Κυρ. Μητσοτάκης στον ΟΗΕ: Παγκόσμια συμμαχία για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης – Μη αποδεκτή η λύση δύο κρατών στην Κύπρο

Για τη δημιουρ­γία μιας παγκό­σμιας συμ­μα­χίας για την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής κρίσης μίλησε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης κατά την προ­σφώ­νηση του στην 78η Γενική Συνέ­λευση των Ηνω­μέ­νων Εθνών, κάνο­ντας ειδικές ανα­φο­ρές τόσο στη μεγάλη πυρ­κα­γιά στον Έβρο, όσο και στις κατα­στρο­φι­κές πλημ­μύ­ρες, που έπληξαν πρό­σφατα τη Θεσ­σα­λία.

«Και όμως, ενώ ενερ­γούμε απο­φα­σι­στικά για τον μακρο­πρό­θε­σμο μετρια­σμό των επι­πτώ­σεων (της κλι­μα­τι­κής κρίσης), είμαστε συλ­λο­γικά υπεύ­θυ­νοι διότι βρα­χυ­πρό­θε­σμα δεν δίνουμε αρκετή έμφαση στην προ­σαρ­μογή, μολο­νότι η ανάγκη να γίνουμε πιο ανθε­κτι­κοί συνιστά αλλαγή για το σήμερα, όχι για το αύριο. Εξάλλου, αυτή η κρίση είναι ήδη εδώ, επη­ρε­ά­ζει ήδη τις ζωές μας και έχει ήδη σημα­ντικό αντί­κτυπο στις οικο­νο­μίες μας. Αυτό συνιστά απο­τυ­χία για την Ευρω­παϊκή Ένωση, όχι μόνο από πλευράς πολι­τι­κής αλλά και στο μέτωπο της διά­θε­σης οικο­νο­μι­κών πόρων. Ξοδεύ­ουμε “ψίχουλα” για την προ­σαρ­μογή και την παροχή έκτα­κτης βοή­θειας. Έχουμε δύο ταμεία των οποίων οι πόροι έχουν εξα­ντλη­θεί. Αυτό πρέπει να αλλάξει», σημεί­ωσε χαρα­κτη­ρι­στικά ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης.

Ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός επέ­μεινε ότι η Ελλάδα βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο της παγκό­σμιας μετα­να­στευ­τι­κής κρίσης, επα­νέ­λαβε ότι η πολι­τική που εφαρ­μό­ζει η Αθήνα στο Μετα­να­στευ­τικό είναι δίκαιη πλην όμως αυστηρή και τόνισε ότι οι πολι­τι­κές αντι­με­τώ­πι­σης πρέπει να εστιά­ζουν σε πρώτο χρόνο στην απο­τροπή της ανα­χώ­ρη­σης.

Στο μέτωπο των Ελλη­νο­τουρ­κι­κών, ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης επέ­μεινε πως η μία και μόνη διαφορά ανάμεσα στις δύο χώρες, ήτοι η οριο­θέ­τηση των θαλασ­σίων ζωνών μπορεί να επι­λυ­θεί βάσει του Διε­θνούς Δικαίου, ενώ χαρα­κτή­ρισε την επίλυση του Κυπρια­κού ύψιστη προ­τε­ραιό­τητα για την Αθήνα.

Ακο­λου­θεί ολό­κληρη η ομιλία του πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη στη Γενική Συνέ­λευση των Ηνω­μέ­νων Εθνών:

Κύριε Πρόεδρε, αρχηγοί κρατών και κυβερ­νή­σεων, κυρίες και κύριοι,

Το θέμα της φετινής Γενικής Συνέ­λευ­σης απαιτεί από εμάς να «επι­τα­χύ­νουμε τη δράση … για την ειρήνη, την ευη­με­ρία, την πρόοδο και τη βιω­σι­μό­τητα για όλους». Πρό­κει­ται για έναν αξιέ­παινο στόχο, ο οποίος θα έλεγα ότι έχει μεγα­λύ­τερη σημασία σήμερα από ποτέ. Αλλά πρέπει επίσης να ανα­ρω­τηθώ αν αυτό είναι αρκετό.

