Νάνσυ Τρυποσκούφη: «Οσο σημαντικό κι αν είναι το παρελθόν, προτιμώ να κοιτάζω μπροστά»

Κυρία Τρυ­πο­σκούφη, να ξεκι­νή­σουμε από το φετινό πρό­γραμμα του ΔΟΠΑΡ. Ποια είναι η φιλο­σο­φία του, μετά και από τα δύο χρόνια της παν­δη­μίας;

Η περί­ο­δος της καρα­ντί­νας ήταν μια δοκι­μα­σία για όλους τους ανθρώ­πους του πολι­τι­σμού, καθώς η πολύ­τιμη γι’ αυτούς επαφή με τον κόσμο εκ των πραγ­μά­των περιο­ρί­στηκε. Αυτό όμως δε σημαί­νει ότι στα­μά­τησε η δουλειά τόσο στο δημιουρ­γικό κομμάτι που αφορά στους καλ­λι­τέ­χνες όσο και στο οργα­νω­τικό που αφορά στους συντο­νι­στές. Υπήρξε λοιπόν μια δημιουρ­γική ζύμωση, που τώρα χρειά­ζε­ται εξω­στρέ­φεια προ­κει­μέ­νου να μετου­σιω­θεί σε ποιο­τικό, πολι­τι­στικό προϊόν. Και από την πλευρά του κοινού όμως, υπήρξε η αντί­στοιχη ανάγκη αλλη­λε­πί­δρα­σης με τους καλ­λι­τέ­χνες, καθώς η τέχνη είναι πρω­τί­στως επι­κοι­νω­νία συναι­σθη­μά­των και σκέψεων, που προ­ϋ­πο­θέ­τει ανθρώ­πινη επαφή. Το φετινό πρό­γραμμα του ΔΟΠΑΡ σχε­διά­στηκε λοιπόν πάνω σ’ αυτή τη βάση, να ενώσει πάλι κοινό και καλ­λι­τέ­χνες κάθε γωνιάς του νησιού μας. Επειδή όμως πέρα από τους μεμο­νω­μέ­νους στόχους ή τις επι­διώ­ξεις ενός φορέα πολι­τι­σμού είναι απα­ραί­τητο και ένα ευρύ­τερο όραμα, θα ήταν παρά­λειψή μου αν δεν ανέφερα την άψογη συνερ­γα­σία μου με τον πρόεδρο του ΔΟΠΑΡ, κ. Αλέ­ξαν­δρο Κολιάδη. Είναι πραγ­μα­τικά ευτυχές γεγονός για εμένα που όχι μόνο υπάρχει μια απο­τε­λε­σμα­τική ηγεσία όσον αφορά στα διοι­κη­τικά ζητή­ματα, αλλά κυρίως που μοι­ρα­ζό­μα­στε κοινές αρχές και αντι­λή­ψεις για το μέλλον του πολι­τι­σμού στον τόπο μας.

Υπάρχει ενδια­φέ­ρον από τον κόσμο; Συμ­με­τέ­χουν και παρα­κο­λου­θούν τις εκδη­λώ­σεις που διορ­γα­νώ­νο­νται; Βλέ­πουμε ότι υπάρχει διάχυση και σε άλλες Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες και σε χωριά. 

Όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, το ενδια­φέ­ρον του κόσμου είναι μεγάλο, αφού ο πολι­τι­σμός είναι ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της ζωής ενός τόπου, κάτι που ανέ­δειξε με επώδυνο για όλους τρόπο η παν­δη­μία ανα­στέλ­λο­ντας το μεγα­λύ­τερο μέρος των εκδη­λώ­σεων που είχαν ως τότε προ­γραμ­μα­τι­στεί. Εμείς βλέ­πουμε το νησί της Ρόδου ενιαία χωρίς να κάνουμε δια­κρί­σεις ανάμεσα στην πόλη της Ρόδου και τις λοιπές κοι­νό­τη­τες, τόσο γιατί οι κοινοί δεσμοί των Ροδιτών είναι αυτο­νό­η­τοι όσο και επειδή ο πολι­τι­σμός είναι το ίδιο απα­ραί­τη­τος για όλους ανε­ξάρ­τητα από το πού μένουν. Ταυ­τό­χρονα υπο­λο­γί­ζουμε τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες κάθε κοι­νό­τη­τας ξεχω­ρι­στά, αντι­λαμ­βα­νό­με­νοι ότι φρο­ντί­ζο­ντας το κάθε κύτταρο του νησιού ανάλογα με τις ανάγκες του, συμ­βάλ­λουμε ευρύ­τερα στην ομαλή λει­τουρ­γία του σώματος. Παρα­μέ­νουμε λοιπόν, πέρα από τις δικές μας ιδέες, ανοι­χτοί και στις προ­τά­σεις όλων των πολι­τι­στι­κών συλ­λό­γων και ενώσεων καθώς και μεμο­νω­μέ­νων ανθρώ­πων. Δεν υπάρχει κανένας περιο­ρι­σμός σχετικά με το είδος της δράσης που μπορεί να εγκρί­νουμε, αφού το ποιο­τικό κρί­νε­ται κυρίως από την αισθη­τική και την επι­μέ­λεια μίας εκδή­λω­σης, και όχι από την ταμπέλα που τη συνο­δεύει.

