Στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κω και Ρόδου το πρώτο υπεράκτιο αιολικό πάρκο

Τα περισ­σό­τερα έργα θα δημιουρ­γη­θούν στην Κρήτη, ακο­λου­θούν το Νότιο και ΒΑ Αιγαίο και τα Δια­πό­ντια Νησιά

Οκύβος ερρίφθη για τις θαλάσ­σιες περιο­χές που θα φιλο­ξε­νή­σουν τα πρώτα υπε­ρά­κτια αιολικά πάρκα της χώρας. Το Εθνικό Πρό­γραμμα Ανά­πτυ­ξης Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρκων (ΕΠΑΥΑΠ), που σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί να ανα­κοι­νω­θεί μέσα στην εβδο­μάδα αλλά πιθα­νό­τατα λόγω των δημο­τι­κών εκλογών θα μετα­φερ­θεί για την επόμενη, προ­κρί­νει 12 περιο­χές ως δυνη­τι­κές για την ανά­πτυξή τους εκ των οποίων οι 6 θα υπο­δε­χτούν σε πρώτη φάση έργα με ορί­ζο­ντα ανά­πτυ­ξης το 2030. Σημειώ­νε­ται ότι η περιοχή της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης είναι μία ξεχω­ρι­στή περί­πτωση που θα φιλο­ξε­νή­σει πιλο­τικά έργα 600 MW.

Τα «σκήπτρα» της νέας αγοράς, σύμφωνα με όσα προ­βλέ­πει το εθνικό πρό­γραμμα, κρατάει η Κρήτη, όπου προ­βλέ­πε­ται να εγκα­τα­στα­θούν συνο­λικά 800 MW υπε­ρά­κτιας αιο­λι­κής ισχύος, τα 600 MW στο βορειο­α­να­το­λικό τμήμα του νησιού μεταξύ Αγ. Νικο­λάου και Σητείας και τα 200 MW ανα­το­λικά της Σητείας. Ακο­λου­θεί το Νότιο Αιγαίο, στη θαλάσ­σια περιοχή μεταξύ Κω και Ρόδου που μπορεί να φιλο­ξε­νή­σει 550 MW και αμέσως μετά το ΒΑ Αιγαίο στη θαλάσ­σια ζώνη Λέσβου-Σκύρου-Κύμης όπου προ­βλέ­πε­ται η εγκα­τά­σταση 300 MW. Η υπε­ρά­κτια αιολική ισχύς των Κυκλά­δων παρά το υψηλό δυνα­μικό της, περιο­ρί­ζε­ται λόγω του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης και πιθα­νο­λο­γού­με­νων κοι­νω­νι­κών αντι­δρά­σεων στα 250 MW και στην περιοχή μεταξύ Σύρου και Νάξου, ενώ στον «χάρτη» των δυνη­τι­κών περιο­χών μπαίνει και το Ιόνιο που δεν ήταν στον αρχικό σχε­δια­σμό, καθώς δεν συγκα­τα­λέ­γε­ται στις περιο­χές υψηλού αιο­λι­κού δυνα­μι­κού. Το εθνικό πρό­γραμμα συμπε­ριέ­λαβε την περιοχή των Δια­πό­ντιων Νησιών στο βορειο­δυ­τικό Ιόνιο για την ανά­πτυξη έργων ισχύος 200 MW.

Eκτός της πρώτης φάσης ανά­πτυ­ξης έμειναν για εθνι­κούς λόγους περιο­χές με πλούσιο υπε­ρά­κτιο αιολικό δυνα­μικό που είχαν συμπε­ρι­λη­φθεί στον αρχικό σχε­δια­σμό, όπως το Ανα­το­λικό Αιγαίο στον άξονα Λέσβου – Χίου-Σάμου, τα Δωδε­κά­νησα στον άξονα Ικαρίας – Πάτμου – Λέρου και η θαλάσ­σια περιοχή μεταξύ Λήμνου – Αη Στράτη, καθώς και το μεγα­λύ­τερο μέρος της θαλάσ­σιας περιο­χής των Κυκλά­δων.

Το σχέδιο

Στην πλειο­ψη­φία τους τα έργα θα είναι πλωτά, λόγω του μεγάλου βάθους των ελλη­νι­κών θαλασ­σών.

Το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας προ­κει­μέ­νου να «τρέξουν» γρήγορα τα έργα επα­να­σχε­διά­ζει, σύμφωνα με αρμό­διες πηγές, το θεσμικό πλαίσιο του σταδίου των ερευνών που προ­βλέ­πει τη διε­ξα­γωγή τους από τους ενδια­φε­ρό­με­νους επεν­δυ­τές. Το σχέδιο που προ­ω­θεί­ται είναι η δημιουρ­γία ενός οχή­μα­τος ειδικού σκοπού (SPV) που θα ανα­λά­βει να προ­χω­ρή­σει τις έρευνες για λογα­ρια­σμό της ΕΔΕΥΕΠ (Ελλη­νική Δια­χει­ρι­στική Εται­ρεία Υδρο­γο­ναν­θρά­κων), οι οποίες θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν αρχικά με εθνι­κούς πόρους. Στη συνέ­χεια τα δεδο­μένα που θα ανα­κτη­θούν (ανε­μο­λο­γικά, βυθο­μέ­τρηση θαλασ­σών κ.λπ.) θα δια­τε­θούν στους επεν­δυ­τές έναντι αμοιβής για να καλυ­φθούν οι πόροι που θα έχουν δοθεί, δια­δι­κα­σία που θα απο­τε­λέ­σει όρο συμ­με­το­χής στους δια­γω­νι­σμούς που θα ακο­λου­θή­σουν για την παρα­χώ­ρηση των θαλάσ­σιων οικο­πέ­δων.

