Τα 3 σενάρια για τη ρότα του «Αμπντούλ Χαμίτ Χαν» – Το οικόπεδο 6 και το θρίλερ του 28ου μεσημβρινού

Η προ­γραμ­μα­τι­σμένη για τις 9 Αυγού­στου έξοδος του πλωτού γεω­τρύ­πα­νου «Αμπ­ντούλ Χαμίτ Χαν» στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο έχει φέρει ξανά στην επι­φά­νεια τις συζη­τή­σεις για το εύρος της κλι­μά­κω­σης που μπορεί να επι­λέ­ξει η Αγκυρα.

Η μεθαυ­ριανή έξοδος του πλωτού γεω­τρύ­πα­νου «Αμπ­ντούλ Χαμίτ Χαν» στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο έχει, όπως ήταν ανα­με­νό­μενο, φέρει ξανά στην επι­φά­νεια τις συζη­τή­σεις για το εύρος της κλι­μά­κω­σης που μπορεί να επι­λέ­ξει η Αγκυρα τον Αύγου­στο. Δεδο­μέ­νου του τρόπου με τον οποίο κινού­νται συνήθως οι δρα­στη­ριό­τη­τες της Τουρ­κι­κής Εται­ρείας Πετρε­λαίων (ΤΡΑΟ), τα πλωτά γεω­τρύ­πανα δεν ανα­λαμ­βά­νουν δράση στην τύχη, αλλά σε περιο­χές όπου ήδη έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί εκτε­τα­μέ­νες έρευνες δύο και τριών δια­στά­σεων.

Τι δείχνει η εμπει­ρία

Με βάση αυτή την πεπα­τη­μένη, οποια­δή­ποτε περιοχή ανα­το­λικά του 28ου μεσημ­βρι­νού (δηλαδή νότια της Ρόδου και ανα­το­λι­κό­τερα), μέχρι τα ανοιχτά δυτικά και βόρεια της Κύπρου, είναι πιθανός στόχος ερευ­νη­τι­κών γεω­τρή­σεων από το «Αμπ­ντούλ Χαμίτ Χαν». Κατά το ίδιο σκε­πτικό, οι περιο­χές δυτικά του 28ου μεσημ­βρι­νού, είτε εντός της περιο­χής που έχει οριο­θε­τη­θεί ανάμεσα σε Ελλάδα και Αίγυπτο είτε σε κάποιες που περι­λαμ­βά­νο­νται στο απο­κα­λού­μενο τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο, συγκε­ντρώ­νουν μικρό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες. Είναι δεδο­μένο ότι μια επιλογή προ­ώ­θη­σης του γεω­τρύ­πα­νου δυτικά του 28ου μεσημ­βρι­νού (στην Αν. Μεσό­γειο ή στο Αιγαίο) θα γίνει αντι­λη­πτή –όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και διεθνώς– ως μια κίνηση μονο­με­ρούς και κατα­κό­ρυ­φης κλι­μά­κω­σης εκ μέρους της Τουρ­κίας.

Πάντως, η Αθήνα είχε δεχθεί μηνύ­ματα ότι οι Αμε­ρι­κα­νοί έχουν ασκήσει το τελευ­ταίο διά­στημα έντονες πιέσεις προς την τουρ­κική πλευρά για να μην προβεί σε ακραίες ενέρ­γειες που θα πυρο­δο­τού­σαν ένταση. Το ίδιο κλίμα, περί συστά­σεων στην Αγκυρα για αυτο­συ­γκρά­τηση, μετέ­φερε και ο ανώ­τα­τος διοι­κη­τής Συμ­μα­χι­κών Δυνά­μεων στην Ευρώπη, Αμε­ρι­κα­νός στρα­τη­γός Κρί­στο­φερ Καβόλι, στις επαφές του τα προη­γού­μενα εικο­σι­τε­τρά­ωρα στην Αθήνα. Σύμφωνα, λοιπόν, με εκτι­μή­σεις που έχουν προ­κύ­ψει από την ανάλυση των δεδο­μέ­νων και πλη­ρο­φο­ρίες οι οποίες κατα­φθά­νουν διαρκώς, οι πιο πιθανές περιο­χές τέλεσης ερευ­νη­τι­κών γεω­τρή­σεων από το γεω­τρύ­πανο της ΤΡΑΟ είναι:

Πρώτον, στην περιοχή βόρεια της Κύπρου, είτε εντός περιο­χής η οποία πράγ­ματι ανήκει στην Τουρκία είτε σε έκταση που απο­τε­λεί την απο­κα­λού­μενη «υφα­λο­κρη­πίδα» του ψευ­δο­κρά­τους. Σε περί­πτωση αδειο­δό­τη­σης της ΤΡΑΟ από το ψευ­δο­κρά­τος, είναι πιθανή η επέ­κταση των δρα­στη­ριο­τή­των του «Αμπ­ντούλ Χαμίτ Χαν» στην περιοχή περί τη κατε­χό­μενη χερ­σό­νησο της Καρ­πα­σίας, όπου στο παρελ­θόν έχουν διε­ξα­χθεί εκτε­τα­μέ­νες σει­σμι­κές έρευνες, βόρεια και νότια από αυτήν.

