Η κλιματική αλλαγή το νέο μεγάλο ερωτηματικό για τον ελληνικό τουρισμό

Η πορεία του του­ρι­σμού, όπως ανέ­κα­θεν τόνιζαν όσοι έχουν μεγάλη εμπει­ρία στην ταξι­διω­τική βιο­μη­χα­νία, συν τοις άλλοις, εξαρ­τά­ται από μια σειρά από αστάθ­μη­τους παρά­γο­ντες, είτε γεω­πο­λι­τι­κούς, είτε οικο­νο­μι­κούς, είτε τελείως απρό­βλε­πτους. Η πρό­σφατη παν­δη­μία του κορο­νοϊού ήταν χαρα­κτη­ρι­στικά μια συγκυ­ρία που κανένας δεν μπο­ρούσε να φαντα­στεί. Η κλι­μα­τική αλλαγή από την άλλη πλευρά και οι συνέ­πειες των ακραίων θερ­μο­κρα­σιών και των πυρ­κα­γιών στους προ­ο­ρι­σμούς της Μεσο­γείου, είναι επίσης μια νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα που ανα­μέ­νε­ται να καθο­ρί­σει του­λά­χι­στον τα επόμενα χρόνια την ταξι­διω­τική συμπε­ρι­φορά των ξένων του­ρι­στών.

Πρό­σφατη μελέτη της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ταξι­δίων (ETC) είχε εστιά­σει στα παρα­πάνω, βολι­δο­σκο­πώ­ντας τις προ­θέ­σεις των ταξι­διω­τών. Είχε κατα­λή­ξει στο συμπέ­ρα­σμα πως οι υψηλές θερ­μο­κρα­σίες σε όλη την νότια Ευρώπη οδηγούν σε αλλαγή των του­ρι­στι­κών συνη­θειών, ήδη από φέτος, με περισ­σό­τε­ρους ταξι­διώ­τες να επι­λέ­γουν πιο δρο­σε­ρούς προ­ο­ρι­σμούς στα βόρεια της Ευρώπης ή να προ­τι­μούν πλέον να κάνουν δια­κο­πές τους εκτός high season, την άνοιξη ή το φθι­νό­πωρο για να απο­φύ­γουν τις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες. Σύμφωνα δε με την ETC, ο αριθμός των Ευρω­παίων που σχε­διά­ζουν να κάνουν ταξίδια από τον Ιούνιο έως τον Νοέμ­βριο φέτος έχει μειωθεί κατά 4% σε σύγκριση με πέρσι, αλλά εξα­κο­λου­θεί να παρα­μέ­νει υψηλός στο 69%. Οι Γερ­μα­νοί του­ρί­στες παρα­μέ­νουν από τους πιο διστα­κτι­κούς. Αντί­θετα, προ­ο­ρι­σμοί όπως η Τσεχία, η Δανία, η Ιρλαν­δία και η Βουλ­γα­ρία κατα­γρά­φουν αύξηση της ζήτησης για ταξίδια.

Την ίδια ώρα, δημο­σί­ευμα του Bloomberg απο­τυ­πώ­νει τον έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό για το πώς δια­μορ­φώ­νε­ται εφεξής η εικόνα του του­ρι­σμού. Όπως ανα­φε­ρό­ταν χαρα­κτη­ρι­στικά, “τα καλο­καί­ρια γίνο­νται όλο και πιο θερμά στη νότια Ευρώπη και οι πυρ­κα­γιές στην Ελλάδα απο­τε­λούν μια τρομερή επα­νά­ληψη των φονικών πυρ­κα­γιών που έπληξαν τη χώρα το 2021. Η αφόρητη ζέστη φέτος ανά­γκασε τις αρχές να κλεί­σουν την Ακρό­πολη και ώθησε τους του­ρί­στες στο ιταλικό νησί της Σαρ­δη­νίας σε εσω­τε­ρι­κούς χώρους. Και όλα αυτά με μόλις 1,2 βαθμούς Κελσίου υπερ­θέρ­μανση του πλανήτη σε σχέση με τα προ­βιο­μη­χα­νικά επίπεδα. Οι επι­στή­μο­νες λένε ότι η κατά­σταση θα χει­ρο­τε­ρέ­ψει”.

