Η ανηφορική επιστροφή στην Παναγία Σουμελά

Με ένα «πίσω-μπρος», που προ­κά­λε­σε αντι­δρά­σεις στον κόσμο των ορ­θο­δό­ξων χρι­στια­νών και του πο­ντια­κού ελ­λη­νι­σμού, οι τουρ­κι­κές αρχές άνοι­ξαν για τον ση­με­ρι­νό εορ­τα­σμό του Δε­κα­πε­νταύ­γου­στου τις πύλες της Ιεράς Μονής Πα­να­γί­ας Σου­με­λά στην Τρα­πε­ζού­ντα, προ­κα­λώ­ντας αί­σθη­μα ικα­νο­ποί­η­σης στους ανά τον πλα­νή­τη Πο­ντί­ους και στους χρι­στια­νούς. Οι λόγοι για τους οποί­ους το καθ’ ύλην αρ­μό­διο υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, ενώ στην αρχή είχε αρ­νη­θεί την τέ­λε­ση της Θείας Λει­τουρ­γί­ας στον Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριάρ­χη κ.κ. Βαρ­θο­λο­μαίο, ανα­θε­ώ­ρη­σε στη συ­νέ­χεια την από­φα­σή του, δί­νο­ντας αρ­χι­κά προ­φο­ρι­κή και πριν από τρεις μέρες γρα­πτή άδεια, δεν έγι­ναν γνω­στοί. Υπε­ρί­σχυ­σαν της μό­νι­μης κα­χυ­πο­ψί­ας του βα­θέ­ος τουρ­κι­κού κρά­τους το δια­φαι­νό­με­νο «νέο πνεύ­μα» στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις και τα συμ­φέ­ρο­ντα της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας ή, όπως αφή­νε­ται να διαρ­ρεύ­σει, «εν­δε­χο­μέ­νως υπήρ­ξε γρα­φειο­κρα­τι­κό μπέρ­δε­μα»; Οι πλη­ρο­φο­ρί­ες πά­ντως ανέ­φε­ραν ότι για να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί το ση­με­ρι­νό προ­σκύ­νη­μα στον Πόντο ενερ­γο­ποι­ή­θη­κε στον άξονα Αθή­νας – Αγκυ­ρας, «μέσω διαύ­λων», και η δι­πλω­μα­τία. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, οι προ­σκυ­νη­τές θα προ­σευ­χη­θούν φέτος σε ένα ανα­και­νι­σμέ­νο και πιο ασφα­λές μο­να­στή­ρι.

Υστε­ρα από την ολο­κλή­ρω­ση των ερ­γα­σιών απο­κα­τά­στα­σης του μνη­μεί­ου, οι τουρ­κι­κές αρχές πα­ρα­δί­δουν στον του­ρι­σμό της χώρας τους (κυ­ρί­ως γι’ αυτόν), και άπαξ του έτους στους ορ­θο­δό­ξους χρι­στια­νούς για λα­τρευ­τι­κούς σκο­πούς, μια εμ­βλη­μα­τι­κή μονή (μου­σείο για την Τουρ­κία), με δια­μορ­φω­μέ­νους πε­ρι­με­τρι­κά χώ­ρους και προ­στα­τευ­τι­κά έργα για τις κτι­ρια­κές υπο­δο­μές της, ώστε να εξυ­πη­ρε­τεί­ται υψηλή του­ρι­στι­κή κί­νη­ση, που μόνο από τους Πο­ντί­ους ενι­σχύ­ε­ται με πε­ρί­που 1.000.000 επι­σκέ­πτες ετη­σί­ως. Πλέον οι υπαρ­κτοί «λόγοι ασφα­λεί­ας», που δεν επέ­τρε­παν τα προ­σκυ­νή­μα­τα των Πο­ντί­ων στο μο­να­στή­ρι-σύμ­βο­λο της «φυλής» επί επτά συ­νο­λι­κά χρό­νια (τα δύο λόγω κο­ρω­νοϊ­ού), δεί­χνουν να έχουν εκλεί­ψει. Και από την πο­ρεία των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων θα εξαρ­τά­ται εφε­ξής η πα­ρα­χώ­ρη­ση του μνη­μεί­ου για τον Δε­κα­πε­νταύ­γου­στο.

