«Χιονοστιβάδα» καταγγελιών για την «Κιβωτό του Κόσμου» – Έκτακτη σύσκεψη στο Μαξίμου σήμερα

Εν μέσω καται­γι­στι­κών εξε­λί­ξεων και απο­κα­λύ­ψεων ξετυ­λί­γε­ται το κουβάρι της υπό­θε­σης σχετικά με όσα καταγ­γέλ­λο­νται για την «Κιβωτό του Κόσμου», ενώ για τις 9:30 το πρωί είναι προ­γραμ­μα­τι­σμένη εκτακτη σύσκεψη στο Μαξίμου υπό τον Πρω­θυ­πουργό.

Η σύσκεψη θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με τη συμ­με­τοχή της Υφυ­πουρ­γού Εργα­σίας Δόμνας Μιχαη­λί­δου και του Γ.Γ Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης Γιώργου Σταμάτη. Όπως τονι­ζό­ταν από το Μαξίμου, στόχος είναι να εξε­τα­στεί το πλαίσιο και τα βήματα που πρέπει να γίνουν για την εξα­σφά­λιση της προ­στα­σίας των παιδιών όσο θα διαρ­κέ­σει η δικα­στική διε­ρεύ­νηση των καταγ­γε­λιών στη δομή, καθώς η εισαγ­γε­λία Ανη­λί­κων ερευνά τις καταγ­γε­λίες για περι­στα­τικά σωμα­τι­κής και σεξουα­λι­κής παρε­νό­χλη­σης στη δομή.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι σε κυβερ­νη­τικό επίπεδο, υπήρξε προχθές και η γνω­στο­ποί­ηση ανά­κλη­σης της ενί­σχυ­σης που είχε δοθεί προς την ΜΚΟ από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών.

Στο «μικρο­σκό­πιο» των ερευνών έχουν μπει τρεις υπο­θέ­σεις ασέλ­γειας και τέσ­σε­ρις καταγ­γε­λίες για ξυλο­δαρμό.

Νέες μαρ­τυ­ρίες στο φως

Εν τω μεταξύ, σε συνέ­χεια προη­γού­με­νων μαρ­τυ­ριών στην «Κ», ένας 19χρονος, του οποίου η κατά­θεση περι­λαμ­βά­νε­ται στον φάκελο, μίλησε απο­κλει­στικά στην «Καθη­με­ρινή της Κυρια­κής», περι­γρά­φο­ντας τη σκηνή στην οποία έγινε αυτό­πτης μάρ­τυ­ρας.

Από το 2018, ο τότε 15χρονος διέμενε στη δομή της Χίου, όπου μετα­κό­μισε ξαφνικά όταν, μετά μια εκδρομή της «Κιβωτού» στο νησί, οι υπεύ­θυ­νοι τον ενη­μέ­ρω­σαν ότι τα υπό­λοιπα παιδιά θα επέ­στρε­φαν στην Αθήνα, αλλά εκείνος θα παρέ­μενε στη Χίο. Ηθελε να συνε­χί­σει το σχολείο –είχε απο­φοι­τή­σει ήδη από το γυμνά­σιο–, αλλά του είπαν από την «Κιβωτό» πως δεν χρεια­ζό­ταν. Τον ενέ­γρα­ψαν σε μια ιδιω­τική σχολή, την οποία στην αρχή τού είπαν πως θα πλή­ρω­ναν εξ ολο­κλή­ρου, αλλά στη συνέ­χεια τον ανά­γκα­σαν να πλη­ρώ­σει ο ίδιος με όλα τα χρήματα που, όπως λέει, υπο­τί­θε­ται πως ήταν η αμοιβή του για την καθη­με­ρινή του εργασία – χρήματα τα οποία για χρόνια κρα­τού­σαν οι ίδιοι οι υπεύ­θυ­νοι.