Ορι­σμέ­νοι ευρω­παϊ­κοί προ­ο­ρι­σμοί θα “υπο­φέ­ρουν” τους καλο­και­ρι­νούς μήνες λόγω καύσωνα, δήλωνε εν τω μεταξύ την περα­σμένη εβδο­μάδα ο Eduardo Santander, εκτε­λε­στι­κός διευ­θυ­ντής της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ταξι­δίων. Για τους του­ρί­στες, αυτό μπορεί να σημαί­νει ότι θα επι­λέ­ξουν να ταξι­δέ­ψουν στη βόρεια αντί για τη νότια στην Ευρώπη ή να ταξι­δέ­ψουν την άνοιξη ή τον χειμώνα αντί για το καλο­καίρι, είπε. Οι άνθρω­ποι πιθανώς να κλεί­σουν τις δια­κο­πές τους σε σύντομο χρονικό διά­στημα, με βάση το πώς ανα­μέ­νε­ται να είναι ο καιρός στους προ­ο­ρι­σμούς τους.

Αυτό δεν είναι κάτι που θα γίνει στο μακρινό μέλλον και ήδη μία από τις προ­βλέ­ψεις του Santander έχει ήδη επα­λη­θευ­τεί. Οι ανα­ζη­τή­σεις για προ­ο­ρι­σμούς της βόρειας Ευρώπης από άτομα που ζουν στη νότια Ευρώπη αυξή­θη­καν κατά την τελευ­ταία εβδο­μάδα σε σύγκριση με τις ίδιες ημέρες του προη­γού­με­νου μήνα, με την Ιρλαν­δία να έχει δει αύξηση άνω του 1.000%, σύμφωνα με τον ιστό­τοπο ταξι­διω­τι­κών κρα­τή­σεων eDreams Odigeo.

Τα δημο­σιεύ­ματα συνε­χί­ζο­νται και είναι εμφανές πως η κλι­μα­τική αλλαγή και ειδικά οι υψηλές θερ­μο­κρα­σίες, που όπως είναι ανα­με­νό­μενο δυσκο­λεύ­ουν τις δια­κο­πές, απα­σχο­λεί πιο πολύ από ποτέ την του­ρι­στική αγορά. Δεν είναι σαφές το εάν η τρέ­χουσα ζέστη θα οδη­γή­σει σε μείωση του του­ρι­σμού”, γράφει η Frankfurter Allgemeine Zeitung. Για τους ταξι­διώ­τες από τη Γερ­μα­νία “παρα­τη­ρή­θηκε αύξηση στη ζήτηση για δια­κο­πές στην Ελλάδα αυτό το καλο­καίρι. “Σχεδόν ένα στα πέντε ταξίδια είναι στην Ελλάδα”, ανα­φέ­ρει ο ταξι­διω­τι­κός όμιλος TUI για την πελα­τεία του στη Γερ­μα­νία. Ένας λόγος για την αυξα­νό­μενη δημο­τι­κό­τητα της Ελλάδας μπορεί να ήταν ότι κατά την πρώιμη περίοδο κρα­τή­σεων, τα ταξίδια εκεί ήταν κάπως φθη­νό­τερα από ό,τι αλλού, όπως στην Ισπανία. Η επι­θυ­μία πολλών για εξοι­κο­νό­μηση χρη­μά­των είναι καθο­ρι­στική και σε αυτήν οφεί­λε­ται για παρά­δειγμα το ότι η Αίγυ­πτος βρί­σκε­ται πλέον μεταξύ των δέκα καλο­και­ρι­νών προ­ο­ρι­σμών με τις περισ­σό­τε­ρες κρα­τή­σεις, παρότι οι θερ­μο­κρα­σίες εκεί ξεπερ­νούν τους 40 βαθμούς το καλο­καίρι – ανε­ξάρ­τητα από τους καύ­σω­νες”.

Η εφη­με­ρίδα της Φραν­κφούρ­της επι­ση­μαί­νει ότι “οι σκε­πτι­κι­στές βλέπουν τον του­ρι­σμό να απει­λεί­ται λόγω των υψηλών θερ­μο­κρα­σιών, άλλοι όμως βλέπουν ακόμη και ευκαι­ρίες. Εάν η ζήτηση μετα­το­πι­στεί από την καλο­και­ρινή περίοδο στην άνοιξη ή το φθι­νό­πωρο, αυτό θα μετριά­σει τα προ­βλή­ματα υπερ­του­ρι­σμού και θα προ­σφέ­ρει στους ξενο­δό­χους και τους εστιά­το­ρες περισ­σό­τε­ρους μήνες εσόδων”.

Μεγάλο το πλήγμα για τη Ρόδο

Η μεγάλη συζή­τηση που έχει ανοίξει για το ζήτημα των πολύ ζεστών καλο­και­ριών εφεξής, έγινε ακόμη πιο επί­καιρη για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό μετά τις πυρ­κα­γιές στη Ρόδο, αλλά και την Κέρκυρα, δύο από τους προ­ο­ρι­σμούς “ναυαρ­χί­δες” για τη χώρα μας. Κυρίως για τη Ρόδο, το πλήγμα είναι μεγάλο, καθώς σύμφωνα με ξενο­δό­χους του νησιού ένα μεγάλο μέρος της του­ρι­στι­κής σεζόν έχει ήδη χαθεί για τη Ρόδο, εξαι­τίας και των ακυ­ρώ­σεων από τους μεγά­λους tour operators, αλλά λόγω και του φόβου του­ρι­στών που προ­γραμ­μά­τι­ζαν να επι­σκε­φτούν το νησί το επόμενο διά­στημα.

