ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

K. Φίλης: «Η Τουρκία φαίνεται να φλερτάρει με τον ριζοσπαστικό ισλαμισμό»

news room 6 λεπτά ανάγνωση
ΦΙΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Η Τουρκία φαίνεται να φλερτάρει με τον ριζοσπαστικό ισλαμισμό

K. ΦΙΛΗΣ

Για τις εξε­λί­ξεις σε ό,τι αφορά την κατά­σταση με την Τουρκία, την προ­κλη­τική συμπε­ρι­φορά του Τούρκου Προ­έ­δρου Ταγίπ Ερντο­γάν απέ­να­ντι στην Γαλλία και στην Δύση γενι­κό­τερα, αλλά και τις διπλω­μα­τι­κές κινή­σεις της Αθήνας απέ­να­ντι σε αυτή την συμπε­ρι­φορά, μιλάει σήμερα στην «δημο­κρα­τική» ο διε­θνο­λό­γος, εκτε­λε­στι­κός διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου κ. Κων­στα­ντί­νος Φίλης.

Επι­πλέον, αναλύει τις εξε­λί­ξεις στις σχέσεις της χώρας μας με την Ρωσική Ομο­σπον­δία –και με αφορμή την πρό­σφατη επί­σκεψη του Ρώσου υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών κ. Σεργκέι Λαβρόφ στην Αθήνα- αλλά και τις προσ­δο­κίες από τις αμε­ρι­κα­νι­κές εκλογές που διε­νερ­γού­νται την προσεχή Τρίτη 3 Νοεμ­βρίου 2020.

Κύριε Φίλη, να ξεκι­νή­σουμε από τα πρό­σφατα γεγο­νότα με την προ­κλη­τική συμπε­ρι­φορά του Τούρκου Προ­έ­δρου Ταγίπ Ερντο­γάν προς τον Γάλλο Πρόεδρο Εμμα­νουέλ Μακρόν και με αφορμή τα τελευ­ταία γεγο­νότα στην Γαλλία από φανα­τι­κούς ισλα­μι­στές –ως απόηχο αυτής της κόντρας που έχει ξεσπά­σει ανάμεσά τους.

Είναι μια κατά­σταση πολύ δύσκολη, όπου η Τουρκία φαί­νε­ται να φλερ­τά­ρει με τον ριζο­σπα­στικό ισλα­μι­σμό –κάτι το οποίο, προ­φα­νώς συνιστά κακή εξέλιξη και για την Ελλάδα, καθότι η Ελλάδα είναι αυτή η οποία γειτ­νιά­ζει με την Τουρκία και σε κάθε περί­πτωση, το τελευ­ταίο που θα θέλαμε είναι να έχουμε αυτή την χώρα να ακο­λου­θεί μια τέτοια πορεία. Από εκεί και πέρα, η κόντρα αυτή, ευνοεί και τους δύο ηγέτες. Ο μεν Μακρόν δείχνει στο εσω­τε­ρικό της χώρας του ότι έχει την στι­βα­ρό­τητα του ηγέτη ο οποίος μπορεί να τα βάλει με όλα αυτά τα ριζο­σπα­στικά στοι­χεία -και αυτό τον ευνοεί και σε σχέση με τους ψηφο­φό­ρους που πρό­σκει­νται στην Μαρίν Λε Πεν. Από την άλλη, πιστεύω ότι ο Πρό­ε­δρος Μακρόν, έχει προβεί σε δύο αστο­χίες: η πρώτη είναι ότι έχει ουσια­στικά βάλει απέ­να­ντί του το Ισλάμ (και νομίζω ότι ο ίδιος είναι αρκετά ευφυής για να το κατα­λά­βει και να το διορ­θώ­σει γρήγορα ώστε να μην αφήσει τον χρόνο να λει­τουρ­γή­σει σε βάρος της Γαλλίας και της Δύσης). Η δεύτερη αστοχία, αφορά τα σκίτσα του Charlie Hebdo τα οποία είναι σκίτσα σάτιρας. Σάτιρα γίνεται στον δυτικό κόσμο και δεχό­μα­στε όλοι τις συνέ­πειές της. Αλλά πρέπει να πούμε ότι αυτό που συμ­βαί­νει με τα δημόσια κτήρια όπου αναρ­τώ­νται, είναι κάτι αχρεί­α­στο. Από εκεί και πέρα, η Ελλάδα δεν μπορεί παρά να σταθεί στο πλευρό της Γαλλίας σε σχέση με την αντι­πα­ρά­θεση που υπάρχει με την Τουρκία. Πολλώ δε μάλλον από την στιγμή που ο Τούρκος Πρό­ε­δρος προ­σπα­θεί να εκμε­ταλ­λευ­τεί σε πολύ μεγάλο βαθμό την κατά­σταση αυτή και να κάνει ένα δια­χω­ρι­σμό μεταξύ του Ισλάμ και της Δύσης –να δείξει ότι το Ισλάμ είναι δήθεν, μία ηθική θρη­σκεία απέ­να­ντι σε μια ‘ανήθικη’ που είναι ο χρι­στια­νι­σμός της Δύσης, να ενι­σχύ­σει αυτή την μισαλ­λο­δο­ξία σε κύκλους ένθεν κακεί­θεν και να δείξει ότι η Τουρκία είναι η χώρα η οποία απο­τε­λεί την προ­στά­τιδα δύναμη –δήθεν- των απα­ντα­χού μου­σουλ­μά­νων και ειδι­κό­τερα των σου­νι­τών.

