Αεροπορικά ταξίδια με υγειονομικό «διαβατήριο» – Τι είναι και πώς λειτουργεί

Νέα εποχή ξεκινά για τα αερο­πο­ρικά ταξίδια από τη στιγμή που η παν­δη­μία του κορο­ναϊού παρα­μέ­νει σε έξαρση και συνε­χί­ζει να πλήττει τη βιο­μη­χα­νία.

Προ­κει­μέ­νου να μπει τέλος στο «Γολγοθά» των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών οι οποίες ασφυ­κτιούν εξαι­τίας της κρίσης της Covid-19, αλλά και εκα­τομ­μυ­ρίων ανθρώ­πων που πρέπει να ταξι­δεύ­ουν, η Διεθνής Ένωση Αερο­πο­ρι­κών Μετα­φο­ρών (IATA) ανα­κοί­νωσε τις προη­γού­με­νες ημέρες ότι βρί­σκε­ται «στην τελική φάση ανά­πτυ­ξης» μιας εφαρ­μο­γής «ψηφια­κού δια­βα­τη­ρίου» για κινητές συσκευές που θα ενη­με­ρώ­νει τις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες εάν οι διε­θνείς ταξι­διώ­τες έχουν εμβο­λια­στεί κατά του κορο­ναϊού.

Η εφαρ­μογή αυτή έχει στόχο «να οδη­γή­σει τους ανθρώ­πους να ταξι­δεύ­ουν ξανά με ασφά­λεια», σύμφωνα με τον Νικ Καρίν της IATA, «δίνο­ντας στις κυβερ­νή­σεις την εμπι­στο­σύνη ότι τα συστη­μα­τικά τεστ κορο­ναϊού μπορούν να αντι­κα­τα­στή­σουν την υπο­χρε­ω­τική καρα­ντίνα».

Τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες, η Moderna, η Pfizer-BioNTech και το Πανε­πι­στή­μιο της Οξφόρδης-AstraZeneca ανα­κοί­νω­σαν ότι μεγάλες κλι­νι­κές δοκιμές έδειξαν ότι τα αντί­στοιχα εμβόλια ήταν ασφαλή και εξαι­ρε­τικά απο­τε­λε­σμα­τικά στην πρόληψη της νόσου.

Αυτά τα ενθαρ­ρυ­ντικά νέα έδωσαν στις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες και στα έθνη ελπίδα ότι σύντομα θα είναι σε θέση να ανα­βιώ­σουν τις πτήσεις που ανε­στά­λη­σαν και να σχε­διά­σουν ξανά τα προ­σο­δο­φόρα του­ρι­στικά πλάνα.

Σημειώ­νε­ται πως το υγειο­νο­μικό δια­βα­τή­ριο είναι παρό­μοια ιδέα με το σύστημα με χρω­μα­τικό κωδικό QR που εφαρ­μό­ζει η Κίνα και απο­τε­λεί διέξοδο για την επόμενη ημέρα της παν­δη­μίας.

Παράλ­ληλα, υγειο­νο­μικό δια­βα­τή­ριο υπάρχει ήδη για την είσοδο σε χώρες που εμφα­νί­ζουν ασθέ­νειες όπως η ελο­νο­σία κ.λπ. Ο επι­σκέ­πτης πρέπει πρώτα να κάνει συγκε­κρι­μένα εμβόλια, να κατα­γρα­φούν σε ένα κίτρινο δια­βα­τή­ριο το οποίο θα πρέπει να επι­δεί­ξει προ­κει­μέ­νου να εισέλ­θει στη χώρα. 

Πώς λει­τουρ­γεί

Η αερο­πο­ρική εται­ρεία Qantas της Αυστρα­λίας ανα­κοί­νωσε ότι η επι­βί­βαση στα αερο­πλάνα θα γίνεται με την απαί­τηση «δια­βα­τη­ρίου εμβο­λια­σμού» για διε­θνείς ταξι­διώ­τες, από το επόμενο έτος.

