Αγγελος Συρίγος: «Η 15η Μαΐου θα είναι καθοριστική για τις εξελίξεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή»

Τα βλέμ­μα­τα όλου του πλα­νή­τη είναι στραμ­μέ­να στη Μέση Ανα­το­λή και πα­ρα­κο­λου­θού­με τις εξε­λί­ξεις με ιδιαί­τε­ρη ανη­συ­χία. Θα ήθελα το σχό­λιο και την εκτί­μη­σή σας.

Αν βά­λου­με ένα χρο­νι­κό όριο, το οποίο πι­στεύω κα­θο­ρί­ζει τα πάντα σε σχέση με το τι συμ­βαί­νει με τον πό­λε­μο στη Μέση Ανα­το­λή, είναι η 15η Μαΐου. Είναι η ημε­ρο­μη­νία που ο Αμε­ρι­κα­νός Πρό­ε­δρος Ντό­ναλντ Τράμπ θα επι­σκε­φθεί τον Κι­νέ­ζο ομό­λο­γό του, Σι Τζιν­πίνγκ.

Θεωρώ πε­ρί­που βέ­βαιον πως ο Τραμπ θα κάνει ό,τι μπο­ρεί, ούτως ώστε μέχρι τότε να έχει επέλ­θει ει­ρή­νευ­ση διότι δεν θέλει να πάει με ανοι­χτό αυτό το μέ­τω­πο, στον Κι­νέ­ζο πρό­ε­δρο.

Αυτό ση­μαί­νει ότι οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις οι οποί­ες ξε­κί­νη­σαν την προη­γού­με­νη εβδο­μά­δα στο Ισλα­μα­μπάντ, θα συ­νε­χι­στούν- αν όχι σή­με­ρα ή αύριο, στο επό­με­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα μέχρι τη 15η Μαΐου προ­κει­μέ­νου να λυθεί όλο αυτό το ζή­τη­μα και να ξα­ναρ­χί­σει η κα­νο­νι­κή ροή πε­τρε­λαί­ου μέσω των στε­νών του Ορ­μούζ.

Για τους Ιρα­νούς το κρί­σι­μο ση­μείο είναι ο εμπλου­τι­σμός του ου­ρα­νί­ου. Τι γί­νε­ται με τον πε­ρί­που μισό τόνο ρα­διε­νερ­γό υλικό που έχουν στα χέρια τους, τι γί­νε­ται με τα στενά του Ορ­μούζ και τι γί­νε­ται με τις απο­ζη­μιώ­σεις που ζη­τούν να πά­ρουν ή έστω την απο­δέ­σμευ­ση κε­φα­λαί­ων 26 δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων δο­λα­ρί­ων που βρί­σκο­νται σε διά­φο­ρες τρά­πε­ζες ανά τον κόσμο και είναι δε­σμευ­μέ­νες. Σε αυτά τα τέσ­σε­ρα ση­μεία επι­κε­ντρώ­νε­ται η δια­πραγ­μά­τευ­ση. Ας κρα­τή­σου­με ότι οι Αμε­ρι­κα­νοί δεν είπαν ότι το Ιράν, δεν έχει δι­καί­ω­μα εμπλου­τι­σμού ου­ρα­νί­ου αλλά είπαν, ότι αυτό θα γίνει μετά από ένα χρο­νι­κό εί­κο­σι ετών -εν αντι­θέ­σει με το Ιράν που λέει πέντε έτη. Αυτό δεί­χνει ότι υπάρ­χει κά­ποιο πε­ρι­θώ­ριο συμ­φω­νί­ας σε αυτό το θέμα.

Η απο­δέ­σμευ­ση των χρη­μα­τι­κών ποσών νο­μί­ζω είναι κάτι πιο απλό. Πιο δύ­σκο­λο είναι το θέμα του τι θα γίνει με τον μισό τόνο ρα­διε­νερ­γού υλι­κού. Θα δούμε τις επό­με­νες μέρες. Πι­στεύω πά­ντως ότι εί­μα­στε κοντά στην επί­λυ­ση, στην ει­ρή­νευ­ση σε αυτή τη φάση.