Οι τουρ­κι­κές αρχές άνοι­ξαν για τον εορ­τα­σμό του Δε­κα­πε­νταύ­γου­στου τις πύλες της Ιεράς Μονής Πα­να­γί­ας Σου­με­λά, ενώ στην αρχή είχαν αρ­νη­θεί την τέ­λε­ση της Θείας Λει­τουρ­γί­ας στον Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριάρ­χη κ.κ. Βαρ­θο­λο­μαίο. [INTIME NEWS]

Η όλη επι­στρο­φή στο «φυ­λα­κι­σμέ­νο βουνό», απ’ όπου ξε­ρι­ζώ­θη­καν βίαια, Πο­ντί­ων και ορ­θο­δό­ξων χρι­στια­νών, με σκοπό να κα­το­χυ­ρώ­σουν το θρη­σκευ­τι­κό απο­τύ­πω­μα του ση­με­ρι­νού πο­λι­τι­στι­κού μνη­μεί­ου και να το ανα­δεί­ξουν ως τόπο θυ­σί­ας του πο­ντια­κού ελ­λη­νι­σμού, υπήρ­ξε ανη­φο­ρι­κή και δύ­σκο­λη. Πε­ρι­λαμ­βά­νει «αψι­μα­χί­ες» στις πλα­γιές και μπρο­στά στις πύλες του θρυ­λι­κού μο­να­στη­ριού, επι­κίν­δυ­νες πο­λι­τι­κο­θρη­σκευ­τι­κές πα­γί­δες, γε­ω­πο­λι­τι­κές προ­ε­κτά­σεις, όπως προ­κύ­πτει από το πλού­σιο δι­πλω­μα­τι­κό πα­ρα­σκή­νιο, και έχει ως ορό­ση­μο τον Δε­κα­πε­νταύ­γου­στο του 2010. Πώς φτά­σα­με όμως έως εδώ; Ολα άρ­χι­σαν με μια κρυφή δο­ξο­λο­γία το 1996, πα­ρα­μο­νή του Δε­κα­πε­νταύ­γου­στου. Στο αε­ρο­δρό­μιο της Τρα­πε­ζού­ντας προ­σγειώ­θη­κε τότε ένα αε­ρο­πλά­νο προ­ερ­χό­με­νο από τη Θεσ­σα­λο­νί­κη και απο­βί­βα­σε 120 επι­βά­τες. Την ίδια ημέρα κα­τέ­πλευ­σε στο λι­μά­νι της πόλης και ένα επι­βα­τη­γό πλοίο, με­τα­φέ­ρο­ντας από την Οδησ­σό εκα­το­ντά­δες Ρώ­σους ορ­θο­δό­ξους χρι­στια­νούς. Ηταν μια πρω­το­βου­λία της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Πο­ντια­κών Σω­μα­τεί­ων (ΠΟΠΣ) στο πλαί­σιο των εκ­δη­λώ­σε­ων «Θεσ­σα­λο­νί­κη Πο­λι­τι­στι­κή Πρω­τεύ­ου­σα», η οποία απο­τέ­λε­σε την πρώτη ορ­γα­νω­μέ­νη απο­στο­λή πι­στών στη Μαύρη Θά­λασ­σα για προ­σκύ­νη­μα στο μο­να­στή­ρι της Σου­με­λά. Οι εκ­δρο­μείς διέ­σχι­σαν αμί­λη­τοι τη χα­ρά­δρα στις πλα­γιές του όρους Μελά και εκεί, στην εί­σο­δο του μο­να­στη­ριού, ο μη­τρο­πο­λί­της Δρά­μας Παύ­λος τέ­λε­σε «στα κλε­φτά» ένα μνη­μό­συ­νο στη μνήμη των σφα­για­σθέ­ντων Πο­ντί­ων την πε­ρί­ο­δο 1922-1924. Ο ίδιος ιε­ράρ­χης είχε τε­λέ­σει πα­ρα­νό­μως στα σκα­λο­πά­τια της μονής τρι­σά­γιο και το 1993. Εκτο­τε χρι­στια­νοί από τις Δη­μο­κρα­τί­ες της τέως Σ.Ε. και Ελ­λη­νες Πό­ντιοι τα­ξί­δευαν ως «του­ρί­στες» στη Σου­με­λά τον Δε­κα­πε­νταύ­γου­στο και κό­βο­ντας ει­σι­τή­ριο ει­σέρ­χο­νταν στον χώρο της μονής που λει­τουρ­γού­σε και λει­τουρ­γεί ως μου­σείο. Εκεί κά­ποιοι άνα­βαν κρυφά ένα κερί και έκα­ναν τον σταυ­ρό τους.

