Διορθώσεις λόγω… τουρισμού στο σχέδιο για τα υπεράκτια πλωτά αιολικά

Προ­σαρ­μο­γές στη χωρο­θέ­τηση των “οικο­πέ­δων”, όπου προ­βλέ­πε­ται να ανα­πτυ­χθούν υπε­ρά­κτια αιολικά πάρκα με στόχο τη μείωση της όποιας οπτικής όχλησης με αιχμή την Ελούντα στο Δήμο Αγίου Νικο­λάου στη Κρήτη, εξε­τά­στη­καν, κατά τη χθεσινή συνά­ντηση που είχαν στελέχη της ΕΔΕΥΕΠ με την πολι­τική ηγεσία του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας. Συγκε­κρι­μένα εξε­τά­στη­καν παρά­με­τροι για την περιοχή, όπως κατα­γρά­φο­νται στη Στρα­τη­γική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων (ΣΜΠΕ).

Οι ενστά­σεις

Σημειώ­νε­ται ότι έχουν κατα­γρα­φεί ενστά­σεις για το πώς θα προ­χω­ρή­σει το όλο πλάνο με τα υπε­ρά­κτια αιολικά στην Κρήτη. Συγκε­κρι­μένα, η υπουρ­γός Του­ρι­σμού κυρία Όλγα Κεφα­λο­γιάννη απα­ντώ­ντας σε σχετική ερώτηση στη Βουλή ανέφερε ότι κρί­νε­ται επι­βε­βλη­μένη η εξαί­ρεση των περιο­χών Κρήτη 2α και Κρήτη 2β (πρό­κει­ται για την ευρύ­τερη περιοχή της Ελού­ντας) από το Εθνικό Πρό­γραμμα Ανά­πτυ­ξης Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρκων, «για λόγους που άπτο­νται της προ­στα­σίας του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος αλλά και του πολι­τι­στι­κού πλούτου της περιο­χής, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη πως η εξαί­ρεση αυτή δεν δημιουρ­γεί πρό­βλημα στην επί­τευξη των στόχων του προ­γράμ­μα­τος».

Σύμφωνα με την κυρία Κεφα­λο­γιάννη, το νησί της Σπι­να­λό­γκας βρί­σκε­ται νοτιο­α­να­το­λικά από τις δύο ζώνες χωρο­θέ­τη­σης των Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρκων (Υ.Α.Π.) Κρήτη 2α / 2β και σε τέτοια εγγύ­τητα (1 ναυτικό μίλι από τη φυσική ακτο­γραμμή) που θα δημιουρ­γή­σει οπτική όχληση, η οποία θα υπο­βαθ­μί­σει σημα­ντικά αυτόν τον ευαί­σθητο χώρο τόσο πολι­τι­στικά όσο και του­ρι­στικά ενώ, όπως τόνισε η υπουρ­γός, «ενδέ­χε­ται να οδη­γή­σει μακρο­πρό­θε­σμα σε ύφεση της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης στην περιοχή, λόγω της μη προ­σέλ­κυ­σης νέων του­ρι­στι­κών επεν­δύ­σεων».

Η Περι­φέ­ρεια

Κατά της Στρα­τη­γι­κής Μελέτης Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων (ΣΜΠΕ) έχει ταχθεί και η Επι­τροπή Περι­βάλ­λο­ντος και Χωρο­τα­ξίας της Περι­φέ­ρειας Κρήτης, η γνω­μο­δό­τηση της οποίας  δημο­σιεύ­τηκε στις 11 Δεκεμ­βρίου του 2023.

Η Επι­τροπή έχει γνω­μο­δο­τή­σει αρνη­τικά για το σύνολο των περιο­χών που ανα­φέ­ρο­νται στην ΣΜΠΕ για την εγκα­τά­σταση και λει­τουρ­γία θαλάσ­σιων αιο­λι­κών στο νομό Λασι­θίου. Απαιτεί την ενεργή συμ­με­τοχή της Περι­φέ­ρειας Κρήτης, των Δήμων και των τοπικών Φορέων στους χωρο­τα­ξι­κούς σχε­δια­σμούς που αφορούν την Κρήτη τόσο για τη Θαλάσ­σια Χωρο­τα­ξία όσο και το χωρο­τα­ξικό των ΑΠΕ, και την εξα­σφά­λιση ικανών αντι­σταθ­μι­στι­κών οφελών για τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Το σκε­πτικό της Επι­τρο­πής στη­ρί­ζε­ται στο ότι η ΣΜΠΕ παρα­βλέ­πει τις ιδιαί­τε­ρες ανάγκες και χαρα­κτη­ρι­στικά των τοπικών κοι­νο­τή­των, όπως πολι­τι­στικά και οικο­νο­μικά χαρα­κτη­ρι­στικά, καθώς και δημο­γρα­φικά στοι­χεία.

