«Η εκρηκτική άνοδος των τιμών της ενέργειας «καίει» και τη χώρα μας»

Για τις προ­τά­σεις των Επι­με­λη­τη­ρίων της χώρας, προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­σουν οι επι­χει­ρή­σεις την ‘εκτίναξη’ των τιμών της ενέρ­γειας διεθνώς, που πλήττει, σε μεγάλο βαθμό, και τη χώρα μας, μιλάει σήμερα την «δημο­κρα­τική» ο πρό­ε­δρος της Κεντρι­κής Ένωσης Επι­με­λη­τη­ρίων Ελλάδος και του Επαγ­γελ­μα­τι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Αθηνών κ. Γιάννης Χατζη­θε­ο­δο­σίου.

Ακόμη, ανα­φέ­ρε­ται στα εργα­λεία ενί­σχυ­σης που απαι­τού­νται για τις επι­χει­ρή­σεις που επλή­γη­σαν από την παν­δη­μική κρίση, για τα μέτρα κατά του κορω­νοϊού που ανα­κοί­νωσε η κυβέρ­νηση, καθώς και για την πορεία του του­ρι­σμού, το 2022.

• Κύριε Πρόεδρε, να ξεκι­νή­σουμε από την ‘εκτίναξη’ των τιμών της ενέρ­γειας διεθνώς, που πλήττει, σε μεγάλο βαθμό, και τη χώρα μας. Τι πρέπει να περι­μέ­νουν κατα­να­λω­τές, επι­χει­ρή­σεις και νοι­κο­κυ­ριά και τι οφείλει να κάνει η κυβέρ­νηση κατά την άποψή σας;

Η εκρη­κτική άνοδος των τιμών της ενέρ­γειας σε όλο τον πλανήτη, «καίει» και τη χώρα μας. Παρά, δε, τις αρχικές εκτι­μή­σεις για απο­κλι­μά­κωση μέχρι τα τέλη του έτους, φαί­νε­ται ότι το ανοδικό «ράλι» δεν θα ανα­κο­πεί σύντομα. Αυτό σημαί­νει ότι ο χει­μώ­νας και όχι μόνο, θα είναι πολύ βαρύς για την τσέπη των κατα­να­λω­τών αλλά και για τους επαγ­γελ­μα­τίες και τις επι­χει­ρή­σεις.

Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής, σε ένα έτος, από τον Σεπτέμ­βριο του 2020 έως τον Σεπτέμ­βριο του 2021, η τιμή του φυσικού αερίου αυξή­θηκε κατά 108,5%, του πετρε­λαίου θέρ­μαν­σης κατά 28,9% και της βεν­ζί­νης κατά 18,1%.

Ήδη οι ανα­τι­μή­σεις είναι αισθη­τές από εβδο­μάδα σε εβδο­μάδα, μειώ­νο­ντας το δια­θέ­σιμο προς κατα­νά­λωση εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών και εκτι­νάσ­σο­ντας το λει­τουρ­γικό κόστος των επι­χει­ρή­σεων.

Η μεγάλη ανη­συ­χία κατα­να­λω­τών και επαγ­γελ­μα­τιών – επι­χει­ρη­μα­τιών κατα­δει­κνύ­ε­ται και στην πρό­σφατη έρευνα του Επαγ­γελ­μα­τι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Αθηνών σε συνερ­γα­σία με την Pulse RC, όπου σχεδόν όλοι οι κατα­να­λω­τές (82%) –και ακόμα περισ­σό­τε­ροι από τους επι­χει­ρη­μα­τίες/επαγ­γελ­μα­τίες (86%)-αξιολογούν τις αυξή­σεις στις τιμές που ανα­μέ­νο­νται στην αγορά και στα προ­ϊ­ό­ντα, ως ένα (αρκετά έως πολύ) μεγάλο πρό­βλημα.

Επι­πλέον, από την ίδια έρευνα προ­κύ­πτει επι­τα­κτική η ανάγκη συνέ­χι­σης και ενί­σχυ­σης των μέτρων στή­ρι­ξης για την προ­στα­σία από τις ανα­τι­μή­σεις, καθώς πάνω από το 50% κρίνει ότι χρειά­ζο­νται κι άλλα.