Θε­α­μα­τι­κή κί­νη­ση

Το πλού­σιο δι­πλω­μα­τι­κό πα­ρα­σκή­νιο, με ορό­ση­μο το 2010 – Η πα­ρα­χώ­ρη­ση του μνη­μεί­ου για τον Δε­κα­πε­νταύ­γου­στο θα εξαρ­τά­ται εφε­ξής από την πο­ρεία των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων.

Το 2009, ο τότε βου­λευ­τής της ρω­σι­κής Δού­μας και πρό­ε­δρος του ΣΑΕ Ανα­το­λι­κής Ευ­ρώ­πης Ιβαν Σαβ­βί­δης, σε μια θε­α­μα­τι­κή κί­νη­ση, που αντι­με­τω­πί­στη­κε με κα­χυ­πο­ψία από το Φα­νά­ρι και δι­πλω­μα­τι­κά δια­βά­στη­κε ως «ευ­λο­γη­μέ­νη», αν όχι υπο­κι­νη­θεί­σα, από το Πα­τριαρ­χείο Μό­σχας, με­τέ­φε­ρε στη Σου­με­λά του Πό­ντου αντί­γρα­φο της ιστο­ρι­κής ει­κό­νας της ομώ­νυ­μης Πα­να­γί­ας που φυ­λάσ­σε­ται στο μο­να­στή­ρι στο Βέρ­μιο. Σχο­λιά­στη­κε, τότε, το γε­γο­νός ότι τον συ­νό­δευαν Ρώσοι ιε­ρείς που έψαλ­λαν απο­λυ­τί­κια στη γλώσ­σα τους, όπως επί­σης και η επι­λο­γή του να γρά­ψει αφιέ­ρω­μα στη ρω­σι­κή όπι­σθεν της ει­κό­νας. Οι μυ­η­μέ­νοι διέ­γνω­σαν, με αφορ­μή την πρω­το­βου­λία Σαβ­βί­δη, επι­χεί­ρη­ση θρη­σκευ­τι­κής από­βα­σης της Ρω­σί­ας στον Πόντο, χτί­ζο­ντας προ­γε­φύ­ρω­μα στην Πα­να­γία Σου­με­λά. Εκεί­νο το προ­σκύ­νη­μα ση­μα­δεύ­τη­κε και από μι­κρο­ε­πει­σό­δια με πρω­τα­γω­νι­στή τον τότε νο­μάρ­χη Θεσ­σα­λο­νί­κης Πα­να­γιώ­τη Ψω­μιά­δη, που εντός του προ­αυ­λί­ου της μονής έψαλε, ακο­λου­θού­με­νος και από κά­ποιους άλ­λους Ελ­λη­νες «υπερ­πα­τριώ­τες», τον εθνι­κό ύμνο. Προ­κλή­θη­κε έντα­ση, με την υπεύ­θυ­νη του μνη­μεί­ου Τουρ­κά­λα αρ­χαιο­λό­γο να αντι­δρά. Το όλο επει­σό­διο απο­δο­κι­μά­στη­κε και από τον Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριάρ­χη, ενώ ο τουρ­κι­κός Τύπος το ανέ­δει­ξε διε­γεί­ρο­ντας τα εθνι­κι­στι­κά αντα­να­κλα­στι­κά στην Τουρ­κία. Ομως, ο τότε πα­ντο­δύ­να­μος Ερ­ντο­γάν είχε τα δικά του σχέ­δια για τη Σου­με­λά, εσω­τε­ρι­κά και διε­θνώς. Ετσι, για την επό­με­νη επέ­τειο (2010) η Τουρ­κία έδωσε για πρώτη φορά επί­ση­μη άδεια τέ­λε­σης της Θείας Λει­τουρ­γί­ας, και μά­λι­στα από τον Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριάρ­χη, στη Σου­με­λά. Οι εθνι­κι­στι­κοί κύ­κλοι ανέ­βη­καν στα «κε­ρα­μί­δια».

