Φουρτούνες για τα υπεράκτια αιολικά

Αντι­δρά­σεις τοπικών φορέων και επι­χει­ρη­μα­τιών, από την Κρήτη και το Αιγαίο μέχρι την Κέρκυρα και τα Δια­πό­ντια Νησιά

Αντι­μέ­τωπο με νέους περιο­ρι­σμούς, πέραν αυτών που επέ­βα­λαν αρχικά γεω­πο­λι­τικά κρι­τή­ρια, όπως η μη επέ­κταση των χωρικών υδάτων πέραν των έξι μιλίων στο Ανα­το­λικό Αιγαίο και οι στρα­τιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις του ΓΕΕΘΑ, βρί­σκε­ται το Εθνικό Σχέδιο Ανά­πτυ­ξης Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρκων.

Το σχέδιο αυτό προ­έ­κυψε από την πρω­ταρ­χική αξιο­λό­γηση των περιο­χών που επι­κρα­τούν ισχυροί άνεμοι και τα βάθη νερού δεν είναι απα­γο­ρευ­τικά και επί αυτών των περιο­χών εφαρ­μό­στη­καν 17 κρι­τή­ρια απο­κλει­σμού βάσει σαφών και θεσμο­θε­τη­μέ­νων περιο­ρι­σμών χωρο­τα­ξι­κού χαρα­κτήρα, ώστε να απο­φευ­χθούν επι­πτώ­σεις σε άλλες χρήσεις των θαλάσ­σιων αυτών περιο­χών.

Ωστόσο, από την Κρήτη και το Αιγαίο μέχρι την Κέρκυρα και τα Δια­πό­ντια Νησιά του Ιονίου, δημο­τικά και περι­φε­ρειακά συμ­βού­λια, ομο­σπον­δίες και σύλ­λο­γοι του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των, ξενο­δό­χοι και σειρά περι­βαλ­λο­ντι­κών οργα­νώ­σεων με υπερ­βάλ­λουσα ευαι­σθη­σία για τις επι­πτώ­σεις στα ψάρια και τα πουλιά, συγκρο­τούν τα πρώτα μέτωπα κατά της ανά­πτυ­ξης υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων, με κάποιους να προ­ε­τοι­μά­ζουν και προ­σφυ­γές για να προ­σβά­λουν τη Στρα­τη­γική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων, βάσει της οποίας έχουν οριο­θε­τη­θεί οι δυνη­τι­κές περιο­χές ανά­πτυ­ξης υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων.

Ενη­μέ­ρωση

Το ζήτημα, αν και έχει θορυ­βή­σει τις αρμό­διες αρχές και την πολι­τική ηγεσία του ΥΠΕΝ, εκτι­μά­ται επί του παρό­ντος ως δια­χει­ρί­σιμο. Η εκτί­μηση αυτή στη­ρί­ζε­ται πρω­τί­στως στο γεγονός ότι οι ίδιοι οι αρμό­διοι φορείς έχουν κατα­νο­ή­σει ότι δεν έχει επι­κοι­νω­νη­θεί επαρκώς το πρό­γραμμα, με απο­τέ­λε­σμα να έχει καλ­λιερ­γη­θεί η εντύ­πωση ότι οι θάλασ­σες στις προ­τει­νό­με­νες περιο­χές θα κατα­κλυ­στούν από ανε­μο­γεν­νή­τριες.

Συνερ­γα­σία Motor Oil με ΤΕΡΝΑ για ανά­πτυξη υπε­ρά­κτιου αιο­λι­κού

ΥΠΕΝ και ΕΔΕΥΕΠ είναι έτοιμοι να ανα­λά­βουν πρω­το­βου­λίες για την ενη­μέ­ρωση φορέων και κατοί­κων, ξεκι­νώ­ντας από την Κρήτη όπου έχουν εκδη­λω­θεί οι πιο ηχηρές αντι­δρά­σεις. Το εθνικό πρό­γραμμα προ­βλέ­πει την εγκα­τά­σταση στην Κρήτη συνο­λικά 800 MW υπε­ρά­κτιας αιο­λι­κής ισχύος, τα 600 MW στο βορειο­α­να­το­λικό τμήμα του νησιού μεταξύ Αγ. Νικο­λάου και Σητείας και τα 200 MW ανα­το­λικά της Σητείας. Η Κρήτη είναι η περιοχή με το καλύ­τερο αιολικό δυνα­μικό σε ολό­κληρη τη Μεσό­γειο και η δυνα­τό­τητα της αξιο­ποί­η­σής του θα κρίνει συνο­λι­κό­τερα την επι­τυ­χία του ελλη­νι­κού προ­γράμ­μα­τος.