Ωστόσο η προ­κλη­τι­κό­τητά του δεν στα­μα­τάει όπως και οι προ­σβο­λές και απειλές προς την Ευρώπη και φυσικά, πάντα προς την Ελλάδα. Μέχρι πού θα το πάει, κατά την άποψή σας;

Αυτό είναι κάτι το οποίο, θεωρώ ότι κανένας μας δεν μπορεί να το απα­ντή­σει με ασφά­λεια διότι εξαρ­τά­ται από δύο παρά­γο­ντες: ο πρώτος είναι ο ίδιος ο Ερντο­γάν που αυτή την στιγμή δείχνει ότι βρί­σκε­ται σε μια κατά­σταση μέθης – μεγα­λείου, αλα­ζο­νείας και κυρίως νομίζει ότι συνο­μι­λεί με την… Ιστορία. Αντι­θέ­τως, η κατά­σταση είναι πολύ δια­φο­ρε­τική σε σχέση με την χώρα του και σε σχέση με τις δυνα­τό­τη­τές της. Αν πράγ­ματι βρί­σκε­ται σε αυτή την θέση, κατα­λα­βαί­νουμε όλοι πόσο πολύ επι­κίν­δυνο είναι αυτό γιατί η ματαιο­δο­ξία, είναι πολύ κακός σύμ­βου­λος για τις επι­λο­γές των πολι­τι­κών. Επίσης, η Τουρκία κάπου θα πρέπει να μετρια­στεί. Και η μόνη δύναμη που μπορεί να την μετριά­σει είναι είτε οι ΗΠΑ (αρκεί να το απο­φα­σί­σουν) είτε η Ρωσία η οποία δεν έχει λόγους να το κάνει γιατί έχει τα δικά της προ­βλή­ματα στην Συρία, στην Λιβύη και στον Καύκασο. Είναι προ­βλη­μα­τική η συγκυ­ρία. Κι αυτό γιατί η Ε.Ε. βρί­σκε­ται σε αμη­χα­νία, η Γερ­μα­νία δεν ανα­λαμ­βά­νει άλλες πρω­το­βου­λίες ενώ οι ΗΠΑ είναι σε εκλογές (και θα έχουν τον Τραμπ του­λά­χι­στον έως τις 20 Ιανουα­ρίου 2021). Κατα­λα­βαί­νετε ότι αυτό, μας προ­δια­θέ­τει για εξε­λί­ξεις που θα είναι μάλλον αρνη­τι­κές…

Την ίδια ώρα, πώς εκτι­μάτε τις κινή­σεις της Αθήνας; Έχει προ­χω­ρή­σει σε συμ­φω­νίες, ακο­λου­θώ­ντας πάντα το Διεθνές Δίκαιο και υπάρχει διπλω­μα­τική κινη­τι­κό­τητα.

Η Ελλάδα δεν έχει καθίσει με σταυ­ρω­μένα χέρια –το αντί­θετο θα έλεγα. Είναι ένας από τους λόγους που βλέ­πουμε την Τουρκία να αντιδρά με αυτή την σφο­δρό­τητα απέ­να­ντι στην χώρα μας. Από εκεί και πέρα, πιστεύω ότι η Ελλάδα πρέπει να συνε­χί­σει να ενεργεί και να απαντά στην γείτονα, με διπλω­μα­τικά ισο­δύ­ναμα. Να απα­ντάει στην Τουρκία κάθε φορά που εκείνη κινεί­ται κατά τρόπο παρά­νομο και κατα­χρη­στικό, κάθε φορά που προ­σπα­θεί να δημιουρ­γή­σει κάποιο πρα­κτικό τετε­λε­σμένο, με μια απόλυτη σύννομη με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασ­σας ενέρ­γεια, ένα ‘διπλω­μα­τικό ισοδύναμο’ το οποίο θα μεγα­λώ­νει το κόστος για την γείτονα και τις ενέρ­γειές της.

