Δημήτρης Παπαστεργίου: «Το 2023 βρίσκει τους Δήμους αντιμέτωπους με πολλές προκλήσεις…»

Κύριε πρόεδρε, η νέα χρονιά πώς βρίσκει την Τοπική Αυτο­διοί­κηση του πρώτου βαθμού –με δεδο­μένο ότι οδεύ­ουμε προς τις εκλογές του προ­σε­χούς Οκτω­βρίου; Ποιες θα είναι οι προ­κλή­σεις που θα κληθούν να αντι­με­τω­πί­σουν οι συνά­δελ­φοί σας, δήμαρ­χοι ανά την χώρα;

Το 2023 βρίσκει τους Δήμους αντι­μέ­τω­πους με πολλές προ­κλή­σεις αλλά και με ζητή­ματα, που μας κλη­ρο­νό­μησε η χρονιά που πέρασε. Καταρ­χάς πρέπει να δούμε πώς θα λει­τουρ­γή­σουμε, μετά την απόφαση του ΣτΕ που ακύρωσε τις δια­τά­ξεις του Νόμου Θεο­δω­ρι­κά­κου.

Ξεκα­θα­ρίζω για να μην υπάρξει καμία παρα­νό­ηση, ότι δεν είναι πρό­βλημα για μας η απόφαση του ΣτΕ, η οποία είναι απόλυτα σεβαστή. Πρό­βλημα ήταν ο εκλο­γι­κός νόμος του 2019 που δεν έλυσε κανένα απο­λύ­τως πρό­βλημα της Αυτο­διοί­κη­σης αλλά αντί­θετα δημιούρ­γησε άλλα πολύ μεγα­λύ­τερα όσον αφορά στην κυβερ­νη­σι­μό­τητα των ΟΤΑ, ανε­ξάρ­τητα από τις πολι­τι­κές απόψεις που μπορεί να έχει ο καθένας μας.

Αυτό που δεν γνω­ρί­ζουμε είναι το τί ακριβώς μέλλει γενέ­σθαι, με δεδο­μένο ότι ήδη μπήκαμε στο 2023, σε μια προ­ε­κλο­γική χρονιά για όλους μας. Αλίμονο αν αυτή τη χρονιά όπου σίγουρα θα προη­γη­θούν οι βου­λευ­τι­κές εκλογές από τις δικές μας, να ζήσουμε κατα­στά­σεις που δεν θα μπο­ρούμε να πάρουμε στοι­χειώ­δεις απο­φά­σεις, για να μπο­ρέ­σουμε να προ­χω­ρή­σουμε ζητή­ματα που αφορούν στην καθη­με­ρι­νό­τητα των συμπο­λι­τών μας.

Η απόφαση του ΣτΕ, μάς βάζει σε ένα νέο πλαίσιο λει­τουρ­γίας, όπου οι δυσκο­λίες που θα έχουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε θα είναι πολύ περισ­σό­τε­ρες από αυτές που μέχρι το τέλος της προη­γού­με­νης χρονιάς είχαμε. Ανα­μέ­νουμε με αγωνία την παρέμ­βαση του κου Βορίδη.

Ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα για τους Δήμους, είναι οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις, ιδιαί­τερα τα χρήματα που αφορούν στην έκτακτη χρη­μα­το­δό­τησή μας για την κάλυψη του επι­πλέον ενερ­γεια­κού κόστους. Υπάρχει δέσμευση για συγκε­κρι­μένα ποσά, τα οποία ακόμη δεν έχουν δοθεί, ή ακού­γε­ται ότι θα δοθούν με βάση την εξοι­κο­νό­μηση ενέρ­γειας που πετύ­χαμε.

Συμ­φω­νή­σαμε ότι θα πρέπει να συμ­βάλ­λουμε ως Δήμοι για να μειώ­σουμε τις σπα­τά­λες, αν υπάρ­χουν τέτοιες. Τα φώτα στους δρόμους όμως θα ήταν ανέ­φι­κτο να κλεί­νουν για πολλούς λόγους πέραν του προ­φα­νούς, δηλαδή της ασφά­λειας των πολιτών. Και τί είπαμε, αν εσείς θεω­ρείτε ότι μπορεί αυτό να γίνει, νομο­θε­τή­στε για να τα σβή­σουμε. Φυσικά κανένας δεν νομο­θέ­τησε τίποτα, γιατί κατα­λα­βαί­νετε τις ευθύνες που θα είχε όποιος το έπραττε. Ο κίν­δυ­νος να αφήσουν Δήμοι απλή­ρω­τες οφειλές είναι μεγάλος, ενώ δεν έχει λυθεί το ζήτημα του ενερ­γεια­κού κόστους των ΔΕΥΑ.

