Αμείωτη η μεταναστευτική ροή Ελλήνων προς τη Βρετανία

Ένας εξαι­ρε­τικά μεγάλος αριθμός των Ελλήνων μετα­να­στών που ζουν και εργά­ζο­νται στη Μεγάλη Βρε­τα­νία απαρ­τί­ζε­ται από νέους μετα­νά­στες, καθώς από το 2010 και μετά (κατά την περίοδο της οικο­νο­μι­κής κρίσης στην Ελλάδα) παρα­τη­ρεί­ται μία αυξη­τική τάση της μετα­να­στευ­τι­κής ροής προς τη χώρα, η οποία -με βάση τις εγγρα­φές που γίνο­νται για την έκδοση του Αριθμού Εθνικής Ασφάλειας- φαί­νε­ται να τετρα­πλα­σιά­ζε­ται σε σύγκριση με την περίοδο προ κρίσης. Η αύξηση είναι συνε­χό­μενη από το 2010 μέχρι το 2016. Τότε, το απο­τέ­λε­σμα του δημο­ψη­φί­σμα­τος υπέρ της εξόδου της χώρας από την ΕΕ, προ­κά­λεσε μία ελά­χι­στη μείωση που δεν περιό­ρισε, ωστόσο, τη ροή.

Τα στοι­χεία προ­έρ­χο­νται από μία μεγάλη, πολυ­ε­πί­πεδη έρευνα για τη Σύγ­χρονη Ελλη­νική Δια­σπορά ανά τον κόσμο (The Greek Diaspora Project), που διε­ξά­γει τα τελευ­ταία τρία χρόνια το πανε­πι­στή­μιο της Οξφόρ­δης και συγκε­κρι­μένα το κέντρο Μελετών Ανα­το­λι­κής Ευρώπης (SEESOX- South East European Studies at Oxford), με επι­κε­φα­λής συντο­νι­στή του έργου τον διευ­θυ­ντή του SEESOX, Όθων Ανα­στα­σάκη. Σχετική εκδή­λωση ομι­λη­τών με τους συμ­βαλ­λό­με­νους της έρευνας διορ­γα­νώ­θηκε στο Λονδίνο με την υπο­στή­ριξη της ελλη­νι­κής πρε­σβείας και του Hellenic Centre.

Περι­λαμ­βά­νει τομείς όπως τα πρό­σφατα μετα­να­στευ­τικά κύματα, το brain drain, την πολι­τική συμ­με­τοχή της δια­σπο­ράς, τη φιλαν­θρω­πική προ­σφορά της δια­σπο­ράς, τους Έλληνες της Βρε­τα­νίας, την παρου­σί­αση της Δια­σπο­ράς ανά τον κόσμο σε έναν ψηφιακό χάρτη. Το κομμάτι της έρευνας που αφορά τους Έλληνες της Μεγάλης Βρε­τα­νίας, τον ψηφιακό χάρτη της Δια­σπο­ράς και την στάση των κομ­μά­των του ελλη­νι­κού κοι­νο­βου­λίου απέ­να­ντι στη Δια­σπορά, συνέ­λεξε και παρου­σιά­ζει το ΑΠΕ – ΜΠΕ.

Στους 75.000 οι Έλληνες της Μ.Βρε­τα­νίας

Το 2018, οι Έλληνες μετα­νά­στες -ενήλικες και ανήλικοι- που ζουν ή εργά­ζο­νται στη Μεγάλη Βρε­τα­νία, υπο­λο­γί­ζο­νται σε 75.000, στους οποίους συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται περίπου 10.135 φοι­τη­τές, όλων των επι­πέ­δων, με βάση επίσημα βρε­τα­νικά στοι­χεία που χρη­σι­μο­ποί­ησε το SEESOX (Annual Population Survey, του ONS, και Higher Educational Statistics Agency ). Από αυτούς οι περίπου 55.000 φαί­νε­ται να έχουν εγκα­τα­στα­θεί στη χώρα τα τελευ­ταία οχτώ χρόνια. Εξάλλου, με βάση την απο­γραφή του 2011 της Βρε­τα­νίας κατα­με­τρή­θη­καν 35.000 Έλληνες να ζουν στη χώρα, από τους οποίους οι περίπου 12.000 ήταν φοι­τη­τές.

