Prorata: Απογοήτευση και θυμός κυριαρχούν στους πολίτες

«Υπο­βαθ­μι­σμένη» και «ασφυ­κτική» χαρα­κτη­ρί­ζουν οι πολίτες την ποιό­τητα ζωής. Θα χει­ρο­τε­ρεύ­σει η κατά­σταση εκτιμά το 55%. Μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα η ακρί­βεια. Το 77% δεν θεωρεί αρκετές τις επι­δο­μα­τι­κές ενι­σχύ­σεις

Κυρί­αρχο συναί­σθημα είναι η απο­γο­ή­τευση στους Ελληνες πολίτες, όπως προ­κύ­πτει από έρευνα της Prorata που έγινε σε συνερ­γα­σία με το Ινστι­τούτο Εναλ­λα­κτι­κών Πολι­τι­κών ΕΝΑ.

Παράλ­ληλα ανα­δει­κνύ­ε­ται η έλλειψη ικα­νο­ποί­η­σης για βασι­κούς πυλώνες της κοι­νω­νι­κής ζωής, όπως το ΕΣΥ και η δημόσια εκπαί­δευση, για τους οποίους οι ερω­τώ­με­νοι απα­ντούν ότι οι υπη­ρε­σίες που απο­λαμ­βά­νουν δεν είναι ικα­νο­ποι­η­τι­κές παρότι αισθά­νο­νται ότι κατα­βάλ­λουν δυσα­νά­λογα με το εισό­δημά τους κόστη για αυτές.

Όπως σημειώ­νε­ται, αυτές οι συν­θή­κες «αντα­να­κλούν μια ευρύ­τερη τάση απο­συ­νο­χής που εδρά­ζε­ται σε υλικούς όρους και μετου­σιώ­νε­ται σε κρίση ευρύ­τερη κρίση εμπι­στο­σύ­νης της κοι­νω­νίας προς τους θεσμούς της».

I. Συναι­σθή­ματα

Πιο συγκε­κρι­μένα, όπως ανα­δει­κνύ­ουν και τα σχετικά ευρή­ματα, στα συναι­σθή­ματα κυριαρ­χούν τα αρνη­τικά: απο­γο­ή­τευση (50%) και θυμός (38%), ενώ μόλις τέταρτη και έκτη επιλογή είναι η αισιο­δο­ξία (15%) και η ελπίδα (13%) αντί­στοιχα.

 

Σε σύγκριση με την αντί­στοιχη έρευνα που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε τον Δεκέμ­βριο του 2022, είναι σημα­ντικό ότι το αίσθημα απο­γο­ή­τευ­σης εμφα­νί­ζε­ται αυξη­μένο, δηλαδή επι­δει­νω­μένο, σήμερα κατά 9 μονάδες (41% τότε), ενώ το αίσθημα ελπίδας μειω­μένο κατά 4 μονάδες (τότε).

II. Ποιό­τητα ζωής και σημα­ντι­κό­τερα προ­βλή­ματα σήμερα

Η ποιό­τητα ζωής κρί­νε­ται ως υπο­βαθ­μι­σμένη (43%) και ασφυ­κτική/πιε­στική (30%) και μάλιστα σε σύγκριση με την προη­γού­μενη έρευνα παρου­σιά­ζει ενδια­φέ­ρον ότι μια νέα κατη­γο­ρία που προ­στέ­θηκε στην τρέ­χουσα έρευνα, η απά­ντηση «υπο­βαθ­μι­σμένη» υπερ­κερνά με μεγάλη διαφορά τη δεύτερη απά­ντηση «ασφυ­κτική/πιε­στική» που ήταν η κυρί­αρχη τότε.

Το σημα­ντι­κό­τερο πρό­βλημα στη χώρα φαί­νε­ται να είναι η ακρί­βεια (70%), οι χαμηλοί μισθοί/συν­θή­κες εργα­σίας (29%), η υγεία/συν­θή­κες περί­θαλ­ψης εκτός COVID-19 (29%).

