Εχουν… τρύπα τα κονδύλια για το προσφυγικό

Στις 9 Μαρτίου 2017, η μεγάλου κύρους βρε­τα­νική εφη­με­ρίδα Guardian δημο­σί­ευσε ένα συγκλο­νι­στικό, ρεπορ­τάζ που δεν δια­ψεύ­στηκε, γραμ­μένο από τον Daniel Howden και τον Απο­στόλη Φωτιάδη, με τίτλο: «Που πήγαν τα λεφτά;»

Το ρεπορ­τάζ ανα­φε­ρό­ταν στη δια­χεί­ριση των κον­δυ­λίων που δόθηκαν στην Ελλάδα για τη δια­χεί­ριση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης και υπο­στή­ριζε ότι συνο­λικά στην περίοδο 2015-2016 δόθηκαν στην Ελλάδα, από διά­φο­ρες πηγές συνο­λικά 803 εκα­τομ­μύ­ρια δολάρια, τα οποία σήμαι­ναν ότι είχαμε να κάνουμε με την πιο ακριβή επι­χεί­ρηση ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας στην ιστορία.

Μάλιστα έγραφαν χαρα­κτη­ρι­στικά: «Εάν πάρουμε σαν βάση ότι τα χρήματα ξοδεύ­τη­καν για να αντα­πο­κρι­θούν στις ανάγκες όλου του 1.03 εκα­τομ­μυ­ρίου ανθρώ­πων που εισήλ­θαν στην Ελλάδα από το 2015, το κόστος ανά ωφε­λού­μενο θα ήταν 780 δολάρια ανά πρό­σφυγα. Ωστόσο, ο κύριος όγκος αυτών των κον­δυ­λίων χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε για να αντι­με­τω­πι­στούν οι ανάγκες των του­λά­χι­στον 57.000 ανθρώ­πων που είναι εγκλω­βι­σμέ­νοις την Ελλάδα μετά το κλεί­σιμο των συνόρων στις 9 Μαρτίου και σε αυτή τη βάση το κόστος ανά ωφε­λού­μενο είναι 14.088 δολάρια».

Το ρεπορ­τάζ υπο­στή­ριζε ότι ανάλογη ήταν και η εκτί­μηση των ευρω­παίων αξιω­μα­τού­χων που επέ­με­ναν ότι το κόστος ανά ωφε­λού­μενο ήταν πολύ μεγάλο και ότι περίπου 70 στα 100 ευρώ που χορη­γού­νταν στην πραγ­μα­τι­κό­τητα σπα­τα­λού­νται. Βεβαίως δεν έγινε καμιά μήνυση, ούτε οι δημο­σιο­γρά­φοι πέρασαν τη νύχτα του σε κάποιο άθλιο κρα­τη­τή­ριο.

Τι ακριβώς γίνεται με το catering  στα νησιά;

Ένα χρόνο πριν από το δημο­σί­ευμα του Guardian τρεις βου­λευ­τές του ΣΥΡΙΖΑ, οι Δ. Σεβα­στά­κης (Σάμου), Α. Μιχαη­λί­δης (Χίου) και Γ. Πάλλης (Λέσβου), έθεταν σοβαρά ερω­τή­ματα για τους όρους δια­χεί­ρι­σης των κον­δυ­λίων για τη σίτιση των προ­σφύ­γων. Με ερώτησή τους προς τους υπουρ­γούς Εθνικής Άμυνας, Επι­κρα­τείας και Εσω­τε­ρι­κών, υπο­στή­ρι­ζαν ότι «στις εται­ρείες που προ­κρί­θη­καν για την παροχή σίτισης στα χοτ-σποτ στη Σάμο, τη Λέσβο και τη Χίο, παρα­δό­ξως λείπει η συμ­με­τοχή τοπικών μονάδων τρο­φο­δο­σίας και σίτισης», παρότι αυτό υπο­τί­θε­ται ότι ήταν γενική γραμμή της κυβέρ­νη­σης.

Γιατί, όμως, δεν προ­τι­μή­θη­καν τοπικοί επι­χει­ρη­μα­τίες; Γιατί η κυβέρ­νηση είχε απο­φα­σί­σει ότι είχε και σε αυτό τον τομέα προ­μη­θευ­τές της προ­τί­μη­σής της.

Λίγους μήνες αργό­τερα, η βου­λευ­τής Σερρών του ΣΥΡΙΖΑ, Αφρο­δίτη Στα­μπουλή, κατήγ­γειλε το μέλος και ανα­πλη­ρωτή συντο­νι­στή της τοπικής Νομαρ­χια­κής του ΣΥΡΙΖΑ κ. Δημή­τριο Τάπα επειδή ανέλαβε έργο σίτισης προ­σφύ­γων ύψους 750.000 ευρώ, με τον έλεγχο της νομι­μό­τη­τας να γίνεται από την… κόρη του που ήταν η συντο­νί­στρια του χώρου φιλο­ξε­νίας.