Αυτό δίνει μια ανάσα σε όλη αυτή την πα­γκό­σμια ύφεση στην οποία έχει μπει η οι­κο­νο­μία. Και βλέ­που­με βέ­βαια τα απο­τε­λέ­σμα­τά της. Υπάρ­χει επί­σης πολύ με­γά­λη ανη­συ­χία σε όλους τους κλά­δους: στη ναυ­τι­λία, στις αε­ρο­πο­ρι­κές με­τα­φο­ρές, στον του­ρι­σμό κ.λπ.

Η ει­ρή­νευ­ση δεν πρό­κει­ται να οδη­γή­σει σε από­λυ­τη απο­κα­τά­στα­ση της δη­μιουρ­γη­θεί­σας κα­τα­στά­σε­ως για πολ­λούς και δια­φό­ρους λό­γους. Πρώτα απ’ όλα έχουν πλη­γεί εγκα­τα­στά­σεις με­τα­φορ­τώ­σε­ως πε­τρε­λαί­ου ή φυ­σι­κού αε­ρί­ου. Έχουν πλη­γεί πε­τρε­λαιο­πη­γές. Έχει δη­μιουρ­γη­θεί ένα με­γά­λο από­θε­μα πε­τρε­λαί­ου στις απο­θή­κες το οποίο αυτή τη στιγ­μή δεν ξέ­ρουν τι να κά­νουν. Υπάρ­χουν διά­φο­ρα προ­βλή­μα­τα τα οποία θα χρεια­στούν του­λά­χι­στον ένα εξά­μη­νο. Ένα άλλο πολύ ση­μα­ντι­κό θέμα, είναι αυτό της δι­υ­λί­σε­ως του πε­τρε­λαί­ου. Βλέ­πε­τε τα πε­ρισ­σό­τε­ρα υπο­προ­ϊ­ό­ντα του πε­τρε­λαί­ου που παίρ­νου­με από αυτό, την κη­ρο­ζί­νη για τα αε­ρο­πλά­να, τη βεν­ζί­νη, την πίσσα κ.λπ. είναι προ­ϊ­ό­ντα δι­υ­λί­σε­ως του πε­τρε­λαί­ου. Και οι με­γα­λύ­τε­ρες εγκα­τα­στά­σεις δι­υ­λι­στη­ρί­ων κατά τεκ­μή­ριο, βρί­σκο­νται στις χώρες του Κόλ­που. Οπότε όλα αυτά μαζί δεί­χνουν ότι θα κα­θυ­στε­ρή­σουν ένα χρο­νι­κό διά­στη­μα. Άρα η επί­δρα­ση στη διε­θνή οι­κο­νο­μία δυ­στυ­χώς θα συ­νε­χι­στεί μέχρι να επα­νέλ­θου­με στην κα­νο­νι­κό­τη­τα.

Είναι όμως θε­τι­κό ότι γί­νο­νται βή­μα­τα.

Έχουν γίνει αρ­κε­τά βή­μα­τα. Και σας λέω, ότι μου έκανε εντύ­πω­ση πρώτα απ’ όλα η απευ­θεί­ας συ­νά­ντη­ση Αμε­ρι­κα­νών – Ιρα­νών. Το ένα ση­μείο είναι αυτό.

Το δεύ­τε­ρο ση­μείο είναι ότι οι δια­φω­νί­ες πε­ριο­ρί­στη­καν. Και λέω πε­ριο­ρί­στη­καν διότι σε σχέση με τα θέ­μα­τα που είχαν τεθεί αρ­χι­κώς, οι δια­φω­νί­ες εμ­φα­νί­ζο­νται πε­ριο­ρι­σμέ­νες. Συ­νε­πώς, πε­ριο­ρί­στη­καν σε τέσ­σε­ρα μόνο ζη­τή­μα­τα.

Το τρίτο ση­μείο είναι ότι πα­ρό­τι έχουν απο­τύ­χει οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις σε αυτή τη φάση, οι συ­νο­μι­λί­ες συ­νε­χί­ζο­νται με δια­με­σο­λα­βη­τή το Πα­κι­στάν αυτή τη φορά. Άρα υπάρ­χει δι­πλω­μα­τι­κή κί­νη­ση.

