Με επαγγελματικά ταμεία η «επόμενη μέρα» για τις επικουρικές συντάξεις

Τα επι­κου­ρικά ταμεία κατέρ­ρευ­σαν, τα επαγ­γελ­μα­τικά ταμεία έρχο­νται. Η ανυ­παρ­ξία του δεύ­τε­ρου πυλώνα του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος – με την πλήρη χρε­ο­κο­πία των επι­κου­ρι­κών ταμείων και την κατα­βολή… φιλο­δω­ρη­μά­των αντί συντά­ξεων – αφήνει τερά­στια περι­θώ­ρια ανά­πτυ­ξης των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταμείων.

Τρία στοι­χεία συνη­γο­ρούν προς τη δια­πί­στωση ότι η «επόμενη μέρα» για τον δεύτερο πυλώνα της ασφά­λι­σης στη χώρα μας εμπε­ριέ­χει σε μεγάλο βαθμό τα επαγ­γελ­μα­τικά ταμεία.

Πρώτον, η ιδιαί­τερη κατεύ­θυνση και το μεγάλο ενδια­φέ­ρον που δείχνει η Ευρω­παϊκή Ενωση για τον συγκε­κρι­μένο θεσμό, εντάσ­σο­ντάς τον στον σχε­δια­σμό του ευρω­παϊ­κού ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος. Μια οδηγία και ένας κανο­νι­σμός της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης που έρχο­νται και στη χώρα μας ενι­σχύ­ουν – περαι­τέρω – το θεσμικό πλαίσιο των συγκε­κρι­μέ­νων Ταμείων. Η οδηγία αφορά τους κανόνες δια­φά­νειας και επο­πτείας των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταμείων και ο κανο­νι­σμός τα ατομικά συντα­ξιο­δο­τικά συμ­βό­λαια που θα ισχύουν και θα μετα­φέ­ρο­νται σε οποια­δή­ποτε χώρα της Ευρώπης ζει και απα­σχο­λεί­ται ο ασφα­λι­σμέ­νος.

Δεύ­τε­ρον, το ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον που δεί­χνουν οι κοι­νω­νι­κοί εταίροι – ΓΣΕΕ και εργο­δο­τι­κοί φορείς – για τη δημιουρ­γία εθνικού επαγ­γελ­μα­τι­κού Υπερ­τα­μείου, το οποίο θα καλύ­πτει το σύνολο των εργα­ζο­μέ­νων και ενδε­χο­μέ­νως και τους αυτο­α­πα­σχο­λου­μέ­νους. Στόχος είναι το εν λόγω Ταμείο να παρέχει παροχές που θα συμπλη­ρώ­νουν τις γλί­σχρες επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις.

Τρίτον, η ανα­κοι­νω­μένη πρόθεση της Νέα Δημο­κρα­τίας να ενι­σχύ­σει την προ­ο­πτική ένταξης των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταμείων ή ακόμη των ιδιω­τι­κών ασφα­λι­στι­κών στον δεύτερο πυλώνα ασφά­λι­σης.

Συζή­τηση

Οι αλλαγές στο ασφα­λι­στικό σύστημα της χώρας, είτε με την κατάρ­γηση του νόμου Κατρού­γκα­λου, είτε με «εισα­γωγή» νέων θεσμών και προ­ϊ­ό­ντων ασφά­λι­σης, είναι προ των πυλών.

Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η αναφορά για τις επερ­χό­με­νες αλλαγές του ομό­τι­μου καθη­γητή του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου κ. Σ. Ρομπόλη. «Η συζή­τηση – επι­στη­μο­νική, πολι­τική, κοι­νω­νική – για το κοινωνικο-ασφαλιστικό σύστημα κατά τη μετα­μνη­μο­νιακή περίοδο έχει ήδη ξεκι­νή­σει». Και προ­σθέ­τει: «Σε αυτή προ­τεί­νε­ται η δια­τή­ρηση της εθνικής και της αντα­πο­δο­τι­κής σύντα­ξης όπως έχει δια­μορ­φω­θεί με τις μνη­μο­νια­κές πολι­τι­κές της περιό­δου 2010-2021 και επι­πλέον δια­τυ­πώ­νε­ται η πρόταση της πλήρους ανα­μόρ­φω­σης της επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης προ­κει­μέ­νου να κατα­λή­ξει στα­διακά σε ένα περισ­σό­τερο ευέ­λι­κτο σύστημα και με δυνα­τό­τητα επι­λο­γών: α) μιας επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης για όλους και με κίνητρο συμ­με­το­χής, β) κεφα­λαιο­ποί­η­σης των εισφο­ρών των νέων ασφα­λι­σμέ­νων, ώστε οι εισφο­ρές να απο­κτή­σουν χαρα­κτήρα απο­τα­μί­ευ­σης, και γ) ενο­ποί­η­σης των εισφο­ρών της επι­κου­ρι­κής και της εφάπαξ παροχής σε μία ενιαία εισφορά, με κατα­γραφή στον ατομικό λογα­ρια­σμό κάθε ασφα­λι­σμέ­νου».