Τον Μάιο του 2018, η εφη­με­ρίδα Παρα­πο­λι­τικά, έκανε μια σειρά από πολύ ενδια­φέ­ρου­σες απο­κα­λύ­ψεις για τον τρόπο με τον οποίο γίνο­νταν οι ανα­θέ­σεις για τη σίτιση στα κέντρα κρά­τη­σης στα νησιά.

Το ρεπορ­τάζ υπο­στή­ριζε ότι μόνιμοι ανά­δο­χοι µε μηδε­νική έκπτωση στην προ­ϋ­πο­λο­γι­σμένη τιμή είναι συγκε­κρι­μέ­νες εται­ρείες, οι οποίες έλαβαν συνο­λικά 26,9 εκατ. ευρώ για την τρο­φο­δο­σία των hot spots σε Μυτι­λήνη, Χίο, Σάμο, Κω και Λέρο. Η μία εται­ρεία ήταν η «Pot & Pan Food Services», εκ των κορυ­φαίων του κλάδου εστί­α­σης, ανήκει στον Γιάννη Του­τζια­ρίδη, οικείο πρόσωπο του υπουρ­γού Άµυνας Π. Καµµένου. Η άλλη είναι η «Πιέτρης Εστίαση Α.Ε.», συμ­φε­ρό­ντων του Γιώργου Πιέτρη, παλαιού ανα­δό­χου του κυλι­κείου της Βουλής, ο οποίος κυκλο­φο­ρούσε µε Ferrari αλλά άφηνε τους υπαλ­λή­λους του απλή­ρω­τους, µε συνέ­πεια εκείνοι να προβούν σε επί­σχεση εργα­σίας.

Συμ­βά­σεις στους καταυ­λι­σμούς

Στους καταυλισµούς της Χίου έχουν ανα­τε­θεί και εκτε­λε­στεί συµβάσεις ύψους 4,9 εκατ. ευρώ. Η πρώτη διήρ­κεσε 11 ηµέρες, ήταν συνο­λι­κού ποσού 120.000 ευρώ και ανα­τέ­θηκε σε κοι­νο­πρα­ξία εται­ρειών. Στη συνέ­χεια και για το χρονικό διάστηµα από 25 Μαρτίου 2016 έως 31 ∆εκεµβρίου 2017 µόνιµος ανά­δο­χος ήταν η «Pot & Pan» του κ. Του­τζια­ρίδη και από το 2018 η «Salas Intergroup Εκδη­λώ­σεις Α.Ε». Στη Σάµο το αντί­στοιχο κονδύλι σίτισης ανέρ­χε­ται στα 5,1 εκατ. ευρώ, το οποίο λαµβάνει ανελ­λι­πώς για περισ­σό­τερο από 1 έτος (από 3/3/2017) η «Πιέτρης Εστίαση Α.Ε.». Οµοίως στην Κω, έχουν δια­τε­θεί 2,2 εκατ. ευρώ στην «Πιέτρης Εστίαση Α.Ε.» και στην «Μιχαήλ Παστρι­κός», η οποία αρχικώς ανέλαβε µόνη της την παρα­σκευή και διανοµή τροφίµων και ακο­λού­θως συνερ­γά­στηκε µε τον κ. Πιέτρη.

Σύµπραξη της «Πιέτρης Εστίαση Α.Ε.» µε άλλη οµοειδή υπάρχει και στη Λέρο. Εν προκειµένω µε τη «Σκορ­δά­λης Αθα­νά­σιος Θεο­λό­γος». Η τελευ­ταία εται­ρεία τον Μάρτιο έως τα τέλη του 2016 ήταν ανά­δο­χος των συµβάσεων και από 1/1/2017 συνε­χί­ζει µε το γκρουπ του κ. Πιέτρη, λαµβάνοντας αµφότεροι συνο­λι­κώς 1,8 εκατ. ευρώ. Στη Μυτι­λήνη έχουν δοθεί 12,96 εκατ. ευρώ στις «Pot & Pan Food Services», τη συνεργαζόµενη µε αυτή «Τζα­νέ­τος Εµµανουήλ και ΣΙΑ ΕΕ» και την υπερ­γο­λάβο «Μάρκος Καράµπελας». Το ρεπορ­τάζ υπο­στή­ριζε ότι όπως προ­κύ­πτει από το περιεχόµενο των εκα­το­ντά­δων προ­κη­ρύ­ξεων, οι «Pot & Pan», «Πιέτρης», «Τζα­νέ­τος», «Καράµπελας» και «Salas» δια­συν­δέ­ο­νται µεταξύ τους µε διάφορα σχήµατα, ώστε να αναλαµβάνουν τα συσ­σί­τια των χιλιά­δων προ­σφύ­γων και µεταναστών.

