K. Tοπούζογλου: «Σύμφωνα με έρευνα, το 2048 θα έχουμε περισσότερα σκουπίδια απ’ ό,τι ψάρια στη θάλασσα»

Κυρία Τοπού­ζο­γλου, πρό­σφατα βρε­θή­κατε στην Ρόδο όπου δώσατε κοινή συνέ­ντευξη Τύπου με τον περι­φε­ρειάρχη κ. Γ. Χατζη­μάρκο. Μιλήστε μας για την συνερ­γα­σία αυτή. Σε τι απο­σκο­πεί;

Είμαι πολύ χαρού­μενη για την επι­κεί­μενη συνερ­γα­σία μας με τον κ. Χατζη­μάρκο, είναι ένας δρα­στή­ριος και εύστρο­φος άνθρω­πος ο οποίος έδειξε ότι ενδια­φέ­ρε­ται ουσια­στικά για το περι­βάλ­λον, ανυ­πο­μονώ να ξεκι­νή­σουμε τις δράσεις μας με τους παρά­κτιους και υπο­βρύ­χιους καθα­ρι­σμούς και τα εκπαι­δευ­τικά προ­γράμ­ματα.

Μιλήστε μας για την δράση σας και πώς απο­φα­σί­σατε να πάρετε αυτή την πρω­το­βου­λία.

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, οι γονείς μου κάθε φορά που πηγαί­ναμε στη θάλασσα, μετά τις βουτιές, μαζεύ­αμε σκου­πί­δια που άφηναν συνήθως οι άλλοι στις παρα­λίες. Μεγα­λώ­νο­ντας και περ­νώ­ντας τόσες ώρες στο βυθό λόγω του επαγ­γέλ­μα­τός μου, είμαι εκπαι­δεύ­τρια αυτό­νο­μης και ελεύ­θε­ρης κατά­δυ­σης, shark handler και shark aware instructor, έβλεπα την τελευ­ταία δεκα­ε­τία πόσο πολύ διο­γκω­νό­ταν το θέμα αυτό και απο­φά­σισα να δράσω. Ίδρυσα, χρη­μα­το­δο­τώ­ντας εξ᾽ο­λο­κλή­ρου, την All For Blue, έναν οργα­νι­σμό με παγκό­σμιες δράσεις και αρκετές βρα­βεύ­σεις με αντι­κεί­μενο τα εκπαι­δευ­τικά σεμι­νά­ρια σε σχολεία για την προ­στα­σία του θαλάσ­σιου οικο­συ­στή­μα­τος και την διορ­γά­νωση υπο­βρύ­χιων και παρά­κτιων καθα­ρι­σμών. Η οργά­νωση συμ­με­τέ­χει κάθε χρόνο και σε ερευ­νη­τικά προ­γράμ­ματα για την προ­στα­σία των καρ­χα­ριών.

Ανα­φερ­θή­κατε στα «σκου­πί­δια» που εντο­πί­ζατε στον βυθό κατά την δρα­στη­ριό­τητά σας όταν ψαρεύ­ατε κ.λπ. Περι­γράψτε μας την κατά­σταση. Είναι πράγ­ματι ανη­συ­χη­τική;

Υπήρξα αθλή­τρια της υπο­βρύ­χιας αλιείας με παγκό­σμιες δια­κρί­σεις, όμως από το 2016 έχω στα­μα­τή­σει αυτή την ενα­σχό­ληση μιας και θέλω να είμαι μέρος της λύσης και όχι του προ­βλή­μα­τος. Η κατά­σταση στη θάλασσα είναι απο­γοη­τευ­τική… οπότε προ­τί­μησα να αφαιρώ πλέον από το βυθό μόνο ό,τι μου χαλάει την αισθη­τική.

Όλα αυτά όμως, είναι ανα­στρέ­ψιμα; Είναι δηλαδή στο χέρι μας να ευαι­σθη­το­ποι­η­θούμε και να προ­σέ­ξουμε τις θάλασ­σές μας;

Είμαστε η τελευ­ταία γενιά που μπορεί να κάνει τη διαφορά! Σύμφωνα με έρευνα που έχει γίνει, το 2048 θα έχουμε περισ­σό­τερα σκου­πί­δια απ᾽ότι ψάρια στη θάλασσα. Δυστυ­χώς σε αρκετά μέρη στη Μεσό­γειο το έχουμε ήδη φτάσει αυτό το σημείο με την αλό­γι­στη και παρά­νομη αλιεία και τη μη συνει­δητή κατα­νά­λωση.

Είναι στο χέρι μας να αλλάξει αυτό και εμείς γι᾽αυτό το λόγο στο­χεύ­ουμε στις μικρές ηλικίες και ενη­με­ρώ­νουμε τα παιδιά.

Στην καμπά­νια σας μιλάτε για προ­στα­σία των θαλασ­σών μας για την δια­τή­ρηση της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας αλλά και για την προ­στα­σία των καρ­χα­ριών. Μιλήστε μας για όλα αυτά. Ειδικά για τους καρ­χα­ρίες του Αιγαίου, χρειά­ζε­ται μια καλύ­τερη ενη­μέ­ρωση.