Θέτω το ερώτημα αυτό όχι επειδή θέλω να δοκι­μάσω την υπομονή αυτής της Συνέ­λευ­σης, αλλά κυρίως επειδή, παρόλο που οι συλ­λο­γι­κές, πολυ­με­ρείς λύσεις μπορούν και συχνά κάνουν τη διαφορά, μού φαί­νε­ται ότι ακόμα πάρα πολλές από αυτές τις λύσεις υπο­λεί­πο­νται των φιλο­δο­ξιών μας. Οι δια­κη­ρύ­ξεις μας δεν είναι ποτέ απόλυτα εφά­μιλ­λες των ενερ­γειών μας και τα επι­τεύγ­ματά μας δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στις προσ­δο­κίες μας.

Είναι σαν, σε αυτά τα Ηνωμένα Έθνη, τα Έθνη να μην είναι αρκετά Ενωμένα.

Αυτό, για εμένα, είναι ξεκά­θαρο σε δύο βασι­κούς τομείς: την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής και τη δια­χεί­ριση της μετα­νά­στευ­σης, οι οποίοι θα βρεθούν στο επί­κε­ντρο της υπο­ψη­φιό­τη­τας της Ελλάδας για το Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας του ΟΗΕ για την περίοδο 2025-2026.

Εάν εκλεγεί, η Ελλάδα θα κατα­στή­σει το κλίμα και τη μετα­νά­στευση κεντρι­κούς άξονες της θητείας της στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας, μαζί με τον σεβασμό για το Διεθνές Δίκαιο και την ασφά­λεια της ναυ­σι­πλο­ΐας. Θα το κάνουμε αυτό γιατί, σε έναν βαθμό του­λά­χι­στον, η σημε­ρινή συλ­λο­γική προ­σέγ­γιση της παγκό­σμιας κοι­νό­τη­τας και στα δύο ζητή­ματα δείχνει ότι υπάρχει χάσμα ανάμεσα στη ρητο­ρική και την υλο­ποί­ηση της πολι­τι­κής.

Όταν έχουμε ζήσει ένα καλο­καίρι σαν αυτό του 2023 -το θερ­μό­τερο που έχει κατα­γρα­φεί ποτέ στα χρονικά- και όταν συνε­χί­ζουμε να μιλάμε αντί να ανα­λαμ­βά­νουμε δράση για την αντι­με­τώ­πιση των κύριων κινη­τή­ριων δυνά­μεων πίσω από την παρά­νομη μετα­νά­στευση, ή ακόμα και για την εφαρ­μογή των υφι­στά­με­νων δια­κρα­τι­κών συμ­φω­νιών, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα απο­τυγ­χά­νουμε.

Κυρίες και κύριοι, πρέπει να εργα­στούμε πιο σκληρά από κοινού για να το αλλά­ξουμε αυτό.

Πριν από 12 μήνες, από αυτό το βήμα, προει­δο­ποί­ησα ότι χωρίς πολυ­μερή συνερ­γα­σία οι κατα­στρο­φι­κές συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής αλλαγής θα γίνουν σύντομα ο κανόνας κι όχι η εξαί­ρεση. Δώδεκα μήνες μετά, αυτή η νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι, δυστυ­χώς, εδώ.

Αυτό το καλο­καίρι πλημ­μύ­ρες, πυρ­κα­γιές, καύ­σω­νες και κατο­λι­σθή­σεις έπληξαν τον ευρω­παϊκό Νότο, τη Βόρεια Αφρική και τη Μεσό­γειο, προ­κα­λώ­ντας πρω­το­φα­νείς κατα­στρο­φές στην περιοχή, από τη Σλο­βε­νία έως την Λιβύη, από την Ιταλία έως την Ελλάδα.

Για τους Έλληνες, αυτό ήταν περισ­σό­τερο έκδηλο στον Έβρο, στο βορειο­α­να­το­λικό τμήμα της χώρας μου, όπου η μεγα­λύ­τερη πυρ­κα­γιά που έχει κατα­γρα­φεί στην Ευρω­παϊκή Ένωση μαι­νό­ταν αδιά­κοπα επί σχεδόν δύο εβδο­μά­δες.

Συνο­λικά 20 άνθρω­ποι έχασαν τη ζωή τους, εκα­το­ντά­δες έχασαν τα σπίτια και τα μέσα βιο­πο­ρι­σμού τους. Μια έκταση μεγα­λύ­τερη σε μέγεθος από αυτή την πόλη, τη Νέα Υόρκη, έγινε στάχτη. Επτα­κό­σιοι πυρο­σβέ­στες από όλη την Ευρώπη έδωσαν γενναία μάχη για να περιο­ρί­σουν αυτή τη mega-φωτιά, αλλά δεν μπο­ρού­σαν να την τιθα­σεύ­σουν.