Τον Αύγου­στο του 2021, ο 19χρονος σήμερα, περί­μενε ξύπνιος στην κουζίνα, όπου ήταν το σύνηθες πόστο του, σε περί­πτωση που θα τον καλού­σαν. Είχε φθάσει μεσά­νυ­χτα, και πράγ­ματι του ζήτησαν να μετα­φέ­ρει φαγητό –σούπα βελουτέ λαχα­νι­κών– σε ένα από τα δωμάτια όπου διέμενε διευ­θυ­ντικό στέ­λε­χος της «Κιβωτού». Ακουγε μουσική, φορούσε ακου­στικά. Οταν έφθασε έξω από το δωμάτιο κρα­τώ­ντας τον δίσκο, αφη­ρη­μέ­νος όπως ήταν, δεν χτύπησε. Απλώς άνοιξε την πόρτα. Την έκλεισε γρήγορα. Οπως λέει στην «Κ», στο κρεβάτι του δωμα­τίου αντί­κρισε ξαπλω­μένο και ημί­γυ­μνο έναν 17χρονο φίλο του, ο οποίος του είχε προη­γου­μέ­νως εκμυ­στη­ρευ­θεί ότι βίωνε αντί­στοιχα περι­στα­τικά, αλλά μέχρι τότε ο 19χρονος δεν τον πίστευε. Ορθιο από πάνω του και επι­δι­δό­μενο εκείνη τη στιγμή σε σεξουα­λική πράξη με τον 17χρονο, ήταν ένα από τα στελέχη της «Κιβωτού». «Το είδες», του είπε την επόμενη μέρα ο 17χρονος, «ότι δεν είμαι τρελός».

Ο 19χρονος είναι μόνο ένα από τα παιδιά που μεγά­λω­σαν στην «Κιβωτό» και μίλησαν απο­κλει­στικά στην «Κ» για τα όσα βίωσαν στις δομές της. Μπορεί ο ίδιος να μην υπήρξε θύμα σεξουα­λι­κής κακο­ποί­η­σης, αλλά ένας εργα­ζό­με­νος της «Κιβωτού» το 2017 του έριξε μια μπάλα μπάσκετ στο κεφάλι, τον χαστού­κισε και του άνοιξε το γόνατο. Μία κοπέλα που πέρασε έξι χρόνια σε δομή της Χίου δήλωσε στην «Κ» ότι οι υπεύ­θυ­νοι τους χτυ­πού­σαν όταν δεν υπά­κουαν. Ενας 27χρονος που έζησε από τα 14 στη δομή του Κολωνού ισχυ­ρί­ζε­ται στην «Κ» πως ένας εργα­ζό­με­νος του έδωσε γροθιά στο πρόσωπο επειδή αντι­μί­λησε. Οταν εκείνος το κατήγ­γειλε στην ηγεσία του οργα­νι­σμού, ο παι­δα­γω­γός μετα­φέρ­θηκε για ένα μήνα σε άλλη δομή της επι­κρά­τειας και μετά επέ­στρεψε. Οταν ένας άλλος εργα­ζό­με­νος της «Κιβωτού», τον οποίο ο 27χρονος χαρα­κτη­ρί­ζει ως υψηλά ιστά­μενο, ασέλ­γησε πάνω του, το εκμυ­στη­ρεύ­τηκε σε ένα φίλο του. Απο­φά­σι­σαν να μη μιλή­σουν σε κανέναν, γιατί όταν κάποιος άλλος είχε κατη­γο­ρή­σει τον ίδιο εργα­ζό­μενο για σεξουα­λική παρε­νό­χληση, η ηγεσία της «Κιβωτού» τον είχε βγάλει τρελό, λέει ο 27χρονος. Μια άλλη κοπέλα δηλώνει πως ο ίδιος εργα­ζό­με­νος την είχε χαστου­κί­σει.

Οι τιμω­ρίες

Τα παιδιά που μεγά­λω­σαν στην «Κιβωτό» ήταν ήδη ταλαι­πω­ρη­μένα. Πολλά ήταν ήδη κακο­ποι­η­μένα. Δεν είχαν ζήσει εύκολες ζωές στα σπίτια τους, και οι περισ­σό­τε­ροι παρα­δέ­χο­νται στην «Κ» για τους εαυτούς τους πως, όταν πήγαν στο ίδρυμα, ήταν δύσκολα και οξύθυμα παιδιά. Ηλπιζαν πως στην «Κιβωτό», αν δεν έβρι­σκαν τη σωτηρία, μπορεί να έβρι­σκαν μια οικο­γέ­νεια. Πολλοί είναι ακόμη ευγνώ­μο­νες. Για τα γράμ­ματα που έμαθαν, για το ότι είχαν στέγη, τροφή, μια καθη­με­ρι­νό­τητα που στην αρχή έμοιαζε φυσιο­λο­γική, πριν γίνει γρήγορα κατα­πιε­στική, κακο­ποι­η­τική και βυθι­σμένη στην υπο­κρι­σία. Δύο εκ των παιδιών που μιλούν στην «Κ» ανα­φέ­ρουν ότι οι εργα­ζό­με­νοι της «Κιβωτού» ενη­μέ­ρω­ναν τα παιδιά ότι θα επι­σκέ­πτο­νταν τις δομές δημο­σιο­γρά­φοι δύο μέρες πριν έρθουν και τους υπα­γό­ρευαν τι να πουν. Αν παρε­ξέ­κλι­ναν από τις οδηγίες, τους τιμω­ρού­σαν, ισχυ­ρί­ζο­νται στην «Κ».