«Τι θέλει ο Ελ­λη­νας στην Τουρ­κία, έρ­χε­ται ως προ­σκυ­νη­τής, ως του­ρί­στας ή για να δη­μιουρ­γή­σει τη Δη­μο­κρα­τία του Πό­ντου;» έγρα­ψε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά εκεί­νες τις μέρες μια εφη­με­ρί­δα της Τρα­πε­ζού­ντας. Ο Ερ­ντο­γάν, για να προ­λά­βει πι­θα­νές ανε­ξέ­λεγ­κτες αντι­δρά­σεις, έσπευ­σε με δή­λω­σή του να κα­τευ­νά­σει τα πνεύ­μα­τα, προ­τρέ­πο­ντας μά­λι­στα την το­πι­κή κοι­νω­νία «η φι­λο­ξε­νία να είναι άψογη προς τους επι­σκέ­πτες που θα έρ­θουν για τη λει­τουρ­γία στη Σου­με­λά». «…Στη Σου­με­λά ήρθαν (σ.σ. το 2009) οι χρι­στια­νοί και τέ­λε­σαν τη Θεία Λει­τουρ­γία σύμ­φω­να με την πα­ρά­δο­σή τους», δή­λω­σε και πρό­σθε­σε: «Μια-δυο ομά­δες, όπως είναι γνω­στό, δεν χρειά­ζε­ται να εξη­γή­σω ποιοι είναι αυτοί, λένε “ορί­στε, ξα­να­ζω­ντά­νε­ψαν την επι­θυ­μία για δη­μιουρ­γία κρά­τους του Πό­ντου”. Φίλοι μου, τι έγινε; Ηρθαν, τέ­λε­σαν τη Θεία Λει­τουρ­γία τους και ανα­χώ­ρη­σαν. Πόσοι άν­θρω­ποι; 1.500-2.000. Τι χά­σα­με; Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα κερ­δί­ζου­με. Τι κερ­δί­ζου­με; Να σας πω. Αυτός που είναι βέ­βαιος για την πίστη του δεν φο­βά­ται την ελευ­θε­ρία της πί­στης. Οποιος πι­στεύ­ει στις ιδέες του και στις σκέ­ψεις του δεν φο­βά­ται την ελευ­θε­ρία των ιδεών και των σκέ­ψε­ων. Ανοίξ­τε και ρίξτε μια ματιά στη ιστο­ρία των Οθω­μα­νών. Κοι­τάξ­τε, τα είχαν φο­βη­θεί ποτέ αυτά οι Οθω­μα­νοί; Αντί­θε­τα, επί Οθω­μα­νών ήταν ανοι­κτά, χωρίς να αντι­με­τω­πί­σουν την πα­ρα­μι­κρή δυ­σκο­λία. Τα χρη­σι­μο­ποί­η­σαν στις σχέ­σεις τους με τη διε­θνή κοι­νό­τη­τα, με τον κα­λύ­τε­ρο τρόπο, προς όφε­λος της δικής τους εξου­σί­ας. Τώρα τι είναι αυτά;… Θεέ μου! Καλ­λιερ­γεί­ται ένα κλίμα φο­βί­ας με σκοπό να ανα­στα­τώ­σουν τη χώρα και να φέ­ρουν τα πάνω κάτω».

