A. Συρίγος: «Ο Ερντογάν θα αποφύγει να δημιουργήσει μια κρίση η οποία θα οδηγούσε τα ελληνοτουρκικά σε πολεμική σύρραξη»

Κύριε Συρίγο, φτά­νουμε στο τέλος του 2018 και παρα­κο­λου­θούμε όλοι την συνε­χι­ζό­μενη προ­κλη­τι­κό­τητα των γει­τό­νων μας. Εκτι­μάτε ότι θα συνε­χι­στεί αυτή η κατά­σταση; Υπάρχει περί­πτωση να αλλάξει κάτι;

Στο άμεσο μέλλον, δεν υπάρχει περί­πτωση να αλλάξει κάτι. Αυτή την στιγμή η Τουρκία είναι κυρίως προ­σα­να­το­λι­σμένη στο θέμα της Συρίας αλλά αυτό δεν σημαί­νει ότι δεν παρα­κο­λου­θεί τι γίνεται στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και στο Αιγαίο.

Ωστόσο, την ενδια­φέ­ρει πρω­τί­στως η Ανα­το­λική Μεσό­γειος. Ήδη ανα­κοι­νώ­θηκε από Τούρ­κους αξιω­μα­τού­χους ότι πρό­κει­ται να βγει το δεύτερο πλοίο που αγο­ρά­ζει η Τουρκία για γεω­τρή­σεις, σε περιοχή που διεκ­δι­κεί η Τουρκία ως θέμα της υφα­λο­κρη­πί­δας της –από τον Ιανουά­ριο και μετά. Οπότε, αυτό είναι κάτι το οποίο θα συμβεί αλλά δεν θεωρώ πιθανό ότι ο Ερντο­γάν θα προ­σπα­θή­σει να προ­κα­λέ­σει κάποιο «θερμό» επει­σό­διο. Δηλαδή θα απο­φύ­γει να δημιουρ­γή­σει μια κρίση η οποία θα οδη­γούσε τα ελλη­νο­τουρ­κικά σε πολε­μική σύρραξη. Η προσοχή του είναι στραμ­μένη στη Συρία και σίγουρα δεν φαί­νε­ται δια­τε­θει­μέ­νος να προ­κα­λέ­σει κάποια πολε­μική εμπλοκή. Θα δια­τη­ρή­σει όμως, αυτή την επι­θε­τική ρητο­ρική, κάποιες θεα­τρι­κές κινή­σεις, θα έχει επι­κοι­νω­νιακή στό­χευση, προ­σπα­θώ­ντας να δια­σκε­δά­σει και τις εντυ­πώ­σεις ότι απέτυχε να απο­τρέ­ψει την γεώ­τρηση της EXON MOBILL στο Τεμάχιο -10.

Την ίδια ώρα, πώς δια­μορ­φώ­νε­ται το σκηνικό στο εσω­τε­ρικό της κυβέρ­νη­σης της γεί­το­νος χώρας, την στιγμή που ο Ταγίπ Ερντο­γάν έχει συγκε­ντρώ­σει όλες τις εξου­σίες στο πρόσωπό του;

Δεν είναι μόνον ότι έχει συγκε­ντρώ­σει τις τυπικές εξου­σίες. Αυτή τη στιγμή είναι ο κυρί­αρ­χος του παι­χνι­διού –αφού αντι­πο­λί­τευση, πρα­κτι­κώς, δεν υπάρχει. Και παλεύει η αντι­πο­λί­τευση αυτή την στιγμή να βρει κάποιο πρόσωπο πίσω από το οποίο θέλει να στοι­χη­θεί αλλά δεν υπάρχει αυτό το πράγμα. Επο­μέ­νως, υπό αυτές τις συν­θή­κες ο Ερντο­γάν, είναι ο κυρί­αρ­χος του παι­χνι­διού. Ασχέτως του ό,τι και το Σύνταγμα του δίνει συγκε­κρι­μέ­νες αρμο­διό­τη­τες.

Κατά την άποψή σας, η Αθήνα μπορεί να παίξει έναν και­νούρ­γιο ρόλο σε αυτό το «παι­χνίδι» της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας;

