Προτάσεις της παράταξης “Συμμαχία Νοτίου Αιγαίου” για την πρωτογενή παραγωγή στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Μία Περι­φέ­ρεια της Ελλάδας όπως αυτή του Νοτίου Αιγαίου, με πλούσια παρα­γω­γική ποι­κι­λο­μορ­φία αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων, απαιτεί σαφή ανά­πτυξη του πρω­το­γενή τομέα. Εκπλη­ρώ­νο­ντας πολλές και δια­φο­ρε­τι­κές λει­τουρ­γίες, από την παρα­γωγή γεωρ­γι­κών προ­ϊ­ό­ντων για δια­τροφή ή μη, έως και τη δια­χεί­ριση της υπαί­θρου, τη δια­τή­ρηση της φύσης και τον του­ρι­σμό, ανα­δει­κνύει την πολυ­λει­τουρ­γι­κό­τητα της υπαί­θρου η οποία βοηθάει στην  συγκρά­τηση του πλη­θυ­σμού σε αυτή.

Η γεωργία απο­τε­λεί κρίσιμο παρά­γο­ντα για τα νησιά του Αιγαίου. Το αντίξοο περι­βάλ­λον απαιτεί ειδικές δράσεις και στο­χευ­μένα μέτρα.

Γνω­ρί­ζο­ντας την ύπαιθρο και τους αγρότες μπο­ρούμε να χαρά­ξουμε αλλά και να υλο­ποι­ή­σουμε τις στρα­τη­γι­κές επι­λο­γές στα πλαίσια του Εθνικού Στρα­τη­γι­κού Σχεδίου που μόλις εγκρί­θηκε για την περίοδο 2023-2027, ώστε το Νότιο Αιγαίο να γίνει υπό­δειγμα βιώ­σι­μης Περι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης.

Προ­οί­μιο

Αφενός:

Η τριπλή κρίση, οικο­νο­μική, παν­δη­μίας και ενερ­γειακή έφεραν τον πρω­το­γενή τομέα εσπευ­σμένα στο προ­σκή­νιο καθώς και την αξία της γεωρ­γι­κής παρα­γω­γής,

Εν δευ­τέ­ροις:

Η γεωρ­γική παρα­γωγή είναι σημα­ντική με διαρκώς αυξα­νό­μενη βαρύ­τητα της ως ποσοστό του Α.Ε.Π. με 4%, την απα­σχό­ληση με 12% και τις σημα­ντι­κές εξα­γω­γές με πάνω από 6 δις ευρώ που το 2021 δημιουρ­γή­σαν για πρώτη φορά θετικό εμπο­ρικό ισο­ζύ­γιο.

Ακόμη

Οι απο­φά­σεις στή­ρι­ξης  και προ­σαρ­μο­γής του  πρω­το­γε­νούς τομέα εξ αιτίας αυτής της κρίσης που ως φαί­νε­ται θα συνε­χι­στεί, επεί­γουν για να μπορεί να παράγει και να δίνει εισό­δημα στους γεωρ­γούς και κτη­νο­τρό­φους, αλλά και προ­σι­τές τιμές στους κατα­να­λω­τές.

Δυστυ­χώς ήδη βλέ­πουμε μειώ­σεις παρα­γω­γής, με χαρα­κτη­ρι­στι­κό­τερο παρά­δειγμα αυτό των κτη­νο­τρό­φων όπου παρου­σιά­ζο­νται ελλεί­ψεις γάλα­κτος ακόμα και για ΠΟΠ προ­ϊ­ό­ντα όπως η γρα­βιέρα της Νάξου, της Τήνου και άλλων νησιών, καθώς και μείωση στην παρα­γωγή κρέατος σε όλους της κλάδους της.

Ενδει­κτικά για την Νάξο, νησί πρω­το­πόρο στην αγρο­τική παρα­γωγή, ανα­φέ­ρο­νται τα εξής στοι­χεία: Εντός του 2022 έχουμε

μείωση των αιγο­προ­βά­των κατά 40.000,

μείωση των αγε­λά­δων κατά 350,

κλεί­σιμο 11 σταύλων και ανα­μέ­νε­ται το κλεί­σιμο επι­πλέον 15 μέχρι τέλος του χρόνου που αντι­στοι­χεί σε μείωση 100 επι­πλέον αγε­λά­δων παρα­γω­γής γάλα­κτος. (Να σημειω­θεί εδώ ότι κάθε αγελάδα γαλα­κτο­πα­ρα­γω­γής, παράγει ετησίως περισ­σό­τε­ρους από έξι (6) τόνους γάλα, οπότε 500Χ6=3.000 τόνοι γάλα λιγό­τε­ροι το έτος 2022).