Οι εκπρό­σω­ποι της επι­με­λη­τη­ρια­κής και της επι­χει­ρη­μα­τι­κής κοι­νό­τη­τας έχουμε εδώ και καιρό χτυ­πή­σει «καμπα­νάκι», καθώς η ενέρ­γεια απο­τε­λεί κυρί­αρχο κόστος μιας επι­χεί­ρη­σης.

Αν προ­σθέ­σουμε τις μεγάλες ανα­τι­μή­σεις στις πρώτες ύλες, και τα ναύλα, καθώς και το μειω­μένο δια­θέ­σιμο προς κατα­νά­λωση εισό­δημα των κατα­να­λω­τών λόγω της ακρί­βειας στα είδη πρώτης ανάγκης, καθί­στα­ται σαφές ότι χωρίς στήριξη οι επι­χει­ρή­σεις θα κατα­φύ­γουν ανα­γκα­στικά στην αύξηση των τιμών των προ­ϊ­ό­ντων και των υπη­ρε­σιών τους για να μη βρεθούν αντι­μέ­τω­πες με τον κίνδυνο «λου­κέ­του».

Η κυβέρ­νηση έχει ανα­κοι­νώ­σει μία σειρά από μέτρα για τη στήριξη των ευά­λω­των νοι­κο­κυ­ριών, όχι όμως και για την προ­στα­σία των επι­χει­ρή­σεων, που καλού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν μια νέα σοβαρή απειλή, κου­βα­λώ­ντας, ταυ­τό­χρονα, τα βάρη των μνη­μο­νίων και της παν­δη­μίας.

Τα επι­με­λη­τή­ρια έχουμε προ­τεί­νει άμεση μείωση του ΦΠΑ, από το 13% στο 6% για τα είδη πρώτης ανάγκης, μη επιβολή του ειδικού φόρου κατα­νά­λω­σης στα καύσιμα στο προ­σαυ­ξη­μένο ποσό που θα προ­κύ­ψει από τις ανα­τι­μή­σεις, κατάρ­γηση του ΕΦΚ στον καφέ, υπαγωγή στις ευνοϊ­κές ρυθ­μί­σεις για την επι­δό­τηση ρεύ­μα­τος και για τους κατα­να­λω­τές μεσαίας τάσης, ειδική μέριμνα για τους κατα­να­λω­τές υψηλής τάσης, καθώς και άμεση κατάρ­γηση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος. Πρό­σφατα και η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή πρό­τεινε την παροχή βοή­θειας σε εται­ρείες ή βιο­μη­χα­νίες, σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις, γεγονός που κατα­δει­κνύει την κρι­σι­μό­τητα της κατά­στα­σης. Για την ανακοπή της επέ­λα­σης της ακρί­βειας και την αποφυγή δρα­μα­τι­κών επι­πτώ­σεων για επι­χει­ρή­σεις και νοι­κο­κυ­ριά, απαι­τού­νται μέτρα εδώ και τώρα.

• Είναι γεγονός πως η παν­δη­μική κρίση έπληξε τις επι­χει­ρή­σεις από τις μικρό­τε­ρες έως και τις μεγα­λύ­τε­ρες. Η Πολι­τεία έδωσε κάποια εργα­λεία ενί­σχυ­σης. Ποιες είναι οι δικές σας προ­τά­σεις για τους τρόπους ενί­σχυ­σης της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας;

Οι οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας του κορω­νοϊού ήταν βαρύ­τα­τες και συνε­χί­ζο­νται, καθώς ο εφιάλ­της αυτός δεν έχει τελειώ­σει. Βρι­σκό­μα­στε μάλιστα εν μέσω μιας ακόμη έξαρσης που φέρνει στο προ­σκή­νιο νέα δεδο­μένα και κιν­δύ­νους, προ­κα­λώ­ντας σοβαρή ανη­συ­χία για το πώς θα δια­μορ­φω­θεί η κατά­σταση στο επόμενο διά­στημα.

Στους 20 μήνες της παν­δη­μίας η κυβέρ­νηση έλαβε μία σειρά από μέτρα για τη στήριξη των επι­χει­ρή­σεων, που ήταν αναμ­φί­βολα θετικά.

