Τέρμα στην παραφιλολογία που αναπτύχθηκε γύρω από το ενδεχόμενο να τεθούν σε αργία από τα καθήκοντά τους εξαιτίας καταδίκης τους από ποινικά δικαστήρια ο αντιδήμαρχος Ρόδου κ. Μιχάλης Κινδυλίδης και ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας στο Περιφερειακό Συμβούλιο κ. Χ. Κόκκινος έθεσε με την υπ’ αριθμ. 453/12 γνωμοδότησή του το Νομικό Συμβούλιο του Υπουργείου Εσωτερικών.
Θυμίζουμε ότι ο δικηγόρος κ. Γ. Μαυρομάτης έχει υποβάλει μηνυτήρια αναφορά διαμαρτυρούμενος για το ό,τι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Νοτίου Αιγαίου δεν κίνησε τη διαδικασία για να τεθεί σε αργία ο κ. Κινδυλίδης εξαιτίας της πρωτόδικης καταδίκης του.
Η γνωμοδότηση που εκδόθηκε έχει εξάλλου αναλογική εφαρμογή και στην περίπτωση του δημάρχου Μεγίστης κ. Παύλου Πανηγύρη ο οποίος ομοίως έχει καταδικαστεί πρωτοδίκως για ποινικά αδικήματα.
Σημειώνεται ότι ο κ. Κόκκινος έχει καταδικαστεί από το Τριµελές Εφετείο Αιγαίου σε ποινή φυλάκισης 5 µηνών µε 3ετή αναστολή. Κρίθηκε ένοχος παράβασης καθήκοντος ενώ η ίδια ποινή επιβλήθηκε και σε τρεις υπηρεσιακούς παράγοντες, που µαζί µε τον κ. Κόκκινο, είχαν εµπλακεί στη διαδικασία διαγωνισµού προσλήψεων 9 υπαλλήλων µερικής απασχόλησης το έτος 2005 στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Οι πίνακες των αποτελεσµάτων που είχαν εκδοθεί είχαν ακυρωθεί από τον κ. Κόκκινο όταν είχε διαπιστώσει λάθη στη δηµοσιοποίησή τους.
Η δικαστική έρευνα για την υπόθεση κινήθηκε µετά από µηνυτήρια αναφορά του βουλευτή Κυκλάδων κ. Παναγιώτη Ρήγα, ο οποίος δεν παρέστη ούτε στην πρωτόδικη ούτε και στην κατ’ έφεση δίκη για να στηρίξει τις απόψεις του, γύρω από το ζήτηµα.
Ο κ. Κινδυλίδης έχει καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης 10 μηνών με 3ετή αναστολή από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου για παράβαση καθήκοντος.
Η υπόθεση αφορούσε ένταλμα πληρωμής το οποίο εκτέλεσε πριν από έξι χρόνια ως προϊστάμενος της Ταμειακής Υπηρεσίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου. Η Νομαρχία Δωδεκανήσου όφειλε συγκεκριμένα περίπου 24.170,80 ευρώ σε εργολάβο ο οποίος είχε εκτελέσει δημόσιο έργο. Ο εργολάβος αυτός ως μέλος ομόρρυθμης εταιρείας φέρεται να όφειλε σε λογίστρια που απασχολούσε 20.000 ευρώ περίπου με αποτέλεσμα η τελευταία να προχωρήσει σε κατάσχεση εις χείρας τρίτου στη Νομαρχία Δωδεκανήσου. Ο κ. Κινδυλίδης ως προϊστάμενος της Ταμειακής Υπηρεσίας της Νομαρχίας κατέβαλε το ως άνω ποσό παρότι δεν συνέτρεχαν οι νόμιμες προς τούτο προϋποθέσεις. Είχε εκδοθεί εξάλλου και αρνητική γνωμοδότηση του Νομικού Συμβούλου της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου.
Εν πάση περιπτώσει στη γνωμοδότηση που εκδόθηκε αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής:
«Ι. Το άρθρο 236 ν. 3852/10, όπως τροποποιήθηκε με τις παραγράφους 6 και 7 του άρθρου 7 ν. 4071/12 (Α’ 85), ορίζει μεταξύ άλλων, τα εξής: «1. Οι περιφερειάρχες, οι αντιπεριφερειάρχες, οι δήμαρχοι, οι δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι των δημοτικών και τοπικών κοινοτήτων και οι εκπρόσωποι τοπικών κοινοτήτων εκπίπτουν αυτοδικαίως από το αξίωμά τους:…. γ. Αν καταδικαστούν με αμετάκλητη δικαστική απόφαση, ως αυτουργοί ή συμμέτοχοι σε κακούργημα ή σε οποιαδήποτε ποινή για παραχάραξη, κιβδηλεία, πλαστογραφία, ψευδή βεβαίωση, δωροδοκία, εκβίαση, κλοπή, υπεξαίρεση, απιστία, απάτη, καταπίεση, αιμομιξία, μαστροπεία, σωματεμπορία, παράνομη διακίνηση αλλοδαπών, παράβαση της νομοθεσίας για την καταπολέμηση των ναρκωτικών, τη λαθρεμπορία. Το ίδιο ισχύει και για την αμετάκλητη καταδίκη για παράβαση καθήκοντος, εφόσον κατά τη διάπραξη του αδικήματος αυτού προξενείται οικονομική βλάβη στο δήμο, στην περιφέρεια ή στα νομικά τους πρόσωπα. Για την έκπτωση εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του Ελεγκτή Νομιμότητας.