Οι ΔΕΥΑ δεν έχουν πάρει ακόμη τίποτα, παρόλο που όλο αυτό το διά­στημα στή­ρι­ξαν τις τοπικές κοι­νω­νίες, δεν προ­χώ­ρη­σαν σε καμία αύξηση και δεν έκοψαν έργα, με την ελπίδα ότι θα πάρουν χρήματα όπως πήρανε και πολλοί άλλοι κλάδοι.

Στο τελευ­ταίο συνέ­δριο της ΚΕΔΕ, συζη­τή­θη­καν τα ‘Χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία των δήμων’ (ΠΔΕ, ΕΣΠΑ, 2021-2027, ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ, Πράσινο Ταμείο κ.λπ. Πώς μπορούν αυτά να λει­τουρ­γή­σουν ανα­πτυ­ξιακά στους κατά τόπους δήμους; Θα μπο­ρέ­σει, τελικά, να δημιουρ­γη­θεί ένα «ορι­ζό­ντιο» Ανα­πτυ­ξιακό Πρό­γραμμα της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης;

Όσοι ασχο­λού­μα­στε με την Αυτο­διοί­κηση, γνω­ρί­ζουμε πως η περί­ο­δος που δια­νύ­ουμε είναι ίσως η πιο ενδια­φέ­ρουσα για τους Δήμους, όσον αφορά στην υιο­θέ­τηση έργων και δράσεων. Για πρώτη φορά έχουμε στη διάθεσή μας τόσα πολλά χρήματα. Πρώτη φορά «τρέχουν» τόσες δυνα­μι­κές πρω­το­βου­λίες, που αφορούν το μετα­σχη­μα­τι­σμό των Δήμων μας: Ταμείο Ανά­καμ­ψης, παλιό και νέο ΕΣΠΑ, Αντώνης Τρίτσης κα.

Πρέπει λοιπόν να δούμε με ποιον τρόπο θα πιάσουν τόπο τα χρήματα που έχουμε στη διάθεσή μας και πως θα αντι­με­τω­πί­σουμε με τον καλύ­τερο τρόπο τις παθο­γέ­νειες του χθες.

Η πρό­κληση που έχουμε μπροστά μας είναι να κατα­φέ­ρουμε να σχε­διά­σουμε, να υλο­ποι­ή­σουμε και να παρα­λά­βουμε έργα τα οποία θα δου­λεύ­ουν, θα καλύ­πτουν πραγ­μα­τι­κές μας ανάγκες και θα δια-λειτουργούν. Έργα που θα μείνουν στους Δήμους ως παρα­κα­τα­θήκη για να μπο­ρέ­σουν να γίνουν πραγ­μα­τικά πιο ψηφια­κοί, πιο «έξυπνοι», πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κοί, πιο χρή­σι­μοι στους πολίτες.

Με έργα και παρεμ­βά­σεις που θα αντα­πο­κρί­νο­νται στις ανάγκες και ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του κάθε Δήμου ξεχω­ρι­στά. Κρί­σι­μης σημα­σίας είναι επίσης τα έργα να δρο­μο­λο­γη­θούν εγκαί­ρως ώστε να υπάρξει απορ­ρο­φη­τι­κό­τητα, χωρίς όμως να παρεκ­κλί­νουμε από τον βασικό στόχο, που είναι κυρίως η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα.

Σκοπός μας δεν πρέπει να είναι απλά η απορ­ρό­φηση των χρη­μά­των που έχουμε στη διάθεσή μας και η τεχνο­λο­γική εξέλιξη στη λει­τουρ­γία των δήμων μας, αλλά το πώς θα κάνουμε καλύ­τερη τη ζωή των ανθρώ­πων μας.

Στο πώς τελικά αξιο­ποιώ­ντας αυτά τα χρήματα ο πολίτης θα νιώσει πως κάτι αλλάζει γύρω του προς το καλύ­τερο , ώστε να μπορεί να εμπι­στευ­τεί και πάλι το Κράτος και τους Δήμους, για να ζήσει καλύ­τερα, ασφα­λέ­στερα, ευτυ­χέ­στερα. Αυτό είναι το στοί­χημα που πρέπει να κερ­δί­σουμε.

Έχει γίνει πολλή συζή­τηση για την κατα­νομή των Κεντρι­κών Αυτο­τε­λών Πόρων. Είναι γεγονός, πως κάθε περιοχή έχει τα δικά της χαρα­κτη­ρι­στικά όπως π.χ. οι νησιω­τι­κοί δήμοι. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Η σημε­ρινή διοί­κηση της ΚΕΔΕ έθεσε το ζήτημα να δούμε από την αρχή τον τρόπο με τον οποίο γίνεται μέχρι σήμερα η κατα­νομή των ΚΑΠ, ξεκι­νώ­ντας αρχικά πώς θα μπο­ρέ­σουμε να πάρουμε περισ­σό­τερα χρήματα για λογα­ρια­σμό των Δήμων, ώστε αυτά τα επι­πλέον χρήματα στη συνέ­χεια να τα ανα­κα­τα­νεί­μουμε πιο δίκαια και πιο αντι­κει­με­νικά.