Με την έγ­γρα­φη άδεια των τουρ­κι­κών αρχών ανά χεί­ρας, λοι­πόν, ο Οι­κου­με­νι­κός Πα­τριάρ­χης κ.κ. Βαρ­θο­λο­μαί­ος λει­τούρ­γη­σε, για πρώτη φορά επι­σή­μως από το 1922, στην Ιερά Μονή της Πα­να­γί­ας Σου­με­λά στον Πόντο. Εγινε έτσι ο Δε­κα­πε­νταύ­γου­στος του 2010 ορό­ση­μο για τον πο­ντια­κό ελ­λη­νι­σμό αλλά και το Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριαρ­χείο. Η κι­νη­το­ποί­η­ση των Πο­ντί­ων ήταν με­γά­λη. Τα­ξί­δε­ψαν χι­λιά­δες εξ αυτών από Ελ­λά­δα, ΗΠΑ, Αυ­στρα­λία αλλά και τα πα­ρά­λια της Μαύ­ρης Θά­λασ­σας στην Τρα­πε­ζού­ντα και από εκεί σκαρ­φά­λω­σαν στο όρος Μελά, για το «προ­σκύ­νη­μα ζωής».

Tο δια­φαι­νό­με­νο «νέο πνεύ­μα» στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις υπε­ρί­σχυ­σε φέτος του βα-θέος τουρ­κι­κού κρά­τους. [INTIME NEWS]

Πολ­λοί είχαν μαζί τους ένα μικρό σα­κου­λά­κι για να φέ­ρουν πίσω λίγο χώμα από τη «γη του Πό­ντου» και να το απο­θέ­σουν στους τά­φους εκεί­νων που επέ­ζη­σαν του διωγ­μού του 1922, πλην όμως δεν πρό­λα­βαν να κά­νουν πράξη το «τάμα της φυλής», ένα προ­σκύ­νη­μα δη­λα­δή στον θρυ­λι­κό Πόντο, προ­τού κλεί­σουν τα μάτια τους. Η μα­ζι­κή έλευ­ση και πα­ρα­μο­νή των Πο­ντί­ων εκ­δρο­μέ­ων στην Τρα­πε­ζού­ντα έφερε μια γερή ανάσα στην του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία και την το­πι­κή οι­κο­νο­μία. Είχε προη­γη­θεί πλού­σιο πα­ρα­σκή­νιο με εμπλο­κή της Ρω­σί­ας, για το οποίο είχε μι­λή­σει στην «Κ» και στον γρά­φο­ντα ο τότε μη­τρο­πο­λί­της Πρού­σης κ. Ελ­πι­δο­φό­ρος (νυν Αρ­χιε­πί­σκο­πος Αμε­ρι­κής), που χει­ρί­στη­κε από τη θέση του αρ­χι­γραμ­μα­τέα του Πα­τριαρ­χεί­ου Κων­στα­ντι­νου­πό­λε­ως το θέμα, το οποίο ξέ­φευ­γε από τις αμι­γώς θρη­σκευ­τι­κές ευαι­σθη­σί­ες των πι­στών, εμ­φα­νί­ζο­ντας γε­ω­πο­λι­τι­κές προ­ε­κτά­σεις. «Ο Πα­τριάρ­χης βρι­σκό­ταν επί χρό­νια σε συ­νε­χείς συ­ζη­τή­σεις με την τουρ­κι­κή κυ­βέρ­νη­ση για το όλο ζή­τη­μα», είχε πει. «Ταυ­τό­χρο­να υπήρ­χε πίεση και έντο­νο εν­δια­φέ­ρον από τη ρω­σι­κή πλευ­ρά να ανα­λά­βει το Πα­τριαρ­χείο Μό­σχας τη διορ­γά­νω­ση των προ­σκυ­νη­μά­των στη Σου­με­λά και να με­τα­φέ­ρει του­ρί­στες από τις πρώην Δη­μο­κρα­τί­ες της Σο­βιε­τι­κής Ενω­σης. Μπρο­στά­ρης ήταν ο κ. Ιβάν Σαβ­βί­δης. Ομως η Μονή της Σου­με­λά ανή­κει στη δι­καιο­δο­σία του Οι­κου­με­νι­κού Πα­τριαρ­χεί­ου, είναι σταυ­ρο­πη­για­κό μο­να­στή­ρι, την ευ­θύ­νη λει­τουρ­γί­ας του την έχει το Φα­νά­ρι και δεν νο­μι­μο­ποιεί­ται να εμπλέ­κε­ται άλλη Εκ­κλη­σία. Πα­ρε­νέ­βη ο Πα­τριάρ­χης και ξε­κα­θά­ρι­σε πως δεν μπο­ρεί κάθε επι­χει­ρη­μα­τί­ας να ανα­λαμ­βά­νει πρω­το­βου­λί­ες για τέ­τοια ευαί­σθη­τα ζη­τή­μα­τα και μά­λι­στα χωρίς την ευ­λο­γία του Πα­τριαρ­χεί­ου. Ζή­τη­σε, δε, να του δοθεί από την τουρ­κι­κή κυ­βέρ­νη­ση έγ­γρα­φη άδεια για να τελεί εκεί­νος ως ηγέ­της των Ορ­θο­δό­ξων λει­τουρ­γί­ες στο μο­να­στή­ρι, όπως και έγινε».

