Οι προτάσεις του ΕΒΕΑ για ασφαλιστικό σύστημα τριών πυλώνων

«Είναι αλήθεια ότι εδώ και δεκα­ε­τίες συζη­τάμε στην Ελλάδα για τα προ­βλή­ματα του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος και για την ανάγκη μιας πραγ­μα­τι­κής, ριζικής μεταρ­ρύθ­μι­σης, η οποία θα δια­σφα­λί­σει τη βιω­σι­μό­τητα, τη λει­τουρ­γι­κό­τητα και την αξιο­πι­στία του», ανα­φέ­ρει ο κ. Μίχαλος και συνε­χί­ζει:

«Δυστυ­χώς, δεν έχει υπάρξει στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, πραγ­μα­τική μεταρ­ρύθ­μιση του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος, με απο­τέ­λε­σμα κάθε τόσο να μιλούμε για μια βρα­δυ­φλεγή βόμβα.

Οι αλλαγές και οι παρεμ­βά­σεις όλων των περα­σμέ­νων δεκα­ε­τιών δεν επέ­φε­ραν ουσια­στικά απο­τε­λέ­σματα και το ασφα­λι­στικό μας σύστημα παρα­μέ­νει αντια­να­πτυ­ξιακό γιατί επι­βά­λει δυσβά­στα­χτο μη μισθο­λο­γικό κόστος, υπο­νο­μεύ­ο­ντας την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και την απα­σχό­ληση, τις ίδιες δηλαδή πηγές από τις οποίες χρη­μα­το­δο­τεί­ται.

Ας δεχθούμε ότι όλες οι παρεμ­βά­σεις της τελευ­ταίας δεκα­ε­τίας έγιναν στο πλαίσιο των μνη­μο­νια­κών υπο­χρε­ώ­σεων της χώρας. Τώρα, όμως, είναι δική μας ευθύνη, εθνική ευθύνη, να προ­χω­ρή­σουμε σε μία σοβαρή μεταρ­ρύθ­μιση του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος, με στο­χευ­μέ­νες κινή­σεις εξορ­θο­λο­γι­σμού, με στόχο τη βιω­σι­μό­τητά του και τη δια­μόρ­φωση ικα­νο­ποι­η­τι­κών συντά­ξεων.

Το ζήτημα είναι εξαι­ρε­τικά περί­πλοκο και γι’ αυτό η μεταρ­ρύθ­μιση χρειά­ζε­ται χρόνο αλλά και πολι­τική βούληση.

Χρειά­ζε­ται συναί­νεση και συνερ­γα­σία των πολι­τι­κών δυνά­μεων της χώρας, αλλά και της ίδιας της κοι­νω­νίας.

Το ΕΒΕΑ έχει κατα­θέ­σει συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις για το ασφα­λι­στικό με τη στα­διακή μετά­βαση σε ένα σύστημα τριών πυλώνων, προ­σαρ­μό­ζο­ντας στις εθνικές ανάγκες τις εμπει­ρίες των άλλων ευρω­παϊ­κών χωρών.

Στόχος πρέπει να είναι, μέσα από τη συν­δυα­σμένη εφαρ­μογή όλων των δια­θέ­σι­μων υπο­χρε­ω­τι­κών και προ­αι­ρε­τι­κών μεθόδων ασφά­λι­σης, αλλά και τη δημιουρ­γία ενός δομη­μέ­νου πλαι­σίου απο­τα­μί­ευ­σης, να εξα­σφα­λι­στεί επαρκής προ­στα­σία για όλους τους ασφα­λι­σμέ­νους με ένα συνο­λικό ποσοστό ανα­πλή­ρω­σης της τάξης του 75%-75%.

Το πρώτο βήμα είναι ο εξορ­θο­λο­γι­σμός των εισφο­ρών.

Καθώς δεν υπάρ­χουν πλέον δημο­σιο­νο­μικά προ­σκόμ­ματα, θα πρέπει άμεσα να υπάρξει μείωση των συντε­λε­στών των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών και ταυ­τό­χρονη καθιέ­ρωση πλαφόν που δε θα ξεπερνά για τα υψηλά εισο­δή­ματα τα 1.000 ευρώ.

Παράλ­ληλα, θα πρέπει να υπάρξει πλήρης φορο­α­παλ­λαγή για τις ιδιω­τι­κές ασφα­λί­σεις, ώστε να εμπε­δω­θεί στο κοινό σύνολο ο τρίτος προ­τει­νό­με­νος πυλώνας που θα μπο­ρέ­σει να δώσει σημα­ντική ώθηση στις συντά­ξεις.

