ­ριών είναι αυτές στις οποίες κατα­γρά­φη­καν οι μεγα­λύ­τε­ρες αυξή­σεις τιμών στη διάρ­κεια των τελευ­ταίων ετών, «τινά­ζο­ντας στον αέρα» τους οικο­γε­νεια­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς. «Πρω­τα­θλη­τές» τα τρόφιμα και μη αλκο­ο­λούχα ποτά, με τις τιμές να έχουν αυξηθεί το διά­στημα Ιουλίου 2019-Φεβρουαρίου 2024 κατά 34,93%, και ακο­λου­θεί η στέγαση (17,18%) λόγω της ανόδου των ενοι­κίων, ενώ τη διετία 2022-2023 εκτο­ξεύ­θηκε στα ύψη και το κόστος της θέρ­μαν­σης.

Πόσο επι­βά­ρυνε η αύξηση των τιμών στα τρόφιμα τα νοι­κο­κυ­ριά που βρί­σκο­νται στις χαμη­λό­τε­ρες εισο­δη­μα­τι­κές κατη­γο­ρίες; Σύμφωνα με την ανάλυση που έχει κάνει η εται­ρεία συμ­βού­λων Netrino με μεγάλη εμπει­ρία ειδικά σε θέματα οργα­νω­μέ­νου λια­νε­μπο­ρίου τρο­φί­μων και μετα­ποί­η­σης και παρου­σιά­ζει σήμερα η «Καθη­με­ρινή», ενώ οι παρα­πάνω αυξή­σεις στα τρόφιμα επι­βά­ρυ­ναν κατά μέσον όρο τα νοι­κο­κυ­ριά κατά 49%, η επι­βά­ρυνση στα νοι­κο­κυ­ριά με εισό­δημα έως 750 ευρώ είναι 59% και στα νοι­κο­κυ­ριά με εισό­δημα από 751 έως 1.100 ευρώ 60%.

Στη στέγαση

Κάθε αύξηση στο ενοίκιο και γενι­κό­τερα στους παρά­γο­ντες κόστους στέ­γα­σης επι­φέ­ρει σχεδόν διπλά­σιο πλήγμα στα φτω­χό­τερα νοι­κο­κυ­ριά σε σύγκριση με τον μέσο όρο. Ετσι, ενώ η επι­βά­ρυνση είναι 17% κατά μέσον όρο από την αύξηση των ενοι­κίων τα τελευ­ταία 4,5 χρόνια, στα φτωχά νοι­κο­κυ­ριά εκτο­ξεύ­ε­ται στο 31%. Σημα­ντικά υψηλή, 25%, είναι και στα νοι­κο­κυ­ριά με μηνιαίο εισό­δημα 751-1.100 ευρώ, αλλά και στα μεσαία εισο­δή­ματα (1.101-1.450 ευρώ), καθώς δια­μορ­φώ­νε­ται σε 21%.

Το 47% του συνο­λι­κού πλη­θυ­σμού και το 79,1% του φτωχού πλη­θυ­σμού δηλώ­νουν ότι έχουν δυσκο­λίες στην πληρωμή ενοι­κίου ή δόσης δανείου.

Δεν είναι τυχαίο ότι σύμφωνα με την τελευ­ταία έρευνα εισο­δή­μα­τος και συν­θη­κών δια­βί­ω­σης των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών που δημο­σιο­ποί­ησε η Ελλη­νική Στα­τι­στική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) στις αρχές Απρι­λίου, το 47% του συνο­λι­κού πλη­θυ­σμού και το 79,1% του φτωχού πλη­θυ­σμού δηλώ­νουν ότι έχουν δυσκο­λίες στην πληρωμή ενοι­κίου ή δόσης δανείου. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το ποσοστό του πλη­θυ­σμού που δηλώνει επι­βά­ρυνση από το κόστος στέ­γα­σης ανέρ­χε­ται σε 28,5%, ενώ το ποσοστό για τον φτωχό και για τον μη φτωχό πλη­θυ­σμό είναι 86,3% και 15,1%, αντι­στοί­χως.

Tα μεσαία εισο­δή­ματα

Παρά το γεγονός ότι έχουν μικρό­τερη βαρύ­τητα σε σύγκριση με τις δύο προ­α­να­φερ­θεί­σες κατη­γο­ρίες –τρόφιμα και στέγαση– και στις υπό­λοι­πες κατη­γο­ρίες που συν­θέ­τουν το «καλάθι του δείκτη τιμών κατα­να­λωτή» έχουν κατα­γρα­φεί σημα­ντι­κές αυξή­σεις τιμών. Η αύξηση κατά 15,40% των χρε­ώ­σεων σε ξενο­δο­χεία – εστίαση μπορεί να επι­βα­ρύ­νει λιγό­τερο τα φτωχά νοι­κο­κυ­ριά (ποσοστό επι­βά­ρυν­σης 3% στη χαμη­λό­τερη εισο­δη­μα­τική κατη­γο­ρία, έναντι μέσου όρου 11%), δεν συμ­βαί­νει όμως το ίδιο με τις μεσαίες εισο­δη­μα­τι­κές κατη­γο­ρίες: 7% στα νοι­κο­κυ­ριά με εισό­δημα 1.101-1.450 ευρώ, 9% στα νοι­κο­κυ­ριά με εισό­δημα από 1.451 ευρώ έως 1.800 ευρώ, 10% στα νοι­κο­κυ­ριά με εισό­δημα 1.801-2.200 ευρώ.

Η αιτία, φυσικά, που η επι­βά­ρυνση είναι συγκρι­τικά μικρή για τα χαμηλά εισο­δή­ματα είναι ότι απλώς δεν ξοδεύ­ουν σε κατα­λύ­ματα, ταβέρ­νες και καφέ διότι απο­τε­λεί στην πραγ­μα­τι­κό­τητα πολυ­τέ­λεια γι’ αυτά. Σύμφωνα με την τελευ­ταία δια­θέ­σιμη έρευνα οικο­γε­νεια­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, μόνο το 5% των δαπανών που πραγ­μα­το­ποιεί σε μηνιαία βάση το φτω­χό­τερο 20% του πλη­θυ­σμού κατευ­θύ­νε­ται σε δαπάνες για ξενο­δο­χεία και εστίαση.

Σημα­ντι­κές ανα­τι­μή­σεις, αν και με λιγό­τερη βαρύ­τητα, κατα­γρά­φη­καν και σε όλα τα άλλα βασικά είδη αγαθών και υπη­ρε­σιών –με εξαί­ρεση τις επι­κοι­νω­νίες– στη διάρ­κεια της περιό­δου από τον Ιούλιο του 2019 έως τον Φεβρουά­ριο του 2024. Ανα­τι­μή­σεις που πλήτ­τουν κατά κύριο λόγο τη λεγό­μενη μεσαία τάξη. Ενδει­κτικά, 10,10% στις μετα­φο­ρές, 7,70% στην υγεία, 7,30% στην εκπαί­δευση, 6,93% στα είδη ένδυσης και υπό­δη­σης.

Πηγή kathimerini.gr