Μάλιστα είχε καταγ­γελ­θεί ότι οι προ­κη­ρύ­ξεις για τις συμ­βά­σεις αυτές δημο­σιεύ­ο­νταν συχνά την προη­γου­μένη της κατα­λη­κτι­κής ημε­ρο­μη­νίας με απο­τέ­λε­σμα να μην μπορούν εύκολα άλλες εται­ρείες να διεκ­δι­κή­σουν συμ­με­τοχή. Ήταν προ­κη­ρύ­ξεις για τη σίτιση για βραχεία δια­στή­ματα, ακόμη και για 11 ή 13 μέρες, η ανάρ­τηση των οποίων γινόταν ακόμη και μισή ώρα πριν από την απο­σφρά­γιση των προ­σφο­ρών.

Θεσμο­θε­τη­μένη αδια­φά­νεια

Για τις συγκε­κρι­μέ­νες ανα­θέ­σεις είχε υπάρξει ερώτηση προς τους αρμο­δί­ους υπουρ­γούς από τους βου­λευ­τές Οδυσσέα Κων­στα­ντι­νό­πουλο, Ανδρέα Λοβέρδο και Θεόδωρο Παπα­θε­ο­δώ­ρου.

Την απά­ντηση έδωσε στις 29 Μαΐου 2018 ο τότε ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Εθνικής Άμυνας Φώτης Κου­βέ­λης και είναι απο­κα­λυ­πτική του δομικού προ­βλή­μα­τος αδια­φά­νειας που υπάρχει με αυτές τις προ­κη­ρύ­ξεις.

Σύμφωνα με τον Φώτη Κουβέλη: «το ΓΕΣ δια­θέ­τει τις απαιτούµενες πιστώ­σεις στους κατά τόπους αρµόδιους Σχη­μα­τι­σμούς του ΣΞ, οι οποίοι είναι υπεύ­θυ­νοι για τη διε­νέρ­γεια ανε­ξάρ­τη­των δια­γω­νι­σμών και τη σύναψη των συµβάσεων, ανά Κέντρο/Δοµή Φιλο­ξε­νίας προ­σφύ­γων – μετα­να­στών, ακο­λου­θώ­ντας την προβλεπόµενη από το άρθρο 96, παρ.1α. του ν. 4368/16 δια­δι­κα­σία. Σε αυτήν προ­βλέ­πε­ται η «δια­πραγ­μά­τευση χωρίς δημο­σί­ευση προ­κή­ρυ­ξης διαγωνισµού, κατά παρέκ­κλιση κάθε άλλης διά­τα­ξης της εθνικής νοµοθεσίας, µε την επι­φύ­λαξη εφαρ­μο­γής της νοµοθεσίας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για τις δηµόσιες συµβάσεις», µε προ­σαρ­μογή των δια­δι­κα­σιών στο πλαίσιο του ν. 4412/16 και του άρθρου 33 του ν. 4508/17, βάσει του οποίου «οι ως άνω συµβάσεις θεω­ρού­νται ότι καλύ­πτουν την προ­ϋ­πό­θεση των σχε­τι­κών δια­τά­ξεων περί συν­δρο­μής έκτα­κτης και κατε­πεί­γου­σας ανάγκης, οφει­λό­με­νης σε γεγο­νότα απρό­βλε­πτα για τις ανα­θέ­του­σες αρχές, που δεν απορ­ρέ­ουν από δική τους ευθύνη».

Απλώς, η απά­ντηση του Φώτη Κουβέλη συμπλη­ρώ­νει ότι: «Το ΓΕΣ, ακόμη και σε αυτήν την περί­πτωση, με γνώμονα πρω­τί­στως την εξα­σφά­λιση της δια­φά­νειας και του αντα­γω­νι­σμού, την αποφυγή των δια­κρί­σεων και την ίση μετα­χεί­ριση των οικο­νο­μι­κών φορέων στην πρό­σβαση της αγοράς, όπως και την τήρηση των προ­δια­γρα­φών, επι­δει­κνύει τη δέουσα επι­μέ­λεια και αναρτά υπο­χρε­ω­τικά και τις δια­κη­ρύ­ξεις των εν λόγω συμ­βά­σεων».