«Η Βρε­τα­νία εμφα­νί­ζε­ται να είναι ένας κύριος προ­ο­ρι­σμός της σύγ­χρο­νης ελλη­νι­κής μετα­νά­στευ­σης. Ουσια­στικά μαζί με τη Γερ­μα­νία, από κοινού, φιλο­ξε­νούν το ήμισυ των μετα­να­στών που έφυγαν από την Ελλάδα κατά την περίοδο της κρίσης» λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο ερευ­νη­τής στο Τμήμα Πολι­τι­κών και Διεθνών Σπουδών στο Πανε­πι­στή­μιο της Οξφόρ­δης, υπό­τρο­φος του Ιδρύ­μα­τος Ωνάση και ανα­πλη­ρω­τής συντο­νι­στής του προ­γράμ­μα­τος για την Ελλη­νική Δια­σπορά, Μανώλης Πρα­τσι­νά­κης.

Ωστόσο, διευ­κρι­νί­ζει ότι οι νέοι μετα­νά­στες καθο­ρί­ζουν πλη­θυ­σμιακά σε πολύ μεγα­λύ­τερο βαθμό την ελλη­νική δια­σπορά στη Βρε­τα­νία, από ό,τι στη Γερ­μα­νία. «Σε από­λυ­τους αριθ­μούς, η Γερ­μα­νία προ­σελ­κύει μεγα­λύ­τερο αριθμό ατόμων, όμως, σε σχέση με το μέγεθος της τοπικής δια­σπο­ράς, οι αλλαγή που φέρνει η νέα μετα­νά­στευση στην Αγγλία είναι ακόμη πιο σημα­ντική, καθώς έχουμε υπερ­δι­πλα­σια­σμό του ελλη­νι­κού πλη­θυ­σμού μέσα σε 7-8 χρόνια» ανα­φέ­ρει.

Ευαί­σθητο και περί­πλοκο ζήτημα, αλλά επίσης σημα­ντικό, χαρα­κτή­ρισε ο πρε­σβευ­τής της Ελλάδας στο Ηνωμένο Βασί­λειο, Δημή­τρης Καραμήτσος- Τζιράς το ερευ­νη­τικό έργο για την ελλη­νική Δια­σπορά, καθώς με την ολο­κλή­ρωσή του θα παρά­σχει επι­στη­μο­νι­κές πλη­ρο­φο­ρίες που θα μπορούν να αξιο­ποι­ή­σουν τόσο οι υπεύ­θυ­νοι χάραξης πολι­τι­κής, όσο και τα ινστι­τούτα της Δια­σπο­ράς.

Από την πλευρά του ο πρό­ε­δρος της Grant Thornton στην Ελλάδα, πρώτος πρό­ε­δρος του Ελλη­νι­κού Συμ­βου­λευ­τι­κού Συμ­βου­λίου του SEESOX, Νίκος Καρα­μού­ζης, δήλωσε ότι η υψηλή ανεργία στην Ελλάδα -πάνω από 17%- μέχρι σήμερα, οι υψηλοί φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές, από τους υψη­λό­τε­ρους στην ευρω­ζώνη, και η έλλειψη ελπίδας για καλύ­τερη ζωή και ευκαι­ρίες κατά την περίοδο της κρίσης, έστει­λαν περισ­σό­τερο από μισό εκα­τομ­μύ­ριο Ελλήνων στο εξω­τε­ρικό για να ανα­ζη­τή­σουν μία νέα ζωή. «Είναι μία απί­στευτη διαρροή ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού και ολέθρια απώλεια για την οικο­νο­μία και την κοι­νω­νία» είπε. Εκτί­μησε ότι θα πρέπει να απο­τε­λέ­σει πολι­τική προ­τε­ραιό­τητα η παροχή δυνα­τό­τη­τας ψήφου και κυρίως να δημιουρ­γη­θούν οι οικονομικο-κοινωνικές συν­θή­κες ώστε να γίνει η Ελλάδα ελκυ­στι­κός τόπος, γιατί είναι ανα­γκαία η γνώση, η ώθηση, η δέσμευση των ανθρώ­πων που έφυγαν στο εξω­τε­ρικό.