Να μεί­νουμε στην Ρωσία και θα ήθελα το σχόλιό σας για την επί­σκεψη Λαβρόφ. Τι σημα­το­δό­τησε αυτό για εμάς;

Σημα­το­δό­τησε, κατ’ αρχήν μια προ­σπά­θεια των δύο πλευρών να ‘ξεπαγώσουν’ τις σχέσεις τους, οι οποίες είναι παγω­μέ­νες εδώ και κάποια χρόνια. Του­λά­χι­στον από την Συμ­φω­νία των Πρεσπών ούτε με την προη­γού­μενη κυβέρ­νηση, ούτε με την τωρινή, να φέρουμε τις σχέσεις μας με την Ρωσία σε μια κανο­νι­κό­τητα. Επίσης, ο κ. Λαβρόφ ήθελε να διε­ρευ­νή­σει κατά πόσο υπάρχει περι­θώ­ριο για κάποιου είδους εμπλοκή ή δια­με­σο­λά­βηση της Ρωσίας μεταξύ Ελλάδας – Τουρ­κίας. Και το τρίτο, είναι το γεγονός πως η Ρωσία εκτιμά ότι ο δυτικός παρά­γο­ντας έχει πολύ συγκε­κρι­μένη και περιο­ρι­σμένη απο­φα­σι­στι­κό­τητα μετρια­σμού της Τουρ­κίας –προ­κα­λώ­ντας μια τρόπον τινά απο­γο­ή­τευση στην Ελλάδα η οποία, θα μπο­ρούσε να γίνει προϊόν αξιο­ποί­η­σης από την Ρωσία. Ως προς το δεύτερο και το τρίτο, είναι ζητή­ματα που έχουν πολύ μεγάλο βαθμό συν­θε­τό­τη­τας. Πιστεύω πως ο κύριος λόγος ήταν για να διε­ρευ­νη­θεί κατά πόσο μπο­ρούμε να φέρουμε τις σχέσεις μας με την Ρωσία σε μια κανο­νι­κό­τητα.

Πάντως, η Τουρκία έχει εσω­τε­ρικά ζητή­ματα σε πολλά επίπεδα. Ίσως γι αυτό προ­σπα­θεί ο Τούρκος Πρό­ε­δρος να τρα­βή­ξει τα βλέμ­ματα αλλού με αυτή την συμπε­ρι­φορά του;

Υπάρ­χουν πολλοί λόγοι για τους οποίους ο Ταγίπ Ερντο­γάν κινεί­ται με αυτή την επι­θε­τι­κό­τητα. Ανέφερα το θέμα της ματαιο­δο­ξίας του αλλά υπάρχει κι ένας ανα­θε­ω­ρη­τι­σμός από πλευράς Τουρ­κίας –και μάλιστα κλι­μα­κού­με­νος. Αυτή την στιγμή, ο Ερντο­γάν ‘ταΐζει’ τον λαό με εθνι­κι­σμό και με θρη­σκευ­τικό φανα­τι­σμό προ­σπα­θώ­ντας να τον απο­προ­σα­να­το­λί­σει από τα πολλά και υπαρκτά του πολι­τικά προ­βλή­ματα ενώ παράλ­ληλα, με αυτό τον τρόπο προ­σπα­θεί να εγκλω­βί­σει και την αντι­πο­λί­τευσή, στην δική του πολι­τική. Και το έχει κατα­φέ­ρει μέχρι τώρα. Άρα ακόμη κι αν κάποια στιγμή απο­χω­ρή­σει από την εξουσία, να μην περι­μέ­νουμε καμία θεα­μα­τική αλλαγή απέ­να­ντι στην Ελλάδα.

Για να κλεί­σουμε, ενόψει των αμε­ρι­κα­νι­κών εκλογών, εμείς και η Ευρώπη τι μπο­ρούμε να περι­μέ­νουμε –είτε εκλεγεί ο Τραμπ είτε ο Μπάι­ντεν;

Εμείς αυτό που θα πρέπει να κάνουμε είναι να κρα­τή­σουμε… μικρό καλάθι! Από εκεί και πέρα, αν και εφόσον εκλεγεί ο Μπάι­ντεν θα έχουμε μια αλλαγή της αμε­ρι­κα­νι­κής πολι­τι­κής απέ­να­ντι στην Τουρκία. Δεν θα είναι δρα­μα­τική αλλαγή αλλά ίσως να γίνει η σχέση τους πιο κανο­νική. Είδαμε ότι ο Τραμπ έχει κάνει πολλές… χάρες στον Ερντο­γάν. Θεωρώ ότι με πρόεδρο τον Μπάι­ντεν, τα πράγ­ματα για τον Τούρκο Πρόεδρο θα είναι λιγό­τερο εύκολα (ή περισ­σό­τερο δύσκολα…)

Εάν επα­νε­κλε­γεί ο Τραμπ… κρατώ μικρό καλάθι, διότι η σχέση τους με τον Ερντο­γάν είναι πολύ ισχυρή!

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.