Και, σαν να μην έφτανε αυτό, 10 ημέρες αργό­τερα η Ελλάδα επλήγη από την καται­γίδα «Daniel». Στην περιοχή της Θεσ­σα­λίας, στα κεντρικά της χώρας, έπεσε διπλά­σια βροχή σε μια ημέρα από όση πέφτει στο Λονδίνο σε έναν ολό­κληρο χρόνο.

Ήταν η χει­ρό­τερη καται­γίδα που έπληξε την Ελλάδα εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Ο «Daniel» χάραξε ένα κατα­στρο­φικό πέρασμα, όχι μόνο από τη χώρα μου αλλά και από τη Λιβύη. Έπληξε τη παρα­θα­λάσ­σια πόλη της Ντέρνα, όπου ο αριθμός των νεκρών ανέρ­χε­ται τώρα σε δεκάδες χιλιά­δες.

Οι επι­πτώ­σεις αυτών των φαι­νο­μέ­νων σε ολό­κληρη τη Μεσό­γειο είναι πρω­το­φα­νείς. Ζωές χάνο­νται, επι­χει­ρή­σεις κατα­στρέ­φο­νται, για κάποιες κοι­νό­τη­τες τα πάντα ανα­τρέ­πο­νται, η κοι­νω­νική συνοχή υπο­νο­μεύ­ε­ται, τα εύθραυ­στα οικο­συ­στή­ματα των πιο πολύ­τι­μων βιο­τό­πων μας τίθε­νται σε σοβαρό κίνδυνο.

Δέχομαι, φυσικά, ότι η κλι­μα­τική κρίση δεν απο­τε­λεί άλλοθι για τα πάντα. Αλλά η επι­στήμη το λέει ξεκά­θαρα: οι πρω­τό­γνω­ρες θερ­μο­κρα­σίες, που τρο­φο­δο­τού­νται από την υπερ­θέρ­μανση του πλανήτη, δημιουρ­γούν τις συν­θή­κες που προ­κα­λούν αυτά τα κατα­στρο­φικά συμ­βά­ντα.

Αυτό δεν απο­τε­λεί πια μια κρίση που αφορά τις λιγό­τερο ανε­πτυγ­μέ­νες οικο­νο­μικά χώρες ή τον Παγκό­σμιο Νότο. Η δική μας πολύ άνιση μάχη με τη φύση διε­ξά­γε­ται τώρα κατά μήκος του ευρω­παϊ­κού Νότου, ιδιαί­τερα στη Μεσό­γειο.

Αυτή, κυρίες και κύριοι, είναι η νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα σε ό,τι αφορά στην κλι­μα­τική αλλαγή.

Η Ελλάδα, και οι πολλοί φίλοι και γεί­το­νές μας που βρέ­χο­νται από τη Μεσό­γειο, αντι­με­τω­πί­ζουν πλέον παρό­μοιες προ­κλή­σεις με τις χώρες που έχουν βρεθεί στο «μάτι του κυκλώνα» της κλι­μα­τι­κής κρίσης. Και, όπως αυτές οι χώρες, χρεια­ζό­μα­στε μια πολύ πιο συντο­νι­σμένη απά­ντηση.

Στην Ελλάδα, έχουμε δια­θέ­σει εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια για την άμβλυνση των συνε­πειών: ψηφί­σαμε τον πρώτο μας κλι­μα­τικό νόμο και προ­ω­θούμε φιλό­δο­ξες προ­τά­σεις για την απαλ­λαγή των νησιών μας από τις πηγές εκπο­μπών άνθρακα. Συνερ­γα­ζό­μα­στε με πολυ­ε­θνι­κές εται­ρείες στην επι­δί­ωξη πρά­σι­νων τεχνο­λο­γιών. Κάνουμε σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις στις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας όπου, με δεδο­μένο το φυσικό μας πλε­ο­νέ­κτημα που είναι ο άνεμος, ο ήλιος και η θάλασσα, οι δυνα­τό­τη­τες είναι τερά­στιες.