Μέχρι και την πρώτη εβδο­μάδα του Αυγού­στου, σύμφωνα με τις πλη­ρο­φο­ρίες, η κατά­σταση με τις κρα­τή­σεις θα είναι ρευστή, εκφρά­ζο­νται εντού­τοις φόβοι πως η του­ρι­στική κίνηση θα είναι υπο­το­νική όλο τον επόμενο μήνα. Όπως σημειώ­νουν επι­χει­ρη­μα­τίες του νησιού, υπάρ­χουν ακυ­ρώ­σεις κρα­τή­σεων, όχι μόνο σε μονάδες που είναι κοντά στις περιο­χές που έχουν πληγεί, αλλά και σε άλλα σημεία του νησιού, ενώ εκα­το­ντά­δες είναι τα τηλε­φω­νή­ματα από πελάτες που ζητούν να ενη­με­ρω­θούν για την κατά­σταση στο νησί πριν ταξι­δέ­ψουν.

Η TUI ανα­κοί­νωσε πως ανα­στέλ­λει τα πακέτα δια­κο­πών σε 41 ξενο­δο­χεία στα νότια του νησιού μέχρι και τις 11 Αυγού­στου. Τονί­ζε­ται πως ο μεγάλος tour operator, με μεγάλο πρό­γραμμα για τη Ρόδο κυρίως από τη Μεγάλη Βρε­τα­νία, είχε ακυ­ρώ­σει όλες τις εξερ­χό­με­νες πτήσεις προς τη Ρόδο έως και την Παρα­σκευή 28 Ιουλίου”.

Ανα­φο­ρικά με την κατά­σταση στη νότια Ρόδο, ο tour operator σημειώ­νει πως “εξε­τά­ζουμε συνεχώς την κατά­σταση στη Ρόδο και, ενώ αρκετά ξενο­δο­χεία είναι ανοιχτά, η TUI προ­σφέ­ρει στους πελάτες που ταξι­δεύ­ουν σε ξενο­δο­χείο στα νότια του νησιού την επιλογή να κάνουν εκ νέου κράτηση ή να τρο­πο­ποι­ή­σουν το πακέτο δια­κο­πών τους ή να το ακυ­ρώ­σουν με πλήρη επι­στροφή χρη­μά­των. Έως και τις 11 Αυγού­στου, μπορούν είτε να κάνουν εκ νέου κράτηση για τις δια­κο­πές τους με αλλαγή χωρίς χρέωση είτε να την ακυ­ρώ­σουν με πλήρη επι­στροφή χρη­μά­των. Οι πελάτες που ταξι­δεύ­ουν σε ξενο­δο­χεία στα νότια του νησιού από τις 12 έως τις 21 Αυγού­στου μπορούν να τρο­πο­ποι­ή­σουν χωρίς χρέωση”.

Η Jet2 ανέ­στειλε όλες τις πτήσεις και τις δια­κο­πές στη Ρόδο για μια εβδο­μάδα, έως δηλαδή τις 30 Ιουλίου. Η EasyJet ανα­κοί­νωσε ότι οι πτήσεις της προς τη Ρόδο εξα­κο­λου­θούν να πραγ­μα­το­ποιού­νται, αλλά ακύρωσε όλα τα πακέτα δια­κο­πών στο ελλη­νικό νησί μέχρι τις 26 Ιουλίου. Διευ­κρί­νισε ότι όποιος έχει κάνει κράτηση για να ταξι­δέ­ψει πριν από τις 29 Ιουλίου μπορεί να αλλάξει δωρεάν την πτήση του σε άλλη ημε­ρο­μη­νία ή να ζητήσει voucher.

“Για όσους ταξι­δεύ­ουν στη βόρεια Ρόδο από το Σάββατο 29 Ιουλίου, θέλουμε να δια­βε­βαιώ­σουμε ότι τα ξενο­δο­χεία και τα θέρετρα είναι πλήρως λει­τουρ­γικά. Ωστόσο, προ­σφέ­ρουμε δωρεάν αλλαγές σε μια άλλη δια­θέ­σιμη ημε­ρο­μη­νία ή την επιλογή ακύ­ρω­σης για πλήρη επι­στροφή χρη­μά­των για αυτούς τους πελάτες έως και τις 30 Ιουλίου για όλες τις περιο­χές της Ρόδου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του βόρειου τμή­μα­τος” συνε­χί­ζει.