Αυξά­νε­ται ο αριθμός των ατόμων που εργά­ζο­νται σε επαγ­γέλ­ματα χαμηλής ειδί­κευ­σης

Το 70% των ενή­λι­κων Ελλήνων μετα­να­στών στη Βρε­τα­νία είναι από­φοι­τοι πανε­πι­στη­μίου και η μετα­να­στευ­τική ροή μεταξύ ανδρών και γυναι­κών φαί­νε­ται να είναι ισορ­ρο­πη­μένη (50%- 50%), ανα­φέ­ρει ο κ. Πρα­τσι­νά­κης.

Με βάση στοι­χεία από το Labour Force Survey, για το διά­στημα από το 2013 μέχρι και το 2017, προ­κύ­πτει ότι η πλειο­νό­τητα των Ελλήνων στη Βρε­τα­νία (60%) εργά­ζο­νται σε επαγ­γέλ­ματα που ανήκουν στην κατη­γο­ρία professionals (π.χ. γιατροί, δικη­γό­ροι, ακα­δη­μαϊ­κοί, οικο­νο­μο­λό­γοι) και semi professionals (βοηθοί επαγ­γελ­μα­τιών), και ακο­λου­θούν άλλες κατη­γο­ρίες, όπως υπάλ­λη­λοι, υπη­ρε­σίες, εργα­ζό­με­νοι σε πωλή­σεις κ.ά. Πάντως, σύμφωνα με την έρευνα δια­πι­στώ­νε­ται να αυξά­νε­ται ο αριθμός των ανθρώ­πων που εργά­ζο­νται σε επαγ­γέλ­ματα χαμηλής ειδί­κευ­σης (25%).

Όπως παρα­τή­ρησε στη διάρ­κεια της εκδή­λω­σης, ο κ.Ανα­στα­στά­κης, η σύνθεση της Δια­σπο­ράς έχει αλλάξει δρα­στικά, κατά την περίοδο της κρίσης, καθώς νέοι πλη­θυ­σμοί έφυγαν στο εξω­τε­ρικό. Συγκε­κρι­μένα για το ΗΒ, υπο­στή­ριξε, ότι υπήρξε προ­ο­ρι­σμός κατά το παρελ­θόν για την ελίτ, ωστόσο τελευ­ταία οι Έλληνες που φτάνουν στη χώρα προ­έρ­χο­νται από διάφορα κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μικά στρώ­ματα.

Παγκό­σμιος Ψηφια­κός Χάρτης της Δια­σπο­ράς

Έργο της έρευνας του SEESOX είναι επίσης η απο­τύ­πωση όλων των ελλη­νι­κών κοι­νο­τή­των ανά τον κόσμο, σε ένα ψηφιακό εργα­λείο, στο οποίο θα έχουν πρό­σβαση τόσο οι Έλληνες της Ελλάδας, όσο και οι Έλληνες της Δια­σπο­ράς, προ­κει­μέ­νου να προ­στρέ­χουν σε αυτόν για μία σειρά από εφαρ­μο­γές (έρευνα, επι­κοι­νω­νία, ανά­πτυξη δια­σύν­δε­σης/δικτύου, μετα­φορά τεχνο­γνω­σίας, κοινές επι­διώ­ξεις κ.ά.) και σε μελ­λο­ντικό χρόνο να έχουν τη δυνα­τό­τητα να παρεμ­βαί­νουν δια­δρα­στικά, προ­σθέ­το­ντας τις δικές τους προ­σω­πι­κές ιστο­ρίες, αρχεία, βίντεο, φωτο­γρα­φίες και άλλο υλικό.

Σήμερα στο χάρτη http://seesoxdiaspora.org/the-greek-diaspora-map οι ενδια­φε­ρό­με­νοι μπορούν να βρουν απο­τυ­πω­μένα 4.000 στοι­χεία για οργα­νι­σμούς και κοι­νό­τη­τες ελλη­νι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος που λει­τουρ­γούν στις χώρες υπο­δο­χής της ελλη­νι­κής δια­σπο­ράς, με βάση στοι­χεία που συνέ­λεξε η ομάδα του SEESOX από τα υπουρ­γεία Εξω­τε­ρι­κών, Παι­δείας, το Κέντρο Ελλη­νι­κής Γλώσσας, το Ίδρυμα Ωνάση και από την ίδια την έρευνα της ομάδας.