Σε έναν χρόνο από σήμερα, εκτι­μά­ται ότι η κατά­σταση της χώρας θα έχει χει­ρο­τε­ρεύ­σει (55%), θα είναι η ίδια (28%), θα έχει βελ­τιω­θεί (15%).

 

Η έρευνα επι­χει­ρεί να απο­τυ­πώ­σει και ένα αίσθημα δυσφο­ρίας που συχνά ανα­φέ­ρε­ται και στη δημόσια συζή­τηση ως δια­πί­στωση ότι η «κατά­σταση χει­ρο­τε­ρεύει». Το 60% των ερω­τη­θέ­ντων νιώθει ότι η δική του γενιά περνά πιο δύσκολα από εκείνη των γονιών του.

Το κλίμα δυσα­ρέ­σκειας και «ασφυ­ξίας» συνε­χί­ζε­ται και στον εργα­σιακό τομέα, Το 1/3 (33%) έχει σκεφθεί να παραι­τη­θεί από την εργασία του του­λά­χι­στον μία φορά εντός του 2024.

Η αιτία είναι ότι δεν είναι ικα­νο­ποι­η­μένο σε σχέση με όσα προ­σφέ­ρει (42%) ή σε σχέση με τα προ­σό­ντα του (36%), από τις συν­θή­κες εργα­σίας (20%), γιατί δεν υπάρ­χουν προ­ο­πτι­κές ανέ­λι­ξης (15%).

Το 54% δηλώνει δυσα­ρε­στη­μένο και πολύ δυσα­ρε­στη­μένο από τις απο­δο­χές του και μόλις το 15% ικα­νο­ποι­η­μένο και πολύ ικα­νο­ποι­η­μένο, ποσοστά που βρί­σκο­νται στα ίδια επίπεδα με τα αντί­στοιχα της προη­γού­με­νης έρευνας, κάτι που δείχνει ότι δεν υπάρχει αίσθηση βελ­τί­ω­σης, παρά τις ονο­μα­στι­κές αυξή­σεις απο­δο­χών που κατα­γρά­φο­νται στις επί­ση­μες στα­τι­στι­κές μετρή­σεις.

V. Μέτρα κυβερ­νη­τι­κής στή­ρι­ξης

Το 77% πιστεύει ότι οι επι­δο­μα­τι­κές ενι­σχύ­σεις που δόθηκαν το 2023 δεν ικα­νο­ποιούν τις ανάγκες του πλη­θυ­σμού και το 72% ότι δεν έχει βοη­θη­θεί από αυτές σε σχέση με την κατά­σταση που επι­κρα­τεί στη χώρα και μάλιστα τη στιγμή που η ακρί­βεια απο­τε­λεί το σοβα­ρό­τερο πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζει.

Σε σύγκριση με την έρευνα της προη­γού­με­νης χρονιάς, στην οποία οι ερω­τώ­με­νοι κλή­θη­καν να απα­ντή­σουν αν οι επι­δο­μα­τι­κές ενι­σχύ­σεις εκείνης της περιό­δου (για την ενέρ­γεια) είχαν βοη­θή­σει την οικο­νο­μική κατά­στασή τους, στη φετινή έρευνα, οι αρνη­τι­κές εκτι­μή­σεις έχουν αυξηθεί (71% τότε).

V. Κόστος ζωής και επάρ­κεια εισο­δη­μά­των

Άλλη μία αρνη­τική κατα­γραφή που συνε­χί­ζε­ται από την προη­γού­μενη έρευνα είναι μεταξύ του κόστους ζωής και της επάρ­κειας των εισο­δη­μά­των. Συγκε­κρι­μένα, το 73% δεν απο­τα­μιεύει, επίπεδο αντί­στοιχο του περυ­σι­νού.

