Γ. Στουρνάρας: Καμπανάκι για πρωτογενή πλεονάσματα-“Μόνο χώρες που παράγουν πετρέλαιο θα πετύχαιναν τέτοια πλεονάσματα”

Σήμα κιν­δύ­νου τόσο για τα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα που προ­βλέ­πο­νται στη συμ­φω­νία του Eurogroup αλλά και για τις επι­πτώ­σεις της υπερ­φο­ρο­λό­γη­σης εκπέ­μπει ο Διοι­κη­τής της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρ­νά­ρας στην έκθεση Νομι­σμα­τι­κής Πολι­τι­κής που κατα­τέ­θηκε σήμερα στη Βουλή.

Στις δηλώ­σεις του μάλιστα ενώπιον του Προ­έ­δρου της Βουλής κ. Γιάννη Βρούτση, ο κ. Στουρ­νά­ρας  ανέφερε ότι ουδεμία χώρα στον κόσμο, με πιθανή εξαί­ρεση τις πετρε­λαιο­πα­ρα­γω­γι­κές, έχει επι­τύ­χει και δεσμευ­θεί για τόσο υψηλά πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα για τόσο μεγάλο χρονικό διά­στημα. Επο­μέ­νως, αυτή η υπόθεση απο­τε­λεί και τη μεγα­λύ­τερη επι­σφά­λεια στην ανάλυση βιω­σι­μό­τη­τας του χρέους μακρο­πρό­θε­σμα.

Στην έκθεση περι­γρά­φε­ται ουσια­στικά το ατε­λέ­σφορο του 3ο μνη­μο­νίου, καθώς, όπως ανα­φέ­ρει, δεν υπήρξε συγκρά­τηση δαπανών αλλά η προ­σαρ­μογή στη­ρί­χθηκε σε υπέ­ρο­γκο βαθμό στην αύξηση των φόρων και σε περι­κοπή επεν­δύ­σεων.

Ο κ. Στουρ­νά­ρας χαρα­κτη­ρί­ζει το χρέος μεσο­πρό­θε­σμα βιώσιμο και επι­ση­μαί­νει την ανάγκη να συνε­χι­στεί η εφαρ­μογή των μεταρ­ρυθ­μί­σεων, ιδιαί­τερα όσον αφορά τη λει­τουρ­γία της δημό­σιας διοί­κη­σης και την ανα­βάθ­μιση των ανε­ξάρ­τη­των θεσμών έτσι ώστε να ενι­σχυ­θεί η εμπι­στο­σύνη των αγορών.

Έτσι ο διοι­κη­τής εκτιμά ότι η οικο­νο­μία θα ανα­πτυ­χθεί ταχύ­τερα στο άμεσο μέλλον  αλλά ζητεί την υιο­θέ­τηση ενός μίγ­μα­τος δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής που θα είναι φιλι­κό­τερο προς την ανά­πτυξη. Η υπερ­βο­λική εξάρ­τηση της δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής από τους υψηλούς φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές συνιστά αντι­κί­νη­τρο τόσο για την εργασία όσο και για τις επεν­δύ­σεις, ενώ παράλ­ληλα ενθαρ­ρύ­νει τη στροφή των δρα­στη­ριο­τή­των προς την παρα­οι­κο­νο­μία και παρέχει κίνητρα για φορο­δια­φυγή.

Για τις Τρά­πε­ζες ο κ. Στουρ­νά­ρας υπο­στη­ρί­ζει ότι θα πρέπει να επι­τα­χύ­νουν τις δια­δι­κα­σίες μείωσης των κόκ­κι­νων δανείων προ­κει­μέ­νου να ξεπε­ρά­σουν τους στόχους που είχαν τεθεί.

Το QE

Ακόμα, άφησε ανοιχτό  το ενδε­χό­μενο η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα να εντάξει τα ελλη­νικά ομόλογα στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης και να συνε­χί­σει να δέχεται τα ελλη­νικά ομολόγα ως εγγύηση για την χρη­μα­το­δό­τηση των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών μετά τη λήξη του προ­γράμ­μα­τος τον Αύγου­στο.