Προ­τά­σεις

Οφεί­λουμε να δούμε πώς θα αξιο­ποι­ή­σουμε κάθε δυνα­τό­τητα όπως τις ενι­σχύ­σεις της ΚΑΠ 2021-2027 ύψους 19,6 δις ευρώ, ώστε όπου έχουμε στρα­τη­γικά και παρα­γω­γικά πλε­ο­νε­κτή­ματα να δώσουμε ώθηση στην παρα­γωγή, μετα­ποί­ηση και εμπορία των αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων με σκοπό να έχουμε ανα­πτυγ­μένη ύπαιθρο και εισό­δημα στους αγρότες.

Θεω­ρούμε πως το παρα­πάνω έχει ιδιαί­τερη σημασία για τα νησιά του Αιγαίου. Ωστόσο τη δεδο­μένη στιγμή το επείγον για τους αγρότες είναι η αντι­με­τώ­πιση της κρίσης ακρί­βειας των εφοδίων και της ενέρ­γειας. Για αυτόν τον λόγο, πρέπει να πιέ­σουμε την κυβέρ­νηση για μια σειρά μέτρων άμεσης στή­ρι­ξης .

Άμεση βασική προ­τε­ραιό­τητα – Στόχος η Επι­βί­ωση:

Στήριξη των αγροτών  και των κτη­νο­τρό­φων απέ­να­ντι στην λαίλαπα της ακριβής ενέρ­γειας που τους εμπο­δί­ζει να παρά­γουν και τους εξα­φα­νί­ζει το εισό­δημα με:

α) Κάλυψη του κόστους των εφοδίων και ζωο­τρο­φών για το μέρος που οφεί­λε­ται στην ακριβή ενέρ­γεια,

β) επιβολή πλαφόν στην λιανική τιμή του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος,

γ) Επι­στροφή του ΕΦΚ των καυ­σί­μων με βάση την κατα­νά­λωση κάθε εκμε­τάλ­λευ­σης,

δ) κάλυψη της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος,

ε) χρη­μα­το­δό­τηση αγροτών, γεωρ­γι­κών επι­χει­ρή­σεων, συνε­ται­ρι­σμών και ενερ­γεια­κών κοι­νο­τή­των για εγκα­τά­σταση ΑΠΕ,

στ) Κάλυψη του αυξη­μέ­νου μετα­φο­ρι­κού εισο­δή­μα­τος για τα νησιά.

Ενδει­κτικά παρα­τί­θε­νται οι άξονες πολι­τι­κής & τα μέτρα για τον εμπλου­τι­σμό τους:

Ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και της εξω­στρέ­φειας, για τα βασικά «εθνικά μας προ­ϊ­ό­ντα» μέσα από τα σχέδια ανά­πτυ­ξης κάθε περι­φέ­ρειας.

Κίνητρα για την ενα­σχό­ληση νέων ανθρώ­πων στην αγρο­τική παρα­γωγή και κίνητρα για την εξεύ­ρεση και αξιο­ποί­ηση σχο­λά­ζου­σας γης και κατοι­κίας από τους νέους.

Μέτρα για την μείωση του κόστους παρα­γω­γής και ειδικά της ενέρ­γειας με ενί­σχυση της διείσ­δυ­σης των ΑΠΕ στην γεωργία.

Ενί­σχυση της Κτη­νο­τρο­φίας και αξιο­ποί­ηση των βοσκο­τό­πων από κατό­χους ζώων για αύξηση της φιλο-περιβαλλοντικής παρα­γω­γής κρέατος, βασι­σμένο σε προ­σαρ­μο­σμέ­νες ελλη­νι­κές φυλές  εκτα­τι­κής μορφής.