Ας δούμε όμως τα γεγο­νότα που ανα­μέ­νε­ται να επι­τα­χύ­νουν τις εξε­λί­ξεις γύρω από την ευρύ­τερη εφαρ­μογή των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταμείων.

Η ενδε­χό­μενη κυβερ­νη­τική αλλαγή μετά τις εκλογές του 2019 θα σημάνει αλλαγές – εκ νέου – στο ασφα­λι­στικό σύστημα. Η Νέα Δημο­κρα­τία έχει προ­α­ναγ­γεί­λει την κατάρ­γηση του νόμου Κατρού­γκα­λου και την υιο­θέ­τηση ενός συστή­μα­τος που θα επι­τρέ­πει στα επαγ­γελ­μα­τικά ταμεία και στις ιδιω­τι­κές εται­ρείες να δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον δεύτερο πυλώνα ασφά­λι­σης.

Συγκε­κρι­μένα, το νέο Ασφα­λι­στικό που προ­τεί­νε­ται από την αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση βασί­ζε­ται σε τρεις πυλώνες ως εξής: ο ΕΦΚΑ θα εξα­κο­λου­θή­σει να είναι ο φορέας για τον πρώτο πυλώνα που θα είναι υπο­χρε­ω­τι­κός, δημό­σιος και ανα­δια­νε­μη­τι­κός. Στον δεύτερο πυλώνα, που θα είναι επίσης υπο­χρε­ω­τι­κός, οι πολίτες θα απο­τα­μιεύ­ουν σε έναν προ­σω­πικό τους κου­μπαρά μέρος των εισφο­ρών τους έχοντας τη δυνα­τό­τητα να επι­λέ­ξουν είτε έναν δημόσιο φορέα, είτε ιδιω­τικά συντα­ξιο­δο­τικά ταμεία. Και στον τρίτο πυλώνα – ο οποίος είναι προ­αι­ρε­τι­κός – θα μπορεί κανείς να επι­λέ­ξει και μια συμπλη­ρω­μα­τική ιδιω­τική ασφά­λιση, κάτι που ισχύει και σήμερα.

Η Ευρω­παϊκή Ενωση

Σημα­ντι­κές τομές επι­φέ­ρει η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή στο καθε­στώς λει­τουρ­γίας των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταμείων, αλλά και στην επίλυση του προ­βλή­μα­τος ασφά­λι­σης των πολιτών, σε συν­δυα­σμό με την κινη­τι­κό­τητά τους μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.

Οι αλλαγές που δημιουρ­γούν μια νέα «αρχι­τε­κτο­νική» των ευρω­παϊ­κών συντά­ξεων της επό­με­νης δεκα­ε­τίας προ­έρ­χο­νται από μια οδηγία για τις υπο­χρε­ώ­σεις των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταμείων, αλλά και έναν κανο­νι­σμό για τα λεγό­μενα ατομικά συντα­ξιο­δο­τικά συμ­βό­λαια.

Η οδηγία πρό­κει­ται να κυρωθεί εντός του Ιανουα­ρίου από τη χώρα μας, ενώ ο κανο­νι­σμός είναι δεσμευ­τι­κός για όλες τις χώρες και πρό­κει­ται να υιο­θε­τη­θεί εντός του επο­μέ­νου έτους.

Με την οδηγία καθί­στα­ται υπο­χρε­ω­τική η παροχή της απα­ραί­τη­της πλη­ρο­φό­ρη­σης από τα Ταμεία στους ασφα­λι­σμέ­νους, τόσο για τις απο­δό­σεις των εισφο­ρών τους, όσο και για τα δικαιώ­ματά τους αλλά και τους επεν­δυ­τι­κούς κιν­δύ­νους. Η ενη­μέ­ρωση θα πρέπει να είναι τακτική, έγγραφη και κατα­νοητή.

Σύμφωνα με τον γενικό διευ­θυ­ντή της εται­ρείας Prudential κ. Κ. Νικο­λάου, η ενη­μέ­ρωση περι­λαμ­βά­νει το ποσό που έχει συγκε­ντρώ­σει μέχρι την ημέρα της ενη­μέ­ρω­σης ο κάθε ασφα­λι­σμέ­νος, πόσα χρήματα προ­βλέ­πε­ται να έχει συγκε­ντρώ­σει μέχρι τη συντα­ξιο­δό­τησή του, το προ­βλε­πό­μενο ύψος της μελ­λο­ντι­κής σύντα­ξης τόσο από την κοι­νω­νική ασφά­λιση, όσο και από το επαγ­γελ­μα­τικό ταμείο. Επίσης δίνεται η δυνα­τό­τητα στον ασφα­λι­σμένο, εφόσον το προ­βλε­πό­μενο ποσό σύντα­ξης δεν επαρκεί, να κατα­βάλ­λει επι­πρό­σθετο ποσό εισφο­ράς ώστε να φτάσει στο επι­θυ­μητό ύψος συνο­λι­κής σύντα­ξης.