Στην Έκθεση για τη Νομι­σμα­τική Πολι­τική που κατέ­θεσε πριν από λίγο στον πρόεδρο της Βουλής ο κ. Στουρ­νά­ρας εκτιμά ότι δεδο­μέ­νου ότι οι απο­φά­σεις του Eurogroup συν­δέ­ο­νται με ενι­σχυ­μένη επο­πτεία και αιρε­σι­μό­τητα (που απο­τε­λούν ουσια­στικά τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για τη θέσπιση προ­λη­πτι­κής γραμμής στή­ρι­ξης), ενώ παράλ­ληλα δια­σφα­λί­ζουν τη βιω­σι­μό­τητα του δημό­σιου χρέους, παρέ­χουν στην ΕΚΤ τη δια­κρι­τική ευχέ­ρεια να εξε­τά­σει τη δια­τή­ρηση της “παρέκ­κλι­σης” (waiver) για την αποδοχή των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων ως εξα­σφα­λί­σεων στις πράξεις νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής του Ευρω­συ­στή­μα­τος. Παράλ­ληλα, παρέ­χουν στην ΕΚΤ τη δια­κρι­τική ευχέ­ρεια να εξε­τά­σει την αποδοχή των ελλη­νι­κών κρα­τι­κών ομο­λό­γων στο πρό­γραμμα αγοράς τίτλων (στην κανο­νική χρονική περίοδο και στην περίοδο επα­νε­πέν­δυ­σης).

Η Τράπεζα της Ελλάδος ανα­θε­ώ­ρησε προς τα κάτω τις προ­βλέ­ψεις της για την πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας εκτι­μώ­ντας ότι το 2018 ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ θα δια­μορ­φω­θεί στο 2% (απο 2,4% που ήταν η προη­γού­μενη πρό­βλεψη) και το 2019 στο 2,3% (απο 2,5%).

Τέλος, η ΤτΕ υπο­γραμ­μί­ζει στην Εκθεση την ανάγκη να δια­σφα­λι­στεί ότι και μετά το τέλος του προ­γράμ­μα­τος η οικο­νο­μική πολι­τική θα παρα­μεί­νει προ­ση­λω­μένη στις μεταρ­ρυθ­μί­σεις και θα απο­φύ­γει διο­λί­σθηση σε πρα­κτι­κές του παρελ­θό­ντος που έφεραν την κρίση. Αυτό σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα απαιτεί πρώτον, σταθερή πολι­τική βούληση και δεύ­τε­ρον, δρα­στική βελ­τί­ωση της λει­τουρ­γίας των μηχα­νι­σμών που καλού­νται να εφαρ­μό­σουν τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις, δηλαδή του δημό­σιου τομέα.

Βούτσης: Ιστο­ρικό ορόσημο η συμ­φω­νία της 21ης Ιουνίου

«Ο δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος, ο οποίος δημιουρ­γεί­ται από τη συμ­φω­νία στο Eurogroup της 21ης Ιουνίου, και η νέα μετα­μνη­μο­νιακή εποχή μετά τον Αύγου­στο, θα προ­σφέ­ρει πολύ ικανό ορί­ζο­ντα για να ασκη­θούν κοι­νω­νι­κές πολι­τι­κές για ελά­φρυνση των πιο ευά­λω­των ομάδων πλη­θυ­σμού» υπο­γράμ­μισε ο πρό­ε­δρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης, παρα­λαμ­βά­νο­ντας από τον διοι­κητή της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρ­νάρα, την ενδιά­μεση έκθεση του 2018.

Από την πλευρά του, ο κ. Στουρ­νά­ρας επι­βε­βαί­ωσε ότι η ενδιά­μεση έκθεση της ΤτΕ δίνει μια αισιό­δοξη προ­ο­πτική για το μέλλον.