Και όμως, ενώ ενερ­γούμε απο­φα­σι­στικά για τον μακρο­πρό­θε­σμο μετρια­σμό των επι­πτώ­σεων, είμαστε συλ­λο­γικά υπεύ­θυ­νοι διότι βρα­χυ­πρό­θε­σμα δεν δίνουμε αρκετή έμφαση στην προ­σαρ­μογή, μολο­νότι η ανάγκη να γίνουμε πιο ανθε­κτι­κοί συνιστά αλλαγή για το σήμερα, όχι για το αύριο. Εξάλλου, αυτή η κρίση είναι ήδη εδώ, επη­ρε­ά­ζει ήδη τις ζωές μας και έχει ήδη σημα­ντικό αντί­κτυπο στις οικο­νο­μίες μας.

Αυτό συνιστά απο­τυ­χία για την Ευρω­παϊκή Ένωση, όχι μόνο από πλευράς πολι­τι­κής αλλά και στο μέτωπο της διά­θε­σης οικο­νο­μι­κών πόρων. Ξοδεύ­ουμε «ψίχουλα» για την προ­σαρ­μογή και την παροχή έκτα­κτης βοή­θειας. Έχουμε δύο ταμεία των οποίων οι πόροι έχουν εξα­ντλη­θεί. Αυτό πρέπει να αλλάξει.

Για τον λόγο αυτό, αυτή την εβδο­μάδα έστειλα επι­στο­λές στους ηγέτες της Κρο­α­τίας, της Κύπρου, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Μάλτας, της Πορ­το­γα­λίας, της Σλο­βε­νίας και της Ισπα­νίας, οι οποίες μαζί με την Ελλάδα απο­τε­λούν την ομάδα κρατών EU-Med 9.

Στην επι­στολή μου πρό­τεινα δύο λύσεις, βρα­χυ­πρό­θε­σμα, για το ζήτημα της προ­σαρ­μο­γής: πρώτον, να ανα­γνω­ρί­σουμε ότι οι περι­στά­σεις απαι­τούν πλέον να δρά­σουμε εκτός του μακρο­πρό­θε­σμου δημο­σιο­νο­μι­κού πλαι­σίου της ΕΕ και των κανόνων για τις κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις. Και, δεύ­τε­ρον, να ηγη­θούμε των προ­σπα­θειών σε ολό­κληρη την ΕΕ για τον καθο­ρι­σμό και την εφαρ­μογή ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου στρα­τη­γι­κού σχεδίου, με τους κατάλ­λη­λους πόρους, το οποίο θα αντι­με­τω­πί­ζει τις νέες προ­κλή­σεις με τις οποίες βρι­σκό­μα­στε τώρα αντι­μέ­τω­ποι.

Αλλά αυτό δεν αφορά μόνο την Ευρώπη. Τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν ο ευρω­παϊ­κός Νότος και η Βόρεια Αφρική δεν δια­φέ­ρουν σε τίποτα από τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τώ­πισε ο Καναδάς αυτό το καλο­καίρι, ή άλλες χώρες όπως το Πακι­στάν το περα­σμένο καλο­καίρι, όταν και αυτό επλήγη από κατα­στρο­φι­κές πλημ­μύ­ρες.

Γι’ αυτό καλώ για τη δημιουρ­γία μιας «παγκό­σμιας συμ­μα­χίας για την προ­σαρ­μογή». Ένα forum όπου θα μπο­ρούμε να παρά­γουμε νέα συλ­λο­γική σκέψη, ανα­νε­ω­μένη συνερ­γα­σία, να προ­σφέ­ρουμε πρό­σβαση σε νέα χρη­μα­το­δό­τηση για την προ­ώ­θηση της προ­σαρ­μο­γής σε βραχύ χρονικό ορί­ζο­ντα, προτού να είναι πολύ αργά.

Επεν­δύ­ο­ντας περισ­σό­τερο, για παρά­δειγμα, στην κοινή χρήση νέων τεχνο­λο­γιών για προηγ­μένη πρό­γνωση και μοντέλα για μετε­ω­ρο­λο­γικά φαι­νό­μενα, ώστε να μπο­ρούμε να προ­βλέ­ψουμε με μεγα­λύ­τερη σαφή­νεια, με μεγα­λύ­τερη ακρί­βεια, πώς θα εκδη­λω­θούν αυτά τα φαι­νό­μενα, από πού προ­έρ­χο­νται οι πλημ­μύ­ρες και πού εξα­πλώ­νο­νται οι πυρ­κα­γιές.