Με τη βελ­τί­ω­ση των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων από τα μέσα της δε­κα­ε­τί­ας του ’90 και την κα­τάρ­ρευ­ση της ΕΣΣΔ, χρι­στια­νοί Πό­ντιοι από την Ελ­λά­δα και τις χώρες της Μαύ­ρης Θά­λασ­σας τα­ξί­δευαν συχνά στην Τρα­πε­ζού­ντα.

Οι Ρώσοι πι­στοί και τα θέ­μα­τα ασφα­λεί­ας

Με την άνοδο του Πού­τιν στην εξου­σία το μο­να­στή­ρι της Πα­να­γί­ας Σου­με­λά έγινε πόλος έλξης για τους Ρώ­σους πι­στούς, που με την «ευ­λο­γία» του Πα­τριαρ­χεί­ου Μό­σχας άρ­χι­σαν να συρ­ρέ­ουν το 2008 και το 2009. Κα­τέ­φθα­ναν με αε­ρο­πλά­να και πλοία μι­σθω­μέ­να από τον Σαβ­βί­δη, τότε βου­λευ­τή του κόμ­μα­τος του Πού­τιν. Πα­ράλ­λη­λα με τις κι­νή­σεις Σαβ­βί­δη το Κρεμ­λί­νο, διά του ΥΠΕΞ Σερ­γκέι Λα­βρόφ, πίεζε ώστε να ανοί­ξει η Πα­να­γία Σου­με­λά για τις θρη­σκευ­τι­κές ανά­γκες των χρι­στια­νών. Στό­χος, όπως επι­σή­μαι­ναν τότε εκ­κλη­σια­στι­κοί και δι­πλω­μα­τι­κοί κύ­κλοι, ήταν να αυ­ξή­σει η Ρωσία την επιρ­ροή της στον ορ­θό­δο­ξο χρι­στια­νι­κό κόσμο. Η επι­χεί­ρη­ση ρω­σι­κής «κα­τά­λη­ψης» της Πα­να­γί­ας Σου­με­λά προ­κα­λού­σε δυ­σφο­ρία στο Φα­νά­ρι, που ερ­γα­ζό­ταν αθό­ρυ­βα, αλλά πυ­ρε­τω­δώς για την ικα­νο­ποί­η­ση του αι­τή­μα­τός του. Με τον Βαρ­θο­λο­μαίο αλλά και (δια­κρι­τι­κά) τους Αμε­ρι­κα­νούς να πιέ­ζουν, και τον Ερ­ντο­γάν να έχει ανά­γκη διε­θνώς εκεί­νη την πε­ρί­ο­δο να προ­βά­λει ένα ανε­κτι­κό ως προς τη θρη­σκεία προ­φίλ και συ­νυ­πο­λο­γί­ζο­ντας τα οι­κο­νο­μι­κά οφέλη, η τουρ­κι­κή κυ­βέρ­νη­ση έδωσε τε­λι­κά στο Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριαρ­χείο έγ­γρα­φη άδεια να τελεί Θεία Λει­τουρ­γία άπαξ του