Αύξηση στον μισθό φέρνει το «ψαλίδι» στις ασφαλιστικές εισφορές – Ποιους αφορά

Αυξή­σεις καθαρών απο­δο­χών για τους µισθωτούς και µείωση της συνο­λι­κής επι­βά­ρυν­σης για τους εργο­δό­τες φέρνει η µείωση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών κατά 0,9 ποσο­στιαίες µονάδες το δεύτερο εξάµηνο του 2020. Σύµφωνα µε τον προγραµµατισµό του υπουρ­γείου Εργα­σίας, η συρ­ρί­κνωση του µη µισθολογικού κόστους συνο­λικά κατά πέντε ποσο­στιαίες µονάδες θα ξεκι­νή­σει να ξεδι­πλώ­νε­ται στα­διακά από τον Ιούλιο του 2020 και αναµένεται να ολο­κλη­ρω­θεί σε τέσ­σε­ρις φάσεις µέχρι το 2023.

Η κλιµάκωση θα είναι οπι­σθο­βα­ρής, καθώς προ­βλέ­πε­ται να ξεκι­νή­σει από 0,9 ποσο­στιαίες µονάδες του χρόνου, µε στόχο να συνε­χι­στεί µε σηµαντικότερη περαι­τέρω ελά­φρυνση -άνω της µίας ποσο­στιαίας µονάδας κατ’ έτος- το 2021, το 2022 και το 2023. Σε κάθε περί­πτωση, η ελά­φρυνση θα αφορά απο­κλει­στικά και µόνο τους µισθωτούς που εργά­ζο­νται µε πλήρη απα­σχό­ληση. Οι εργο­δό­τες δεν θα έχουν αυτήν την ελά­φρυνση για τους εργαζόµενους τους οποίους απα­σχο­λούν µε καθε­στώς µερικής απα­σχό­λη­σης.

Ο στόχος είναι προ­φα­νής και διπλός: το µέτρο να λει­τουρ­γή­σει ως ισχυρό «πριµ» για την πλήρη απα­σχό­ληση και κίνητρο για την ανακοπή της επέ­λα­σης των ευέ­λι­κτων µορφών εργα­σίας, όπως επίσης και ως ανα­πτυ­ξιακό εργα­λείο για τις επι­χει­ρή­σεις.

Ελά­φρυνση 2,21%

Σήµερα, η συνο­λική επι­βά­ρυνση από τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές εργο­δότη και εργαζοµένου φτάνει αθροι­στικά στο 40,56%. Η αφαί­ρεση 0,9 ποσο­στιαίων µονάδων το β’ εξάµηνο του 2020 µεταφράζεται σε ελά­φρυνση 2,21% του µη µισθολογικού κόστους που αφορά την ασφά­λιση. Με τη συνο­λική αποµείωση των 5 µονάδων, το βασικό πακέτο κάλυψης θα κυµαίνεται πλέον από το 2023 και µετά στο 35,56%, δηλαδή θα υπάρξει σωρευ­τική ελά­φρυνση 12,32% στο µη µισθολογικό κόστος.

Για τους χαµηλόµισθους η ελά­φρυνση θα είναι συνο­λικά µεγαλύτερη, καθώς θα πέσουν και οι φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές στο 9% από 22% για ετήσια εισοδήµατα έως 10.000€. Ανε­ξάρ­τητα, ωστόσο, από τη φορο­λο­γία και τα σωρευ­τικά κέρδη στην… τσέπη από την πτώση των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών, όφελος υπάρχει και στο καθαρό προ φόρου ποσό από τη µείωση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών. Τα κέρδη στα προ φόρου ποσά αυξά­νο­νται προ­ο­δευ­τικά µε την αύξηση του µεικτού µισθού, καθώς τα ασφά­λι­στρα είναι ποσο­στιαία. Εφόσον η ελά­φρυνση των 0,9 ποσο­στιαίων µονάδων µοιραστεί εξίσου σε εργαζόµενο και εργο­δότη, τότε το µη µισθολογικό κόστος εκάστου διαµορφώνεται σε µείον 0,45 ποσο­στιαίες µονάδες.