Οι τιμω­ρίες ήταν συχνές, ενίοτε πολύ­μη­νες και σκληρές –εγκλει­σμός σε δωμάτια, σε σπίτια ή σε απο­θή­κες του οργα­νι­σμού, «δεν μας τάιζαν και δεν βλέπαμε ούτε το φως του ήλιου», λέει η κοπέλα από τη δομή της Χίου– και αυθαί­ρε­τες. Παρα­δείγ­μα­τος χάριν, ο 27χρονος δηλώνει πως όποιο παιδί ήταν χρι­στια­νός και δεν πήγαινε τις Κυρια­κές στην εκκλη­σία, τιμω­ρού­νταν. Ειδικά αν κάποιο παιδί που δεν έμενε στη δομή, αλλά την επι­σκε­πτό­ταν για μαθή­ματα ή η «Κιβωτός» βοη­θούσε την οικο­γέ­νειά του, δεν πήγαινε στην εκκλη­σία τις Κυρια­κές, ως τιμωρία η «Κιβωτός» στα­μα­τούσε να δίνει τρόφιμα στους δικούς του, ισχυ­ρί­ζε­ται.

Οπως και ο 19χρονος, και άλλοι τρεις μιλούν για ύποπτη οικο­νο­μική δια­χεί­ριση. «Μας έκλεβαν λεφτά καμιά φορά, αλλά δεν το παρα­δέ­χο­νταν», λέει η κοπέλα από τη δομή της Χίου. Η 20χρονη Σοφία, η οποία έζησε από τα 12 μέχρι τα 18 σε δομή της «Κιβωτού» στην Ηπειρο, ανα­φέ­ρει πως για την υπο­χρε­ω­τική τους εργασία –καθα­ρί­ζο­ντας τουα­λέ­τες, κου­ζί­νες και απο­θή­κες της «Κιβωτού», μεταξύ άλλων– και ως αντα­μοιβή για καλή διαγωγή οι υπεύ­θυ­νοι τους έδιναν συνήθως 10 ευρώ τον μήνα, τα οποία τους έλεγαν πως δικαιού­νται αλλά τα κρα­τού­σαν οι ίδιοι. Ο μόνος τρόπος να τα εξαρ­γυ­ρώ­σουν, όπως περι­γρά­φει, ήταν να αγο­ρά­σουν κάτι από «το μίνι μάρκετ που είχαν δημιουρ­γή­σει μέσα στη δομή – για να επι­στρέ­φουν τα χρήματα πάλι στους ίδιους» ή να τα ξοδέ­ψουν μέσα σε ένα μήνα. Αν ο μήνας περ­νούσε και πήγαι­ναν στους υπευ­θύ­νους για να ζητή­σουν τα χρήματά τους, τους έλεγαν πως τα είχαν ήδη ξοδέψει και δεν το θυμό­νταν.

Ο 27χρονος ανα­φέ­ρει πως ένας ευερ­γέ­της του ιδρύ­μα­τος έδινε 10.000 ευρώ σε όποιο παιδί της «Κιβωτού» συνέ­χιζε το σχολείο. Εκείνος έλαβε 8.000 ευρώ –η «Κ» έχει δει από­δειξη του βιβλια­ρίου του– και μετά ο εργα­ζό­με­νος που περι­γρά­φει ως υψηλά ιστά­μενο του είπε πως θα έπρεπε να επι­στρέ­ψει τα περισ­σό­τερα χρήματα στην «Κιβωτό» και ο 27χρονος να κρα­τή­σει 2.000 ευρώ, για να βοη­θή­σουν και τα υπό­λοιπα παιδιά, κάτι που είχε ακούσει πως είχαν ζητήσει και από άλλα παιδιά του ιδρύ­μα­τος. «Θα πάμε μαζί στην τράπεζα να τα τρα­βή­ξουμε», δηλώνει πως του είχε πει ο εν λόγω εργα­ζό­με­νος.