Καθο­ρι­στική συμ­με­τοχή του αγρο­δια­τρο­φι­κού τομέα στο πρα­σί­νι­σμα της παρα­γω­γής και της οικο­νο­μίας. Προ­ώ­θηση των Βιο­λο­γι­κών Καλ­λιερ­γειών και μετα­φορά πόρων από το ταμείο ρύπων στην γεωργία για την θετική της συμβολή στην δέσμευση CO2 και τον περιο­ρι­σμό των συνε­πειών της Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής. Προ­ώ­θηση της κατα­νά­λω­σης φρούτων και λαχα­νι­κών και στα­μά­τημα της σπα­τά­λης τρο­φί­μων και της χρήσης τους για βιο­καύ­σιμα ενόψει επι­σι­τι­στι­κής κρίσης. Για παρά­δειγμα, εξαι­τίας κατα­σκευής μονάδων βιο­α­ε­ρίου στην Μακε­δο­νία, δεν υπάρχει για το έτος 2022 ενσί­ρωμα (καλα­μπόκι, τρι­φύλλι κ.λ.π που αλε­σμένα απο­τε­λούν την τροφή των αγε­λά­δων), διότι χρη­σι­μο­ποιούν τα προ­ϊ­ό­ντα αυτά της γης για την παρα­γωγή του βιο­α­ε­ρίου. Και επειδή στην Ελλάδα δεν υπάρχει ενσί­ρωμα, το εισά­γουμε από Βουλ­γα­ρία και μας κοστί­ζει 220,00€ ο τόνος, από 70,00 € ο τόνος που είχε το έτος 2021.

Ανα­διάρ­θρωση του ΕΛΓΑ για την αντι­με­τώ­πιση του μεγάλου θέματος των κατα­στρο­φών από την Κλι­μα­τική Αλλαγή.

Έργα υπο­δο­μής με αξιο­ποί­ηση του κάθε ευρώ για το νερό και την προ­στα­σία της υπο­βάθ­μι­σης των εδαφών σε συν­δυα­σμό με αντι­πλημ­μυ­ρικά έργα εμπλου­τι­σμού του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα για αντι­με­τώ­πιση της ξηρα­σίας.

Σύνδεση και συνέρ­γεια του  αγρο­δια­τρο­φι­κού τομέα με τον του­ρι­σμό για να γίνει μια νέα σημα­ντική εσω­τε­ρική αγορά των προ­ϊ­ό­ντων μας, με τα εκα­τομ­μύ­ρια των επι­σκε­πτών.

Προ­ώ­θηση της έρευνας και των και­νο­το­μιών στις καλ­λιερ­γη­τι­κές τεχνι­κές ανάμεσα στις οποίες και η  χρήση των φυσικών πόρων και ειδικά του νερού, σύνδεση και εφαρ­μογή τους στο χωράφι που θα υπο­στη­ρί­ζο­νται από εκπαί­δευση και κατάρ­τιση των αγροτών με ανά­πτυξη κατάλ­λη­λων  συμ­βου­λευ­τι­κών  υπη­ρε­σιών.

Υιο­θέ­τηση νέων τεχνι­κών με στόχο τη μείωση των εισροών (π.χ. νερό) και του κόστους παρα­γω­γής που εμφα­νί­ζε­ται αυξη­μένο λόγω του ιδιαί­τε­ρου ανά­γλυ­φου και των κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών (π.χ. ισχυρών ανέμων)

Δια­τή­ρηση, βελ­τί­ωση και διάδοση γηγενών ποι­κι­λιών (π.χ. Αγκι­νάρα Τήνου, Μελι­τζάνα Σαντο­ρί­νης κ.λ.π)

Δημιουρ­γία Ομάδων παρα­γω­γών και υγειών Συνε­ται­ρι­σμών για την ενί­σχυση των αγροτών, την αντι­με­τώ­πιση του διαρ­θρω­τι­κού προ­βλή­μα­τος του μικρού κλήρου με συν­δυα­σμό της λει­τουρ­γίας τους ως ενερ­γεια­κές κοι­νό­τη­τες.

Προ­ώ­θηση δρα­στη­ριο­τή­των τυπο­ποί­η­σης/μετα­ποί­η­σης μικρής κλί­μα­κας για βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας των παρα­γό­με­νων προ­ϊ­ό­ντων για τα μικρό­τερα νησιά.

Ίδρυση νέων και εκσυγ­χρο­νι­σμός υπαρ­χό­ντων μετα­ποι­η­τι­κών μονάδων ( π.χ. κον­σερ­βο­ποιείο τομάτας)

Προ­ώ­θηση της βιο­λο­γι­κής παρα­γω­γής .