Έτσι, για παράδειγµα, για µισθό 1.000 ευρώ το καθαρό προ φόρου ποσό σήµερα για τον εργαζόµενο είναι 842,5 ευρώ, ενώ µε την ελά­φρυνση από τον Ιούλιο του 2019 θα φτάσει στα 847 ευρώ. Για τον ίδιο µεικτό µισθό ο εργο­δό­της κατα­βάλ­λει σήµερα συνο­λικά και χωρίς τον φόρο 1.248,1 ευρώ, ενώ το δεύτερο εξάµηνο του 2019 θα κατα­βάλ­λει 1.243,6 ευρώ. Για µεικτό µισθό 2.000 ευρώ το καθαρό προ φόρου ποσό για τον εργαζόµενο είναι 1.685 ευρώ και η συνο­λική επι­βά­ρυνση για τον εργο­δότη φτάνει στα 2.496,2 ευρώ.

Με την ελά­φρυνση του 2019 το καθαρό προ φόρου ποσό του µισθωτού ανε­βαί­νει στα 1.694 ευρώ, ενώ η συνο­λική επι­βά­ρυνση για τον εργο­δότη πέφτει στα 2.487,2 ευρώ. Μεγα­λύ­τερη θα είναι η ελά­φρυνση από 1/1/2021 και µετά, καθώς ο προγραµµατισµός προ­βλέ­πει προ­ο­δευ­τικά αυξανόµενη µείωση του µη µισθολογικού κόστους. Από το 2021 και µέχρι το 2023 οι ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές αναµένεται να µειώνονται µε ρυθµό µεγαλύτερο της µίας ποσο­στιαίας µονάδας κατ’ έτος.

Οι κίν­δυ­νοι από τη µείωση του µη µισθολογικού κόστους

Το µέτρο της µείωσης των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, το κόστος του οποίου έχει εκτιµηθεί στο προ­σχέ­διο του κρα­τι­κού προϋπολογισµού στα 123 εκατ. ευρώ για το 2020, αφορά περίπου 1,5 εκατοµµύριο µισθωτούς, εργαζόµενους µε πλήρη απα­σχό­ληση. Εκτός… νυµφώνος µένουν οι περίπου 650.000 εργαζόµενοι µε µερική απα­σχό­ληση, µε στόχο µερίδα των ευέ­λι­κτων συµβάσεων να µετατραπεί σε πλήρες ωράριο εργα­σίας λόγω αυτού του κινή­τρου. Το επι­κρα­τέ­στερο σενάριο που βρί­σκε­ται υπό επε­ξερ­γα­σία στο υπουρ­γείο Εργα­σίας προ­βλέ­πει πως η ελά­φρυνση δεν θα προ­έλ­θει από µειώσεις στον σκληρό πυρήνα των εισφο­ρών που αφορούν την κύρια σύνταξη υπέρ ΕΦΚΑ (20%). Αυτό έχει υπο­στη­ρί­ξει και δηµοσίως ο υπουρ­γός Εργα­σίας Γιάννης Βρού­τσης. Και αυτό καθώς κάτι τέτοιο θα επη­ρέ­αζε σηµαντικά τα έσοδα του ασφα­λι­στι­κού γίγαντα, που συνι­στούν κρίσιµη µεταβλητή για την απρό­σκο­πτη πληρωµή των κύριων συντά­ξεων.

Πρό­σφατη µελέτη του οµότιµου καθη­γητή του Παντείου Πανεπιστηµίου Σάββα Ροµπόλη και του υπο­ψή­φιου διδά­κτορα Βασίλη Μπέτση κατα­δει­κνύει πως µια ενδεχόµενη µείωση των εισφο­ρών υπέρ της κύριας σύντα­ξης θα είχε άµεσο βραχυπρόθεσµο οικονοµικό αντί­κτυπο στα έσοδα του συστήµατος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης. Για παράδειγµα, µια µείωση των εισφο­ρών κατά 2,5 ποσο­στιαίες µονάδες (12,5%) σε χρηµατικές µονάδες ισούται µε περίπου 1,8 δισ. ευρώ… ∆εν είναι τυχαίο άλλωστε πως την αύξηση εσόδων που παρα­τη­ρεί­ται εξαρχής στον ΕΦΚΑ (από το 2017) οδηγούν τα έσοδα από τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές των µισθωτών, τα οποία βαίνουν προ­ο­δευ­τικά αυξανόµενα λόγω και της µείωσης της ανερ­γίας.