Οι αντι­δρά­σεις των φορέων, που εκφρά­στη­καν και στη δια­βού­λευση της ΣΜΠΕ θα αξιο­λο­γη­θούν και θα ληφθούν υπόψη στα επόμενα βήματα του σχε­δια­σμού της ΕΔΕΥΕΠ, που περι­λαμ­βά­νει σύμφωνα με τον νόμο και έναν νέο κύκλο τεχνι­κών και περι­βαλ­λο­ντι­κών μελετών ανά περιοχή. Σ’ αυτό το στάδιο θα ληφθούν υπόψη επι­πλέον περιο­ρι­σμοί μέσα από διάλογο και συνα­ντή­σεις στις περιο­χές πλησίον των έργων.

Αντα­πο­δο­τικά οφέλη

Στη φαρέτρα των επι­χει­ρη­μά­των του ΥΠΕΝ θα είναι και γενναία αντα­πο­δο­τικά οφέλη. Μεταξύ άλλων εξε­τά­ζε­ται η δωρεάν παροχή ρεύ­μα­τος, έως και η δυνα­τό­τητα συμ­με­το­χής της τοπικής κοι­νω­νίας, μέσω ενερ­γεια­κής κοι­νό­τη­τας, ως εταίρος στην επι­χεί­ρηση δια­χεί­ρι­σης του πάρκου. Το ΥΠΕΝ έχει εντάξει στη συζή­τηση της αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας και τους επεν­δυ­τές, οι οποίοι θα μπο­ρού­σαν για παρά­δειγμα, όπως ανα­φέ­ρουν αρμόδια στελέχη, να ανα­λά­βουν την ανέ­γερση μιας νοσο­κο­μεια­κής μονάδας ή μιας μονάδας αφα­λά­τω­σης.

Οι πιο μεγάλες αντι­δρά­σεις έχουν εκδη­λω­θεί στην Κρήτη, περιοχή με το καλύ­τερο αιολικό δυνα­μικό σε ολό­κληρη τη Μεσό­γειο.

Το δεύτερο «μέτωπο» με το οποίο ανα­με­τρά­ται το εθνικό πρό­γραμμα είναι ο ηλε­κτρι­κός χώρος. Η δυνα­τό­τητα αφενός του εθνικού δικτύου να μετα­φέ­ρει την υπε­ρά­κτια αιολική παρα­γωγή και αφε­τέ­ρου την εξαγωγή της προς την Κεντρική Ευρώπη, αφού η εγχώρια ζήτηση δεν μπορεί να καλύψει την πλε­ο­νά­ζουσα παρα­γωγή ΑΠΕ. Η εγκα­τε­στη­μένη ισχύς των ΑΠΕ αγγίζει σήμερα τα 12 GW, ενώ όρους σύν­δε­σης ανα­μέ­νουν έργα συνο­λι­κής ισχύος 35 GW. H ανά­πτυξη των υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων είναι άρρηκτα συν­δε­δε­μένη με τις δυνα­τό­τη­τες εξα­γω­γής πρά­σι­νης ενέρ­γειας προς τα μεγάλα κατα­να­λω­τικά κέντρα της Ευρώπης και με την υλο­ποί­ηση της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης που σχε­διά­ζει ο ΑΔΜΗΕ, Ελλάδας- Γερ­μα­νίας, η οποία όμως βρί­σκε­ται σε πρώιμο στάδιο ωρι­μό­τη­τας.