Επί­σης, υπήρ­ξε συ­νά­ντη­ση με­τα­ξύ του Ισ­ρα­ήλ και του Λι­βά­νου, μετά από πολλά χρό­νια. Να φα­ντα­στεί­τε ότι έγινε δια­πραγ­μά­τευ­ση πριν από τέσ­σε­ρα χρό­νια για την οριο­θέ­τη­ση των θα­λασ­σί­ων ζωνών τους, η οποία δεν έγινε απευ­θεί­ας αλλά με δια­με­σο­λα­βη­τή. Δη­λα­δή κα­θό­ταν ο ένας στο ένα δω­μά­τιο, ο άλλος στο άλλο δω­μά­τιο και υπήρ­χαν οι Αμε­ρι­κα­νοί οι οποί­οι πη­γαι­νο­έρ­χο­νταν με­τα­ξύ του ενός και του άλλου δω­μα­τί­ου και με­τέ­φε­ραν τις από­ψεις της μίας ή της άλλης πλευ­ράς. Οπότε κα­τα­λα­βαί­νε­τε πόσο ση­μα­ντι­κό είναι που έγινε η απευ­θεί­ας συ­νά­ντη­ση.

Κύριε Συ­ρί­γο, γί­νο­νται κά­ποιες κι­νή­σεις και για τα στενά του Ορ­μούζ. Παρά το γε­γο­νός ότι υπάρ­χει ο απο­κλει­σμός από τις ΗΠΑ πα­ρα­τη­ρού­με κί­νη­ση από εκεί.

100% και δεν υπάρ­χει αμ­φι­βο­λία περί τού­του. Οι κι­νή­σεις οι οποί­ες γί­νο­νται είναι για να δια­πι­στω­θούν τα όρια του απο­κλει­σμού από τη μία και την άλλη πλευ­ρά. Γιατί εδώ πέρα έχου­με έναν πα­ρα­λο­γι­σμό. Ποιος είναι ο πα­ρα­λο­γι­σμός: Το Ιράν λέει θα επι­τρέ­πω φορ­τία μόνο που προ­έρ­χο­νται από μένα ή από άλλες χώρες φι­λι­κές προς το Ιράν.

Έρ­χε­ται η Αμε­ρι­κή και λέει θα επι­τρέ­πω φορ­τία τα οποία δεν θα προ­έρ­χο­νται από λι­μά­νια του Ιράν.

Άρα τι ση­μαί­νει… το από­λυ­το κλεί­σι­μο των στε­νών του Ορ­μούζ. Κάθε πλευ­ρά τώρα δια­πι­στώ­νει ποια είναι τα όρια της άλλης πλευ­ράς. Επί πα­ρα­δείγ­μα­τι αν πάει να πε­ρά­σει πλοίο, θα βυ­θι­στεί από τους Αμε­ρι­κα­νούς, θα χτυ­πη­θεί;

Από την άλλη πλευ­ρά όμως θεωρώ ότι όλη αυτή η κα­τά­στα­ση είναι για να ασκη­θεί δι­πλω­μα­τι­κή πίεση και να φανεί προς την κοινή γνώμη και στο εσω­τε­ρι­κό των κρα­τών ότι αυτό δεν είναι κάτι απλό.

Κατά την άποψή σας, ποιος είναι ο ρόλος της Κίνας;

Η Κίνα έχει επη­ρε­α­στεί άμεσα από όλες αυτές τις εξε­λί­ξεις, λόγω του ό,τι το 10% των ημε­ρη­σί­ων ανα­γκών της προ­έρ­χε­ται από τα πε­τρέ­λαια του Ιράν. Οπότε είναι άμεσα επη­ρε­α­σμέ­νη. Θεωρώ όμως ότι η Κίνα έχει στρα­τη­γι­κή υπο­μο­νή.

Ενώ έχου­με έναν Αμε­ρι­κα­νό Πρό­ε­δρο που παί­ζει πόκερ, η Κίνα παί­ζει σκάκι (!).

Έχει υπο­μο­νή και βλέ­πει πώς εξε­λίσ­σο­νται τα πράγ­μα­τα σε βάθος χρό­νου. Άρα έχου­με να δούμε αρ­κε­τά κε­φά­λαια ακόμη μπρο­στά μας για να κα­τα­λά­βου­με ποια είναι τα μα­θή­μα­τα που έχει πάρει η Κίνα από αυτή τη σύ­γκρου­ση.