Δηλαδή, οι δημο­σιεύ­σεις των προ­κη­ρύ­ξεων ακόμη και μισή ώρα πριν γίνο­νταν από την καλο­σύνη του ΓΕΣ και όχι επειδή θα ήταν αυτο­νό­ητη υπο­χρέ­ωση.

Η απά­ντηση του ΑΝΥΕΘΑ ήρθε να θυμίσει ότι επί των ημερών της κυβέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ θεσμο­θε­τή­θηκε η δυνα­τό­τητα του υπουρ­γείου Εθνικής Άμυνας να κάνει κατά παρέκ­κλιση απευ­θείας ανα­θέ­σεις. Η σχετική διάταξη περι­λαμ­βά­νει στις απευ­θείας ανα­θέ­σεις «συμ­βά­σεις εκτέ­λε­σης έργων, παροχής υπη­ρε­σιών, προ­μή­θειας αγαθών ή μισθώ­σεων σχετικά με την ίδρυση, κατα­σκευή και συντή­ρηση των Κέντρων Πρώτης Υπο­δο­χής (ΚΕ.Π.Υ.), Κέντρων Υπο­δο­χής και Ταυ­το­ποί­η­σης (Κ.Υ.Τ.) και των Ανοι­κτών Δομών Προ­σω­ρι­νής Υπο­δο­χής και Φιλο­ξε­νίας προ­σφύ­γων και μετα­να­στών και τη λει­τουρ­γία των Κέντρων και Δομών αυτών, απο­κλει­στικά σε ό,τι αφορά στη μετα­φορά, διαμονή, σίτιση και υγειο­νο­μική περί­θαλψη των προ­σφύ­γων και μετα­να­στών.»

Μόνο που όλοι κατα­λα­βαί­νουμε ότι απευ­θείας ανα­θέ­σεις για δαπάνες πολλών εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ απο­τε­λούν βασι­λική οδό για μαζική δια­σπά­θιση χρη­μά­των.

 

Η κατα­νομή των ευρω­παϊ­κών χρη­μα­το­δο­τή­σεων

Τα συνο­λικά ποσά που όλα αυτά τα χρόνια ανα­λώ­θη­καν για το μεταναστευτικό-προσφυγικό είναι δύσκολο να υπο­λο­γι­στούν, εφόσον περι­λαμ­βά­νουν χρη­μα­το­δο­τή­σεις της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης προς διε­θνείς οργα­νι­σμούς, χρη­μα­το­δο­τή­σεις της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης προς την ελλη­νική κυβέρ­νηση, αλλά και τις όποιες ιδιω­τι­κές χορη­γίες σε ΜΚΟ κ.λπ.

Ως προς την Ευρω­παϊκή Ένωση έχουμε δύο βασι­κούς μηχα­νι­σμούς.

Ο πρώτος αφορά τα χρήματα που δια­χει­ρί­ζε­ται η Γενική Διεύ­θυνση Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας και επι­χει­ρή­σεων Ανθρω­πι­στι­κής Βοή­θειας (DG ECHO) που χρη­μα­το­δο­τεί απευ­θείας διε­θνείς οργα­νι­σμούς και μεγάλες διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νες ΜΚΟ. Αυτά τα χρήματα από το 2015 έχουν φτάσει τα 605,6 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ και την άνοιξη ανα­κοι­νώ­θη­καν άλλα 180 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ και σε μεγάλο βαθμό αφορούν το πρό­γραμμα «Επεί­γου­σας Υπο­στή­ρι­ξης για τη Στέγαση και την Ενσω­μά­τωση» (ESTIA).

Ο δεύ­τε­ρος μηχα­νι­σμός αφορά το Ταμείο Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης (AMIF) και του Ευρω­παϊκό Ταμείο Εσω­τε­ρι­κής Ασφά­λειας (ISF). Από το 2015, τα παρα­πάνω ταμεία έχουν προ­σφέ­ρει 561 εκατ. ευρώ και 400 εκατ. ευρώ αντί­στοιχα, με την εκτα­μί­ευση να βρί­σκε­ται πολύ χαμη­λό­τερα, στα 153 εκατ. ευρώ και 311 εκατ. ευρώ αντί­στοιχα, δηλαδή στα 464 εκατ. ευρώ συνο­λικά για την υλο­ποί­ηση των εθνικών προ­γραμ­μά­των και το κομμάτι της επεί­γου­σας χρη­μα­το­δό­τη­σης. Τα 139,1 εκατ. ευρώ του Ταμείου Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης και τα 62,9 εκατ. ευρώ του Ευρω­παϊ­κού  Ταμείου Εσω­τε­ρι­κής Ασφά­λειας δίνο­νται απευ­θείας στις ελλη­νι­κές αρχές. Τα 197,4 εκατ. ευρώ κατα­νέ­μο­νται από την Κομι­σιόν απευ­θείας  στους Διε­θνείς  Οργα­νι­σμούς που συν­δρά­μουν την κυβέρ­νηση στην αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των, όπως ο Διεθνής Οργα­νι­σμός Μετα­νά­στευ­σης (IOM), η Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες (UNHCR) και η Ευρω­παϊκή Υπη­ρε­σία Υπο­στή­ρι­ξης για το Άσυλο (EASO).

