Έρευνα: Επιδείνωση των όρων ζωής, απογοήτευση και θυμός στην Ελλάδα

Ως σημα­ντι­κό­τερα προ­βλή­ματα στη χώρα θεω­ρού­νται η ακρί­βεια (70%), οι χαμηλοί μισθοί/συν­θή­κες εργα­σίας (29%), η υγεία/συν­θή­κες περί­θαλ­ψης (29%)

Σαφές κοι­νω­νικό υπό­βα­θρο έχει το άκρως τετα­μένο πολι­τικό σκηνικό καθώς όπως δεί­χνουν οι ποιο­τι­κές μετρή­σεις τα συναι­σθή­ματα των πολιτών δεν είναι καθόλου χαρωπά.

Το ΙΝ προ­δη­μο­σιεύει την Κοι­νω­νική Έρευνα Ινστι­τού­του ΕΝΑ_Φεβρουά­ριος 2024 η οποία απο­τυ­πώ­νει ένα κράμα απο­γο­ή­τευ­σης και θυμού, μαζί με ανα­σφά­λεια – κρίως ως  προς την εργασία, τις απο­δο­χές και την υγεία.

Στα συναι­σθή­ματα κυριαρ­χούν τα αρνη­τικά: Απο­γο­ή­τευση (50%) και θυμός (38%), ενώ μόλις 3η και 6η επιλογή αντί­στοιχα είναι η αισιο­δο­ξία (15%) και η ελπίδα (13%) . Η ποιό­τητα ζωής κρί­νε­ται ως υπο­βαθ­μι­σμένη (43%) και ασφυ­κτική/πιε­στική (30%). Ως σημα­ντι­κό­τερο πρό­βλημα στη χώρα θεω­ρεί­ται η ακρί­βεια (70%), οι χαμηλοί μισθοί/συν­θή­κες εργα­σίας (29%), η υγεία/συν­θή­κες περί­θαλ­ψης εκτός COVID19 (29%).

Το 51% δεν έχει εμπι­στο­σύνη στο ΕΣΥ, ενώ το 66% δηλώνει δυσα­ρε­στη­μένο και πολύ δυσα­ρε­στη­μένο και μόλις το 10% ικα­νο­ποι­η­μένο και πολύ ικα­νο­ποι­η­μένο. Τo 77% θεωρεί -σίγουρα ναι και μάλλον ναι- υψηλό το κόστος που κατα­βάλ­λει για την υγεία στην Ελλάδα σε σχέση με το καθαρό μηνιαίο εισό­δημά του.

Τo 77% θεωρεί υψηλό το κόστος που κατα­βάλ­λει για την υγεία στην Ελλάδα

Από όλα αυτά προ­κύ­πτει ότι κυριαρ­χεί η απο­γο­ή­τευση για τους υλικούς όρους και την ποιό­τητα ζωής σήμερα στην Ελλάδα μαζί με μια κατά βάση αρνη­τική αξιο­λό­γηση των ασκού­με­νων δημό­σιων πολι­τι­κών. Παράλ­ληλα, ανα­δει­κνύ­ε­ται ότι δεν υπάρχει ικα­νο­ποί­ηση για βασι­κούς πυλώνες της κοι­νω­νι­κής ζωής και οργά­νω­σης, όπως το ΕΣΥ και η δημόσια εκπαί­δευση, για τους οποίους οι ερω­τώ­με­νοι απα­ντούν ότι οι υπη­ρε­σίες που απο­λαμ­βά­νουν δεν είναι ικα­νο­ποι­η­τι­κές την ώρα που ήδη αισθά­νο­νται ότι κατα­βάλ­λουν­κό­στη για αυτές που είναι δυσα­νά­λογα με το εισό­δημά τους .

Σε έναν χρόνο από σήμερα, το 55% εκτιμά ότι η κατά­σταση της χώρας θα έχει χει­ρο­τε­ρεύ­σει, το 28% ότι θα είναι η ίδια και μόνο το 15% ότι θα έχει βελ­τιω­θεί.

Οι τάσεις που απο­τυ­πώ­νο­νται στην συγκε­κρι­μένη έρευνα, αν δια­βα­στούν από κοινού και με άλλες που έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει το ΕΝΑ και η Prorata και τα προη­γού­μενα χρόνια αλλά και σχετικά πρό­σφατα, αντα­να­κλούν μια ευρύ­τερη τάση απο­συ­νο­χής που εδρά­ζε­ται σε υλικούς όρους και μετου­σιώ­νε­ται σε κρίση ευρύ­τερη κρίση εμπι­στο­σύ­νης της κοι­νω­νίας προς τους θεσμούς της.