Ο κ. Βούτσης χαρα­κτή­ρισε «ιστο­ρικό ορόσημο τη συμ­φω­νία της 21ης Ιουνίου στο Euorogroup» σημειώ­νο­ντας:

«Δεν ήταν νομο­τε­λειακό και καθόλου σίγουρο ότι θα είχαμε αυτή τη θετική εξέλιξη με τέτοια σαφή­νεια και επάρ­κεια και με έγκυρο και έγκαιρο τρόπο για τη χώρα. Αυτή η στιγμή είναι πάρα πολύ σημα­ντική. Η χώρα βρί­σκε­ται μπροστά στην απε­μπλοκή της από τη στενή επι­τή­ρηση και την επο­πτεία. Η επιλογή, η οποία είχε γίνει και από τη κυβέρ­νηση και από τους θεσμούς, με τη συμ­φω­νία δίνει ένα ικα­νό­τατο μέρος απο­θε­μά­των που μπορούν να εγγυ­η­θούν απο­λύ­τως το επόμενο διά­στημα, την απρό­σκο­πτη έξοδο της χώρας στις αγορές».

Κατά την παρά­δοση της Έκθεσης, οι κύριοι Βούτσης και Στουρ­νά­ρας δήλωσαν τα εξής:

Πρό­ε­δρος της Βουλής: Είμαστε στη δια­δι­κα­σία της ενδιά­με­σης έκθεσης, την οποία μας παρα­δί­δετε, και η οποία θα απο­τε­λέ­σει υλικό για συζή­τηση και στην αρμόδια Επι­τροπή Οικο­νο­μι­κών Υπο­θέ­σεων της Βουλής, όπως γίνεται κάθε χρόνο. Πιστεύω ότι αυτή η στιγμή είναι πάρα πολύ σημα­ντική, καθώς ένα -ιστορικό θα έλεγα- ορόσημο για τη χώρα βρί­σκε­ται μπροστά μας, δηλαδή η απε­μπλοκή από τη στενή επο­πτεία, την επι­τή­ρηση και τις μνη­μο­νια­κές δεσμεύ­σεις και υπα­γο­ρεύ­σεις -εν πολλοίς- πολι­τι­κών που υπήρχαν σε όλο το προη­γού­μενο διά­στημα.

Η παρούσα Βουλή στις τρεις Συνό­δους έχει όχι μόνο προ­ω­θή­σει θετικά όλες τις αξιο­λο­γή­σεις, αλλά ταυ­τό­χρονα έχει εγκρί­νει και πολύ σημα­ντι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, με κοι­νω­νικό χαρα­κτήρα, έτσι ώστε και πριν από το τυπικό ορόσημο του Αυγού­στου να ασκού­νται πολι­τι­κές κυρίως προς ελά­φρυνση των κοι­νω­νικά πιο ευπαθών και αδι­κη­μέ­νων -θα έλεγε κανείς- ομάδων του πλη­θυ­σμού μέσα από αυτές τις μνη­μο­νια­κές πολι­τι­κές. Και ταυ­τό­χρονα, θεωρώ, ότι ο δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος ο οποίος δημιουρ­γεί­ται και η νέα εποχή μετά τον Αύγου­στο θα προ­σφέ­ρει πολύ ικανό ορί­ζο­ντα για να ασκη­θούν πολι­τι­κές ακριβώς προς την ίδια κατεύ­θυνση, πέραν και του ζητή­μα­τος που σωστά θέτετε της απα­σχό­λη­σης και της ανερ­γίας, το οποίο είναι μείζον, για την άσκηση πολι­τι­κών υπέρ της κοι­νω­νίας και για ανα­δια­νομή και περαι­τέρω ανά­πτυξη.