Οι οργα­νώ­σεις της Δια­σπο­ράς είναι κατη­γο­ριο­ποι­η­μέ­νες ανάλογα με τρία βασικά κρι­τή­ρια: τη χώρα υπο­δο­χής, τις δράσεις των οργα­νώ­σεων (το προφίλ τους και τη δράση τους) και τον γεω­γρα­φικό προσ­διο­ρι­σμό (origin) εάν υπάρχει (π.χ. σύνδεση της οργά­νω­σης με κάποιο μέρος της Ελλάδας, π.χ. Παμ­μα­κε­δο­νική Ένωση Μελ­βούρ­νης). Συνο­λικά, μόνο το ένα έκτο αυτών έχει γεω­γρα­φικό προσ­διο­ρι­σμό. Για τις δράσεις των οργα­νώ­σεων υπάρ­χουν ξεχω­ρι­στές κατη­γο­ριο­ποι­ή­σεις.

To 40% των στοι­χείων που έχουν εθνι­κο­το­πικό προσ­διο­ρι­σμό βρί­σκο­νται στις ΗΠΑ, και ακο­λου­θούν ο Καναδάς, η Γερ­μα­νία, η Αυστρα­λία, όπου υπάρ­χουν οι περισ­σό­τε­ρες κοι­νό­τη­τες με εθνι­κο­το­πικό χαρα­κτήρα, οι περισ­σό­τε­ροι εκ των οποίων προ­έρ­χο­νται από την Πελο­πόν­νησο (17%), τη Δυτική Μακε­δο­νία, την Κεντρική Μακε­δο­νία και το Νότιο Αιγαίο.

Στο Ηνωμένο Βασί­λειο, το μεγα­λύ­τερο κομμάτι των οργα­νώ­σεων που υπάρ­χουν είναι οι κοι­νό­τη­τες (24%), και ακο­λου­θούν αυτές με θρη­σκευ­τικό χαρα­κτη­ρι­στικό (23%) και αυτές που αφορούν την Ανώτατη Εκπαί­δευση (21%), δηλαδή ανώτατα εκπαι­δευ­τικά Ιδρύ­ματα και Ινστι­τούτα, που ειδι­κεύ­ο­νται στις ελλη­νι­κές σπουδές, πανε­πι­στη­μια­κές λέσχες και ενώσεις φοι­τη­τών. «Αυτό που παρα­τη­ρεί κανείς στον παγκό­σμιο χάρτη είναι ότι οι Έλληνες έχουν δημιουρ­γή­σει κοι­νό­τη­τες που συνήθως συν­δέ­ο­νται με τον θρη­σκευ­τικό και εκπαι­δευ­τικό χαρα­κτήρα, δηλαδή όπως οργα­νώ­νο­νταν παλαιό­τερα η ελλη­νική κοι­νω­νία, γύρω από την εκκλη­σία και το σχολείο. Έτσι είναι δια­μορ­φω­μέ­νοι οι πυρήνες των κοι­νο­τή­των γενι­κό­τερα στο εξω­τε­ρικό» επι­σή­μανε στο ΑΠΕ- ΜΠΕ η υπεύ­θυνη της δημιουρ­γίας του ψηφια­κού χάρτη, ερευ­νή­τρια του SEESOX και υπό­τρο­φος του Ιδρύ­μα­τος Λεβέντη, Φωτεινή Καλαν­τζή. Διευ­κρι­νί­ζει ωστόσο ότι τα νέα δεδο­μένα από τα και­νούρ­για μετα­να­στευ­τικά ρεύματα, ενδε­χο­μέ­νως να δώσουν μία δια­φο­ρε­τική εικόνα των οργα­νώ­σεων που συνεχώς θα δια­μορ­φώ­νο­νται.

Όπως τονίζει, η αρχική σκέψη ήταν να δημιουρ­γη­θεί μία επι­πλέον γέφυρα επι­κοι­νω­νίας τόσο με την Ελλάδα όσο και μεταξύ των Ελλήνων του εξω­τε­ρι­κού. «Για να δημιουρ­γη­θεί ένα δίκτυο πρέπει να ξέρουμε πόσοι είμαστε, ποιοι είμαστε και τι δυνα­τό­τη­τες έχουμε. Στα επόμενα πλάνα είναι να μάθουμε τη δυνα­μική και το ενερ­γη­τικό της κάθε κοι­νό­τη­τας, όπως και να συνε­χί­σει να εμπλου­τί­ζε­ται ο χάρτης με νέα στοι­χεία» ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