Επο­μέ­νως, θα επι­διώ­ξουμε τη συγκρό­τηση μιας συμ­μα­χίας για την προ­σαρ­μογή στο πλαίσιο της ερχό­με­νης συνόδου για το κλίμα, COP28, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Επειδή μόνο μέσα από τη συνερ­γα­σία μας μπο­ρούμε να κάνουμε πραγ­μα­τική διαφορά, αντλώ­ντας διδάγ­ματα ο ένας από τον άλλον, αλλά και ανταλ­λάσ­σο­ντας βέλ­τι­στες πρα­κτι­κές και λύσεις.

Πάρτε για παρά­δειγμα τον αριθμό έγκαι­ρης ειδο­ποί­η­σης «112», για έκτα­κτες περι­στά­σεις, που δια­θέ­τει η Ελλάδα. Δεν υφί­στατο κατά τις κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές πριν από πέντε χρόνια. Μια ολό­κληρη παρα­θα­λάσ­σια πόλη κατα­στρά­φηκε και περισ­σό­τε­ροι από 100 άνθρω­ποι έχασαν τη ζωή τους. Μάθαμε από αυτό το λάθος, το διορ­θώ­σαμε και αυτό το καλο­καίρι το «112» δια­δρα­μά­τισε τερά­στιο ρόλο στην ελα­χι­στο­ποί­ηση της απώ­λειας ζωής.

Τι διαφορά θα έκανε άραγε ένας τέτοιος αριθμός, έκτα­κτης ανάγκης, στο Μάουι, κατά τη διάρ­κεια των κατα­στρο­φι­κών πυρ­κα­γιών στη Χαβάη, ή στη Λιβύη για παρά­δειγμα; Είναι ακριβώς αυτού του είδους οι λύσεις, χωρίς μεγάλο κόστος, που αντι­προ­σω­πεύ­ουν το είδος της τεχνο­λο­γι­κής προ­σαρ­μο­γής που χρεια­ζό­μα­στε, σε παγκό­σμιο επίπεδο, για το μέλλον. Μια απλή ιδέα που, όμως, σώζει ζωές.

Όλα αυτά είναι καίριας σημα­σίας, καθώς, στο τέλος της ημέρας, η πρω­ταρ­χική υπο­χρέ­ωσή μας είναι η προ­στα­σία της ανθρώ­πι­νης ζωής.

Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι,

Επι­τρέψτε μου να στραφώ στη δεύτερη μεγάλη πρό­κληση της εποχής μας, τη μετα­νά­στευση.

Η χώρα μου βρί­σκε­ται στην πρώτη γραμμή της παγκό­σμιας μετα­να­στευ­τι­κής κρίσης. Την τελευ­ταία δεκα­ε­τία η Ελλάδα έχει παρά­σχει κατα­φύ­γιο και προ­στα­σία σε εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες πρό­σφυ­γες και αιτού­ντες άσυλο. Η ακτο­φυ­λακή μας έχει κατα­βά­λει τερά­στιες προ­σπά­θειες ώστε να σώσει δεκάδες χιλιά­δες ζωές στη θάλασσα.

Θα είμαι ξεκά­θα­ρος: η Ελλάδα πάντοτε θα είναι μία ανοιχτή και φιλό­ξενη χώρα για όσους δια­φεύ­γουν από διωγ­μούς και βία, καθώς και για τους οικο­νο­μι­κούς μετα­νά­στες που ανα­ζη­τούν ένα νέο μέλλον μέσω νόμιμων οδών. Εξάλλου, η οικο­νο­μία μας ανα­πτύσ­σε­ται και πάλι, προ­σελ­κύ­ουμε σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις από το εξω­τε­ρικό και υπάρ­χουν πολλές ευκαι­ρίες απα­σχό­λη­σης στη χώρα μου. Ωστόσο, πρέπει να καλύ­ψουμε αυτές τις κενές θέσεις εργα­σίας με τους δικούς μας όρους, όχι με αυτούς που θέτουν οι εγκλη­μα­τι­κές συμ­μο­ρίες.

Γι’ αυτό είναι κρίσιμο η διεθνής κοι­νό­τητα να συνερ­γα­στεί για να προ­χω­ρή­σει σε μια πολύ πιο εμπε­ρι­στα­τω­μένη και συντο­νι­σμένη προ­σέγ­γιση. Μία προ­σέγ­γιση που θα αντι­με­τω­πί­ζει τα βαθύ­τερα αίτια της μετα­νά­στευ­σης, που θα αντι­με­τω­πί­ζει απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερα την εμπορία ανθρώ­πων και τη δια­κί­νηση μετα­να­στών, και θα προωθεί νόμιμες οδούς μετα­κί­νη­σης.