Σε δεύτερη φάση, πρέπει να υπάρξει συνε­ξέ­ταση παλαιών και νέων συντά­ξεων, ως ανε­ξάρ­τητο θέμα δικαιο­σύ­νης για την απο­κα­τά­σταση της ισο­νο­μίας.

Επίσης, θα πρέπει να υπάρξει διά­κριση πρό­νοιας – ασφά­λι­σης και αντα­νά­κλαση κάθε διά­στα­σης στην κρατική σύνταξη.

Και το τρίτο βήμα που πρέπει να ακο­λου­θή­σει, είναι η δημιουρ­γία ενός συστή­μα­τος τριών πυλώνων, όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, και το οποίο στην τελική του ανά­πτυξη εξα­σφα­λί­ζει ποσοστό ανα­πλή­ρω­σης στο 70% – 75%.

Όσον αφορά ανα­λυ­τι­κό­τερα τους τρεις πυλώνες:

Πρώτος (Κρατικός-διανεμητικός) πυλώνας – Αλλη­λεγ­γύη της κοι­νω­νίας:
Προ­σαρ­μό­ζε­ται για να απο­δί­δει περί το 40%-50% συνο­λική ανα­πλή­ρωση, ως προς το κρατικό σκέλος, για 40 χρόνια ασφά­λι­σης (αντί 80-100% σήμερα). Ανα­κα­τεύ­θυνση 3-4 ποσο­στιαίων μονάδων  εργο­δο­τι­κών και εργα­τι­κών εισφο­ρών στο δεύτερο πυλώνα.

1. Εθνική σύνταξη  — απο­δί­δε­ται σε όλους στα 67 με έλεγχο πόρων (καλύ­πτει και άτομα με <15 χρόνια ασφά­λι­σης). Χρη­μα­το­δο­τεί­ται από τη φορο­λο­γία.
2. Αντα­πο­δο­τικό τμήμα. Αντα­πο­δί­δει εισφο­ρές με βάση την νοητή κεφα­λαιο­ποί­ηση (σύστημα ατο­μι­κών λογαριασμών-δικαίωμα επι­λο­γής του ασφα­λι­σμέ­νου ως προς το χρόνο συντα­ξιο­δό­τη­σης του), δηλαδή χωρίς απο­θε­μα­τικά.

Δεύ­τε­ρος (κεφα­λαιο­ποι­η­τι­κός)  Πυλώνας – Αλλη­λεγ­γύη της επαγ­γελ­μα­τι­κής ομάδας:

Συντά­ξεις καθο­ρι­σμέ­νων εισφο­ρών με απο­θε­μα­τικά.  Υπο­χρε­ω­τική ασφά­λιση. Τα απο­θε­μα­τικά προι­κο­δο­τού­νται από την περιου­σία των παλαιών ταμείων.

Τρίτος πυλώνας – Αλλη­λεγ­γύη των φάσεων ζωής:  Ατο­μι­κές απο­τα­μιεύ­σεις με φορο­λο­γικά κίνητρα. Πιθανή αξιο­ποί­ηση ακι­νή­των των ασφα­λι­σμέ­νων.

Σημα­ντική προ­ϋ­πό­θεση λει­τουρ­γίας του προ­τει­νό­με­νου συστή­μα­τος είναι η ταχεία περί­ο­δος προ­σαρ­μο­γής.

• Οι άνω των 50 παρα­μέ­νουν στο σημε­ρινό σύστημα (μετά τον επα­νυ­πο­λο­γι­σμό των συντά­ξεων). Οι νέοι εργα­ζό­με­νοι κάτω των 30 ετών υπο­χρε­ω­τικά εντάσ­σο­νται στο νέο σύστημα. Οι ενδιά­με­σες ηλικίες μπορούν να εντα­χθούν στο νέο σύστημα εθε­λο­ντικά (αξιο­ποιώ­ντας ‘ομόλογα αναγνώρισης’).
• Για νοητή κεφα­λαιο­ποί­ηση – Aναδρομική εφαρ­μογή από 2001 (υπο­λο­γι­σμός με βάση πραγ­μα­τι­κές εισφο­ρές που κατα­βλή­θη­καν).
• Ομόλογα ανα­γνώ­ρι­σης για το β’ πυλώνα. Κατα­βάλ­λε­ται από το Κράτος τμήμα εισφο­ρών που έχουν κατα­βλη­θεί από το 2001 για κάθε άτομο».