Οι καρ­χα­ρίες είναι τα πιο παρε­ξη­γη­μένα πλά­σματα του βυθού. Ο κόσμος έχει μείνει με την λαν­θα­σμένη εντύ­πωση που άφησε πίσω της μια ταινία επι­στη­μο­νι­κής φαντα­σίας πριν 40 χρόνια (!!!) και δε γνω­ρί­ζει ούτε πόσο σημα­ντι­κοί είναι οι καρ­χα­ρίες, ούτε ότι είναι δείγμα καθαρού και πλού­σιου βυθού, γιατί κρατάνε σε απόλυτη ισορ­ρο­πία το θαλάσ­σιο οικο­σύ­στημα.  Στην Ελλάδα έχουμε 39 είδη καρ­χα­ριών, στη Μεσό­γειο 47 και παγκο­σμίως περίπου 500 είδη. Ο κόσμος πρέπει να μάθει και να ενη­με­ρω­θεί ότι ο γαλέος είναι καρ­χα­ρίας και όπως όλα αυτά τα είδη (καρ­χα­ριοειδή & σαλάχια) έχουν το μεγα­λύ­τερο ποσοστό βαρέων μετάλ­λων. Είναι απα­γο­ρευ­μένα είδη προς κατα­νά­λωση, επι­κίν­δυνα για τον ανθρώ­πινο οργα­νι­σμό. Δυστυ­χώς όμως βλέ­πουμε εικόνες με ψαριές εξα­βράγ­χιων καρ­χα­ριών που είναι προ­στα­τευό­μενο είδος και αντί να πέφτουν βροχή τα πρό­στιμα, οι ψαράδες παίρ­νουν και τα εύσημα από τα μέσα γιατί υπάρχει έλλειψη παι­δείας.

Ο βασικός λόγος που δημιούρ­γησα τον οργα­νι­σμό είναι η μεγάλη αγάπη μου για τους καρ­χα­ρίες. Κάθε φορά που βρί­σκο­μαι στο βυθό μαζί τους νιώθω απέ­ρα­ντη ευτυχία, όταν αφαιρώ τα αγκί­στρια από το στόμα τους ή όταν τοπο­θετώ πομπούς στα πτε­ρύ­γιά τους αισθά­νο­μαι ότι βάζω το δικό μου λιθα­ράκι στη σωτηρία τους.

Αν η Ελλάδα απα­γό­ρευε επίσημα την αλιεία τους θα είχαμε εκπλη­κτική άνοδο κατα­δυ­τι­κού του­ρι­σμού, ο οποίος απο­τε­λεί τερά­στια βιο­μη­χα­νία παγκο­σμίως. Ο βυθός στην Ελλάδα δεν έχει και πολλά να δείξει εκτός από σκου­πί­δια, ναυάγια και ελά­χι­στα ψάρια, οπότε όλοι εμείς ανα­γκα­ζό­μα­στε να ταξι­δεύ­ουμε στο εξω­τε­ρικό για να θαυ­μά­σουμε αυτά τα πλά­σματα και τους πλού­σιους βυθούς από κοντά.

Μας παρου­σιά­σατε τα μονα­δικά καλα­μά­κια που μπορούν να επα­να­χρη­σι­μο­ποι­η­θούν. Υπάρχει αντα­πό­κριση μέχρι τώρα;

Είναι εξαι­ρε­τική η αντα­πό­κριση του κόσμου με τα ανο­ξεί­δωτα καλα­μά­κια και μάλιστα πολλές επι­χει­ρή­σεις συνερ­γά­ζο­νται με τον οργα­νι­σμό μας και γίνο­νται plastic straw free, με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­χουν πλέον καφε­τέ­ριες, εστια­τό­ρια κλπ που δε χρη­σι­μο­ποιούν καθόλου πλα­στικό καλα­μάκι αλλά μόνο τα επα­να­χρη­σι­μο­ποι­ή­σιμά μας. Ο Δήμος Μυκόνου πρω­το­πό­ρησε δίνο­ντάς τα ως δώρο σε όλους τους μαθητές Δημο­τι­κών σχο­λείων!

Καθα­ρί­ζο­νται στο πλυ­ντή­ριο πιάτων πολύ εύκολα, ή στο χέρι, είναι εγκε­κρι­μένα από την ΕΕ και κρατάνε τη θερ­μο­κρα­σία του ροφή­μα­τος. Είμαστε ο πρώτος οργα­νι­σμός που έφερε τα χρω­μα­τι­στά αυτά καλα­μά­κια στην Ελλάδα και χαί­ρο­μαι που ο κόσμος σκέ­φτε­ται και κάνει την “άλλη”επιλογή. Αντί για πλα­στικό, ανο­ξεί­δωτο. Αντί για μπου­κάλι, δοχείο, αντί για πλα­στική σακούλα πάνινη. Όλα είναι θέμα επι­λο­γής και είναι στο χέρι μας.

Πόσο σημα­ντική είναι η ζωή στις θάλασ­σές μας –η χλωρίδα και η πανίδα; Υπάρ­χουν στο Αιγαίο είδη προς εξα­φά­νιση;

Φυσικά και είναι σημα­ντική η ζωή στις θάλασ­σές μας, το νερό καλύ­πτει το 70% του πλανήτη και εμείς που ζούμε στη στεριά παίρ­νουμε το 50% του οξυ­γό­νου μας από τη θάλασσα.

Οπότε όπως και να το δούμε, εγω­ι­στικά ή οικο­λο­γικά, οφεί­λουμε να δια­τη­ρή­σουμε μια ισορ­ρο­πία και να προ­στα­τέ­ψουμε τα είδη που απει­λού­νται. Εκτός από τους καρ­χα­ρίες και τα σαλάχια, τον τελευ­ταίο καιρό έχει παρα­τη­ρη­θεί μείωση και στον πλη­θυ­σμό του οστρά­κου της πίνας εξαι­τίας ενός μικρο­βίου. Ήρθε η ώρα να συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε ότι η θάλασσα είναι το σπίτι μας.