Ιδιαί­τερα για τις περιο­χές της Ανα­το­λι­κής Κρήτης η οποία έχει τον του­ρι­σμό ως βασικό άξονα ανά­πτυ­ξης, η προ­τει­νό­μενη τοπο­θέ­τηση υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών θέτει κατά την Περι­φέ­ρεια σε κίνδυνο τον του­ρι­στικό τομέα. Στα υπό­λοιπα επι­χει­ρή­ματα ανα­φέ­ρο­νται:

– Δε λαμ­βά­νο­νται υπόψη οι αλιευ­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες που έχουν ανα­πτυ­χθεί σε περιο­χές της Ανα­το­λι­κής Κρήτης, όπως στην περιοχή του Αφο­ρε­σμέ­νου και τον «ρωσικό πάγκο» βόρεια του Αθε­ρι­νό­λακ­κου, και τις δια­τα­ρα­χές που θα προ­κλη­θούν σε πιθανή χωρο­θέ­τηση των ΥΑΠ.

– Η ΣΜΠΕ αγνοεί τις τοπικές πολι­τι­στι­κές πρω­το­βου­λίες, όπως η υποβολή αιτή­μα­τος ένταξης της νήσου Σπι­να­λό­γκας στον Κατά­λογο Μνη­μείων Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, και η αλλοί­ωση του εξω­τε­ρι­κού περι­βάλ­λο­ντος από την χωρο­θέ­τηση των ΥΑΠ θα κατα­στί­σει απα­γο­ρευ­τική την επα­νυ­πο­βολή αιτή­μα­τος.

– Δε λαμ­βά­νε­ται υπόψη η ύπαρξη πολύ­πλο­κων και ευαί­σθη­των οικο­συ­στη­μά­των στις περιο­χές ως κρι­τή­ρια απο­κλει­σμού.

– Η οπτική ρύπανση θα έχει αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στις παρά­κτιες επι­χει­ρή­σεις, ιδιαί­τερα για τις ανε­πτυγ­μέ­νες του­ρι­στικά περιο­χές.

– Δεν λαμ­βά­νο­νται υπόψη η απώλεια θέσεων εργα­σίας από τον κλάδο της αλιείας.

– Δεν έχει εντάξει στα κρι­τή­ρια απο­κλει­σμού τη διέ­λευση του αγωγού EASTMED από το ΠΟΑΥΑΠ «Κρήτη 4». – Η ΣΜΠΕ παρα­βλέ­πει σημα­ντι­κές Ευρω­παϊ­κές Συμ­φω­νίες για τα οικο­συ­στή­ματα και τη βιο­ποι­κι­λό­τητα, ιδιαί­τερα εφόσον το ΕΠΑΥΑΠ θα έχει σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις σε 89 περιο­χές NATURA.

– Δεν υπάρχει ένα συγκε­κρι­μένο και ανα­λυ­τικό πλάνο αντι­σταθ­μι­στι­κών και αντα­πο­δο­τι­κών οφελών για τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Η συνέ­χεια

Πάντως κεντρι­κός στόχος του ΥΠΕΝ είναι το Εθνικό Σχέδιο Ανά­πτυ­ξης Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρκων να προ­χω­ρή­σει χωρίς σημα­ντι­κές αλλαγές. Να σημειω­θεί ότι το Σχέδιο Προ­γράμ­μα­τος για την Υπε­ρά­κτια Αιολική Ενέρ­γεια προ­βλέ­πει την δια­μόρ­φωση  υπε­ρά­κτιων υπο­δο­μών 1,9 GW  έως το 2030.

Χωρίς οι στόχοι να αλλά­ζουν εξε­τά­ζο­νται, πάντως, κι αλλού επι­μέ­ρους προ­σαρ­μο­γές ώστε να ξεπε­ρα­στούν τοπικές αντι­δρά­σεις.

Επίσης στο τραπέζι είναι και πιθανή αύξηση των “αντι­στα­θνι­στι­κών” που θα δοθούν στις τοπικές κοι­νω­νίες, όπου θα ανα­πτυ­χθούν τα υπε­ρά­κτια αιολικά πάρκα. Οι όποιες απο­φά­σεις ανα­μέ­νε­ται να ληφθούν στην πορεία και σε συν­δυα­σμό με το όλο πλάνο οικο­νο­μι­κής βιω­σι­μό­τη­τας των επεν­δύ­σεων, που απο­τε­λεί κι ένα βασικό κρι­τή­ριο για τους εν δυνάμει επεν­δυ­τές.

Την ίδια ώρα το ΥΠΕΝ, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, καθώς πιέζουν τα χρο­νο­δια­γράμ­ματα και οι δια­δι­κα­σίες είναι αργές και απαι­τη­τι­κές, εξε­τά­ζει την αλλαγή “ρότας” σε σχέση με την προ­ώ­θηση των πιλο­τι­κών πλωτών αιο­λι­κών. Δηλαδή, εξε­τά­ζε­ται να παρα­καμ­φθεί η δεύτερη φάση  πιλο­τι­κών offshore αιο­λι­κών με πλωτές ανε­μο­γεν­νή­τριες της τάξης των 400MW και η “πάση δυνάμει” προ­ώ­θηση του κεντρι­κού πλάνου των 1.9 GW που προ­βλέ­πο­νται μέχρι το 2032. Έχει, πάντως, προη­γη­θεί, η πρώτη φάση με τα δύο πιλο­τικά έργα στα­θε­ρής βάσης στην περιοχή ανοικτά της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης.

Γιώργος Αλε­ξά­κης

Πηγή: Reporter.gr