Ως προς την κατα­νομή των ποσών που δόθηκαν στα υπουρ­γεία η κατα­νομή έχει ως εξής: Το Υπουρ­γείο Εθνικής Άμυνας έχει πάρει 99,8 εκατ. ευρώ σπα­σμένα σε διά­φο­ρες υπο-δράσεις για θέματα στέ­γα­σης, σίτισης και μετα­φο­ράς στην ενδο­χώρα από τα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου. Πολύ παρα­κάτω βρί­σκο­νται τα νούμερα για το Υπουρ­γείο Υγείας, στα 27,45 εκατ. ευρώ, και στα 19,8 εκατ. ευρώ για το Υπουρ­γείο Διοι­κη­τι­κής Μεταρ­ρύθ­μι­σης, για κατα­σκευα­στικά έργα του υδρευ­τι­κού δικτύου στη Σάμο και για την παροχή επεί­γου­σας βοή­θειας στην αντι­με­τώ­πιση των μετα­να­στευ­τι­κών ροών, την υπο­στή­ριξη των συστη­μά­των ασύλου για την εκτέ­λεση της κοινής δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας και την ανα­βάθ­μιση των πλη­ρο­φο­ρια­κών συστη­μά­των της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας. Το Υπουρ­γείο Υπο­δο­μών, Μετα­φο­ρών και Δικτύων πήρε τον Φεβρουά­ριο του 2016 12,76 εκατ. ευρώ για την υλο­ποί­ηση έργου στέ­γα­σης σε προκάτ κοντέι­νερ. 8,35 εκατ. ευρώ έλαβε η Υπη­ρε­σία Πρώτης Υπο­δο­χής, κυρίως τα πρώτα έτη της κρίσης, από τον Ιούνιο του 2015 και μετά, για την οργά­νωση  της ίδιας, αλλά και τον συντο­νι­σμό των οργα­νώ­σεων της κοι­νω­νίας των πολιτών. Τον Νοέμ­βριο του 2017, η μόνη χρη­μα­το­δό­τηση που πήρε από αυτό το σακούλι το Υπουρ­γείο Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής έφτασε τα 7,1 εκατ. ευρώ, με τίτλο δράσης τη βελ­τί­ωση πρό­σβα­σης σε μια δίκαιη και απο­τε­λε­σμα­τική Υπη­ρε­σία Ασύλου.

Ο ίδιος ο Πάνος Καμ­μέ­νος υπο­στή­ριξε σε συνέ­ντευξη στις 24/6/2018 ότι «ότι το ΥΠΕΘΑ και οι ΕΔ έχουν υπο­γρά­ψει με την ΕΕ, πέντε συμ­φω­νίες έκτα­κτης ανάγκης για το προσφυγικό-μεταναστευτικό, ύψους 100 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ από τα οποία έχουν αξιο­ποι­η­θεί τα 90 εκα­τομ­μύ­ρια ενώ έχουν γίνει και οι σχε­τι­κοί έλεγχοι.  Τα ίδια που είπε και στην σημε­ρινή συνέ­ντευξη τύπου, μετά το σάλο με τις συλ­λή­ψεις δημο­σιο­γρά­φων.

Η ανάγκη δια­φά­νειας

Όλα αυτά δεί­χνουν ότι στο όνομα της επεί­γου­σας αντι­με­τώ­πι­σης της προ­σφυ­γι­κής κρίσης δια­μορ­φώ­θηκε ένα καθε­στώς αδια­φα­νές, όπου δύσκολα μπορεί να γίνει απο­λο­γι­σμός του πήγε το κάθε ευρώ που ήρθε στη χώρα, από όπου και εάν προήλθε.

Αντί να πάρει μέτρα για να διορ­θώ­σει αυτή την κατά­σταση προτιμά απλώς να βλέπει τον Πάνο Καμμένο να κάνει μηνύ­σεις σε δημο­σιο­γρά­φους που έκαναν εύλογα ερω­τή­ματα.

πηγή tovima.gr