Δια­τε­λέ­σατε και προϊ­στα­μένη στο Διεθνές Κέντρο Συγ­γρα­φέων και Μετα­φρα­στών Ρόδου. Ήταν μια μεγάλη εμπει­ρία για εσάς;

Το Διεθνές Κέντρο Συγ­γρα­φέων και Μετα­φρα­στών Ρόδου υπήρξε αναμ­φι­σβή­τητα μεγάλο σχολείο, ήδη πριν καν αναλάβω τη διεύ­θυνσή του. Πρό­κει­ται για έναν οργα­νι­σμό πολυ­διά­στατο, που κλήθηκε να παίξει κομβικό ρόλο στον πολι­τι­σμό του νησιού. Προ­κει­μέ­νου να λει­τουρ­γή­σει κάτι τόσο φιλό­δοξο όσο ένα κέντρο λογο­τε­χνίας διε­θνούς χαρα­κτήρα, που είναι ταυ­τό­χρονα ξενώνας και χώρος εργα­σίας λογο­τε­χνών, δια­με­σο­λα­βη­τής μεταξύ της ξένης και της τοπικής λογο­τε­χνι­κής και ευρύ­τερα καλ­λι­τε­χνι­κής παρα­γω­γής, οργα­νω­τι­κός φορέας εκδη­λώ­σεων που αφορούν άμεσα στο βιβλίο αλλά έμμεσα σε όλες τις εκφάν­σεις της τέχνης, κέντρο επι­μορ­φω­τι­κών προ­γραμ­μά­των για όλες τις ηλικίες και τόσα άλλα, χρειά­ζο­νται πολλές εργα­το­ώ­ρες, έμπνευση, πρό­γραμμα. Συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας μάλιστα τα όποια προ­βλή­ματα, όπως τη μικρή ομάδα εργα­ζο­μέ­νων για τόσον όγκο δου­λειάς και την ισχνή χρη­μα­το­δό­τηση λόγω των γνωστών προ­βλη­μά­των της οικο­νο­μίας στη χώρα, το ό,τι κατα­φέ­ραμε τόσο εγώ όσο και οι συνά­δελ­φοί μου να κρα­τή­σουμε τον οργα­νι­σμό αυτό ενεργό και με έντονο τοπικό και διεθνή αντί­κτυπο, ίσως να φαντά­ζει από από­σταση ένας μικρός άθλος. Μια εξήγηση που μπορώ να δώσω γι’ αυτό είναι ότι ήταν πραγ­μα­τικά τόσο συναρ­πα­στική αυτή η δια­δρομή που κάναμε, συνερ­γα­ζό­με­νοι με σπου­δαία ονόματα της ελλη­νι­κής δια­νό­η­σης, όπως ο Νίκος Κάσ­δα­γλης, η Κατε­ρίνα Αγγελάκη-Ρουκ, η Ελένη Γλύ­κα­τζη – Αρβελέρ, ο Δημή­τρης Μαρω­νί­της, ο Τίτος Πατρί­κιος και τόσοι άλλοι, κυρίως όμως βλέ­πο­ντας τους καρπούς των κόπων όλων μας ν’ απο­δί­δουν, με το κοινό της Ρόδου, ιδιαί­τερα την νέα γενιά, να έρχεται σε επαφή με το διά­βα­σμα και την τέχνη, ώστε δεν ένιωσα ποτέ εξα­ντλη­μένη και πάντοτε έβρισκα νέες δυνά­μεις να συντο­νίσω στην κοινή μας προ­σπά­θεια.