Να σημειω­θεί ότι το Ινστι­τούτο Εναλ­λα­κτι­κών Πολι­τι­κών ΕΝΑ απο­τυ­πώ­νει τάσεις και η ερμη­νεία του ανα­δει­κνύει φαι­νό­μενα που χαρα­κτη­ρί­ζουν τις συν­θή­κες ζωής στην Ελλάδα σήμερα.

Στο πλαίσιο αυτό, τo ΕΝΑ, σε συνερ­γα­σία με την εται­ρεία Prorata, διε­ξή­γαγε μεγάλη ετήσια πανελ­λα­δική κοι­νω­νική έρευνα, συνε­χί­ζο­ντας ένα ερευ­νη­τικό εγχεί­ρημα που εγκαι­νί­ασε στα τέλη του 2022, ώστε να δημιουρ­γη­θούν και οι χρο­νο­σει­ρές που θα επι­τρέ­πουν τη συγκρι­τική απει­κό­νιση των ευρη­μά­των και την εξέλιξή τους στο χρόνο.

Όλη η έρευνα:

Συναι­σθή­ματα

Πιο συγκε­κρι­μένα, όπως ανα­δει­κνύ­ουν και τα σχετικά ευρή­ματα, στα συναι­σθή­ματα κυριαρ­χούν τα αρνη­τικά: απο­γο­ή­τευση (50%) και θυμός (38%), ενώ μόλις τέταρτη και έκτη επιλογή είναι η αισιο­δο­ξία (15%) και η ελπίδα (13%) αντί­στοιχα.

Σε σύγκριση με την αντί­στοιχη έρευνα που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε τον Δεκέμ­βριο του 2022, είναι σημα­ντικό ότι το αίσθημα απο­γο­ή­τευ­σης εμφα­νί­ζε­ται αυξη­μένο, δηλαδή επι­δει­νω­μένο, σήμερα κατά 9 μονάδες (41% τότε), ενώ το αίσθημα ελπίδας μειω­μένο κατά 4 μονάδες (τότε).

Σε γενικές γραμμές, η έρευνα δείχνει ότι για το 2024 οι ερω­τώ­με­νοι απά­ντη­σαν ότι βρί­σκο­νται ακόμη πιο μακριά από μια «κατα­πλη­κτική ποιό­τητα ζωής» -για να θυμη­θούμε μια έκφραση που είχε λάβει κεντρική θέση στον δημόσιο διάλογο πριν από δύο περίπου χρόνια-, και μάλλον πιο κοντά σε μια συνο­λι­κό­τερη υπο­βάθ­μιση.

Το κλίμα δυσα­ρέ­σκειας και «ασφυ­ξίας» συνε­χί­ζε­ται και στον εργα­σιακό τομέα, Το 1/3 (33%) έχει σκεφθεί να παραι­τη­θεί

Αν κάνει κανείς μια παράλ­ληλη ανά­γνωση των ευρη­μά­των της έρευνας του ΕΝΑ με την Παγκό­σμια Έκθεση Ευτυ­χίας για το 2024, θα δια­πι­στώ­σει ότι χρειά­ζο­νται συλ­λο­γι­κές ενέρ­γειες και συστη­μα­τι­κές πολι­τι­κές για την αλλαγή του κλί­μα­τος. Η εν λόγω έκθεση μετράει, με βάση τις υπο­κει­με­νι­κές αξιο­λο­γή­σεις των συμ­με­τε­χό­ντων και συμ­με­τε­χου­σών σε αυτή, το πόσο ευτυ­χι­σμέ­νοι είναι οι Έλληνες. Η Ελλάδα είναι 64η μεταξύ 140 χωρών.

Ποιό­τητα ζωής και σημα­ντι­κό­τερα προ­βλή­ματα σήμερα

Η ποιό­τητα ζωής, λοιπόν, κρί­νε­ται ως υπο­βαθ­μι­σμένη (43%) και ασφυ­κτική/πιε­στική (30%) και μάλιστα σε σύγκριση με την προη­γού­μενη έρευνα παρου­σιά­ζει ενδια­φέ­ρον ότι μια νέα κατη­γο­ρία που προ­στέ­θηκε στην τρέ­χουσα έρευνα, η απά­ντηση «υπο­βαθ­μι­σμένη» υπερ­κερνά με μεγάλη διαφορά τη δεύτερη απά­ντηση «ασφυ­κτική/πιε­στική» που ήταν η κυρί­αρχη τότε.