Χρειά­ζε­ται πάρα πολύ μεγάλη προσοχή. Είδαμε την συγκυ­ρία τις τελευ­ταίες ημέρες και με την εγκα­τά­λειψη των Κούρδων από τους Αμε­ρι­κα­νούς, από τον Πρόεδρο Τραμπ. Αυτό σημαί­νει ότι πρέπει να έχεις… «τα αβγά σου σε πολλά καλάθια». Και να έχεις μια διπλω­μα­τία η οποία θα κινεί­ται σε πολλά επίπεδα. Αυτή την στιγμή ο Ταγίπ Ερντο­γάν κατά­φερε και πέρασε τις απόψεις του στον Ντό­ναλντ Τράμπ –είναι πολύ σημα­ντικό αυτό. Και το χει­ρό­τερο για τους Κούρ­δους, είναι ότι ο Τράμπ, τους εγκα­τέ­λειψε με απόλυτα κυνικό τρόπο. Αυτό δεν θέλουμε να το δούμε να επα­να­λαμ­βά­νε­ται σε σχέση μ’ εμάς. Αυτό σημαί­νει ότι και εμείς, θα πρέπει να προ­σέ­ξουμε και τις συμ­μα­χίες μας στην περιοχή, τις σχέσεις μας με το Ισραήλ –που είναι εξίσου σημα­ντικό διότι εμφα­νί­ζε­ται ενο­χλη­μένο από όλη αυτή την ιστορία- ώστε να δούμε πώς θα μπο­ρέ­σουμε να προ­χω­ρή­σουμε.

Όχι απα­ραι­τή­τως με την έννοια της σύγκρου­σης με την Τουρκία, αλλά υπό την έννοια της προ­στα­σίας των στοι­χειω­δών δικαιω­μά­των μας, δηλαδή, της έρευνας και εκμε­τάλ­λευ­σης των ενερ­γεια­κών μας πόρων στην υφα­λο­κρη­πίδα μας, της εκμε­τάλ­λευ­σης των ενερ­γεια­κών μας πόρων στην ΑΟΖ της Κύπρου κ.λπ.

Να πάμε στο Μακε­δο­νικό. Περι­μέ­νουμε τις εξε­λί­ξεις με την Συμ­φω­νία των Πρεσπών. Τι εκτι­μάτε ότι θα γίνει;

Κοι­τάξτε, κατ αρχάς είναι προ­φα­νές ότι από τα Σκόπια, θα περάσει. Πέρασε ήδη στην πρώτη ψηφο­φο­ρία, δε νομίζω ότι θα αλλάξει κάτι. Από εκεί και πέρα, θα έρθει στην ελλη­νική Βουλή. Εκεί θα έρθει με απλή πλειο­ψη­φία, δηλαδή είναι ένας απλός νόμος που δεν θα χρεια­στεί ενι­σχυ­μένη πλειο­ψη­φία.

Αυτή την έχει η κυβέρ­νηση αυτή την στιγμή και φυσικά, απο­κλεί­ε­ται σύσσωμη η αντι­πο­λί­τευση να ομο­νο­ή­σει. Οπότε, μόνον ο ΣΥΡΙΖΑ να ψηφίσει και πάλι δια­θέ­τει την πλειο­ψη­φία για να περάσει το νόμο. Το ερώτημα είναι εάν ο ΣΥΡΙΖΑ θα επι­λέ­ξει να προ­χω­ρή­σει προς αυτή την κατεύ­θυνση. Και οι δηλώ­σεις που έγιναν από πλευράς διπλω­μα­τι­κών κύκλων του Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών όπως τέθηκε ‘ευγενικά’. Οι ενδεί­ξεις που υπάρ­χουν είναι ότι η ελλη­νική κυβέρ­νηση θα το προ­χω­ρή­σει.

Είναι κάτι το οποίο τελικά, την Ελλάδα την συμ­φέ­ρει; Μήπως είναι η κατάλ­ληλη στιγμή για να υπάρξει μια ‘συμφωνία’ ή μήπως δεν πρέπει να το συζη­τή­σουμε καθόλου –με τα τωρινά δεδο­μένα;

Κατάλ­ληλη στιγμή είναι εκείνη, η οποία προ­στα­τεύει όσο το δυνατόν περισ­σό­τερο τα εθνικά σου συμ­φέ­ρο­ντα. Η πλευρά που το υπέ­γραψε, θεωρεί ότι τώρα ήταν η κατάλ­ληλη στιγμή. Προ­σω­πικά, θεωρώ ότι υπάρ­χουν πάρα πολύ σοβαρά προ­βλή­ματα. Το θέμα του Μακε­δο­νι­κού είναι ένα πολύ δύσκολο θέμα. Και το κρίσιμο σημείο ήταν πάντα για εμάς, κανένα κράτος να μην μονο­πω­λή­σει τον όρο «Μακε­δο­νία».