Όσον αφορά κρα­τή­σεις που έχουν γίνει μέσω tour operators, υπάρχει ακόμη στάση ανα­μο­νής μέχρι να δούνε πότε θα εξο­μα­λυν­θεί η κατά­σταση, όμως, όπως σημειώ­νουν πηγές από το χώρο των ξενο­δο­χείων, γίνο­νται αλλαγές στις ημε­ρο­μη­νίες δια­κο­πών. Όπως λένε οι πλη­ρο­φο­ρίες, υπήρξαν του­ρί­στες που έμειναν τελικά στην Ελλάδα, αλλά άλλαξαν προ­ο­ρι­σμό για την Κρήτη ή τη Ζάκυνθο, κατα­γρά­φη­καν όμως και αλλαγές ταξι­διών, κυρίως προς τη Μαγιόρκα. Όλα αυτά την ώρα που βρι­σκό­μα­στε στην καρδιά του καλο­και­ρού και οι πλη­ρό­τη­τες στη Ρόδο ξεπερ­νού­σαν το 90%.

Καλύ­τερη ήταν η κατά­σταση στην Κέρκυρα, δεν έλειψε όμως η μεγάλη ανη­συ­χία των του­ρι­στών που βρέ­θη­καν στο νησί των Φαιάκων εν μέσω πυρ­κα­γιών. Σύμφωνα με το Σύν­δε­σμο Ταξι­διω­τι­κών Πρα­κτό­ρων Κέρ­κυ­ρας AOCTA , μετά από το μήνυμα του GR-ALERT για προ­λη­πτική εκκέ­νωση των περιο­χών Καλάμι και Νησάκι, του­ρι­στικά λεω­φο­ρεία εστά­λη­σαν προ­κει­μέ­νου να μετα­φερ­θούν οι του­ρί­στες από τα ξενο­δο­χεία των περιο­χών αυτών σε ενδε­δειγ­μέ­νους χώρους. Σημειώ­νε­ται πως στην Κέρκυρα περίπου δυόμισι χιλιά­δες άνθρω­ποι χρειά­στηκε να μετα­φερ­θούν σε ασφα­λείς τοπο­θε­σίες λόγω των πυρ­κα­γιών από την Κυριακή 23 έως και τη Δευτέρα 24 Ιουλίου. Κανένα ξενο­δο­χείο υπέστη ζημιές.

Πόσο βιώ­σι­μος είναι ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός

Μεγάλο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζουν τα συμπε­ρά­σματα έρευνας της Deloitte και του Ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΙΝΣΕΤΕ) για τη βιω­σι­μό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού με τίτλο “Sustainability in the Greek tourism market – Paving the way for sustainable tourism growth”.

Σύμφωνα με τη μελέτη σε 204 ελλη­νι­κές του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, η πλειο­ψη­φία δήλωσε ότι εφαρ­μό­ζει ήδη ή προ­τί­θε­ται να υιο­θε­τή­σει άμεσα του­λά­χι­στον ένα μέτρο περι­βαλ­λο­ντι­κής (80%) και κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κής (77%) βιω­σι­μό­τη­τας.

Οι τομείς, στους οποίους εστιά­ζουν οι επι­χει­ρή­σεις του κλάδου τις βιώ­σι­μες πρα­κτι­κές τους, είναι μεταξύ άλλων η δια­χεί­ριση της ενέρ­γειας (91%), των απορ­ριμ­μά­των (61%) και των υδά­τι­νων πόρων (60%). Παράλ­ληλα, δίνουν έμφαση τόσο στον κοι­νω­νικό αντί­κτυπο, όσο και στο απο­τύ­πωμά τους, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας τοπικά προ­ϊ­ό­ντα και υλικά (75%), προ­σφέ­ρο­ντας θέσεις εργα­σίας στους κατοί­κους των περιο­χών δρα­στη­ριο­ποί­η­σής τους (61%) ή/και ενι­σχύ­ο­ντας την τοπική επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα (60%).

Σύμφωνα επίσης με τη μελέτη, το 73% των συμ­με­τε­χό­ντων ανέφερε δεν έχει θέσει στόχο μείωσης των εκπο­μπών άνθρακα για το 2030 και το 34% βρί­σκε­ται στη δια­δι­κα­σία ορισμού κάποιου σχε­τι­κού στόχου. Παράλ­ληλα, οι μισές επι­χει­ρή­σεις δεν συμ­με­τέ­χουν σε στρα­τη­γι­κές συνερ­γα­σίες / συμ­μα­χίες για την προ­ώ­θηση της βιω­σι­μό­τη­τας.

Πηγή capital.gr