2. α. Εάν εκδοθεί καταδικαστική απόφαση του Ποινικού Δικαστηρίου, σε πρώτο βαθμό, για τα πλημμελήματα της προηγούμενης παραγράφου ή για κακουργήματα, ο Ελεγκτής Νομιμότητας οφείλει να θέσει τον καταδικασθέντα σε κατάσταση αργίας, ώσπου να εκδοθεί τελεσίδικη αθωωτική απόφαση, οπότε και αίρεται αυτοδικαίως, η αργία και το διοικητικό μέτρο θεωρείται ως ουδέποτε επιβληθέν.
β. Για τους δημάρχους και τους περιφερειάρχες, ως καταδικαστική απόφαση, σε πρώτο βαθμό θεωρείται αυτή που εκδίδεται από το Τριμελές Ποινικό Εφετείο, σύμφωνα με το άρθρο 111 παράγραφος 7 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Στην περίπτωση αυτή καταβάλλεται αναδρομικά η αντιμισθία του αποκατασταθέντος από του χρόνο εκδόσεως της διαπιστωτικής σε βάρος του πράξης».
Προ της ως άνω τροποποίησης η παράγραφος 1γ’ του άρθρου 236 ν.3852/10 προέβλεπε τα εξής: «γ. Αν καταδικαστούν με αμετάκλητη δικαστική απόφαση, ως αυτουργοί ή συμμέτοχοι σε κακούργημα ή σε οποιαδήποτε ποινή για παραχάραξη, κιβδηλεία, πλαστογραφία, ψευδή βεβαίωση, δωροδοκία, εκβίαση, κλοπή, υπεξαίρεση, απιστία, απάτη, καταπίεση, αιμομιξία, μαστροπεία, σωματεμπορία, παράνομη διακίνηση αλλοδαπών, παράβαση της νομοθεσίας για την καταπολέμηση των ναρκωτικών, τη λαθρεμπορία καθώς και για παράβαση καθήκοντος».
Εξάλλου στο άρθρο 238 του ίδιου νόμου, ορίζεται ότι: «1. Μέχρι την έναρξη λειτουργίας της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας Ο.Τ.Α…..τις αρμοδιότητες του Ελεγκτή που προβλέπονται στα άρθρα 233, 234, 236 και 237 του παρόντος ασκεί ο Γενικός Γραμματέας της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης…».
II. Κατά την πάγια ερμηνεία των παραπάνω, κρίσιμων εν προκειμένω, διατάξεων οι οποίες, κατά παρεμφερή διατύπωση, είχαν θεσπισθεί και από το προϊσχύσαν δίκαιο (Π.Δ. 410/95, Ν. 3463/06, Ν. 3852/10), συνάγονται τα εξής: Επί καταδίκης αιρετού δημοτικού ή περιφερειακού οργάνου με οριστική απόφαση ποινικού δικαστηρίου για παράβαση καθήκοντος, ο οικείος Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης οφείλει να θέσει τον καταδικασθέντα σε κατάσταση αργίας, εφ’ όσον στην καταδικαστική απόφαση βεβαιώνεται ότι από την διαπραχθείσα παράβαση καθήκοντος προξενείται οικονομική βλάβη στον δήμο, στην περιφέρεια ή στα νομικά τους πρόσωπα (βλ. Σ.τ.Ε. 2783/2006), έως ότου εκδοθεί αμετάκλητη αθωωτική απόφαση, οπότε και αίρεται αυτοδικαίως το διοικητικό τούτο μέτρο (πρβλ. Σ.τ.Ε. 1421/11, 2414/09, 27/08). Το αυτό, κατά μείζονα λόγο, θα πρέπει να θεωρηθεί ότι ισχύει και επί ποινικής καταδίκης με τελεσίδικη απόφαση. Το εν λόγω διοικητικό μέτρο της αργίας έχει θεσπισθεί προς εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, το οποίο επιβάλλει όπως οι δημοτικοί ή περιφερειακοί άρχοντες που εμπίπτουν στις προεκτεθείσες περιπτώσεις, απομακρύνονται προσωρινά από την ενεργό άσκηση των καθηκόντων τους, ώστε να διασφαλίζεται το αδιάβλητο των ενεργειών του οικείου οργανισμού τοπικής αυτοδιοικήσεως (Σ.τ.Ε. 27/2008, 2414/2009, 3687/10). Η απόφαση για θέση σε αργία εκδίδεται βάσει του περιεχομένου της ποινικής καταδικαστικής απόφασης χωρίς δυνατότητα περαιτέρω εξέτασης της υπόθεσης από τον Γενικό Γραμματέα. Οι παραπάνω νομολογιακές παραδοχές ίσχυσαν μέχρι την έναρξη ισχύος του ν. 3852/10, κατά το άρθρο 236 παρ. 1γ του οποίου αρκούσε η έκδοση, μεταξύ άλλων, καταδικαστικής απόφασης ποινικού δικαστηρίου για παράβαση καθήκοντος χωρίς να προαπαιτείται η επέλευση εξ αυτής (παράβασης) οικονομικής βλάβης στον δήμο ή τα νομικά αυτού πρόσωπα κατ’ αντίθεση προς τα προβλεπόμενα από την προ της ισχύος της διάταξης αυτής νομοθεσία καθώς και την προσφάτως εισαχθείσα (άρθρα 6 και 7 του ν. 4071/12), που επανέφερε την προ του «Καλλικράτη» ρύθμιση ως προς το παραπάνω θέμα.