Ρεκόρ παρα­γω­γής πρά­σι­νης ενέρ­γειας στην Ελλάδα το 2023

Ενί­σχυση δικτύου

Το δίκτυο είναι ο παρά­γο­ντας που θα βάλει τους δικούς του περιο­ρι­σμούς στο εθνικό πρό­γραμμα και η άσκηση αυτή βρί­σκε­ται σε εξέλιξη με τη στενή συνερ­γα­σία ΑΔΜΗΕ και ΕΔΕΥΕΠ και απο­τε­λεί μέρος μιας συνο­λι­κό­τε­ρης άσκησης για την επιλογή των καταλ­λη­λό­τε­ρων περιο­χών που θα ανα­πτυ­χθούν τα πρώτα έργα συνο­λι­κής ισχύος 1,3 GW, με την ΕΔΕΥΕΠ να επι­διώ­κει γεω­γρα­φική δια­σπορά. Τα υπό­λοιπα κρι­τή­ρια είναι το αιολικό δυνα­μικό, η ποιό­τητα του πυθμένα της θάλασ­σας και φυσικά οι αντι­δρά­σεις. Στόχος είναι η ταχεία ωρί­μανση τεσ­σά­ρων πέντε θαλάσ­σιων οικο­πέ­δων με κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά, ώστε να απο­φευ­χθεί συνω­στι­σμός επεν­δυ­τών σε κάποια έργα που θα θεω­ρού­νται πιο απο­δο­τικά, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για την ομαλή πορεία του προ­γράμ­μα­τος. «Μπορεί, για παρά­δειγμα, ένα έργο να εμφα­νί­ζε­ται ελκυ­στι­κό­τερο από άλλα με βάση το αιολικό δυνα­μικό, αλλά εάν δεν κατα­φέ­ρει να πιάσει το ελά­χι­στο μέγεθος λόγω ηλε­κτρι­κού χώρου να πέσει κατη­γο­ρία», όπως ανα­φέ­ρουν στην «Κ» αρμόδια στελέχη, εξη­γώ­ντας γιατί είναι ανα­γκαία μια ολι­στική προ­σέγ­γιση του ζητή­μα­τος.

Επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον

Ο σχε­δια­σμός σ’ αυτή τη φάση λαμ­βά­νει υπόψη του και το επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον το οποίο, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, αυξά­νε­ται. Ενη­μέ­ρωση για το ελλη­νικό πρό­γραμμα υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων ζήτησαν τις τελευ­ταίες ημέρες δύο ακόμη εται­ρείες, μία ευρω­παϊκή και μία εξ Ανα­το­λών, ενώ σταθερό παρα­μέ­νει το ενδια­φέ­ρον όλων των μεγάλων ξένων και ελλη­νι­κών εται­ρειών, που έχει εκφρα­στεί πολύ πριν δημο­σιευ­θεί το εθνικό πρό­γραμμα.

Για το ΥΠΕΝ και τον υπουργό Θόδωρο Σκυ­λα­κάκη η επι­τυ­χία του προ­γράμ­μα­τος ανά­πτυ­ξης υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων απο­τε­λεί, κατά δήλωσή του, «προ­σω­πικό στοί­χημα». Σ’ αυτή την κατεύ­θυνση προωθεί νομο­θε­τική ρύθμιση στη Βουλή προ­κει­μέ­νου να αλλάξει το κατα­στα­τικό της ΕΔΕΥΕΠ και να της δοθεί ευε­λι­ξία κινή­σεων για την επι­τά­χυνση των έργων. Η νομο­θε­τική ρύθμιση θα δίνει τη δυνα­τό­τητα στην ΕΔΕΥΕΠ να συμ­με­τέ­χει στο κεφά­λαιο υφι­στά­με­νων ή νέων επι­χει­ρή­σεων, καθώς και κοι­νο­πρα­ξιών και γενι­κό­τερα φορέων που ανα­λαμ­βά­νουν, υλο­ποιούν ή δια­χει­ρί­ζο­νται ενερ­γειακά έργα, είτε σε εθνικό είτε σε διεθνές επίπεδο, τα οποία είναι συναφή με τους σκοπούς της εται­ρείας.