έτους, κάθε Δε­κα­πε­νταύ­γου­στο. «Εί­χα­με αγω­νία γιατί η πρώτη αυτή Θεία Λει­τουρ­γία θα ήταν κα­θο­ρι­στι­κή. Φο­βό­μα­σταν ότι αν δεν πάει κάτι καλά (ενέρ­γειες ακραί­ων δικών μας ή και Τούρ­κων εθνι­κι­στών και επει­σό­δια), ίσως να μη μας επέ­τρε­παν τη Λει­τουρ­γία την επό­με­νη χρο­νιά». Ο μη­τρο­πο­λί­της κ. Ελ­πι­δο­φό­ρος υπεν­θύ­μι­σε ότι ακόμη και πριν από τη Μι­κρα­σια­τι­κή Κα­τα­στρο­φή, κα­νέ­νας Πα­τριάρ­χης δεν είχε λει­τουρ­γή­σει στην Πα­να­γία Σου­με­λά, πα­ρό­τι η μονή ανήκε στο Φα­νά­ρι. Η θε­α­μα­τι­κή αύ­ξη­ση της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας όμως ήγει­ρε θέμα προ­στα­σί­ας των προ­σκυ­νη­τών, δε­δο­μέ­νου ότι το μο­να­στή­ρι κρέ­με­ται σαν “αε­το­φω­λιά” σε γκρε­μό και οι Αρχές ενη­μέ­ρω­σαν το Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριαρ­χείο ότι η μονή θα κλεί­σει τις πόρ­τες της για επι­σκευ­ές. «Γί­νε­ται καλή δου­λειά στη μονή, αξί­ζει τον κόπο να πε­ρι­μέ­νου­με», είχε δη­λώ­σει τότε στην «Κ» ο κ. Ελ­πι­δο­φό­ρος. Με την ολο­κλή­ρω­ση των ερ­γα­σιών ήρθε ο κο­ρω­νο­ϊ­ός να δια­κό­ψει τη ροή των πραγ­μά­των. Ο κ. Βαρ­θο­λο­μαί­ος σχο­λί­α­σε θε­τι­κά την αδειο­δό­τη­ση της ση­με­ρι­νής Θείας Λει­τουρ­γί­ας. Ο επί­τι­μος πρό­ε­δρος της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Πο­ντια­κών Σω­μα­τεί­ων κ. Στέ­φα­νος Τα­νι­μα­νί­δης είπε στην «Κ» ότι πα­ρα­μέ­νει το αί­τη­μα των Πο­ντί­ων προς τις τουρ­κι­κές αρχές να με­τα­φερ­θούν στην Πα­να­γία Σου­με­λά του Πό­ντου 50 κει­μή­λια της μονής που ήταν στο μου­σείο της, αλλά σή­με­ρα βρί­σκο­νται στο μου­σείο της Αγκυ­ρας.

Πηγή kathimerini.gr

Σταύ­ρος Τζί­μας