Εβδομηντασέλιδη γνωμοδότηση για δασικούς χάρτες, ιδιοκτησιακά δικαιώματα και νησιωτικότητα

Κατα­τέ­θηκε στην Περι­φε­ρειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου εβδο­μη­ντα­σέ­λιδη γνωμοδότηση- μελέτη του κ. Μιχάλη Παπα­γε­ωρ­γίου δικη­γό­ρου, διδά­κτορα Συνταγ­μα­τι­κού & Διοι­κη­τι­κού Δικαίου της Νομικής Σχολής Αθηνών σχετικά με τους δασι­κούς χάρτες και τα ζητή­ματα που ανα­κύ­πτουν για τα ιδιο­κτη­σιακά δικαιώ­ματα της νησιω­τι­κής επι­κρά­τειας και δη του Νοτίου Αιγαίου.

Με τεκ­μη­ριω­μένη ιστο­ρική και νομική ανάλυση ο έγκρι­τος συνταγ­μα­το­λό­γος μετά και από την εξέταση των μέχρι τώρα νομο­λο­για­κών εξε­λί­ξεων τόσο από τον Άρειο Πάγο, όσο και από το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, προ­χώ­ρησε στη δια­τύ­πωση και πρόταση συγκε­κρι­μέ­νων τρο­πο­ποι­ή­σεων στις ρυθ­μι­στι­κές προ­βλέ­ψεις του νομο­θε­τι­κού πλαι­σίου επί των δασικών χαρτών Ν. 998/1979, όπως σήμερα ισχύει, ανα­φο­ρικά με:

α) Tην εξαί­ρεση της Δωδε­κα­νή­σου από το τεκ­μή­ριο κυριό­τη­τας του Δημο­σίου σε περιο­χές που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως δάση και δασικές εκτά­σεις,

β) την αντι­στροφή του βάρους από­δει­ξης προς την πλευρά του Δημο­σίου για όλες της εξαι­ρού­με­νες περιο­χές από το εν λόγω καθο­ρι­στικό τεκ­μή­ριο κυριό­τη­τας, όπως είναι οι Κυκλά­δες και το σύνολο πλέον των νησιών του Νοτίου Αιγαίου (κατ’ άρθρο 62 εδάφιο 2 Ν. 998/1979).

γ) Τον περιο­ρι­σμό ως προς την δια­δι­κα­σία υπα­γω­γής της ανα­γνώ­ρι­σης των τίτλων ιδιο­κτη­σίας στις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του α.ν. 1539/1938, ώστε να μην καθιστά σχεδόν ανα­γκα­στική, επί του συνόλου των αμφι­σβη­τού­με­νων εκτά­σεων γης στο Νότιο Αιγαίο, την έγερση σειράς μακρο­χρό­νιων αγωγών χρη­σι­κτη­σίας έναντι του Δημο­σίου με απο­τρε­πτικό χρονικό σημείο ανα­φο­ράς, για την κυριό­τητα και την νομή των ακι­νή­των, το 1885 (κατ’ άρθρο 3 παρ. 5 του Ν. 998/1979).

δ) Την ενί­σχυση των κατα­χω­ρή­σεων Κτη­μα­το­λο­γίου Δωδε­κα­νή­σου (Κτη­μα­το­λό­για Ρόδου και Κω- Λέρου) (άρθρο 10 μ΄ Ν. 3208/2003) ως προς το αμάχητο τεκ­μή­ριο της νομι­μό­τη­τας των αρχικών- θεμε­λιω­δών εγγρα­φών και επί των προσ­διο­ρι­στι­κών στοι­χείων ως προς τη μορφή, το λει­τουρ­γικό προ­ο­ρι­σμό, τη χρήση και το χαρα­κτήρα του κάθε ακι­νή­του.

ε) Την πλέον ρεα­λι­στική και εμπε­ρι­στα­τω­μένη εκτί­μηση των απαι­τού­με­νων κρι­τη­ρίων για την εξαί­ρεση από τη δασική προ­στα­σία (κατ’ άρθρο 3 παρ. 6 του Ν. 998/1979) περιο­χών, οι οποίες έχουν αγρο­τική μορφή και χαρα­κτήρα, συνε­κτι­μώ­ντας τις ιδιαί­τε­ρες γεω­μορ­φο­λο­γι­κές και κοινωνικο-οικονομικές συν­θή­κες τις νησιω­τι­κό­τη­τας και της ανά­πτυ­ξης του πρω­το­γε­νούς αγρο­τι­κού τομέα σ’ αυτή. Προ­τεί­νε­ται μάλιστα η συμπε­ρί­ληψη ενδε­δειγ­μέ­νων απο­δει­κτι­κών κρι­τη­ρίων πλη­σιέ­στερα στην ουσια­στική και συνεπή εξα­κρί­βωση της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας των οικείων εκτά­σεων, όπως την ύπαρξη ανθρω­πο­γε­νών λει­τουρ­γι­κών παρεμ­βά­σεων (ξερο­λη­θιών –κτι­σμά­των –αλωνιών –ανα­βαθ­μί­δων, κλπ), κατόπιν νομό­τυ­πης Βεβαί­ω­σης και Ελέγχου Μηχα­νι­κού, με την τυχόν ανα­κριβή δήλωση να υπέχει ποι­νι­κών κυρώ­σεων.

στ )Την αντί­στοιχη με την αμέσως παρα­πάνω ρυθ­μι­στική προ­σέγ­γιση και για την εκτί­μηση των «αγρών που δασώ­θη­καν» του άρθρου 67 του Ν. 997/1979.