Θα μπορεί επίσης να δανειο­δο­τεί τέτοιες επι­χει­ρή­σεις, να εγγυά­ται υπέρ αυτών, να εκδίδει ομο­λο­γιακά δάνεια, να συμ­με­τέ­χει στο κεφά­λαιο επι­χει­ρή­σεων που έχουν δανειο­δο­τη­θεί από αυτήν. Ακόμη, θα προ­βλε­φθεί η δυνα­τό­τητα να συμ­βάλ­λε­ται με ελλη­νικά ή και ξένα χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικά ιδρύ­ματα για τη χρη­μα­το­δό­τηση των συγκε­κρι­μέ­νων δρα­στη­ριο­τή­των, καθώς επίσης και να συμ­με­τά­σχει σε έργα που χρη­μα­το­δο­τού­νται από το Ταμείο Ανά­πτυ­ξης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας.

Οι μελέτες

Η ρύθμιση θα δώσει τη δυνα­τό­τητα στην ΕΔΕΥΕΠ να συμ­με­τά­σχει σε ένα SPV που θα «τρέξει» τις τεχνι­κές μελέτες, ιδίως βυθού, ανε­μο­λο­γι­κών, γεω­τε­χνι­κών, γεω­φυ­σι­κών, κυμα­το­λο­γι­κών, περι­βαλ­λο­ντι­κών κ.λπ., που είναι ανα­γκαίες για την ανά­πτυξη υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων. Στόχος είναι τα έργα που θα επι­λε­γούν να έχουν «ωρι­μά­σει» μέχρι μπουν οι επεν­δυ­τές, να δια­σφα­λι­στεί δηλαδή ότι δεν θα προ­κύ­ψει κάποιο περι­βαλ­λο­ντικό εμπόδιο στην πορεία και παράλ­ληλα να απο­φευ­χθεί η συμ­φό­ρηση και η επι­βά­ρυνση των περιο­χών με τις δια­φο­ρε­τι­κές μελέτες από κάθε ενδια­φε­ρό­μενο επεν­δυτή, ενώ παράλ­ληλα θα επι­τευ­χθούν και οικο­νο­μίες κλί­μα­κος.

Οι μελέτες θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν αρχικά με εθνι­κούς πόρους και στη συνέ­χεια τα δεδο­μένα που θα ανα­κτη­θούν (ανε­μο­λο­γικά, βυθο­μέ­τρηση θαλασ­σών κ.λπ.) θα δια­τε­θούν στους επεν­δυ­τές έναντι αμοιβής για να καλυ­φθούν οι πόροι που θα έχουν δοθεί, δια­δι­κα­σία που θα απο­τε­λέ­σει όρο συμ­με­το­χής στους δια­γω­νι­σμούς οι οποίοι θα ακο­λου­θή­σουν για την παρα­χώ­ρηση των θαλάσ­σιων οικο­πέ­δων.

Δύο έργα στη Β. Ελλάδα

Το Εθνικό Πρό­γραμμα Ανά­πτυ­ξης Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρκων στην πρώτη φάση ανά­πτυ­ξής του περι­λαμ­βά­νει έργα ισχύος 1,9 GW, εκ των οποίων τα 600 MW αφορούν τα δύο πιλο­τικά έργα που θα ανα­πτυ­χθούν στην οριο­θε­τη­μένη ως «go-to area» θαλάσ­σια περιοχή της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης. Πρό­κει­ται για ένα έργο ισχύος 200 ΜW του ομίλου Κοπε­λού­ζου που εξα­γο­ρά­στηκε τον Δεκέμ­βριο από τη ΔΕΗ και ένα ισχύος 400 MW της ΤΕΡΝΑ Ενερ­γειακή, που σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες θα ανα­πτυ­χθεί και με τη συμ­με­τοχή της Motor Oil. Tα δύο έργα έχουν πάρει ήδη άδεια ερευνών από την ΕΔΕΥΕΠ και οι εμπλε­κό­με­νες εται­ρείες βρί­σκο­νται σε συζη­τή­σεις για την από κοινού ανά­πτυξη των μελετών.

Πηγή kathimerini.gr