Είναι μια ανα­γκαία αλλαγή που την οφεί­λουμε κυρίως στους Δήμους της επαρ­χίας και ακόμη περισ­σό­τερο στους μικρούς ορει­νούς και νησιω­τι­κούς Δήμους.

Στο πλαίσιο αυτό, σε συνερ­γα­σία με την ΕΕΤΑΑ προ­τά­θηκε στο συνέ­δριο της ΚΕΔΕ στο Βόλο ένα νέο μοντέλο, που στη­ρί­ζε­ται σε έναν αλγό­ριθμο ο οποίος θα είναι δίκαιος και ο οποίος θα απο­τε­λέ­σει τη βάση για την όποια περαι­τέρω κου­βέ­ντα.

Η ΚΕΔΕ επε­ξερ­γά­στηκε ένα νέο τρόπο κατα­νο­μής των ΚΑΠ με βάση δύο πολι­τι­κές απο­φά­σεις:

Πρώτον, κανένας Δήμος να μη λάβει τακτική επι­χο­ρή­γηση μικρό­τερη από αυτή που ελάμ­βανε.

Δεύ­τε­ρον, σε όλους τους Δήμους της χώρας η τακτική επι­χο­ρή­γηση να χρη­μα­το­δο­τεί του­λά­χι­στον ένα ελά­χι­στο πρότυπο κόστος λει­τουρ­γίας τους.

Τονί­σαμε ότι το νέο σύστημα κατα­νο­μής των ΚΑΠ θα πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζει τους Δήμους ως ολο­κλη­ρω­μέ­νες οντό­τη­τες. Σε υπο­στε­λε­χω­μέ­νους Δήμους θα πρέπει να παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα άσκησης των αρμο­διο­τή­των τους. Ιδιαί­τερα οι μικροί και απο­μο­νω­μέ­νοι Δήμοι, σε περιο­χές που ο ιδιω­τι­κός τομέας δεν ενδια­φέ­ρε­ται να επεν­δύ­σει, θα πρέπει να υπο­στη­ρι­χθούν με τέτοιο τρόπο, ώστε οι πολίτες τους να μην αισθά­νο­νται ότι μειο­νε­κτούν.

Για την κάλυψη των αναγκών των μικρών δήμων (νησιω­τι­κών ηπει­ρω­τι­κών και ορεινών), προ­τεί­νε­ται η εισα­γωγή ενός στα­θε­ρού – ελά­χι­στου πρό­τυ­που κόστους λει­τουρ­γίας το οποίο είναι ανα­γκαίο για την κάλυψη των αναγκών λει­τουρ­γίας ενός μικρού δήμου.

Το νέο μοντέλο κατα­νο­μής των ΚΑΠ στους Δήμους, όπως αυτό παρου­σιά­στηκε στο Συνέ­δριο του Βόλου, θα απο­σα­φη­νι­στεί στις λεπτο­μέ­ρειες του στο αμέσως προ­σε­χές χρονικό διά­στημα, μετά από δια­βού­λευση στα αρμόδια όργανα της αυτο­διοί­κη­σης, φιλο­δο­ξώ­ντας να είναι αυτό που θα ισχύσει από 1-1-2024.

Θα μπο­ρού­σατε να μας σχο­λιά­σετε τις αλλαγές στον τρόπο εκλογής στις δημο­τι­κές εκλογές; Είναι μια μεγάλη συζή­τηση, αλλά απα­σχο­λεί πολύ τους ενδια­φε­ρό­με­νους που θα συμ­με­τέ­χουν.

Στο πρό­σφατο ψήφισμα που εκδό­θηκε, με αφορμή την ολο­κλή­ρωση των εργα­σιών του ετήσιου τακτι­κού συνε­δρίου της ΚΕΔΕ στο Βόλο τον προη­γού­μενο Νοέμ­βριο, ανα­γνω­ρί­σαμε ότι ενι­σχύει την κυβερ­νη­σι­μό­τητα των Δήμων η αλλαγή του εκλο­γι­κού συστή­μα­τος διε­ξα­γω­γής των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών.

Η αλλαγή αυτή απο­τε­λούσε άλλωστε απαί­τηση της πλειο­ψη­φίας του αιρετού πολι­τι­κού προ­σω­πι­κού της αυτο­διοί­κη­σης.