Η πλειο­ψη­φία των έργων που θα ανα­πτυ­χθούν στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες θα είναι πλωτά υπε­ρά­κτια αιολικά και αυτό γιατί τα βάθη των ελλη­νι­κών θαλασ­σών, με ελά­χι­στες εξαι­ρέ­σεις, δεν προ­σφέ­ρο­νται για έργα στα­θε­ρής έδρασης. Δεδο­μέ­νου ότι η τεχνο­λο­γία των πλωτών αιο­λι­κών δεν έχει ακόμη ωρι­μά­σει διεθνώς, αφού μόλις πρό­σφατα έχει μπει στο στάδιο της βιο­μη­χα­νο­ποί­η­σης και ως εκ τούτου τα έργα είναι υψηλού κόστους, το ΥΠΕΝ εξε­τά­ζει την προ­ώ­θηση κάποιων έργων ως πιλο­τι­κών και διε­ρευνά τη χρη­μα­το­δό­τησή τους από το Ταμείο απαν­θρα­κο­ποί­η­σης των μη δια­συν­δε­δε­μέ­νων νησιών που δίνει τη δυνα­τό­τητα επι­δό­τη­σης έργων ενερ­γεια­κής μετά­βα­σης. Το αρμόδιο επι­τε­λείο του ΥΠΕΝ σε συνερ­γα­σία με την ΕΔΕΥΕΠ διε­ρευνά αυτή την περίοδο τις περιο­χές που πληρούν τις προ­δια­γρα­φές των επι­δο­τή­σεων από το συγκε­κρι­μένο Ταμείο. Οι τελικές απο­φά­σεις ωστόσο θα ληφθούν αφού αξιο­λο­γη­θεί και ο παρά­γο­ντας κόστος, υπό την έννοια της επί­πτω­σης στα τιμο­λό­για ρεύ­μα­τος για οικια­κούς κατα­να­λω­τές και επι­χει­ρή­σεις.

Ο στόχος

Το στοί­χημα της ανά­πτυ­ξης 1,9 GW από υπε­ρά­κτια αιο­λι­κής ενέρ­γειας στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες βάσει των στόχων στο σχέδιο ανα­θε­ώ­ρη­σης του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέρ­γεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) θα κριθεί, όπως τονί­ζουν στην «Κ» παρά­γο­ντες της αγοράς, από την ταχύ­τητα ολο­κλή­ρω­σης του ρυθ­μι­στι­κού πλαι­σίου και τη δυνα­τό­τητα απορ­ρό­φη­σης της παρα­γό­με­νης ενέρ­γειας από το δίκτυο ηλε­κτρι­σμού.

Ξεκι­νάει η κούρσα για τα θαλάσ­σια αιολικά πάρκα

Σε ό,τι αφορά το δίκτυο, ο ΑΔΜΗΕ έχει ολο­κλη­ρώ­σει προ­κα­ταρ­κτική εξέταση σύν­δε­σης μόνο για τα έργα που προ­ο­ρί­ζο­νται στις περιο­χές Νοτίου και Βορειο­α­να­το­λι­κού Αιγαίου, συνο­λι­κής ισχύος 850 MW και της περιο­χής Αγ. Νικο­λάου – Σητεία Κρήτης, ισχύος 600 MW. Σύμφωνα με την ενη­μέ­ρωση του δια­χει­ρι­στή προς την ΕΔΕΥΕΠ, σε εξέλιξη βρί­σκε­ται προ­κα­ταρ­κτική εξέταση σύν­δε­σης και στις υπό­λοι­πες περιο­χές που προ­κρί­νο­νται ως δυνη­τι­κές για την εγκα­τά­σταση υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων. Με την ολο­κλή­ρωση των δια­συν­δέ­σεων των νησιών, το δίκτυο θα μπορεί να καλύψει την ισχύ που προ­βλέ­πει το εθνικό σχέδιο για τα υπε­ρά­κτια αιολικά. Θα πρέπει όμως, σύμφωνα και με την πλευρά των επεν­δυ­τών, η δυνα­μι­κό­τητα αυτή (2-2,5 GW) να δεσμευ­τεί απο­κλει­στικά για υπε­ρά­κτια έργα.