Όσον αφορά τα βαθύ­τερα αίτια της μετα­νά­στευ­σης, πρέπει να αντι­με­τω­πί­σουμε τις αρνη­τι­κές πολι­τι­κές, κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κές και κλι­μα­τι­κές εξε­λί­ξεις στην πηγή, στις χώρες προ­έ­λευ­σης αλλά και στις χώρες διέ­λευ­σης.

Αυτό σημαί­νει περισ­σό­τε­ρες ειδικά σχε­δια­σμέ­νες, και­νο­τό­μες, πολυ­με­ρείς συνερ­γα­σίες για την προ­ώ­θηση της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης και την ενί­σχυση της ανθε­κτι­κό­τη­τας, δημιουρ­γώ­ντας θέσεις εργα­σίας και ευκαι­ρίες στους τόπους προ­έ­λευ­σης. Κανείς δεν θέλει να εγκα­τα­λεί­ψει το σπίτι του και να δια­κιν­δυ­νεύ­σει τη ζωή του για να βρει δουλειά χιλιά­δες χιλιό­με­τρα μακριά.

Στην πράξη μιλάμε για επεν­δύ­σεις στις υπο­δο­μές, στην εκπαί­δευση, την υγειο­νο­μική περί­θαλψη, στην πράσινη και ψηφιακή μετά­βαση. Όλα αυτά μπορούν να μειώ­σουν τη φτώχεια, την ανεργία και την ανι­σό­τητα. Πρό­κει­ται επίσης για τη δημιουρ­γία κινή­τρων για την ανά­πτυξη του ιδιω­τι­κού τομέα, για τη στήριξη της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και των μικρών επι­χει­ρή­σεων, πάντοτε προ­ω­θώ­ντας παράλ­ληλα τη χρηστή δια­κυ­βέρ­νηση και την ενί­σχυση του ρόλου των γυναι­κών.

Κυρίες και κύριοι,

Όσον αφορά τη μετα­νά­στευση, η πολι­τική της Ελλάδας είναι αυστηρή αλλά δίκαιη. Επι­κε­ντρω­νό­μα­στε στην πρόληψη της παρά­τυ­πης μετα­νά­στευ­σης και τη βελ­τί­ωση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των δια­δι­κα­σιών επι­στρο­φής. Εστιά­ζουμε, όμως, και στη διευ­κό­λυνση της ασφα­λούς, ομαλής και νόμιμης μετα­νά­στευ­σης, ενώ παράλ­ληλα εξε­τά­ζουμε με ταχύ­τητα τις αιτή­σεις ασύλου.

Αυτό το ζήτημα δεν πρό­κει­ται να εξα­φα­νι­στεί. Πράγ­ματι, τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες υπάρ­χουν ενδεί­ξεις σε όλη τη Μεσό­γειο ότι η πίεση στα σύνορά μας, δυστυ­χώς, αυξά­νε­ται πάλι.

Γι’ αυτό τον λόγο η απο­τροπή των ανα­χω­ρή­σεων πρέπει να είναι η αφε­τη­ρία. Πρέπει να δια­λύ­σουμε το επι­χει­ρη­μα­τικό μοντέλο των δια­κι­νη­τών και τα δίκτυά τους, αν θέλουμε να στα­μα­τή­σουμε τους ανθρώ­πους να ξεκι­νούν τέτοια επι­κίν­δυνα ταξίδια.

Συνερ­γα­ζό­με­νοι σε διμερές και πολυ­με­ρές επίπεδο πρέπει να ενι­σχύ­σουμε τους συνο­ρια­κούς ελέγ­χους και τους μηχα­νι­σμούς επι­τή­ρη­σης για τον εντο­πι­σμό και την ανα­χαί­τιση των λαθρε­μπό­ρων και των δρα­στη­ριο­τή­των τους. Μπο­ρούμε να το κάνουμε αυτό, μέσω της χρήσης προηγ­μέ­νης τεχνο­λο­γίας, της ανταλ­λα­γής πλη­ρο­φο­ριών και της συνερ­γα­σίας μεταξύ των υπη­ρε­σιών συνο­ριο­φυ­λα­κής.