Ταυ­τό­χρονα θεωρώ ότι όλος ο οδικός χάρτης, ο οποίος έχει συμ­φω­νη­θεί με τους εταίρους-δανειστές στους θεσμούς, σε λεπτο­μέ­ρειες θα έλεγε κανείς και από το τελευ­ταίο Eurogroup, παρέχει και ως προς τη μακρο­πρό­θε­σμη δια­χεί­ριση και βιω­σι­μό­τητα του χρέους, πέραν των πολύ θετικών μέτρων για τη μεσο­πρό­θε­σμη βιω­σι­μό­τητα, όλα τα στοι­χεία, έτσι ώστε συν το χρόνο να υπάρ­ξουν και να ασκη­θούν όλες οι δυνατές πολι­τι­κές, να υπάρ­ξουν οι ελα­φρύν­σεις και τα μέτρα που θα κατα­στή­σουν και δια­χρο­νικά, στο μέλλον, απόλυτα δια­χει­ρί­σιμη αυτή την επώδυνη για τη χώρα περίοδο, στο πεδίο της οικο­νο­μίας. Πιστεύω επίσης ότι η επιλογή η οποία είχε γίνει και από την ελλη­νική κυβέρ­νηση και από τους θεσμούς, έτσι ώστε να υπάρχει ένα ικα­νό­τατο μέρος απο­θε­μά­των που να μπορούν να εγγυ­η­θούν απο­λύ­τως, το επόμενο διά­στημα, την απρό­σκο­πτη έξοδο της χώρας στις αγορές, απο­τε­λεί ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο όλοι θα κινη­θούμε και το οποίο θα είναι πάρα πολύ απο­τε­λε­σμα­τικό.

Διοι­κη­τής της ΤτΕ: Ευχα­ρι­στώ πολύ, κ. Πρόεδρε. Είναι χαρά μου που βρι­σκό­μα­στε πάλι μαζί μετά από αρκε­τούς μήνες, μετά από ένα εξάμηνο περίπου. Νομίζω ότι η σημε­ρινή ενδιά­μεση έκθεση θα είναι ένα τεκ­μή­ριο για τον ιστο­ρικό του μέλ­λο­ντος, διότι προ­σπα­θεί πρώτον ν’ αντλή­σει μαθή­ματα μετά από οκτώ χρόνια τριών προ­γραμ­μά­των, επίσης ν’ απο­τι­μή­σει τη σημε­ρινή κατά­σταση της οικο­νο­μίας και του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος.

Να ξεκι­νήσω πρώτα από τα θετικά. Θεω­ρούμε ότι η συμ­φω­νία της 21ης Ιουνίου έχει μια θετική συμβολή στην οικο­νο­μία σε δύο κατευ­θύν­σεις: Πρώτον εξα­σφα­λί­ζει ότι θα συνε­χι­στούν οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις και η δημο­σιο­νο­μική στα­θε­ρό­τητα, με το πλαίσιο ενι­σχυ­μέ­νης επο­πτείας που έχει συμ­φω­νη­θεί, κάτι το οποίο εμείς το θεω­ρούμε θετικό, δεν το θεω­ρούμε αρνη­τικό. Όπως και τους όρους αιρε­σι­μό­τη­τας, διότι μπαί­νουμε σε μια ενδε­χο­μέ­νως κρίσιμη περίοδο, η οποία προ­βλέ­πει υψηλά πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διά­στημα, άρα είναι χρήσιμο να μην απο­κλί­νουμε από τους δημο­σιο­νο­μι­κούς στόχους. Επίσης

οι αγορές θα το απο­τι­μή­σουν θετικά αυτό.