Σε σχέση με την μέχρι τώρα στα­διο­δρο­μία σας, πώς βλέπετε τη μετέ­πειτα επαγ­γελ­μα­τική σας πορεία; Η ανάληψη νέων ευθυνών από το ΔΟΠΑΡ σημαί­νει ριζική αλλαγή ή τη συνέ­χεια μιας επι­τυ­χη­μέ­νης συντα­γής;

Όσο σημα­ντικό και αν είναι το παρελ­θόν, προτιμώ να κοιτάζω μπροστά. Είμαι της φιλο­σο­φίας ότι όσο ο άνθρω­πος μένει ζωντα­νός δεν έχει περι­θώ­ριο να επα­να­παύ­ε­ται στις δάφνες του, και ο απο­λο­γι­σμός αποκτά νόημα μόνο όταν σημα­το­δο­τεί, μέσα από τα λάθη και τα σωστά που έχουν γίνει, το μέλλον. Τα ώς τώρα πεπραγ­μένα μου λοιπόν και η εμπει­ρία μου παρα­μέ­νουν πολύ­τιμα εργα­λεία και ως τέτοια τα αντι­με­τω­πίζω. Θα πρέπει βέβαια να τονίσω επίσης ότι αυτή την αντί­ληψη δεν την έχω μόνο σε προ­σω­πικό επίπεδο αλλά και σε συλ­λο­γικό. Δε θα μπο­ρούσα άλλωστε να φαντα­στώ την πολι­τι­στική κίνηση του νησιού ν’ ακο­λου­θεί κάποια πεπα­τη­μένη, χωρίς φρέ­σκιες ιδέες, χωρίς ανα­νέ­ωση. Κάθε στόχος που επι­τυγ­χά­νε­ται είναι ο σκε­λε­τός πάνω στον οποίο οικο­δο­μεί­ται το και­νούρ­γιο, έτσι βλέπω τη σχέση παρελ­θό­ντος – μέλ­λο­ντος, έτσι βλέπω και τη μετέ­πειτα πορεία του ΔΟΠΑΡ και των δημιουρ­γι­κών ανθρώ­πων που συνερ­γά­ζο­νται μαζί μας.

Κατά την άποψή σας, η Ρόδος έχει όλα τα εχέγγυα για να ανα­δει­χθεί ο πολι­τι­στι­κός χαρα­κτή­ρας και η πολι­τι­στική προ­σω­πι­κό­τητά της;

Είναι πραγ­μα­τικά εντυ­πω­σιακό, ακόμα και για όσους ζουν στη Ρόδο, το εύρος του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού που δια­θέ­τει το νησί όσον αφορά στον πολι­τι­σμό. Υπάρ­χουν δεκάδες άνθρω­ποι σε κάθε τομέα, δημιουρ­γοί και ερμη­νευ­τές, έτοιμοι να προ­σφέ­ρουν. Αυτοί το μόνο που χρειά­ζο­νται προ­κει­μέ­νου να εκμε­ταλ­λευ­τούν, αφενός το εγγενές τους ταλέντο και αφε­τέ­ρου τις δεξιό­τη­τες που έχουν απο­κτή­σει μέσα από χρόνια μόχθου και μελέτης του αντι­κει­μέ­νου τους, είναι το πλαίσιο που θα τους ανα­δεί­ξει. Σ’ αυτό ακριβώς η προ­σπά­θειά μας επι­κε­ντρώ­νε­ται, στο συντο­νι­σμό δηλαδή και στο ευρύ­τερο όραμα που θα ενώσει όλους αυτούς τους ανθρώ­πους και θα μετα­τρέ­ψει τις ατο­μι­κές και, πολλές φορές, μεμο­νω­μέ­νες προ­σπά­θειες σε κάτι πιο συλ­λο­γικό, ικανό να απο­δώ­σει τόσο άμεσα όσο και σε βάθος χρόνου. Αν μάλιστα συνυ­πο­λο­γί­σουμε τις υπο­δο­μές σε χώρους πολι­τι­σμού και κτη­ρια­κές εγκα­τα­στά­σεις, πολλές από τις οποίες μένει να αξιο­ποι­η­θούν, όπως και την προ­νο­μιακή γεω­γρα­φική θέση της Ρόδου, που απο­τε­λεί ταυ­τό­χρονα πέρασμα πολι­τι­σμών, κόμβο μεταξύ Ανα­το­λής και Δύσης, καθώς επίσης οικο­νο­μικό και πολι­τι­στικό κέντρο του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, τότε καθί­στα­ται αυτο­νό­ητη η δυνα­μική της για σπου­δαία πράγ­ματα. Δε θα ήταν λοιπόν υπερ­βολή να ειπωθεί ότι ταβάνι μας είναι ο ουρανός!!!