Πρέπει επίσης να ενι­σχύ­σουμε την ικα­νό­τητα των αρχών επι­βο­λής του νόμου να ερευ­νούν και να διώκουν αυτούς που απο­κο­μί­ζουν κέρδη από την ανθρώ­πινη απελ­πι­σία, και να εξαρ­θρώ­σουμε τα δίκτυα μετα­φο­ράς του χρή­μα­τος μέσω της ενί­σχυ­σης των εργα­λείων για τον εντο­πι­σμό και τη δέσμευση των περιου­σια­κών στοι­χείων των δια­κι­νη­τών.

Χρεια­ζό­μα­στε μια ολι­στική προ­σέγ­γιση που να ευαι­σθη­το­ποιεί την κοινή γνώμη σχετικά με τους κιν­δύ­νους που εγκυ­μο­νούν οι δια­δρο­μές λαθραίας δια­κί­νη­σης. Ταυ­τό­χρονα, όπως είπα, πρέπει να παρέ­χουμε νόμιμες οδούς μέσω της επα­νέ­νω­σης οικο­γε­νειών, των θεω­ρή­σεων για ανθρω­πι­στι­κούς λόγους, αλλά και της δυνα­τό­τη­τας μετα­κί­νη­σης εργα­ζό­με­νων, κάτι που η Ελλάδα έχει κάνει με νέες διμε­ρείς συμ­φω­νίες, όπως με την Αίγυπτο και το Μπα­γκλα­ντές.

Αλλά, πάνω απ’ όλα, αν θέλουμε να λύσουμε το πρό­βλημα στη Μεσό­γειο, πρέπει να συνερ­γα­στούμε με τις χώρες-εταίρους μας. Με την Τουρκία, φυσικά, αλλά και τους γεί­το­νές μας στη Βόρεια Αφρική.

Κυρίες και κύριοι,

Επι­τρέψτε μου να ανα­φερθώ στις σχέσεις της Ελλάδας με την γείτονά μας στα ανα­το­λικά, την Τουρκία. Επι­τρέψτε μου όμως να το κάνω με ανοιχτό πνεύμα. Αντί να κοιτάζω στο παρελ­θόν, θέλω σήμερα να κοιτάξω στο μέλλον.

Αναμ­φί­βολα, οι μακρο­χρό­νιες γεω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας παρα­μέ­νουν. Ωστόσο, οι δύο μεγα­λύ­τε­ρες κοινές μας προ­κλή­σεις, η κλι­μα­τική αλλαγή και η μετα­νά­στευση, είναι του παρό­ντος και του μέλ­λο­ντος.

Αυτό ακριβώς είπα στον Πρόεδρο Erdoğan στη χθεσινή μας συνά­ντηση. Δεν πρέπει να υπάρχει παρα­νό­ηση, η κύρια διαφορά μας σχετικά με την οριο­θέ­τηση των θαλάσ­σιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντική, και παρα­μέ­νει. Μπορεί, ωστόσο, να επι­λυ­θεί σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, ειδικά τη Σύμβαση των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασ­σας, και στο πνεύμα των σχέσεων καλής γει­το­νίας. Έχουμε σημειώ­σει καλή πρόοδο τους τελευ­ταί­ους μήνες όσον αφορά στην εξο­μά­λυνση των σχέσεών μας και είναι προς το αμοι­βαίο συμ­φέ­ρον μας να συνε­χί­σουμε σε αυτόν τον δρόμο.

Όσον αφορά στην Κύπρο, το Κυπριακό παρα­μέ­νει, δυστυ­χώς, στον πυρήνα του, ένα ζήτημα παρά­νο­μης εισβο­λής και κατοχής, κατά παρά­βαση των θεμε­λιω­δών αρχών του Κατα­στα­τι­κού Χάρτη των Ηνω­μέ­νων Εθνών.

Η δέσμευσή μας για την κυριαρ­χία της Κύπρου, την εδαφική ακε­ραιό­τητά της και τη λύση ενός κράτους, στη βάση μιας διζω­νι­κής, δικοι­νο­τι­κής ομο­σπον­δίας είναι ακλό­νητη. Είναι θέμα αξιο­πι­στίας και απο­φα­σι­στι­κό­τη­τας να υπε­ρα­σπι­στούμε τις βασικές αξίες και αρχές στις οποίες βασί­ζο­νται τα Ηνωμένα Έθνη.

