Απόστολος Ραυτόπουλος: Ερμαιο των κερδοσκόπων αφήνεται ο καταναλωτής

Κύριε Ραυ­τό­πουλε, οι κατα­να­λω­τές βρί­σκο­νται σε από­γνωση με την συνε­χι­ζό­μενη αύξηση σε όλα, σε υπη­ρε­σίες, ενέρ­γεια, τρόφιμα ενώ οι μισθοί ανα­μέ­νουμε να αυξη­θούν. Είναι αυτό όμως αρκετό σε σχέση με τις τιμές που βλέ­πουμε κάθε μέρα να ανε­βαί­νουν στα προ­ϊ­ό­ντα και στα τρόφιμα;

Καθένας από εμάς, που είναι κατα­να­λω­τής, δια­πι­στώ­νει καθη­με­ρινά ότι βάζει ολοένα και περισ­σό­τερο το χέρι στην τσέπη, προ­κει­μέ­νου να αγο­ρά­σει τα ίδια προ­ϊ­ό­ντα (και σε ίδιο όγκο, θα έλεγα) με αυτά που αγόρασε την προη­γού­μενη φορά. Οι αυξή­σεις που ανα­κοι­νώ­νει η κυβέρ­νηση στον κατώ­τατο μισθό και τις συντά­ξεις, είναι, βέβαια, καλο­δε­χού­με­νες. Ωστόσο αυτό που δια­πι­στώ­νουμε είναι πως δεν μπορούν να καλύ­ψουν ούτε κατά το ήμισυ τις αυξή­σεις σε όλα, που γίνο­νται καθη­με­ρινά. Αυτό που έχουν υποστεί οι κατα­να­λω­τές στην Ελλάδα, στην αύξηση των τιμών στα τρόφιμα τα τρία τελευ­ταία χρόνια, είναι (σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία) 31,2% (!).

Επι­πλέον, μόνον τον Φεβρουά­ριο του 2024 ο δείκτης της τιμής των τρο­φί­μων (και όχι ο δείκτης της τιμής του κατα­να­λωτή που τα περι­λαμ­βά­νει όλα) είναι κατά 3 μονάδες υψη­λό­τε­ρος από την αύξηση η οποία δόθηκε –με υπέρ­βαση περί το 10% περίπου.

Από την άλλη, παρα­τη­ρούμε πως ενώ σε όλη την Ευρώπη ο πλη­θω­ρι­σμός μειώ­θηκε για τον μήνα Μάρτιο, από το 2,6-2,4%, στην Ελλάδα –σύμφωνα με τα στοι­χεία της Eurostat- πήγε στο 3,4% με αύξηση κατά 0,3% σε σχέση με τον προη­γού­μενο μήνα. Συνεπώς, βλέ­πουμε ότι τα μέτρα που έχει πάρει η κυβέρ­νηση, είναι… ημί­με­τρα. Δηλαδή, ανα­γκά­ζε­ται να λαμ­βά­νει μέτρα κατά της ακρί­βειας αλλά και της πάταξης της αισχρο­κέρ­δειας. Αν και επι­βάλ­λο­νται συνεχώς πρό­στιμα σε πολυ­ε­θνι­κές, σε μεγάλες αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ, δεν αλλά­ζουν πολλά. Αυτό δείχνει ότι σύμφωνα με το Νόμο 4818 του 2021, η κυβέρ­νηση δεν έχει εισα­κου­στεί για το πλαφόν του περι­θω­ρίου του εμπο­ρι­κού κέρδους που έχει επι­βά­λει. Έτσι, τα πρό­στιμα που επι­βάλ­λο­νται, δεν έχουν κανένα απο­τέ­λε­σμα, αφού οι εται­ρείες όχι μόνον ΔΕΝ μειώ­νουν τις τιμές τους, αλλά, αντι­θέ­τως, συνε­χί­ζουν να τις αυξά­νουν. Είναι αμφί­βολο, μάλιστα, εάν τα πλη­ρώ­σουν και πότε… Εμείς, έχουμε στείλει στο υπουρ­γείο και στην Γενική Γραμ­μα­τεία Προ­στα­σίας του Κατα­να­λωτή στοι­χεία που αφορούν παρα­βά­σεις της συμ­φω­νίας για μόνιμη μείωση τιμής που συνυ­πέ­γρα­ψαν κυβέρ­νηση, βιο­μή­χα­νοι και σούπερ μάρκετ ότι 6 μήνες τα εντασ­σό­μενα προ­ϊ­ό­ντα δεν μπορούν να αυξη­θούν ούτε 1 λεπτό με ποινή 2.000 ευρώ σε κάθε κατά­στημα για κάθε προϊόν που αυξάνει την τιμή του.