ζ) Τον απο­δο­τικό εμπλου­τι­σμό και την απο­δει­κτική επάρ­κεια του άρθρου 10 του Ν. 3208/2003 για την ισχύ νόμιμων και έγκυρων Εγγρά­φων, που παρά­γουν και που προ­ά­γουν με ασφά­λεια δικαίου το τεκ­μή­ριο νομι­μό­τη­τας επί του κύρους των ιδιω­τι­κών τίτλων ιδιο­κτη­σίας, είτε για το ιδιο­κτη­σιακό καθε­στώς το δασών και των δασικών εκτά­σεων, είτε για την ίδια την υπαγωγή εκτά­σεων γης στη Δασική νομο­θε­τική προ­στα­σία.

η) Την εναρ­μό­νιση του άρθρου 5 του Π.Δ. 32/2016 με το άρθρο 2 του ίδιου του Π.Δ. περί «οργα­νι­κής ενό­τη­τας» των δασών και των δασικών εκτά­σεων και του άρθρου 3 παρ. 5 του Ν. 998/1979 για τον χαρα­κτη­ρι­σμό και τη μορφή των χορ­το­λι­βα­δι­κών –φρυ­γα­νι­κών εκτά­σεων. Με την απά­λειψη πιο συγκε­κρι­μένα, δια­σταλ­τι­κών ερμη­νειών που εκφεύ­γουν της νομο­θε­τι­κής εξου­σιο­δό­τη­σης ως προς τον εννοιο­λο­γικό προσ­διο­ρι­σμό των δασών και των δασικών εκτά­σεων, δημιουρ­γώ­ντας εξό­φθαλ­μες αντι­φά­σεις και παρεκ­κλί­σεις στη μορφή των Δασικών Χαρτών κατά την ανάρ­τηση και την κύρωσή τους από περιοχή σε περιοχή με τα ίδια γεω­μορ­φο­λο­γικά και περι­βαλ­λο­ντικά χαρα­κτη­ρι­στικά, ιδιαί­τερα στο νησιω­τικό σύμπλεγμα του Νοτίου Αιγαίου, που το οικο­σύ­στημα του είναι κατε­ξο­χήν φρυ­γα­νικό και βρα­χώ­δες –πετρώ­δες με ιδιαί­τε­ρες κλίσεις.

Μετά ταύτα προ­τά­θηκε, ως ανα­γκαίο προς απο­κα­τά­σταση των παρα­πάνω και προς απο­συμ­φό­ρηση των ήδη πολ­λα­πλών, αλλά και των νέων επι­πρό­σθε­των κανο­νι­στι­κών στρε­βλώ­σεων, να προ­τα­χθεί ευθύς αμέσως η ανα­στολή της ανάρ­τη­σης και η ανά­κληση των ήδη αναρ­τη­θέ­ντων Δασικών Χαρτών με σκοπό την επα­νε­ξέ­ταση και τον επα­να­προσ­διο­ρι­σμό των δια­δι­κα­σιών και του αξιο­λο­γι­κού περιε­χο­μέ­νου των αναρ­τή­σεων Δασικών Χαρτών, σε όλη την Περι­φέ­ρεια της Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου. Αφού με όλες τις παρα­πάνω ισχύ­ου­σες νομο­θε­τι­κές αλλοιώ­σεις, εκτά­σεις μη δασικές και κατε­ξο­χήν χορ­το­λι­βα­δι­κές και αγρο­τι­κές, αλλά ακόμα και τεχνη­τές λίμνες, κοι­νό­χρη­στοι δημο­τι­κοί, δρόμοι, ρέματα απο­τι­μώ­νται ως αμιγώς δασικές.

Σύμφωνα με την παρα­πάνω γνω­μο­δό­τηση, εν τέλει τεκ­μη­ριώ­νε­ται ότι επι­βάλ­λε­ται η ουσια­στική ανα­δια­μόρ­φωση των απαι­τού­με­νων κρι­τη­ρίων και των ρυθ­μι­στι­κών εφαρ­μο­γών, χωρίς την επι­πρό­σθετη διοι­κη­τική επι­βά­ρυνση προς τους διοι­κού­με­νους, εν μέσω μάλιστα της παν­δη­μίας και των δρα­στι­κών περιο­ρι­σμών στην ελεύ­θερη μετα­κί­νηση των πολιτών, όπου έτσι και αλλιώς οι διοι­κη­τι­κές προ­θε­σμίες έχουν τεθεί συνο­λικά σε ανα­στολή. Όταν μάλιστα η συναλ­λα­κτική οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα βρί­σκε­ται σε λήθαργο, και δεν είναι δυνατόν παρά ταύτα να αξιώ­νε­ται με ασφυ­κτικό και βεβια­σμένο τρόπο και παρά τις τόσες αγκυ­λώ­σεις, η κατά­θεση αντιρ­ρή­σεων επί των εσφαλ­μέ­νων αναρ­τή­σεων των δασικών χαρτών, που οδηγούν, όπως ανα­φέ­ρε­ται στη γνω­μο­δό­τηση: «υπό τη νομο­θε­τική τους αλυ­σι­τέ­λεια στην κατα­στρα­τή­γηση σειράς έννομων αξιώ­σεων και αγαθών και κατ’ ουσία στην «δήμευση» της ατο­μι­κής ιδιο­κτη­σίας των νησιών».