Μεταξύ όσων πλη­ρώ­νουν ενοίκιο, το 80% κρίνει ότι το μίσθωμα είναι υψηλό σε σχέση με το εισό­δημά του και μάλιστα κατα­γρά­φε­ται αύξηση 10 μονάδων σε σχέση με την αντί­στοιχη ερώτηση στην περυ­σινή έρευνα δεδο­μένο που παρα­πέ­μπει στην ανάγκη υλο­ποί­η­σης πρό­σθε­των παρεμ­βά­σεων.

Επι­πλέον, από το γεγονός ότι το 92% θεωρεί ακριβό το κόστος ενέρ­γειας σε σχέση με το μηνιαίο καθαρό εισό­δημά του και το 75% θεωρεί την πολι­τική της κυβέρ­νη­σης (σ.σ. χρω­μα­τι­στά τιμο­λό­για) ως μη επαρκή για την αντι­με­τώ­πιση των απο­τε­λε­σμά­των της ενερ­γεια­κής κρίσης το ενερ­γειακό κόστος εμφα­νί­ζε­ται μάλλον «δυσβά­στα­χτο» σε σχέση με το μηνιαίο εισό­δημα για την πλειο­ψη­φία.

To 64% πιστεύει ότι η ενερ­γειακή μετά­βαση θα αυξήσει το κόστος ενέρ­γειας στο μέλλον.

VI. Αξιο­λό­γηση δημό­σιων πολι­τι­κών

Την πιο αρνη­τική αξιο­λό­γηση -λίγο/καθόλου αποτελεσματικές- λαμ­βά­νουν οι πολι­τι­κές στην παιδεία (88%), στην υγεία (87%), στην ασφά­λεια (85%), στην κοι­νω­νική πρόνοια (83%), στην οικο­νο­μία και στο περι­βάλ­λον (από 76%). Την πιο θετική αξιο­λό­γηση -λίγο/πολύ αποτελεσματικές- έχουν ο του­ρι­σμός (55%) και η  εξω­τε­ρική πολι­τική (41%)

Η εμπι­στο­σύνη στο ΕΣΥ είναι μία ακόμη ανη­συ­χη­τική ένδειξη, καθώς το 51% δεν έχει εμπι­στο­σύνη στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Το 66% δηλώνει δυσα­ρε­στη­μένο και πολύ δυσα­ρε­στη­μένο από το ΕΣΥ και μόλις το 10% ικα­νο­ποι­η­μένο και πολύ ικα­νο­ποι­η­μένο.

To 77% θεωρεί -σίγουρα ναι και μάλλον ναι- υψηλό το κόστος που κατα­βάλ­λει για την υγεία στην Ελλάδα σε σχέση με το καθαρό μηνιαίο εισό­δημά του.

Το 58% είναι μη ικα­νο­ποι­η­μένο -δυσαρεστημένο και πολύ δυσαρεστημένο- από το εκπαι­δευ­τικό σύστημα στην Ελλάδα (δημόσια/ιδιω­τική εκπαί­δευση και ΑΕΙ).

Μεταξύ όσων έχουν παιδιά, το 84% θεωρεί -μάλλον ναι και σίγουρα ναι- υψηλό το κόστος που κατα­βάλ­λει για τη εκπαί­δευση στην Ελλάδα.

Το 49% δια­φω­νεί και το 45% συμ­φω­νεί με τη δημιουρ­γία ιδιω­τι­κών πανε­πι­στη­μίων στην Ελλάδα για τη φοίτηση στα οποία θα κατα­βάλ­λο­νται δίδα­κτρα.

VII. Ελεύ­θε­ρος χρόνος και δια­κο­πές

To 48% δεν πήγε δια­κο­πές το καλο­καίρι του 2023, ποσοστό ελαφρώς μειω­μένο, βελ­τιω­μένο δηλαδή, σε σχέση με το αντί­στοιχο της περυ­σι­νής έρευνας, αλλά και πάλι με τον έναν στους δύο ερω­τώ­με­νους να δηλώνει αδυ­να­μία πραγ­μα­το­ποί­η­σης καλο­και­ρι­νών δια­κο­πών.