Πολύ αργά για δάκρυα για το κλίμα, καταστοφικές οι επιπτώσεις-Στην Ελλάδα αναμένεται αύξηση της περιόδου ξηρασίας έως και 40 ημέρες

Τι Αθήνα, τι Μόντρεαλ. Η κλι­μα­τική αλλαγή έχει φέρει τα πάνω κάτω. Υψηλές θερ­μο­κρα­σίες κατα­γρά­φη­καν στις αρχές Ιουλίου στο… ψυχρό Κεμπέκ του Καναδά με δεκάδες νεκρούς. Τις ίδιες ημέρες, ισχυρές βρο­χο­πτώ­σεις στην Αττική προ­κά­λε­σαν κατα­στρο­φές, ευτυχώς αυτή τη φορά χωρίς θύματα. Τι κι αν οι επι­στή­μο­νες προει­δο­ποιού­σαν με έμφαση, ήδη από τη δεκα­ε­τία του ’80, ότι το κλίμα είχε αρχίσει να… στρα­βώ­νει και ότι τα ακραία κατα­στρο­φικά καιρικά φαι­νό­μενα θα εντα­θούν;

Χρειά­στη­καν περισ­σό­τερα από τριάντα χρόνια για να πείσουν τους ισχυ­ρούς του πλανήτη – του Ντό­ναλντ Τραμπ εξαι­ρου­μέ­νου – ότι πρέπει να λάβουν μέτρα για την ανά­σχεση της υπερ­θέρ­μαν­σης του πλανήτη. Και τα κατά­φε­ραν με οικο­νο­μικά επι­χει­ρή­ματα. Και έτσι έφτασαν το 2015 στη διεθνή Συμ­φω­νία του Παρι­σιού για το Κλίμα.

Οπως όμως δια­πι­στώ­νουν ακόμη και οι πιο αισιό­δο­ξοι επι­στή­μο­νες, ίσως πλέον να είναι αργά, με δεδο­μέ­νες την ταχύ­τητα εξέ­λι­ξης της κλι­μα­τι­κής αλλαγής – η οποία πλέον θεω­ρεί­ται ως η κορυ­φαία απειλή για την παγκό­σμια στα­θε­ρό­τητα και ασφά­λεια – και τις κατα­στρο­φι­κές της επι­πτώ­σεις στο φυσικό περι­βάλ­λον και στην ποιό­τητα ζωής στις πόλεις. Οι ρίζες του προ­βλή­μα­τος εντο­πί­ζο­νται στις επι­κίν­δυ­νες εκπο­μπές ρύπων εξαι­τίας μιας οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης που στη­ρί­χθηκε στα ορυκτά καύσιμα, ωστόσο η εφαρ­μογή στρα­τη­γι­κών προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τική αλλαγή, πρό­λη­ψης και δια­χεί­ρι­σης κιν­δύ­νων έχει καθυ­στε­ρή­σει.

Στην Ελλάδα, τις επι­πτώ­σεις των αλλαγών στο κλίμα βιώνουν κυρίως οι κάτοι­κοι των αστικών περιο­χών. Είναι και το τσι­μέ­ντο που διαρκώς επε­κτεί­νε­ται, το οποίο επι­δει­νώ­νει την κατά­σταση. Δεν είναι τυχαίο ότι τα στοι­χεία του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών για την πρω­τεύ­ουσα κατα­δει­κνύ­ουν ότι από το 2001 έως και εφέτος, στη διάρ­κεια όλων των θερινών μηνών, η μέση μέγιστη θερ­μο­κρα­σία είναι πάνω από τις φυσιο­λο­γι­κές για την εποχή τιμές έως και 4,3 βαθμούς Κελσίου.