«Σκο­πεύ­ουμε να αλλά­ξουμε τους όρους και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις μας για να ενη­με­ρώ­σουμε τους διε­θνείς ταξι­διώ­τες, ότι θα τους ζητηθεί να κάνουν τον εμβο­λια­σμό πριν φτάσουν στο αερο­σκά­φος» δήλωσε ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της Qantas, Άλαν Τζόις στο Australia’s Network 9.

Την ίδια στιγμή, πέντε ακόμα αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες σχε­διά­ζουν να προ­σφέ­ρουν ψηφιακά πάσα υγείας, ορι­σμέ­νες χώρες μάλιστα μπορεί να απα­γο­ρεύ­ουν την άφιξη ατόμων χωρίς ένα τέτοιο πάσο. Και αυτοί -σημειώνει στους «Financial Times» ο Τζον Γκάπερ- ανα­μέ­νε­ται να είναι μόνο κάποιοι από τους υγειο­νο­μι­κούς ελέγ­χους που θα εφαρ­μο­στούν την ερχό­μενη χρονιά ώστε να αντι­με­τω­πι­στεί η παν­δη­μία.

Σύμφωνα με τον Γκάπερ, γραφεία και δημό­σιοι χώροι ενδε­χο­μέ­νως να σκα­νά­ρουν εφαρ­μο­γές κινητών τηλε­φώ­νων που θα συν­δέ­ουν την από­δειξη εμβο­λια­σμού, ή ένα αρνη­τικό τεστ, με ψηφια­κές ταυ­τό­τη­τες προτού επι­τρέ­ψουν την είσοδο οποιου­δή­ποτε: τα εθνικά δια­βα­τή­ρια είναι απα­ραί­τητα μόνο σπο­ρα­δικά, για διεθνή ταξίδια, αλλά τα «δια­βα­τή­ρια ανοσίας» θα μπο­ρού­σαν να εισβά­λουν στην καθη­με­ρι­νό­τητά μας. 

Η ιδιω­τι­κό­τητα

Σύμφωνα πάντως με δημο­σί­ευμα της εφη­με­ρί­δας «ΤΑ ΝΕΑ», εγεί­ρε­ται ζήτημα του σεβα­σμού της ιδιω­τι­κό­τη­τας – αν υπο­χρε­ω­θούν οι άνθρω­ποι να απο­θη­κεύ­ουν λεπτο­μέ­ρειες για την υγεία τους σε κεντρι­κές βάσεις δεδο­μέ­νων, κυβερ­νή­σεις και άλλοι παρά­γο­ντες θα μπο­ρού­σαν να τις κατα­χρα­στούν ή να τις εκμε­ταλ­λευ­τούν.

Οποια­δή­ποτε ώθηση για ψηφια­κές ταυ­τό­τη­τες ενέχει κιν­δύ­νους, κι ας έχει συχνά αγαθά κίνητρα – η Παγκό­σμια Τράπεζα εκτιμά πως σχεδόν ένα δισε­κα­τομ­μύ­ριο άνθρω­ποι δυσκο­λεύ­ο­νται να απο­κτή­σουν πρό­σβαση σε υπη­ρε­σίες διότι δεν δια­θέ­τουν κάποια από­δειξη της ταυ­τό­τη­τάς τους.

Οπως επι­ση­μαί­νει ωστόσο ο Γκάπερ, η ιδιω­τι­κό­τητα δεν χρειά­ζε­ται να απο­τε­λέ­σει εμπόδιο. Οι πέντε αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες που σχε­διά­ζουν να προ­σφέ­ρουν ψηφιακά πάσα χρη­σι­μο­ποιούν μια πλατ­φόρμα ονόματι CommonPass, που απο­θη­κεύει μόνο περιο­ρι­σμένα δεδο­μένα στο κινητό του επιβάτη – έναν κώδικα QR που δείχνει ότι πληροί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για είσοδο. Ούτε πρέπει ανα­γκα­στικά ένας εργο­δό­της να γίνει αδιά­κρι­τος: το σκα­νά­ρι­σμα ενός κώδικα που απαντά σε μία απλή ερώτηση – κατά πόσο έχει κάνει κάποιος την προ­σπά­θεια να εγγυ­η­θεί την ασφά­λεια του ιδίου και των άλλων – είναι αρκετό.

Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι βέβαια ιδανικό. Το να εμπο­δί­ζο­νται άνθρω­ποι να επι­βι­βα­στούν σε πτήσεις ή να εισέλ­θουν σε εργα­σια­κούς χώρους όταν δεν συμ­μορ­φώ­νο­νται προς τις επί­ση­μες υγειο­νο­μι­κές συστά­σεις απο­τε­λεί κατα­πά­τηση των ατο­μι­κών τους ελευ­θε­ριών.

«Ομως τα εκα­τομ­μύ­ρια των ανθρώ­πων που έχουν υπο­μεί­νει κατα­στά­σεις έκτα­κτης ανάγκης και lockdown δεν ζουν τόσο καιρό σε έναν ελεύ­θερο κόσμο» κατα­λή­γει ο Τζον Γκάπερ. «Αν υπάρχει έξοδος, δείξτε μας τον δρόμο». 

Στα βήματα της Κίνας

Την προη­γού­μενη εβδο­μάδα, ο πρό­ε­δρος της Κίνας, Σι Τζιν­πίνγκ, πρό­τεινε τη χρήση ενός παγκό­σμιου συστή­μα­τος με κωδι­κούς QR προ­κει­μέ­νου να κατα­στεί ξανά δυνατή η μετα­κί­νηση των ανθρώ­πων από χώρα σε χώρα, εν μέσω της παν­δη­μίας του κορω­νοϊού.

Μιλώ­ντας στην εικο­νική σύνοδο G20, υπο­στή­ριξε ότι ένας παγκό­σμιος μηχα­νι­σμός που θα περι­λάμ­βανε την αμοι­βαία ανα­γνώ­ριση πιστο­ποι­η­τι­κών υγείας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων απο­τε­λε­σμά­των τεστ νου­κλεϊ­κού οξέος, με τη μορφή κωδικών QR, θα μπο­ρούσε να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ώστε να μπορούν πολίτες μιας χώρας να ταξι­δέ­ψουν σε μια άλλη.

«Ελπί­ζουμε περισ­σό­τε­ρες χώρες να εντα­χθούν σε αυτόν τον μηχα­νι­σμό. Πρέπει να υπάρξει περαι­τέρω ενιαιο­ποί­ηση πολι­τι­κών και να δημιουρ­γη­θούν fast track δια­δι­κα­σίες για τη διευ­κό­λυνση και την εξο­μά­λυνση των μετα­κι­νή­σεων» είπε ο κινέζος πρό­ε­δρος σύμφωνα με το πρα­κτο­ρείο Xinhua. Η ιδέα αυτή εντάσ­σε­ται σε ένα ευρύ­τερο πλαίσιο προ­τά­σεων της Κίνας για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας.

Οι κωδικοί QR είναι barcode που περιέ­χουν πλη­ρο­φο­ρίες οι οποίες μπορούν να σαρω­θούν και να δια­βα­στούν από smartphone. Στην Κίνα η χρήση κωδικών QR κινητών τηλε­φώ­νων ως απο­δει­κτικά υγείας ή «αρχεία κατα­γρα­φής» μετα­κι­νή­σεων είναι υπο­χρε­ω­τική σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις από τον Φεβρουά­ριο. Ο πρά­σι­νος κωδικός QR σημαί­νει ότι ο κάτοχος είναι υγιής και μπορεί να ταξι­δέ­ψει, ενώ ο κίτρι­νος ή κόκ­κι­νος σημαί­νει ότι πρέπει να μπει σε καρα­ντίνα.