Οργά­νωση ομάδων παρα­γω­γών που θα ανα­λά­βουν τη συγκέ­ντρωση της παρα­γω­γής και την εμπορία

Κατα­πο­λέ­μηση της μεγάλης ψαλίδας τιμής από τον παρα­γωγό στον κατα­να­λωτή που πλήττει το εισό­δημα και των δύο.

Ενί­σχυση της μετα­κί­νη­σης νέων επι­στη­μό­νων  και νέων επι­χει­ρη­μα­τιών από το κέντρο στην ύπαιθρο για ενδυ­νά­μωση του δυνα­μι­κού παρα­γω­γής.

Κατάρ­τιση και εκπαί­δευση. Οι συνε­χείς εξε­λί­ξεις καθι­στούν απα­ραί­τητη την εκπαί­δευση και κατάρ­τιση του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού και τη βελ­τί­ωση των γνώσεων και δεξιο­τή­των του ώστε να αντα­πο­κρι­θεί στις σύγ­χρο­νες απαι­τή­σεις. Είναι ανα­γκαία η ενη­μέ­ρωση των γεω­τε­χνι­κών με τις σύγ­χρο­νες τεχνι­κές καλ­λιέρ­γειας και την απα­ραί­τητη τεχνο­γνω­σία, ώστε να κατευ­θύ­νουν τους παρα­γω­γούς. Όπως επίσης, είναι επι­βε­βλη­μένη η εκπαί­δευση των αγροτών όχι μόνο σε θέματα παρα­γω­γι­κής δια­δι­κα­σίας αλλά και σε θέματα που σχε­τί­ζο­νται με την παρα­γωγή ποιο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων σημα­ντι­κής προ­στι­θέ­με­νης αξίας (π.χ. μετα­ποί­ηση, τυπο­ποί­ηση), προ­ώ­θηση και εμπορία στις αγορές κτλ. Η επι­μόρ­φωση του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού δύναται να επι­τευ­χθεί μέσω της σχο­λι­κής εκπαί­δευ­σης, της επαγ­γελ­μα­τι­κής κατάρ­τι­σης.

Κλεί­σιμο του ψηφια­κού χάσμα­τος και εφαρ­μογή της γεωρ­γίας ακρι­βείας.

Ανα­διά­ταξη των πόρων της ΚΑΠ και του Ταμείου Ανά­πτυ­ξης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας για την παρα­γω­γική αξιο­ποί­ηση των πόρων και την δημιουρ­γία πραγ­μα­τι­κής ανθε­κτι­κό­τη­τας.

Νησιω­τι­κό­τητα σε κάθε λαμ­βα­νό­μενο μέτρο.

Η ανο­μοιο­μορ­φία του μεγέ­θους, των γεω­κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών και κατα­να­λω­τι­κών αναγκών των νησιών της Περι­φέ­ρειας μας, καθιστά ανα­γκαία τη σύνταξη μελετών ανά νησί για την αγρο­τική ανά­πτυξη της κάθε περιο­χής. Καθί­στα­ται απα­ραί­τητη η συγκέ­ντρωση και η αξιο­λό­γηση στοι­χείων ανά νησί, ώστε να εξα­χθούν ασφαλή συμπε­ρά­σματα για τις ανάγκες και τις προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης του κάθε νησιού και τον επα­να­προσ­διο­ρι­σμό των στόχων.

Επι­λο­γικά, προ­τεί­νε­ται στον κ. Περι­φε­ρειάρχη η επα­να­φορά του θεσμού του Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη Πρω­το­γε­νούς Παρα­γω­γής. Είναι ίσως με τα δεδο­μένα της σημε­ρι­νής Ελλη­νι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας ο πλέον απα­ραί­τη­τος Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης και ο οποίος θα πρέπει να πλαι­σιω­θεί με κατάλ­ληλο επι­στη­μο­νικό προ­σω­πικό.

Ειση­γη­τής: Γιώργος Γκούφας

Περι­φε­ρεια­κός Σύμ­βου­λος Νάξου-Αμοργού με τον συν­δυα­σμό “Συμ­μα­χία Νοτίου Αιγαίου”

συντα­ξιού­χος Μαθη­μα­τι­κός

μέλος του Δ.Σ της ΕΘ.Ε.Α.Σ (πρώην ΠΑΣΕΓΕΣ)