Ειδικά για την Αθήνα, ο Ιούνιος ήταν εφέτος για πέμπτη συνεχή χρονιά ιδιαι­τέ­ρως βρο­χε­ρός, πέρα από τα συνη­θι­σμένα. Μάλιστα, όπως ανα­φέ­ρει και ο διευ­θυ­ντής ερευνών στο Αστε­ρο­σκο­πείο κ. Κων­στα­ντί­νος Λαγου­βάρ­δος, ο πρώτος μήνας του εφε­τι­νού καλο­και­ριού κατα­γρά­φε­ται ως ο πιο βρο­χε­ρός της τελευ­ταίας δεκα­ε­τίας.

Αλλωστε, όπως έχει προ­βλέ­ψει και η μελέτη της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος (ΤτΕ) για τις συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής αλλαγής στη χώρα μας, κατά τον 21ο αιώνα ανα­μέ­νο­νται μετα­βο­λές στις ακραίες τιμές της βρο­χό­πτω­σης. Στην Ανα­το­λική Στερεά Ελλάδα και στη Βορειο­δυ­τική Μακε­δο­νία η μέγιστη ποσό­τητα του νερού που κατα­κρη­μνί­ζε­ται σε διά­στημα έως και τρεις ημέρες ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί μέχει και 30%, ενώ στη Δυτική Ελλάδα θα μειωθεί έως 20%.

Σε αντι­δια­στολή ωστόσο με τις πλημ­μυ­ρι­κές περιό­δους, τα επόμενα χρόνια προ­βλέ­πε­ται ότι στη χώρα μας θα βλέ­πουμε τις στα­γό­νες της βροχής μόνο σε… φωτο­γρα­φίες. Οι μεγα­λύ­τε­ρες αλλαγές στη διάρ­κεια των ξηρών περιό­δων θα σημειω­θούν στην ανα­το­λική ηπει­ρω­τική χώρα και στη Βόρεια Κρήτη, όπου ανα­μέ­νο­νται επι­πλέον 20 ημέρες ξηρα­σίας το διά­στημα 2021-2050 και επι­πλέον 40 ημέρες στην τρια­ντα­κο­ντα­ε­τία 2071-2100.

Επίσης, όπως ανα­φέ­ρει μιλώ­ντας στο «Βήμα» ο ακα­δη­μαϊ­κός και πρό­ε­δρος του Ελλη­νι­κού Ιδρύ­μα­τος Ερευνας και Και­νο­το­μίας, καθη­γη­τής κ. Χρήστος Ζερεφός, κατά το τέλος του 21ου αιώνα η θερ­μο­κρα­σία του αέρα θα αυξηθεί περίπου 3°C – 4,5°C. Γενικά, οι προ­σο­μοιώ­σεις προ­βλέ­πουν σημα­ντι­κές μετα­βο­λές πολλών κλι­μα­τι­κών παρα­μέ­τρων, όπως υγρασία, νεφο­κά­λυψη κ.ά.

Οι κίν­δυ­νοι που εμπε­ριέ­χει η κλι­μα­τική αλλαγή για εμφά­νιση ακραίων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων αφορούν το φυσικό αλλά και το αστικό περι­βάλ­λον. «Το πώς οργα­νώ­νε­ται και ανα­πτύσ­σε­ται μια πόλη επη­ρε­ά­ζει την κατα­νά­λωση ενέρ­γειας και κατά συνέ­πεια την παρα­γωγή θερ­μό­τη­τας, αλλά και τις εκπο­μπές αερίων θερ­μο­κη­πίου. Για αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας κατά 1 βαθμό Κελσίου η αντί­στοιχη αύξηση στην κατα­νά­λωση ενέρ­γειας ανέρ­χε­ται σε περίπου 4,1% ή 1.300 MWh ημε­ρη­σίως» υπο­γραμ­μί­ζει ο καθη­γη­τής του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών κ. Κώστας Καρ­τά­λης. Ετσι, όσο πιο κοντά βρί­σκε­ται μια κατοι­κία στο κέντρο της Αθήνας, κατα­να­λώ­νει περισ­σό­τερο χρήμα και ενέρ­γεια για κλι­μα­τι­σμό. Οπως προ­κύ­πτει από μελέτη της διαΝΕΟσις, σε συνερ­γα­σία με το Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (υπό τον συντο­νι­σμό του κ. Καρτάλη), το κόστος κατα­νά­λω­σης ενέρ­γειας για ψύξη σε μια κατοι­κία 80 τ.μ. για το διά­στημα Ιουλίου – Αυγού­στου είναι 331 ευρώ για το κέντρο της πρω­τεύ­ου­σας, 230 ευρώ για Καλ­λι­θέα και Περι­στέρι, 180 ευρώ για Χαλάν­δρι, Πετρού­πολη και Αργυ­ρού­πολη και 144 ευρώ για το Μαρούσι.