Δεύ­τε­ρον, σε περιο­χές που βρί­σκο­νται καθαρά εντός της οριο­θε­τη­μέ­νης ΑΟΖ της Κύπρου στα νοτιο­δυ­τικά του νησιού. Σε αυτή την περί­πτωση το βόρειο τμήμα του οικο­πέ­δου 6 (στο νότιο πραγ­μα­το­ποιεί γεω­τρή­σεις η ιτα­λο­γαλ­λική κοι­νο­πρα­ξία Eni/Total) είναι ένας από τους προ­φα­νείς στόχους και όχι μόνο. Τα οικό­πεδα 4 και 5 απο­τε­λούν πιθα­νούς στόχους στα ΝΔ του νησιού, όπως και το οικό­πεδο 3 στα ΝΑ. Η πρό­σφατη κινη­τι­κό­τητα ανάμεσα σε Ισραήλ και Λίβανο, όπως αυτή κατα­γρά­φηκε και από την περιο­δεία του ειδικού απε­σταλ­μέ­νου του Λευκού Οίκου για την Ενέρ­γεια Εϊμος Χόκ­σταϊν, για τη διευ­θέ­τηση της δια­φο­ράς που υπάρχει προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρω­θεί η οριο­θέ­τηση ΑΟΖ ανάμεσα στις δύο χώρες, δεν έχει περάσει απα­ρα­τή­ρητη από την Αγκυρα, η οποία επι­θυ­μεί να υπεν­θυ­μί­σει την παρου­σία και τις διεκ­δι­κή­σεις της περί την Κύπρο.

Τρίτον, στις περιο­χές που βρί­σκο­νται ανα­το­λικά του 28ου μεσημ­βρι­νού, στη μεγάλη θαλάσ­σια περιοχή από τα νότια της Ρόδου έως και 6 ναυτικά μίλια έξω από την Πάφο. Αρμό­διες πηγές ανα­φέ­ρουν στην «Κ» ότι το συγκε­κρι­μένο σενάριο είναι εκείνο που συγκε­ντρώ­νει τις λιγό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες, δίχως ωστόσο να απο­κλεί­ε­ται τίποτα. Πρα­κτικά η επα­λή­θευση ενός τέτοιου σενα­ρίου θα οδη­γούσε σε σκηνικό επα­νά­λη­ψης των συν­θη­κών του θέρους και φθι­νο­πώ­ρου του 2020, όπως αυτό εξε­λί­χθηκε με το ερευ­νη­τικό «Ορούτς Ρέις» να πλέει επί τρίμηνο, πλαι­σιω­μένο από ναυ­τι­κές δυνά­μεις Τουρ­κίας και Ελλάδας. Βέβαια, αν επι­βε­βαιω­θεί ένα τέτοιο σενάριο, τα πράγ­ματα θα είναι πολύ χει­ρό­τερα, καθώς ουδείς θα μπορεί να ισχυ­ρι­στεί ότι το «Αμπ­ντούλ Χαμίτ Χαν» δεν παρα­βιά­ζει τη δυνη­τική υφα­λο­κρη­πίδα της Ελλάδας. Πάντως, εφόσον το πλωτό γεω­τρύ­πανο της TPAO ανα­πτυ­χθεί σε κάποιο από τα οικό­πεδα που βρί­σκο­νται στη ΝΔ πλευρά της κυπρια­κής ΑΟΖ, δεν απο­κλεί­ε­ται να μετα­κι­νη­θεί και ελαφρώς δυτι­κό­τερα από το οικό­πεδο 4, φθά­νο­ντας στο ανα­το­λικό τμήμα της δυνη­τι­κής ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας. Τον Οκτώ­βριο του 2018 το ερευ­νη­τικό πλοίο «Μπαρ­μπα­ρός» είχε ανα­λά­βει να κάνει έρευνες στο ανα­το­λι­κό­τερο κομμάτι της δυνη­τι­κής ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας, σε μια επι­χεί­ρηση που δια­δρα­μα­τί­στηκε επί σχεδόν ενάμισι μήνα, με την παρου­σία φρε­γά­τας του Π.Ν. (αρχικά η «Νικη­φό­ρος Φωκάς» και εν συνε­χεία η «Σαλαμίς»).

Θα υπάρξει αντί­δραση

Είναι απο­λύ­τως σαφές και δεδο­μένο ότι, ειδικά στην περί­πτωση που το πλωτό γεω­τρύ­πανο επι­χει­ρή­σει να κινηθεί σε περιοχή δυνη­τι­κής ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας, οι Ενοπλες Δυνά­μεις θα αντι­δρά­σουν, μάλιστα βάσει σχεδίων, τα οποία έχουν εμπλου­τι­στεί μετά την πολύ­μηνη και διδα­κτική εμπει­ρία του 2020. Στο διπλω­μα­τικό πεδίο η Αθήνα έχει προ­χω­ρή­σει σε όλες τις απα­ραί­τη­τες κινή­σεις προ­κει­μέ­νου να υφί­στα­ται ξεκά­θαρη εικόνα σε όλες τις δυτικές πρω­τεύ­ου­σες και πέρα από αυτές. Οι πρό­σφα­τες επαφές που είχε ο ΥΠΕΞ Νίκος Δένδιας στη ΝΑ Ασία –κυρίως η συζή­τησή του με τον Κινέζο ομόλογό του Γουάνγκ Γι– είχαν ακριβώς αυτόν τον σκοπό. Σε περί­πτωση που εξε­λι­χθεί το βασικό σενάριο, δηλαδή η έναρξη γεω­τρή­σεων περί την Κύπρο, τότε ανα­μέ­νε­ται με ενδια­φέ­ρον η ένταση των αντι­δρά­σεων από την Ε.Ε. Και τούτο, βέβαια, εξαρ­τά­ται από το αν το «Αμπ­ντούλ Χαμίτ Χαν» πλεύσει στα βόρεια της Κύπρου ή στον νότο, όπου βρί­σκο­νται τα διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμένα ύδατα της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας.

Πηγή kathimerini.gr

Βασίλης Νέδος