Η εξεύ­ρεση μιας δίκαιης, βιώ­σι­μης και αμοι­βαία απο­δε­κτής λύσης του Κυπρια­κού εξα­κο­λου­θεί να είναι κύρια προ­τε­ραιό­τητα για την Ελλάδα. Θα συνε­χί­σουμε να υπο­στη­ρί­ζουμε απο­λύ­τως τις προ­σπά­θειες υπό την ηγεσία του ΟΗΕ για την επα­νέ­ναρξη των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, πάντα στη βάση των σχε­τι­κών ψηφι­σμά­των του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας του ΟΗΕ.

Κυρίες και κύριοι,

Σήμερα ανα­φέρ­θηκα στις δύο από τις τρεις σημα­ντι­κό­τε­ρες ανη­συ­χίες που μοι­ρα­ζό­μα­στε ως παγκό­σμια κοι­νό­τητα. Επι­τρέψτε μου να κλείσω ανα­φε­ρό­με­νος εν τάχει στην τρίτη.

Πέρσι, από αυτό το βήμα, οι περισ­σό­τε­ροι από εμάς κατα­δι­κά­σαμε την παρά­νομη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία. Μια πράξη απρο­κά­λυ­πτης επι­θε­τι­κό­τη­τας που κατέρ­ριψε το απα­ρα­βί­α­στο των συνόρων ενός κυρί­αρ­χου κράτους και κόστισε τόσες αθώες ζωές.

Συνο­λικά, η διεθνής κοι­νό­τητα έχει αντι­στα­θεί σθεναρά στην πρό­κληση και κατα­στρο­φική προ­σπά­θεια του Putin να ανα­θε­ω­ρή­σει την Ιστορία. Σήμερα, ωστόσο, η εκτί­μηση της Ρωσίας είναι ότι το ΝΑΤΟ, η ΕΕ, οι άλλοι εταίροι που στη­ρί­ζουν την Ουκρα­νία, θα χάσουν τελικά το κου­ρά­γιο να συνε­χί­σουν αυτόν τον αγώνα.

Επι­τρέψτε μου να γίνω σαφής: αυτό δεν πρέπει να συμβεί και δεν θα συμβεί. Δεν θα εγκα­τα­λεί­ψουμε ποτέ την Ουκρα­νία, διότι κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι θα εγκα­τα­λεί­παμε τις ίδιες τις αρχές της ειρήνης, της δημο­κρα­τίας, του σεβα­σμού στο Διεθνές Δικαίο, που είναι ιδιαί­τερα σημα­ντι­κές για τόσους πολλούς σε αυτή την αίθουσα.

Αυτό το μήνυμα εστάλη δυνατά και καθαρά από τους ηγέτες ολό­κλη­ρης της περιο­χής των Βαλ­κα­νίων, στις 21 Αυγού­στου στην Αθήνα, στο πλαίσιο της περι­φε­ρεια­κής Συνόδου Κορυφής που φιλο­ξε­νή­σαμε, μαζί με τον Πρόεδρο Zelenskyy.

Φίλες και φίλοι, κλεί­νο­ντας, είτε πρό­κει­ται για την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, είτε για τη δια­χεί­ριση της μετα­νά­στευ­σης, είτε για την κατα­πο­λέ­μηση της απειλής για τον δημο­κρα­τικό τρόπο ζωής μας, όλες οι προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουμε είναι μεγάλες.

Έχουμε πει πολλές φορές ότι η απο­τυ­χία δεν απο­τε­λεί επιλογή. Πραγ­μα­τι­κές ηγε­τι­κές ικα­νό­τη­τες θα απαι­τη­θούν από όλους μας. Δεν μπο­ρούμε να καθό­μα­στε άπραγοι και να ελπί­ζουμε σε θαύματα. Έχω την τιμή να ηγούμαι μιας χώρας μεσαίου μεγέ­θους που προ­σπα­θεί να κάνει ό,τι καλύ­τερο μπορεί για να αντι­με­τω­πί­σει ζητή­ματα τερά­στιας πολυ­πλο­κό­τη­τας. Όμως, ήρθε η ώρα οι πραγ­μα­τικά μεγάλοι παίκτες να ανα­λά­βουν δράση και να φέρουν απο­τε­λέ­σματα.

Σας ευχα­ρι­στώ πολύ για την προσοχή σας.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