Παρα­τη­ρούμε ακόμη ότι τα ίδια προ­ϊ­ό­ντα, με αυξη­μέ­νες τιμές, έχουν μειω­μέ­νες ποσό­τη­τες! Τι πρέπει να προ­σέ­χουμε; Τι μπορούν να κάνουν οι κατα­να­λω­τές; Σε ποιους να απευ­θυν­θούν;

Πράγ­ματι, το παρα­τη­ρούμε συνεχώς. Οι εται­ρείες τρο­φί­μων μειώ­νουν τις ποσό­τη­τες στα προ­ϊ­ό­ντα, ενώ αυξά­νουν τις τιμές! Αυτό συμ­βαί­νει σε πάρα πολλά τρόφιμα όπως στα γαλα­κτο­κο­μικά, το ψωμί του τοστ, οι μαρ­γα­ρί­νες κ.ο.κ. Επι­πλέον, οι κατα­να­λω­τές στρέ­φο­νται στα ‘Προ­ϊ­ό­ντα Ιδιω­τι­κής Ετικέτας’ ενώ ανα­ζη­τούν προ­σφο­ρές –οι οποίες δεν εμφα­νί­ζο­νται πλέον με την ίδια συχνό­τητα όπως σε άλλες εποχές.

Για να σας απα­ντήσω στο ερώτημα τι μπορούν να κάνουν οι κατα­να­λω­τές, εμείς σαν Ένωση Εργα­ζό­με­νων Κατα­να­λω­τών Ελλάδας της ΓΣΕΕ βρι­σκό­μα­στε σε συνεχή επαφή και συνερ­γα­σία με τα Εργα­τικά Κέντρα σε όλη την χώρα (με τα παραρ­τή­ματά μας, όπως και στην Ρόδο). Έτσι, επι­κε­ντρω­νό­μα­στε στην διε­νέρ­γεια καθη­με­ρι­νών ελέγχων ανα­δει­κνύ­ο­ντας τα προ­βλή­ματα των κατα­να­λω­τών.

Μπο­ρούμε να κάνουμε πολλά με πρώτο, να απο­κτή­σουμε όλοι ‘κατα­να­λω­τική συνείδηση’: δηλαδή, ο κατα­να­λω­τής, πηγαί­νο­ντας για ψώνια, να έχει στα χέρια του μια ‘λίστα’. Είναι σημα­ντικό αυτό. Να ψωνίζει δηλαδή, τα απα­ραί­τητα προ­ϊ­ό­ντα για το νοι­κο­κυ­ριό και όχι άλλα, που σε προ­σελ­κύ­ουν για να αγο­ρά­σεις ένα προϊόν που επί της ουσίας, δεν χρειά­ζε­σαι!

Θα έλεγα επίσης, να κάνουν καλή έρευνα αγοράς πριν πάνε για ψώνια. Να ελέγ­χουν με προσοχή τα προ­ϊ­ό­ντα που επι­λέ­γουν, να ελέγ­χουν τις ποσό­τη­τες, την δια­κύ­μανση των τιμών (ανά εβδο­μάδα) και να κρατάνε σημειώ­σεις.