Το δεύτερο θετικό που έχει αυτή η συμ­φω­νία είναι ότι έρχεται μετά από τη συμ­φω­νία του 2012 και ελα­φρύ­νει περαι­τέρω το χρέος, με την πρό­βλεψη να μετα­τε­θούν κατά δέκα χρόνια τα τοκο­χρε­ο­λύ­σια του ενός τρίτου του δημο­σίου χρέους. Αυτό είναι σημα­ντικό, εξα­σφα­λί­ζει βιω­σι­μό­τητα του­λά­χι­στον μεσο­πρό­θε­σμα και μακρο­πρό­θε­σμα, λαμ­βά­νουμε πολύ σοβαρά υπόψη αφενός τη δέσμευση του πολι­τι­κού συστή­μα­τος της χώρας να συνε­χί­σει στον δρόμο των μεταρ­ρυθ­μί­σεων και της δημο­σιο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας, αλλά και τη δέσμευση των εταίρων μας από το Eurogroup ότι θα ληφθούν περαι­τέρω μέτρα το 2032 για περαι­τέρω ελά­φρυνση του χρέους, εάν αυτό θεω­ρη­θεί σκόπιμο.

Κι εδώ θέλω να πω ότι η παρούσα έκθεση έχει μια ανάλυση ευαι­σθη­σίας, δίνει μια αισιό­δοξη προ­ο­πτική, αλλ’ όμως τονίζει ότι από τις τρεις επι­σφά­λειες, γιατί τρεις είναι βασικά οι επι­σφά­λειες, η σημα­ντι­κό­τερη είναι τα πολύ μεγάλα και συνεχή πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα, τα οποία προ­βλέ­πο­νται μέχρι το 2060. Καμία χώρα στον κόσμο, πολύ περισ­σό­τερο δε η δική μας, δεν είχε τόσο μεγάλα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα για τόσο μεγάλο χρονικό διά­στημα, με ενδε­χό­μενη εξαί­ρεση, αλλά και γι’ αυτό δεν είμαι σίγου­ρος, τις πετρε­λαιο­πα­ρα­γω­γές χώρες. Υπεν­θυ­μί­ζει επίσης, και αυτό είναι ένα μάθημα που θέλω να τονίσω, ότι αυτά τα μεγάλα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα είναι δυστυ­χώς το τίμημα που πλη­ρώ­νουν δύο γενιές ακόμα στο μέλλον, μέχρι το 2060, από λάθη στην οικο­νο­μική πολι­τική, που έγιναν τόσο στο απώτερο όσο και στο εγγύ­τερο παρελ­θόν.

Λάθη που έγιναν μέσα σ’ ένα σχετικά μικρό διά­στημα τιμω­ρούν δύο γενιές. Αυτό το μάθημα σήμερα η έκθεση αυτή τονίζει, μένουμε όμως στην αισιό­δοξη προ­ο­πτική, η οποία προ­κύ­πτει από το γεγονός ότι, είτε μας αρέσει είτε όχι, στα οκτώ προη­γού­μενα χρόνια πέντε κόμματα συνέ­βα­λαν με μέτρα στα­θε­ρο­ποί­η­σης για να κρα­τη­θεί η χώρα στην Ευρω­ζώνη. Αυτή η άρρητη θετική πολι­τική συναί­νεση είναι κάτι που αξιο­λο­γεί­ται θετικά.

Τώρα, ναι μεν η Έκθεση τονίζει ότι στα οκτώ χρόνια των προ­γραμ­μά­των και παρά τις ποι­κί­λες οπι­σθο­δρο­μή­σεις διορ­θώ­θη­καν μεγάλες ανι­σορ­ρο­πίες, τα μεγάλα ελλείμ­ματα, τα δημο­σιο­νο­μικά αλλά και τα ελλείμ­ματα στο ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών. Μέτρα για το τρα­πε­ζικό σύστημα έχουν ληφθεί, το έχουν κάνει πολύ πιο υγιές απ’ ότι ήταν στο παρελ­θόν και με πολύ καλύ­τερη εται­ρική δια­κυ­βέρ­νηση. Τονίζει όμως ότι παρα­μέ­νει ακόμα μακρύς δρόμος. Το χρέος είναι μεν βιώσιμο αλλά παρα­μέ­νει πολύ μεγάλο και πηγή επι­σφα­λειών. Υπάρχει ένα μεγάλο απόθεμα μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων που εμπο­δί­ζει τις τρά­πε­ζες να δώσουν τα δάνεια που θα επι­θυ­μού­σαν. Η ανεργία επίσης είναι ακόμα υψηλή παρά τη μείωσή της και για μας αυτή είναι η μεγα­λύ­τερη πηγή φτώ­χειας.