Το σημα­ντι­κό­τερο πρό­βλημα στη χώρα φαί­νε­ται να είναι η ακρί­βεια (70%), οι χαμηλοί μισθοί/συν­θή­κες εργα­σίας (29%), η υγεία/συν­θή­κες περί­θαλ­ψης εκτός COVID-19 (29%).

Το 60% των ερω­τη­θέ­ντων νιώθει ότι η δική του γενιά περνά πιο δύσκολα από εκείνη των γονιών του.

Σε έναν χρόνο από σήμερα, εκτι­μά­ται ότι η κατά­σταση της χώρας θα έχει χει­ρο­τε­ρεύ­σει (55%), θα είναι η ίδια (28%), θα έχει βελ­τιω­θεί (15%).

Η έρευνα επι­χει­ρεί να απο­τυ­πώ­σει και ένα αίσθημα δυσφο­ρίας που συχνά ανα­φέ­ρε­ται και στη δημόσια συζή­τηση ως δια­πί­στωση ότι η «κατά­σταση χει­ρο­τε­ρεύει». Το 60% των ερω­τη­θέ­ντων νιώθει ότι η δική του γενιά περνά πιο δύσκολα από εκείνη των γονιών του.

Εργα­σια­κές συν­θή­κες

Το κλίμα δυσα­ρέ­σκειας και «ασφυ­ξίας» συνε­χί­ζε­ται και στον εργα­σιακό τομέα, Το 1/3 (33%) έχει σκεφθεί να παραι­τη­θεί από την εργασία του του­λά­χι­στον μία φορά εντός του 2024.

Γιατί; Γιατί δεν είναι ικα­νο­ποι­η­μένο σε σχέση με όσα προ­σφέ­ρει (42%) ή σε σχέση με τα προ­σό­ντα του (36%), από τις συν­θή­κες εργα­σίας (20%), γιατί δεν υπάρ­χουν προ­ο­πτι­κές ανέ­λι­ξης (15%).

Το 54% δηλώνει δυσα­ρε­στη­μένο και πολύ δυσα­ρε­στη­μένο από τις απο­δο­χές του και μόλις το 15% ικα­νο­ποι­η­μένο και πολύ ικα­νο­ποι­η­μένο, ποσοστά που βρί­σκο­νται στα ίδια επίπεδα με τα αντί­στοιχα της προη­γού­με­νης έρευνας, κάτι που δείχνει ότι δεν υπάρχει αίσθηση βελ­τί­ω­σης, παρά τις ονο­μα­στι­κές αυξή­σεις απο­δο­χών που κατα­γρά­φο­νται στις επί­ση­μες στα­τι­στι­κές μετρή­σεις.

Μέτρα κυβερ­νη­τι­κής στή­ρι­ξης

Το 77% πιστεύει ότι οι επι­δο­μα­τι­κές ενι­σχύ­σεις που δόθηκαν το 2023 δεν ικα­νο­ποιούν τις ανάγκες του πλη­θυ­σμού και το 72% ότι δεν έχει βοη­θη­θεί από αυτές σε σχέση με την κατά­σταση που επι­κρα­τεί στη χώρα και μάλιστα τη στιγμή που η ακρί­βεια απο­τε­λεί το σοβα­ρό­τερο πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζει.

Σε σύγκριση με την έρευνα της προη­γού­με­νης χρονιάς, στην οποία οι ερω­τώ­με­νοι κλή­θη­καν να απα­ντή­σουν αν οι επι­δο­μα­τι­κές ενι­σχύ­σεις εκείνης της περιό­δου (για την ενέρ­γεια) είχαν βοη­θή­σει την οικο­νο­μική κατά­στασή τους, στη φετινή έρευνα, οι αρνη­τι­κές εκτι­μή­σεις έχουν αυξηθεί (71% τότε).