Δεν αρκούν, ωστόσο, για να δια­σφα­λί­σουν τη βιω­σι­μό­τητα, κυρίως των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων, καθώς το πλήγμα που δέχθη­καν ήταν τερά­στιο.

.

Αυτό φανε­ρώ­νουν και τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνας Ε.Ε.Α. – Pulse, σύμφωνα με την οποία 6 στους 10 απα­ντούν ότι οι πρω­το­βου­λίες της κυβέρ­νη­σης για τη στήριξη της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας (όπως για παρά­δειγμα μείωση του ποσο­στού επι­στρο­φής των επι­στρε­πτέων προ­κα­τα­βο­λών ανάλογα με την πτώση τζίρου κ.λπ.) είναι προς τη σωστή κατεύ­θυνση, αλλά πάνω από τους μισούς (53%) κρίνουν ότι χρειά­ζο­νται κι άλλα μέτρα.

Κρι­σι­μό­τερο όλων είναι το ζήτημα της δια­χεί­ρι­σης του προ­βλή­μα­τος του χρέους που συσ­σώ­ρευ­σαν οι επι­χει­ρή­σεις, στη διάρ­κεια της παν­δη­μίας, και εξαι­τίας των περιο­ρι­στι­κών μέτρων, που εφαρ­μό­στη­καν για την αντι­με­τώ­πισή της, χωρίς να φέρουν καμία ευθύνη.

Η λύση, στην οποία έχουμε προ­τεί­νει είναι η δια­γραφή μέρους των οφειλών που δημιουρ­γή­θη­καν την περίοδο της παν­δη­μίας. Λύση, η οποία πρέπει να διεκ­δι­κη­θεί και σε ευρω­παϊκό επίπεδο, καθώς τα ίδια προ­βλή­ματα και τους ίδιους κιν­δύ­νους αντι­με­τω­πί­ζουν οι επι­χει­ρή­σεις σε πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες.

Μείζον ζήτημα για τις επι­χει­ρή­σεις είναι και η διευ­κό­λυνση της πρό­σβα­σης των επι­χει­ρή­σεων σε χρη­μα­το­δό­τηση.

Το 2020 μόλις 40.000 επι­χει­ρή­σεις από τις συνο­λικά 830.000 κατά­φε­ραν να λάβουν κάποιας μορφής δανει­σμό. Ουσια­στικά, το 85% των επι­χει­ρή­σεων της χώρας δεν έχει πρό­σβαση στον τρα­πε­ζικό δανει­σμό.

Απαι­τεί­ται επο­μέ­νως η ανάληψη πρω­το­βου­λιών για τη δημιουρ­γία ενός ευνοϊ­κό­τε­ρου χρη­μα­το­δο­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος, με την παροχή εγγυ­ή­σεων από την Πολι­τεία, αλλά και η αξιο­ποί­ηση πόρων του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, για τη στήριξη της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας.

Εάν θέλουμε να απο­τρέ­ψουμε ένα νέο κύμα λου­κέ­των και ανερ­γίας στο άμεσο μέλλον, χρειά­ζο­νται γεν­ναίες και ουσια­στι­κές παρεμ­βά­σεις.

• Πώς κρίνετε τα νέα μέτρα για τον περιο­ρι­σμό της διά­δο­σης του κορω­νοϊού;

Οι εκπρό­σω­ποι των επι­με­λη­τη­ρίων και του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κόσμου έχουμε από την πρώτη στιγμή τονίσει, και συνε­χί­ζουμε να το κάνουμε καθη­με­ρινά, την ανάγκη εμβο­λια­σμού, καθώς αυτό είναι το κυρί­αρχο όπλο μας για την προ­στα­σία, πρώ­τι­στα, της δημό­σιας υγείας, αλλά και της οικο­νο­μίας και της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας.

Ένα πολύ μεγάλο μέρος του πλη­θυ­σμού πεί­στηκε και προ­χώ­ρησε στον εμβο­λια­σμό. Ένα σημα­ντικό ποσοστό όμως εμμένει στην απόφασή του να μην κάνει το εμβόλιο.

