Κρίσιμη Σύνοδος ΕΕ-Τουρκίας στη Βάρνα

To κλίμα που θα επι­κρα­τή­σει στη συνά­ντηση της ηγεσίας της ΕΕ – δηλαδή των Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ και Ντό­ναλντ Τουσκ – με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, σήμερα στη Βάρνα της Βουλ­γα­ρίας, παρα­μέ­νει το μεγάλο ζητού­μενο.

Και αυτό διότι ενώ οι Ευρω­παίοι ιθύ­νο­ντες θα κινη­θούν λίγο πολύ στη γραμμή των απο­φά­σεων της προ­χθε­σι­νής Συνόδου Κορυφής, ουδείς είναι σε θέση να προ­βλέ­ψει τις θέσεις με τις οποίες θα προ­σέλ­θει ο Τούρκος Πρό­ε­δρος.

Το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο έστειλε αυστηρή προει­δο­ποί­ηση στην Άγκυρα ότι για να υπάρξει πρόοδος στις σχέσεις της με την ΕΕ θα πρέπει πρω­τί­στως να απο­δεί­ξει ότι σέβεται το διεθνές δίκαιο. Οι Ευρω­παίοι ηγέτες εξέ­φρα­σαν την ανη­συ­χία τους για την τουρ­κική εισβολή στο Αφρίν της Συρίας, κατα­δί­κα­σαν τις παρά­νο­μες ενέρ­γειες της Τουρ­κίας στην Κύπρο και στο Αιγαίο, ενώ έκαναν ρητή αναφορά στην κράτηση των δύο Ελλήνων στρα­τιω­τών, ζητώ­ντας την απε­λευ­θέ­ρωσή τους.

«Η γλώσσα με την οποία δια­τυ­πώ­θη­καν τα συμπε­ρά­σματα της Συνόδου Κορυφής για την Τουρκία, την Πέμπτη το βράδυ είναι από τις πιο επι­θε­τι­κές και αιχ­μη­ρές στην ιστορία των ευρω­τουρ­κι­κών σχέσεων», σχο­λί­ασε Ευρω­παίος αξιω­μα­τού­χος μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Όμως παρόλο που πολλοί πίστευαν ότι τα συμπε­ρά­σματα αυτά θα μπο­ρού­σαν να τινά­ξουν στον αέρα τη Σύνοδο της Βάρνας, η Άγκυρα το απέφυγε. Ο Τούρκος Πρό­ε­δρος, Ερντο­γάν αντέ­δρασε με εξίσου σκληρή γλώσσα, κατη­γο­ρώ­ντας την Ευρώπη ότι συντάσ­σε­ται με τους Έλληνες και τους Κύπριους, αλλά απέφυγε να δια­κό­ψει την προ­ο­πτική του δια­λό­γου με την ΕΕ που ανοί­γε­ται στη συνά­ντηση της Βάρνας.

Το ίδιο ωστόσο ισχύει και για την ΕΕ. «Παρά τα προ­βλή­ματα και τις δυσκο­λίες η Σύνοδος στη Βάρνας έπρεπε να γίνει, γιατί θέτει το μονα­δικό πλαίσιο για να μην διαρ­ρα­γούν εντελώς οι σχέσεις με την Τουρκία», σχο­λί­αζε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ Ευρω­παίος αξιω­μα­τού­χος. Κι αυτό γιατί όπως εξη­γούσε, η Ευρώπη μόνο μέσω του δια­λό­γου με την Άγκυρα μπορεί να εξυ­πη­ρε­τή­σει δυο από τα βασικά στρα­τη­γικά της συμ­φέ­ρο­ντα: τη συνερ­γα­σία της Τουρ­κίας στο προ­σφυ­γικό και στην αντι­με­τώ­πιση της τρο­μο­κρα­τίας.

Δεν θα πρέπει επίσης να λησμο­νη­θεί ότι η ΕΕ θα προ­σφέ­ρει στη Βάρνα άλλα 3 δισ. ευρώ για τους Σύρους πρό­σφυ­γες που βρί­σκο­νται στην Τουρκία. Πρό­κει­ται για το δεύτερο πακέτο 3 δισ. ευρώ, όπως προ­βλέ­πε­ται στη δήλωση ΕΕ-Τουρκίας, ποσό το οποίο δεν δίνεται απευ­θείας στην Άγκυρα, αλλά σε οργα­νι­σμούς όπως ο Διεθνής Οργα­νι­σμός Μετα­νά­στευ­σης (IOM) και η Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες (UNHCR) που δια­χει­ρί­ζο­νται τη δια­τροφή, τη στέγαση και την ιατρική περί­θαλψη των προ­σφύ­γων.

Εντού­τοις δεν είναι ακόμα σαφές τί θα γίνει σήμερα στη Βάρνα. Η συνά­ντηση «δεν θα είναι εύκολη» προ­έ­βλεψε πριν από δύο μέρες ο Πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, Ντό­ναλντ Τουσκ, ενώ ο κ. Γιούν­κερ δήλωσε ότι πηγαί­νει στη Βάρνα με «ανά­μει­κτα συναι­σθή­ματα». Ο Πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής εξήγησε ότι τα προ­βλή­ματα με την Τουρκία μεγα­λώ­νουν, ωστόσο, υπάρχει ένας «ειλι­κρι­νής» και «ανοι­χτός» διά­λο­γος μεταξύ των δύο πλευρών, ο οποίος πρέπει να συνε­χι­στεί. Το γεγονός πάντως και μόνο ότι η συνά­ντηση αυτή πραγ­μα­το­ποιεί­ται σε ανώτατο πολι­τικό επίπεδο είναι θετικό και έχει μεγάλη σημασία, σχο­λιά­ζουν πολι­τι­κοί ανα­λυ­τές.

ΑΠΕ-ΜΠΕ