«Δεν πιστεύω πια σε αγίους. Μόνο σε όσους δεν φαί­νο­νται»

Η υπο­χρε­ω­τική εργασία ήταν συχνό φαι­νό­μενο, λένε τα παιδιά που έζησαν σε δια­φο­ρε­τι­κές δομές της «Κιβωτού» –στον Κολωνό, στη Χίο και στην Ηπειρο– και τα στοι­χεία τους είναι στη διάθεση της εφη­με­ρί­δας. Η κοπέλα από τη δομή της Χίου ανα­φέ­ρει πως όταν ήταν 7 χρόνων εκείνη και άλλα παιδιά έπρεπε να εργά­ζο­νται στα χωράφια. Ο 19χρονος περι­γρά­φει πώς ξυπνού­σαν 6 το πρωί. Στις 6.15 έτρωγαν πρωινό, μέχρι τις 6.30 είχαν αρχίσει τις αγρο­τι­κές δου­λειές στο βουνό. «Μας έδιναν κασμά­δες και τσου­γκρά­νες», λέει στην «Κ», «και σπάγαμε πέτρες». Στα­μα­τού­σαν για να φάνε μεση­με­ριανό και ύστερα συνέ­χι­ζαν την ίδια δουλειά, μες στο καλο­καίρι, χωρίς να κατα­λα­βαί­νουν ακριβώς γιατί. Ο πατέρας Αντώ­νιος τους έλεγε ότι, αν σπάσεις τις πέτρες και καθα­ρί­σεις το χώμα, θα μαλα­κώ­σει, θα βγάλει καρπούς, όπως και οι άνθρω­ποι. Στο μεταξύ, όμως, το μόνο που οι ίδιοι έβγαζαν ήταν φου­σκά­λες.

Τα παιδιά επι­σή­μα­ναν πως όχι μόνο φοβού­νταν να αντι­δρά­σουν, αλλά δεν ήξεραν και σε ποιον να απευ­θυν­θούν. Το ίδρυμα δεν τους επέ­τρεπε, λένε, να έχουν κινητά. Οταν έπαιρ­ναν τηλέ­φωνο οι συγ­γε­νείς τους, τις περισ­σό­τε­ρες φορές οι υπεύ­θυ­νοι τους έλεγαν ψέματα ότι τα παιδιά έλειπαν ή δεν ήθελαν να τους μιλή­σουν, κάτι που δηλώνει στην «Κ» και ο πατέρας ενός παιδιού που βρι­σκό­ταν σε δομή του ιδρύ­μα­τος.

Οι αντιρ­ρή­σεις

Παρ’ όλα αυτά, δεν συμ­φω­νούν όλοι με τις καταγ­γε­λίες που έχουν έρθει στο φως, τόσο μέσω της έρευνας των Αρχών όσο και ως μαρ­τυ­ρίες στην «Κ». Ενας 20χρονος, ο οποίος, κρί­νο­ντας από δεδο­μένα σε ένα κοι­νω­νικό μέσο, φαί­νε­ται να δια­τη­ρούσε φιλική σχέση με έναν εργα­ζό­μενο που άλλα παιδιά έχουν κατη­γο­ρή­σει στην «Κ» για ασέλ­γεια και σωμα­τική βία, λέει στην εφη­με­ρίδα ότι δια­φω­νεί με όσα ακού­γο­νται. Ο ίδιος δεν ζούσε σε δομή, ωστόσο όπως και άλλα παιδιά επι­σκε­πτό­ταν από την Δ΄ Δημο­τι­κού μέχρι πέρυσι καθη­με­ρινά την «Κιβωτό». «Εχω ζήσει κάτι εντελώς δια­φο­ρε­τικό εκεί μέσα, έχω στήσει τη ζωή μου, σπου­δάζω και είμαι καθη­με­ρινά ευγνώ­μων για όσα έλαβα», τονίζει στην «Κ». «Δεν βίωσα κάτι τέτοιο ούτε είδα να συμ­βαί­νει», λέει ανα­φο­ρικά με περι­στα­τικά σωμα­τι­κής βίας, παρε­νό­χλη­σης, εκβια­σμού ή τιμω­ρίας.

Πηγή kathimerini.gr