Σε θέση μάχης ελλη­νι­κοί, ευρω­παϊ­κοί και αμε­ρι­κα­νι­κοί ενερ­γεια­κοί όμιλοι

Η δημο­σιο­ποί­ηση του Εθνικού Προ­γράμ­μα­τος Ανά­πτυ­ξης Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρκων είναι το ισχυρό μήνυμα για την ανά­πτυξη της νέας για την Ελλάδα αγοράς, που η πλευρά των επεν­δυ­τών ανα­μέ­νει από τον περα­σμένο Μάιο. Ο δρόμος, ωστόσο, μέχρι την έναρξη των πρώτων δια­γω­νι­σμών για την παρα­χώ­ρηση των θαλάσ­σιων οικο­πέ­δων και την εγκα­τά­σταση των πρώτων υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων είναι ακόμη μακρύς. Η αγορά, στη βάση ενός καλού σενα­ρίου, τοπο­θε­τεί την εγκα­τά­σταση του πρώτου υπε­ρά­κτιου αιο­λι­κού λίγο μετά το 2030 και εκτιμά ότι κάπου γύρω στο 2033 θα έχουν ανα­πτυ­χθεί όλα τα έργα της πρώτης φάσης.

Το σχέδιο του εθνικού προ­γράμ­μα­τος και η στρα­τη­γική μελέτη περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων που παρέ­δωσε από την περα­σμένη εβδο­μάδα η ΕΔΕΥΕΠ στο υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας θα πρέπει να εγκρι­θεί με ΚΥΑ που θα υπο­γρά­ψουν οι υπουρ­γοί εννέα εμπλε­κό­με­νων υπουρ­γείων για να βγει σε δημόσια δια­βού­λευση. Στη συνέ­χεια, με προ­ε­δρικό διά­ταγμα θα οριο­θε­τη­θούν οι περιο­χές ανά­πτυ­ξης, που θα απο­τε­λούν τμήματα των θαλάσ­σιων περιο­χών που εμπε­ριέ­χο­νται στο εθνικό πρό­γραμμα και θα ορι­στούν οι όροι ανά­πτυ­ξης αιο­λι­κών πάρκων μέσα σε αυτές. Θα ακο­λου­θή­σουν οι έρευνες, διάρ­κειας 12 μηνών, για να εκκι­νή­σει στη συνέ­χεια η δια­δι­κα­σία των δια­γω­νι­σμών.

Εν αναμονή των δια­γω­νι­σμών, «πλώρη» για τις ελλη­νι­κές θάλασ­σες έχουν βάλει κορυ­φαίες ενερ­γεια­κές εται­ρείες του κλάδου που έχουν συμ­μα­χή­σει με εγχώ­ριους ομίλους, ενώ «πανιά» φαί­νε­ται να σηκώ­νουν το τελευ­ταίο διά­στημα και εται­ρείες από την άλλη πλευρά του Ατλα­ντι­κού. Συμ­φω­νίες έχουν υπο­γρά­ψει η γερ­μα­νική RWE με τη HELLENiQ ENERGY, η ΤΕΡΝΑ Ενερ­γειακή με την Ocean Winds (κοι­νο­πρα­ξία της πορ­το­γα­λι­κής EDPR και της γαλ­λι­κής Engie), η Mytilineos με τη δανική Copenhagen Offshore Partners, η Motor Oil με την Abu Dhabi Future Energy Company (Masdar) και η Iντρακάτ με την Parkwind, ενώ στην ανα­ζή­τηση ξένου εταίρου βρί­σκε­ται και η ΔΕΗ. Ισχυρό φαί­νε­ται να είναι το ενδια­φέ­ρον της νορ­βη­γι­κής Equinor, της γαλ­λι­κής Total Eren και της πολυ­ε­θνι­κής Shell, της ισπα­νι­κής Iberdrola και της γερ­μα­νι­κής Innogy, θυγα­τρι­κής της EON. Από αμε­ρι­κα­νι­κής πλευράς φέρο­νται να έχουν κινη­το­ποι­η­θεί κολοσ­σοί όπως οι Principal Power, Quantum και BlueFloat.

Τα πρώτα έργα, πάντως, θα εγκα­τα­στα­θούν κατά πάσα πιθα­νό­τητα στη θαλάσ­σια περιοχή της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης εντός της πρώτης «go-to area» στην Ελλάδα, δηλαδή εντός οριο­θε­τη­μέ­νης περιο­χής, όπως προ­βλέ­πει η εργα­λειο­θήκη REPowerEU της Κομι­σιόν, στην οποία τα έργα ΑΠΕ προ­χω­ρούν με δια­δι­κα­σίες ταχείας αδειο­δό­τη­σης. Πρό­κει­ται για έργα του ομίλου Κοπε­λού­ζου (216 MW) και της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (485 MW). Οι δύο όμιλοι εξε­τά­ζουν την από κοινού δρα­στη­ριο­ποί­ηση στο στάδιο των απαι­τού­με­νων ερευ­νη­τι­κών μελετών, ενώ πλη­ρο­φο­ρίες φέρουν στο κοινό σχήμα να συμ­με­τέ­χει και η Motor Oil.

Πηγή kathimerini.gr

Χρύσα Λιάγγου