Λύση στον γρίφο

Σε αυτό το πλαίσιο, το υπουρ­γείο Εργα­σίας εξε­τά­ζει το ενδεχόµενο της µείωσης του µη µισθολογικού βάρους από τις συνεισπραττόµενες εισφο­ρές και κυρίως από τις εισφο­ρές υπέρ ΟΑΕ∆. ∆εδοµένου ότι η επι­βά­ρυνση για σύνταξη είναι 20% (13,33% για τον εργο­δότη και 6,67% για τον εργαζόµενο), αποµένουν άλλες 20,56 ποσο­στιαίες µονάδες οι οποίες εισπράτ­το­νται για υγεία (υπέρ ΕΟΠΥΥ), επι­κου­ρική ασφά­λιση (υπέρ ΕΤΕΑΕΠ) και υπέρ ΟΑΕ∆. Στο γενικό πακέτο υπέρ ΟΑΕ∆ παραµένουν άλλωστε και συνε­χί­ζουν ακόµη να εισπράτ­το­νται εισφο­ρές υπέρ των Οργανισµών Εργα­τι­κής Κατοι­κίας και Εργα­τι­κής Εστίας, που έχουν καταρ­γη­θεί από τον Φεβρουά­ριο του 2012. Οι µεν εργο­δο­τι­κές εισφο­ρές συνο­λι­κού ύψους 1,10% καταρ­γή­θη­καν από 1/11/2012, οι εργα­τι­κές όµως που επι­βα­ρύ­νουν τους ασφαλισµένους παραµένουν στο 1% υπέρ Εργα­τι­κής Κατοι­κίας και 0,35% υπέρ Εργα­τι­κής Εστίας.

Από την άλλη πλευρά, ο ΟΑΕ∆ υλο­ποιεί έργο που ανήκε στους πρώην Οργανισµούς, µεταξύ άλλων και το πρόγραµµα Κοι­νω­νι­κού Τουρισµού του πρ. ΟΕΕ. Γενικώς, υπέρ ΟΑΕ∆ κατα­βάλ­λε­ται ασφά­λι­στρο 5,61% (1,93% ο εργαζόµενος και 3,68% ο εργο­δό­της). Συνο­λικά το βασικό πακέτο κάλυψης για τους εργαζόµενους µε σχέση εξαρτηµένης εργα­σίας είναι σήµερα στο 40,56% του µεικτού µισθού (χωρίς βαρέα και ειδικά καθε­στώτα). Με την αποµείωση των 5 µονάδων που σχε­διά­ζει το υπουρ­γείο Εργα­σίας, το βασικό πακέτο κάλυψης θα κυµαίνεται πλέον από το 2023 και µετά στο 35,56%, δηλαδή θα υπάρξει σωρευ­τική ελά­φρυνση 12,32% στο µη µισθολογικό κόστος.

Υπέρµετρη επι­βά­ρυνση για εργαζόµενους και εργο­δό­τες

* Του Γιάννη Καρού­ζου

Το λεγό­μενο µη µισθολογικό κόστος, που φτάνει στο 40,56% στο βασικό πακέτο κάλυψης του µισθωτού, συνδυαζόµενο µε τα υψηλά φορο­λο­γικά βάρη, επι­βα­ρύ­νει σηµαντικά και δια­χρο­νικά το κόστος µισθών στην Ελλάδα. Σύµφωνα µε µελέτες της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, το µη µισθολογικό κόστος στη χώρα µας είναι πάνω από 10 ποσο­στιαίες µονάδες υψη­λό­τερο από τον µέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ και της ΕΕ. Πρό­κει­ται µόνο για µία από τις πολλές µελέτες που έχουν κατα­δεί­ξει την υπέρµετρη επι­βά­ρυνση από φόρους και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές για εργαζόµενους και εργο­δό­τες. Η µείωση αυτού του πολύ υψηλού φορτίου εµφανίζεται στη µεταµνηµονιακή εποχή ως αδήριτη ανα­γκαιό­τητα. Πολύ περισ­σό­τερο όταν όλες οι µετρήσεις δεί­χνουν πως µια µείωση του µη µισθολογικού κόστους εργα­σίας µειώνει το µέσο κόστος παρα­γω­γής, τις τιµές των προ­ϊ­ό­ντων, βελ­τιώ­νει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, αυξάνει την παρα­γωγή, τη ζήτηση εργα­σίας και ενι­σχύει τα κίνητρα για επεν­δύ­σεις. Αντί­στοιχα για τους εργαζόµενους αυξά­νο­νται ο καθαρός µισθός, η κατα­νά­λωση και το κίνητρο για προ­σφορά εργα­σίας.

* Ο Γιάννης Καρού­ζος είναι δικη­γό­ρος – εργα­το­λό­γος

πηγή ethnos.gr

Γιάννης Φώσκο­λος