Αυτή την στιγμή, κατορ­θώ­νουμε και αλλά­ζουμε το όνομα σε «Βόρεια Μακε­δο­νία» και είναι φυσιο­λο­γικό πολύς κόσμος να ενο­χλεί­ται από αυτό, αλλά δεν είναι τόσο σημα­ντικό αυτό. Φοβού­μαι ότι οποια­δή­ποτε ονο­μα­σία περιέ­χει αυτό τον όρο θα είναι εξίσου προ­βλη­μα­τική. Πιο σημα­ντικό για μένα είναι ότι απο­δε­χό­μα­στε την απο­κλει­στική χρήση των όρων «Μακε­δο­νική Γλώσσα» και «Μακε­δο­νική Υπη­κο­ό­τητα ή Εθνι­κό­τητα» από τους Σκο­πια­νούς. Κι αυτό είναι μεγάλο λάθος. Υπό αυτή την έννοια, θεωρώ ότι η Συμ­φω­νία των Πρεσπών, ΔΕΝ υπε­ρα­σπί­ζε­ται τα εθνικά μας συμ­φέ­ρο­ντα.

Δηλαδή, κάτι το οποίο επί πολλές δεκα­ε­τίες πολε­μάμε, το αφή­νουμε χωρίς να αντι­λη­φθούμε τις συνέ­πειες σε βάθος χρόνου.

Να περά­σουμε στα ευρω­παϊκά πράγ­ματα. Θα ήθελα να μιλή­σουμε για το Brexit. Παρα­κο­λου­θώ­ντας τις εξε­λί­ξεις, βλέ­πουμε ότι υπάρχει πρό­βλημα για την Βρε­τα­νική κυβέρ­νηση. Τι πρέπει να περι­μέ­νουμε κατά την άποψή σας;

Πρέπει να σας ομο­λο­γήσω ότι εκπλήσ­σο­μαι από τον τρόπο με τον οποίο οι Βρε­τα­νοί αντι­με­τω­πί­ζουν όλη αυτή την υπόθεση με το Brexit. Αυτή την στιγμή κινού­νται προς ένα «σκληρό» Brexit, χωρίς δίχτυ ασφα­λείας επειδή δεν γνω­ρί­ζουν πώς να δια­χει­ρι­στούν την κατά­σταση. Κάτι το οποίο θα περί­μενε κανένας από τους Έλληνες π.χ. το κάνουν οι Βρε­τα­νοί σε όλη του την έκταση. Εάν σ’ εμάς δικαιο­λο­γεί­ται η αντί­δρασή μας λόγω της κρίσης που ξεκί­νησε το 2009 – 2010, της πτώσης του βιο­τι­κού επι­πέ­δου, της φτω­χο­ποί­η­σης πολλών κοι­νω­νι­κών στρω­μά­των του πλη­θυ­σμού κ.λπ. στην περί­πτωση της Βρε­τα­νίας, ο τρόπος που αντι­δρούν δεν δικαιο­λο­γεί­ται. Παρ όλα αυτά, εμφα­νί­ζο­νται να το αντι­με­τω­πί­ζουν πολύ πιο ‘ερασιτεχνικά’.

Πώς βλέπετε να δια­μορ­φώ­νε­ται η κατά­σταση στην Ευρώπη; Υπάρχει και μια κατα­γε­γραμ­μένη άνοδος ακρο­δε­ξιών τάσεων, κομ­μά­των και λαϊ­κι­στι­κών κινη­μά­των.

Κοι­τάξτε, το κρίσιμο είναι ότι βρι­σκό­μα­στε σε μια ήπειρο, η οποία έχει πάψει εδώ και πολλά χρόνια να παράγει. Έχει έναν πλη­θυ­σμό που μεγα­λώ­νει σε ηλικία, έχει μάθει να ζει σε ένα άλφα επίπεδο ζωής που είναι δύσκολο να κρα­τή­σει με τον τρόπο με τον οποίο κινεί­ται η κοι­νω­νία και τελικώς, αυτή η κοι­νω­νία προ­σπα­θεί να δει ποιος φταίει γι αυτή την κατά­σταση.

Είναι μια ήπειρος που έχει πολλά προ­βλή­ματα και δεν έχει πλέον να δώσει κάτι στους πολίτες της, εκτός από έννοιες που όμως δεν δίνουν λύσεις.

Γι αυτό βρί­σκουν και κάποια λαϊ­κι­στικά κινή­ματα με κάποιες απόψεις –είτε έχουν σωστή βάση είτε μερικά είναι εντελώς στον ‘αέρα’.

Για παρά­δειγμα στη Γερ­μα­νία, το ακρο­δε­ξιό κόμμα αυτή την στιγμή αυξάνει το ποσοστό του σε μια χώρα, που τα δύο τελευ­ταία χρόνια έχει μειώσει πολύ το μετα­να­στευ­τικό πρό­βλημα. Οι αριθμοί είναι οι πιο χαμηλοί για μετα­νά­στες που μπήκαν στην Γερ­μα­νία τα τελευ­ταία 15 χρόνια. Παρ όλα αυτά, το ακρο­δε­ξιό κόμμα, καλ­πά­ζει. Εκ παραλ­λή­λου υπάρ­χουν και διάφορα γεγο­νότα που ενι­σχύ­ουν τέτοιες κινή­σεις.