Οι συνέ­πειες για όλους τους τομείς της εθνικής οικο­νο­μίας, σύμφωνα με την ΤτΕ, είναι αρνη­τι­κές, φθά­νο­ντας στο τέλος του αιώνα στο αστρο­νο­μικό κόστος των 700 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Ο κ. Ζερεφός απα­ριθ­μεί τις συνέ­πειες για την περιοχή μας: αύξηση του αριθμού και της έκτασης των δασικών πυρ­κα­γιών, μείωση της αφθο­νίας των ειδών και της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, προ­βλή­ματα στη δημόσια υγεία και στις αγρο­τι­κές καλ­λιέρ­γειες.

Η εκτί­μηση μέρους μόνο του ετήσιου κόστους προ­σαρ­μο­γής στον αγρο­τικό τομέα (αρδευ­τικά έργα και έργα προ­στα­σίας) ανέρ­χε­ται σε περίπου 72 εκατ. ευρώ, ποσό που αφορά κυρίως δημόσια δαπάνη. Επι­πλέον, η κλι­μα­τική αλλαγή ως το τέλος του αιώνα θα φέρει σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στον ελλη­νικό του­ρι­σμό, οι οποίες εντο­πί­ζο­νται κυρίως στη χρονική και περι­φε­ρειακή ανα­κα­τα­νομή των αφίξεων του­ρι­στών στη χώρα μας.

Πόσο εύκολο όμως είναι να αλλάξει η κοι­νω­νία; «Τα μέτρα προ­σαρ­μο­γής δεν συνο­δεύ­ο­νται συνήθως και από την ανα­γκαία περι­βαλ­λο­ντική παιδεία και ηθική. Μολο­νότι η ΕΕ έχει απο­δεί­ξει έμπρα­κτα την επι­θυ­μία της να συμ­βά­λει στη στα­θε­ρο­ποί­ηση του κλί­μα­τος, πολύ λίγα έχει κάνει για να διδάξει π.χ. τον αφυ­πνι­ζό­μενο οικο­νο­μικό γίγαντα της ΝΑ Ασίας ώστε να απο­φύ­γει να επα­να­λά­βει τα λάθη που έκανε η Δύση. Ωθούμε τη διεθνή κοι­νό­τητα στη λογική της συνε­χι­ζό­με­νης εξάρ­τη­σης από το σύστημα εμπο­ρίας και εξα­γο­ράς δικαιω­μά­των εκπο­μπών ρύπων, ενώ η όλη προ­σπά­θεια θα έπρεπε να επι­κε­ντρω­θεί στον προσ­διο­ρι­σμό νέων “εμι­ρά­των” Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας σε όλη τη Γη» σημειώ­νει ο κ. Ζερεφός. Και κατα­λή­γει: «Το ζητού­μενο θα έπρεπε να είναι η εξοι­κο­νό­μηση ενέρ­γειας από όλους μας, όπως και η εξοι­κο­νό­μηση όλων των φυσικών πόρων, με κυρί­αρ­χους τους υδά­τι­νους πόρους».
Πηγή: Το ΒΗΜΑ