Και τέλος, υπάρχει ένα μεγάλο επεν­δυ­τικό κενό το οποίο βρα­χυ­πρό­θε­σμα και μεσο­πρό­θε­σμα μπορεί να καλυ­φθεί μόνο από άμεσες ξένες επεν­δύ­σεις, άρα λοιπόν δίνει ένα περί­γραμμα για το πώς πρέπει να κινηθεί η οικο­νο­μική πολι­τική στο μέλλον. Τονίζω όμως ότι η προ­ο­πτική που η έκθεση δίνει είναι αισιό­δοξη.

Πρό­ε­δρος της Βουλής: Κύριε Διοι­κητά, με αφορμή και το περί­γραμμα το οποίο θέσατε, θα ήθελα να τονίσω –γι’ αυτό μίλησα περί ιστο­ρι­κού ορό­ση­μου– ότι δεν ήταν νομο­τε­λειακό, ούτε καθόλου σίγουρο ότι θα έχουμε αυτή την εξέλιξη με σαφή­νεια, με επάρ­κεια και με έγκυρο και έγκαιρο τρόπο για τη χώρα. Αυτό οφεί­λε­ται σε πολι­τι­κές οι οποίες ασκή­θη­καν ιδιαί­τερα στην τρέ­χουσα περίοδο και πιστεύω πράγ­ματι ότι είναι σημα­ντικό να απο­τι­μή­σουμε θετικά ότι η χώρα βγαίνει στις αγορές, σε μια κανο­νι­κό­τητα, όπως έχει απο­κλη­θεί, παρ’ ότι –και νομίζω κι εσείς δεν θα έχετε αντίρ­ρηση σ’ αυτό το ζήτημα– τα προ­γράμ­ματα αυτά εν πολλοίς εμπε­ριεί­χαν μέσα τους ισχυρό σπέρμα αδικίας και σοβαρών λαθών από πλευράς του Διε­θνούς Νομι­σμα­τι­κού Ταμείου και των άλλων εταίρων, όταν είχαν συνο­μο­λο­γη­θεί, όταν είχαν επι­βλη­θεί στη χώρα, ζητή­ματα στα οποία σχεδόν όλοι οι διε­θνείς οικο­νο­μι­κοί παρά­γο­ντες, ακόμη και οι πρω­τα­γω­νι­στές εκείνων των συζη­τή­σεων –κι εσείς έχετε ζήσει τα προη­γού­μενα χρόνια– έχουν ανα­γνω­ρί­σει πλέον, και τα οποία δυσκό­λε­ψαν πάρα πολύ και μάκρυ­ναν αρκετά την περίοδο για να μπο­ρέ­σει η χώρα να βγει απ’ αυτή τη λαίλαπα κι απ’ αυτόν τον κυκεώνα.

Πιστεύω ότι –όπως είπατε– πλέον αισιό­δοξα μπο­ρούμε να αντι­κρύ­σουμε το παρόν και το μέλλον, υπάρ­χουν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις, έτσι ώστε στο επίπεδο της κοι­νω­νίας κυρίως, διότι εκεί υπήρξαν τα βαρύ­τατα πλήγ­ματα, να υπάρξει επού­λωση, να υπάρ­ξουν οι θερα­πείες και να υπάρξει μια ανά­πτυξη δίκαιη, με κοι­νω­νικό πρόσημο, με σεβασμό όλων των κανόνων και του περι­βάλ­λο­ντος και του Συντάγ­μα­τος και του δικαίου της χώρας, έτσι ώστε να ασκεί­ται πλέον μια πολι­τική, βεβαίως μέσα σ’ ένα γενι­κό­τερο κλίμα στα­θε­ρό­τη­τας και δεσμεύ­σεων, πλην όμως μια πολι­τική η οποία θα είναι πολι­τική των ελλη­νι­κών κυβερ­νή­σεων και θα είναι πολι­τική υπέρ της κοι­νω­νίας.