Με στόχο την αύξηση των εμβο­λια­σμών η κυβέρ­νηση ανα­κοί­νωσε νέα μέτρα, τα οποία όμως επη­ρε­ά­ζουν άμεσα επι­χει­ρη­μα­τίες και επαγ­γελ­μα­τίες.

Δεδο­μέ­νων των περιο­ρι­σμών που τίθε­νται για όσους συμπο­λί­τες μας δεν έχουν εμβο­λια­στεί, εκτιμώ ότι στο επόμενο διά­στημα θα δούμε μεγάλη υπο­χώ­ρηση στους τζίρους πολλών επι­χει­ρή­σεων, οι οποίες ήδη βρί­σκο­νταν σε δύσκολη θέση. Την ίδια ώρα, οι επι­χει­ρή­σεις καλού­νται να επω­μι­στούν ένα επι­πλέον κόστος, καθώς ο έλεγχος εμβο­λια­σμέ­νων και μη, συνε­πά­γε­ται πρό­σθετο προ­σω­πικό.

Η κυβέρ­νηση πρέπει να στη­ρί­ξει τις επι­χει­ρή­σεις, ιδιαί­τερα εκείνες που είναι σε πιο δυσχερή θέση, και παράλ­ληλα να εντεί­νει την προ­σπά­θεια προ­κει­μέ­νου να πει­στούν όσοι αμφι­σβη­τούν το εμβόλιο.

Όλοι μας, από την Πολι­τεία και τις υγειο­νο­μι­κές αρχές, μέχρι τις επι­χει­ρή­σεις και την κοι­νω­νία, πρέπει να κάνουμε ό,τι χρειά­ζε­ται για να προ­στα­τέ­ψουμε τη δημόσια υγεία, τις δου­λειές μας και τις ζωές μας.

• Φέτος, για τις αμιγώς του­ρι­στι­κές περιο­χές (όπως τα νησιά του Αιγαίου π.χ.), η σεζόν έκλεισε με θετικό πρόσημο. Ποιες είναι οι εκτι­μή­σεις σας για το 2022 εφόσον σημειω­θεί αύξηση στις αφίξεις μαζί με την άνοδο της κρουα­ζιέ­ρας; Θα βοη­θή­σει αυτό την οικο­νο­μία και την αγορά;

Ο του­ρι­σμός είναι ο τομέας της οικο­νο­μίας που δέχθηκε εντο­νό­τερα τις συνέ­πειες της παν­δη­μίας. Στη χώρα μας, μάλιστα, το 2020 κατα­γρά­φη­καν απώ­λειες της τάξης του 80% σε σύγκριση με το 2019.

Φέτος, παρά την καθυ­στε­ρη­μένη έναρξη της του­ρι­στι­κής περιό­δου, χάρη στη στήριξη της Πολι­τείας αλλά και την τερά­στια προ­σπά­θεια των επι­χει­ρή­σεων, των φορέων και των εργα­ζο­μέ­νων του κλάδου τα απο­τε­λέ­σματα ήταν πολύ θετικά.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του υπουρ­γείου Του­ρι­σμού, επε­τεύ­χθη ο στόχος για το 2021 να φτά­σουμε το 50% των εσόδων του 2019.

Οι εκτι­μή­σεις κάνουν λόγο για ένα ακόμη καλύ­τερο 2022, με τον ίδιο τον υπουργό να μιλά για ανα­με­νό­μενη «ολική επα­να­φορά του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού», την επόμενη χρονιά.

Αυτό θα είναι ιδιαί­τερα καθο­ρι­στικό για την οικο­νο­μία, την αγορά, τις επι­χει­ρή­σεις και την απα­σχό­ληση, καθώς το 25% του ΑΕΠ της χώρας μας προ­έρ­χε­ται από τον του­ρι­σμό.

Σε μεγάλο, πάντως, βαθμό, η εξέλιξη θα κριθεί από την πορεία της παν­δη­μίας, των μεταλ­λά­ξεων και των εμβο­λια­σμών, στη χώρα μας αλλά και πανευ­ρω­παϊκά. Γι’ αυτό πρέπει όλοι να επι­δεί­ξουμε υψηλό αίσθημα ευθύνης