Περαιτέρω, ενόψει της φύσης της αργίας ως διοικητικού μέτρου και της σκοπιμότητας την οποία, όπως προεκτέθηκε, εξυπηρετεί, αυτή επιβάλλεται σε βάρος αιρετού άρχοντα, κατά τον χρόνο που δημοσιεύθηκε το βούλευμα ή η απευθείας κλήση της παραγράφου 2α’ του άρθρου 236 ν. 3852/10 ή η καταδικαστική απόφαση της παραγράφου 2β’ του ιδίου άρθρου, εφόσον βέβαια κατά τον χρόνο αυτόν ο καθού το μέτρο έχει (επαν)εκλεγεί σε κάποιο από τα αξιώματα της παραγράφου 1 του αυτού ως άνω άρθρου (πρβλ. γνμδ. Ν.Σ.Κ. 359/11, 1844/06).
Εξάλλου, κατά τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου η νομιμότητα και το κύρος των διοικητικών πράξεων κρίνεται σύμφωνα με το δίκαιο που ισχύει κατά τον χρόνο που εκδίδονται από το αρμόδιο όργανο. Εν προκειμένω η διοικητική πράξη θέσης σε αργία εκδίδεται από τον Ελεγκτή Νομιμότητος – προς το παρόν από τον Γενικό Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης – με βάση το νομοθετικό καθεστώς που ισχύει σήμερα, δηλαδή κατά το άρθρο 7 παρ. 6 και 7 ν. 4071/12.
III. Κατά το διδόμενο από την ερωτώσα υπηρεσία ιστορικό και τα στοιχεία του φακέλλου που συνοδεύουν το Ερώτημα, τίθεται ζήτημα θέσης ή μη σε αργία, από τον Γενικό Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου: α) περιφερειακού συμβούλου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου που καταδικάστηκε, και σε δεύτερο βαθμό, για παράβαση καθήκοντος αδίκημα το οποίο διέπραξε τον Σεπτέμβριο του 2005, όταν κατείχε το αξίωμα του (κρατικού, τότε) Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και β) αντιδημάρχου Ρόδου που καταδικάστηκε, σε πρώτο βαθμό, για παράβαση καθήκοντος, την οποία διέπραξε το έτος 2006 ως υπάλληλος της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου. Και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις, από το περιεχόμενο των σχετικών αποφάσεων των ποινικών δικαστηρίων, δεν προκύπτει ότι από τα εγκλήματα της παράβασης καθήκοντος επήλθε οικονομική βλάβη στην Περιφέρεια ή τον Δήμο ή νομικά τους πρόσωπα.
IV. Κατόπιν όσων παραπάνω εκτέθηκαν και υπό το δεδομένο πραγματικό, το διοικητικό μέτρο της αργίας δεν είναι δυνατό να επιβληθεί σήμερα, για πρώτη φορά, σε βάρος των δύο παραπάνω αιρετών αρχόντων, διότι υπό την ισχύ των πρόσφατων διατάξεων του άρθρου 7 παρ. 6 και 7 ν. 4071/12 το πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος εκ του οποίου, όμως, δεν προκλήθηκε οικονομική βλάβη στην περιφέρεια, τον δήμο κλπ, δεν επισύρει το μέτρο της αργίας.
Είναι δε νομικώς αδιάφορα, εξού και παρέλκει, κατά τη γνώμη μας, εν προκειμένω, η εξέταση τους τα ζητήματα του χρόνου τέλεσης των ποινικών αδικημάτων, της ιδιότητας των δραστών και της θέσης που κατείχαν όταν τα διέπραξαν καθώς και ζητήματα διαχρονικού δικαίου πειθαρχικής ευθύνης των αιρετών, εφόσον οι δύο συγκεκριμένοι έχουν καταδικαστεί για αδίκημα για το οποίο, σήμερα, ο Νόμος δεν προβλέπει θέση σε αργία.
V. Εν όψει των παραπάνω, υπό το ιστορικό και το πραγματικό που τέθηκε υπόψη μας, προσήκει, κατά τη γνώμη μας, η απάντηση ότι ο Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου δεν δύναται να εκδώσει εκτελεστή ατομική διοικητική πράξη με την οποία να θέτει σε αργία ούτε τον περιφερειακό σύμβουλο της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου ούτε τον αντιδήμαρχο Ρόδου, για τους οποίους υποβλήθηκε το εν αρχή Ερώτημα.