Κόστος ζωής και επάρ­κεια εισο­δη­μά­των

Άλλη μία αρνη­τική κατα­γραφή που συνε­χί­ζε­ται από την προη­γού­μενη έρευνα είναι μεταξύ του κόστους ζωής και της επάρ­κειας των εισο­δη­μά­των. Συγκε­κρι­μένα, το 73% δεν απο­τα­μιεύει, επίπεδο αντί­στοιχο του περυ­σι­νού.

Μεταξύ όσων πλη­ρώ­νουν ενοίκιο, το 80% κρίνει ότι το μίσθωμα είναι υψηλό σε σχέση με το εισό­δημά του και μάλιστα κατα­γρά­φε­ται αύξηση 10 μονάδων σε σχέση με την αντί­στοιχη ερώτηση στην περυ­σινή έρευνα δεδο­μένο που παρα­πέ­μπει στην ανάγκη υλο­ποί­η­σης πρό­σθε­των παρεμ­βά­σεων.

Επι­πλέον, από το γεγονός ότι το 92% θεωρεί ακριβό το κόστος ενέρ­γειας σε σχέση με το μηνιαίο καθαρό εισό­δημά του και το 75% θεωρεί την πολι­τική της κυβέρ­νη­σης (σ.σ. χρω­μα­τι­στά τιμο­λό­για) ως μη επαρκή για την αντι­με­τώ­πιση των απο­τε­λε­σμά­των της ενερ­γεια­κής κρίσης το ενερ­γειακό κόστος εμφα­νί­ζε­ται μάλλον «δυσβά­στα­χτο» σε σχέση με το μηνιαίο εισό­δημα για την πλειο­ψη­φία.

To 64% πιστεύει ότι η ενερ­γειακή μετά­βαση θα αυξήσει το κόστος ενέρ­γειας στο μέλλον.

Αξιο­λό­γηση δημό­σιων πολι­τι­κών

Την πιο αρνη­τική αξιο­λό­γηση -λίγο/καθόλου αποτελεσματικές- λαμ­βά­νουν οι πολι­τι­κές στην παιδεία (88%), στην υγεία (87%), στην ασφά­λεια (85%), στην κοι­νω­νική πρόνοια (83%), στην οικο­νο­μία και στο περι­βάλ­λον (από 76%). Την πιο θετική αξιο­λό­γηση -λίγο/πολύ αποτελεσματικές- έχουν ο του­ρι­σμός (55%) και η εξω­τε­ρική πολι­τική (41%)

Η εμπι­στο­σύνη στο ΕΣΥ είναι μία ακόμη ανη­συ­χη­τική ένδειξη, καθώς το 51% δεν έχει εμπι­στο­σύνη στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Το 66% δηλώνει δυσα­ρε­στη­μένο και πολύ δυσα­ρε­στη­μένο από το ΕΣΥ και μόλις το 10% ικα­νο­ποι­η­μένο και πολύ ικα­νο­ποι­η­μένο.

To 77% θεωρεί -σίγουρα ναι και μάλλον ναι- υψηλό το κόστος που κατα­βάλ­λει για την υγεία στην Ελλάδα σε σχέση με το καθαρό μηνιαίο εισό­δημά του.

Το 58% είναι μη ικα­νο­ποι­η­μένο -δυσαρεστημένο και πολύ δυσαρεστημένο- από το εκπαι­δευ­τικό σύστημα στην Ελλάδα (δημόσια/ιδιω­τική εκπαί­δευση και ΑΕΙ).

Μεταξύ όσων έχουν παιδιά, το 84% θεωρεί -μάλλον ναι και σίγουρα ναι- υψηλό το κόστος που κατα­βάλ­λει για τη εκπαί­δευση στην Ελλάδα.

Το 49% δια­φω­νεί και το 45% συμ­φω­νεί με τη δημιουρ­γία ιδιω­τι­κών πανε­πι­στη­μίων στην Ελλάδα για τη φοίτηση στα οποία θα κατα­βάλ­λο­νται δίδα­κτρα.

To 48% δεν πήγε δια­κο­πές το καλο­καίρι του 2023, ποσοστό ελαφρώς μειω­μένο, βελ­τιω­μένο δηλαδή, σε σχέση με το αντί­στοιχο της περυ­σι­νής έρευνας, αλλά και πάλι με τον έναν στους δύο ερω­τώ­με­νους να δηλώνει αδυ­να­μία πραγ­μα­το­ποί­η­σης καλο­και­ρι­νών δια­κο­πών

Πηγή in.gr