Συμ­βό­λαια

Στην άλλη πλευρά το πρω­το­πο­ριακό πανευ­ρω­παϊκό ατομικό συντα­ξιο­δο­τικό πρό­γραμμα (PEPP), το οποίο συζη­τεί­ται αυτή την περίοδο στα όργανα της ΕΕ και ανα­μέ­νε­ται να εγκρι­θεί εντός του 2019, στρέφει τους ασφα­λι­σμέ­νους προς τα συμπλη­ρω­μα­τικά ατομικά ασφα­λι­στικά συμ­βό­λαια που θα έχουν ενιαία ισχύ σε όλες τις χώρες της Ενωσης. Το πρό­γραμμα μπορούν να προ­σφέ­ρουν όσοι φορείς ασχο­λού­νται με προ­γράμ­ματα ασφά­λι­σης, ως εκ τούτου και τα επαγ­γελ­μα­τικά ταμεία.Εντάσ­σε­ται στον τρίτο πυλώνα ασφά­λι­σης, δηλαδή στα εθε­λο­ντικά προ­γράμ­ματα, και θα εφαρ­μό­ζε­ται σε όλες τις χώρες με κοινές παρα­μέ­τρους. Δια­σφα­λί­ζει την ισχύ και τη μετα­φορά του προ­γράμ­μα­τος σε οποια­δή­ποτε χώρα μετα­κι­νεί­ται ο ασφα­λι­σμέ­νος. Με τη λήξη του θα παρέχει ένα εφάπαξ ποσό ή σύνταξη στον ασφα­λι­σμένο.

ΓΣΕΕ – εργο­δό­τες

Τέλος, προ των πυλών είναι η δημιουρ­γία – κατόπιν συμ­φω­νίας εργο­δο­τών και ΓΣΕΕ – ενός Υπερ­τα­μείου επαγ­γελ­μα­τι­κής ασφά­λι­σης για περισ­σό­τε­ρους από 2.000.000 εργα­ζο­μέ­νους του ιδιω­τι­κού τομέα και αυτο­α­πα­σχο­λου­μέ­νους, με συμπλη­ρω­μα­τι­κές παροχές, είτε εφάπαξ βοη­θή­μα­τος, είτε συμπλη­ρω­μα­τι­κής επι­κου­ρι­κής μηνιαίας σύντα­ξης. Πρό­κει­ται για το Εθνικό Επαγ­γελ­μα­τικό Ταμείο, το οποίο πρω­το­α­να­φέρ­θηκε στην τελευ­ταία Εθνική Γενική Συλ­λο­γική Σύμβαση Εργα­σίας, τον Μάρτιο του 2018, όταν οι κοι­νω­νι­κοί εταίροι συμ­φώ­νη­σαν να διε­ρευ­νή­σουν τη δυνα­τό­τητα σύστα­σής του.

Οι συζη­τή­σεις μεταξύ ΓΣΕΕ και εργο­δο­τι­κών οργα­νώ­σεων – σε καθαρά τεχνικό επίπεδο – έχουν προ­χω­ρή­σει αρκετά και παρά τις όποιες ενστά­σεις κυρίως από την πλευρά των εργο­δο­τών γύρω από το κόστος χρη­μα­το­δό­τη­σης του εγχει­ρή­μα­τος, θεω­ρεί­ται εξαι­ρε­τικά πιθανό το ενδε­χό­μενο το νέο Ταμείο να τεθεί σε λει­τουρ­γία ακόμη εντός του 2019.

Οι ενστά­σεις των εργο­δο­τών επι­κε­ντρώ­νο­νται στην επι­πλέον επι­βά­ρυνση του μη μισθο­λο­γι­κού κόστους που θα προ­κύ­ψει με τη νέα εισφορά, η οποία θα προ­βλε­φθεί για τη χρη­μα­το­δό­τηση του Ταμείου. Ωστόσο, οι δύο πλευρές φαί­νε­ται να έχουν κατα­λή­ξει σε ένα πρώτο «κείμενο θέσεων και προ­τά­σεων» και το επόμενο διά­στημα ανα­μέ­νε­ται να ανα­θέ­σουν – από κοινού – την εκπό­νηση ανα­λο­γι­στι­κής μελέτης.

πηγή tovima.gr