Διοι­κη­τής της ΤτΕ: Θα συμ­φω­νήσω με τα περισ­σό­τερα, κ. Πρόεδρε. Θέλω να πω ότι πράγ­ματι έγιναν λάθη στο παρελ­θόν από τους εταί­ρους μας, σημα­ντικά λάθη, τα έχω τονίσει. Μάλιστα, πέρυσι, στη Γενική συνέ­λευση του ΔΝΤ έκανα την ασυ­νή­θι­στη κίνηση για διοι­κητή κεντρι­κής τρά­πε­ζας, δυτικής χώρας, να εγγρά­ψει τη δια­φω­νία του με ορι­σμέ­νες από τις πολι­τι­κές που κατα­γρά­φη­καν και ακο­λου­θή­θη­καν τόσο στο τρα­πε­ζικό σύστημα, όσο και στις μακρο­οι­κο­νο­μι­κές επι­λο­γές, δημόσια.

Δεν έχει συμβεί πολλές φορές αυτό. Θέλω όμως να τονίσω ότι, τούτου δοθέ­ντος, τα σημα­ντι­κό­τερα λάθη έχουν γίνει από εμάς, κ. Πρόεδρε, από την ελλη­νική πλευρά, και θέλω αυτό να το τονίσω, έτσι ώστε να μην ξεχά­σουμε γιατί φτάσαμε εδώ, γιατί δύο γενιές πλη­ρώ­νουν τόσο μεγάλα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα. Δεν πρέπει να επα­να­λά­βουμε, με τίποτα, τα λάθη της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής που έγιναν, τόσο στο απώτερο, όσο και στο εγγύ­τερο παρελ­θόν.

Πρό­ε­δρος της Βουλής: Αντι­λαμ­βά­νε­στε ότι γι’ αυτό το τελευ­ταίο ζήτημα που θέσατε, από την πλευρά μου, δεν μπορώ παρά να σας τονίσω ότι η χώρα έφτασε στα όρια της μη τυπικής ή και της τυπικής χρε­ο­κο­πίας, από πολι­τι­κές και μοντέλα ανα­πτυ­ξιακά και κατα­να­λω­τικά, τα οποία ακο­λου­θή­θη­καν επί χρόνια, σε καιρούς που όλοι γνω­ρί­ζουμε. Η ανάληψη της ευθύνης για να βγούμε στην έξοδο από την παρούσα κυβέρ­νηση και από την παρούσα πλειο­ψη­φία της Βουλής είναι ένα θετικό σημάδι, ένα θετικό απο­τύ­πωμα που πιστεύω ότι αφορά όλη τη χώρα.

Δεν είναι ζήτημα που αφορά μόνο τη σημε­ρινή πλειο­ψη­φία. Θα υπάρξει μια ευκαι­ρία και στη συζή­τηση που θα γίνει τις ερχό­με­νες ημέρες στη Βουλή, για το οικο­νο­μικό και το ανα­πτυ­ξιακό πρό­γραμμα ανα­λυ­τικά, το οποίο έχει κατα­τε­θεί και απο­τε­λεί μια βάση, ένα πεδίο για την παρα­πέρα πρόοδο της χώρας, αμέσως μετά τον Αύγου­στο, να προ­χω­ρή­σουμε από κοινού, ανε­ξάρ­τητα από τις δια­φο­ρε­τι­κές εναλ­λα­κτι­κές προ­τά­σεις ή σκέψεις που υπάρ­χουν ανάμεσα στις πολι­τι­κές δυνά­μεις της χώρας.

Πηγή: Καθη­με­ρινή