Για να απο­κτή­σει κανείς τον κώδικα QR οφείλει να συμπλη­ρώ­σει τα προ­σω­πικά του δεδο­μένα. Όνομα, αριθμό ταυ­τό­τη­τας ή δια­βα­τη­ρίου και αριθμό τηλε­φώ­νου, ώστε σε πρώτη φάση να γίνει η εγγραφή. Στη συνέ­χεια, αρκεί να συμπλη­ρώ­σει το ταξι­διω­τικό του ιστο­ρικό, καθώς κι αν έχει έρθει σε επαφή με κάποιο ύποπτο κρούσμα τις τελευ­ταίες 14 ημέρες.

Ακόμα «τσε­κά­ρει» τα ανάλογα κου­τά­κια, σε περί­πτωση που έχει εμφα­νί­σει κάποιο σύμ­πτωμα όπως: πυρετό, κόπωση, ξηρό βήχα, μπού­κωμα, καταρ­ροή, πονό­λαιμο ή γαστρε­ντε­ρικά συμ­πτώ­ματα.

Οι κώδικες μπορούν ακόμα να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για τον εντο­πι­σμό πολιτών που νόσησαν από τον ιό, καθώς σκα­νά­ρο­νται κάθε φορά πριν την είσοδο σε κάποιον δημόσιο χώρο. Μόλις ένα ύποπτο κρούσμα επι­βε­βαιω­θεί, οι αρχές μπορούν άμεσα να εντο­πί­σουν τις προη­γού­με­νες κινή­σεις του και συνεπώς με ποιους μπορεί να έχει έρθει σε επαφή.

Η θέση της Ελλάδας

Σημειώ­νε­ται πως την προη­γού­μενη εβδο­μάδα, ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης περιέ­γραψε ως ανα­γκαία και ικανή συνθήκη τον εμβο­λια­σμό για να ξεφύ­γουμε από τη δίνη της παν­δη­μίας, ξεκα­θα­ρί­ζο­ντας ότι, αφενός μεν το εμβόλιο θα είναι προ­αι­ρε­τικό, αλλά στην πράξη θα καθί­στα­ται υπο­χρε­ω­τικό για όσους θα χρεια­στεί να ταξι­δέ­ψουν.

Με αφορμή το γεγονός ότι μεγάλες αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες έχουν ξεκα­θα­ρί­σει ότι δεν πρό­κει­ται να δέχο­νται επι­βά­τες που δεν θα έχουν κάνει το εμβόλιο, ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης σε συνέ­ντευξή του στο ραδιο­φω­νικό σταθμό status fm τόνισε χαρα­κτη­ρι­στικά:

«Μην έχετε καμία αμφι­βο­λία ότι πέραν των κρα­τι­κών επι­λο­γών που θα γίνουν είναι βέβαιο ότι θα κινη­θούμε, του­λά­χι­στον ως προς τα ταξίδια, σε αυτή την κατεύ­θυνση. Και θα πρέπει να γνω­ρί­ζουν ενδε­χο­μέ­νως και αυτοί που οικειο­θε­λώς δεν θα εμβο­λια­στούν -γιατί όπως είπα ο εμβο­λια­σμός δεν θα είναι υποχρεωτικός- μπορεί να θέλουν να ταξι­δέ­ψουν και να μην μπορούν. Είναι τόσο απλό».

Πρό­σθεσε δε ο κ. Μητσο­τά­κης ότι «εγώ δεν πρό­κει­ται να κυνηγάω με το εμβόλιο στο δρόμο ανθρώ­πους οι οποίοι δεν θέλουν να εμβο­λια­στούν, αλλά θα πρέπει να γνω­ρί­ζουν ότι ανα­λαμ­βά­νουν μία ευθύνη απέ­να­ντι στον εαυτό τους. Και μπορεί, όχι εμείς αλλά η ίδια η αγορά, η ελεύ­θερη οικο­νο­μία να επι­βάλ­λει τέτοιους περιο­ρι­σμούς που να είναι η ζωή τους λίγο πιο δύσκολη».

Πηγή: in.gr