Απο­δί­δει αυτό στην πράξη; Το κάνουν οι κατα­να­λω­τές;

Ναι, και μάλιστα θα σας έλεγα ότι είναι πλέον πάρα πολύ προ­σε­κτι­κοί σε κάθε τους βήμα. Δεν έχουν πολλά περι­θώ­ρια, άλλωστε. Ελέγ­χουν τα πάντα, ψωνί­ζουν τα απα­ραί­τητα και δεν κάνουν αγορές σε προ­ϊ­ό­ντα που δεν χρειά­ζο­νται. Από την άλλη, η έρευνα αγοράς κρί­νε­ται απα­ραί­τητη για να βλέ­πουμε ποια προ­ϊ­ό­ντα είναι σε χαμη­λό­τερη τιμή, ποιες είναι οι ποσό­τη­τες και ποια είναι σε προ­σφο­ρές. Εδώ να σημειώσω κάτι ακόμη. Όταν ανα­φε­ρό­μα­στε σε ‘προσφορές’ πρέπει να μιλάμε για πραγ­μα­τι­κές προ­σφο­ρές και όχι για παρα­πλα­νη­τι­κές! Π.χ. μια συσκευα­σία μακα­ρό­νια που η τιμή της είναι στα 0,77 ευρώ και η προ­σφορά λέει 3+1 δώρο για ίδιο προϊόν, της ίδιας συσκευα­σίας ακρι­βό­τερη από ό,τι να παίρ­ναμε 4 μονές συσκευα­σίες, είναι καλύ­τερα να το υπο­λο­γί­σουμε πριν το βάλουμε στο… καλάθι.

Είναι καλό λοιπόν, να κάνουμε συνε­χείς ελέγ­χους και έρευνα αγοράς ώστε, όταν βλέ­πουμε ένα προϊόν που χρη­σι­μο­ποιούμε συνεχώς σε καλή τιμή ή σε προ­σφορά, να αγο­ρά­ζουμε πολλές συσκευα­σίες. Το ίδιο ισχύει και με τα μακράς διάρ­κειας προ­ϊ­ό­ντα, τα απορ­ρυ­πα­ντικά, τα καλ­λυ­ντικά (αφρό­λου­τρα, σαμπουάν, σαπού­νια κ.λπ.).

Συνεπώς, αντί για ‘μποϊκοτάζ’ και διάφορα άλλα, είναι καλύ­τερα να μάθουμε να ψωνί­ζουμε με κατα­να­λω­τική συνεί­δηση, να αλλά­ξουμε συνή­θειες στον τρόπο αγορών, ώστε να επέλθει σιγά σιγά η αλλαγή και οι μειώ­σεις στις τιμές.

Με τα καλάθια του νοι­κο­κυ­ριού και πάσης… φύσεως τι γίνεται; Είναι δύσκολο ακόμη και να τα εντο­πί­σεις σε κάποια ράφια…

Σύμφωνα με τις αρχικές προ­βλέ­ψεις του υπουρ­γείου, επρό­κειτο για 51 βασικά προ­ϊ­ό­ντα τα οποία τα χρη­σι­μο­ποιεί το 80% οι κατα­να­λω­τές (κατά 80-90% Επώνυμα και κατά 10%-20% Ιδιω­τι­κής Ετι­κέ­τας). Ωστόσο, από την πρώτη κιόλας εβδο­μάδα που ξεκί­νησε το μέτρο, δια­πι­στώ­σαμε ότι ήταν το… αντί­θετο. Ακόμη και σήμερα, που δια­νύ­ουμε τον 18ο μήνα της εφαρ­μο­γής του Καλα­θιού του Νοι­κο­κυ­ριού, τα κατα­στή­ματα που συμ­με­τέ­χουν, ΔΕΝ δια­θέ­τουν αυτά τα 51 προ­ϊ­ό­ντα (π.χ. το βρεφικό γάλα). Και βεβαίως, μιλάμε για 51 προ­ϊ­ό­ντα αλλά ανάμεσα σε χιλιά­δες κωδι­κούς προ­ϊ­ό­ντων, δεν φαί­νε­ται μεγάλο εγχεί­ρημα. Το δεχτή­καμε θετικά, αλλά στην πράξη και στην πορεία δεν είχε το ανα­με­νό­μενο απο­τέ­λε­σμα.