Δ. Μουτάφη: «Η ανάγκη για ισότητα και παρηγοριά, έγινε ανάγκη προστασίας της γυναίκας»

Κυρία Μουτάφη, μιλήστε μας για την ΧΕΝ Ρόδου. Πότε ιδρύ­θηκε και ποιος είναι ο ρόλος της;

Η ΧΕΝ Ρόδου, ιδρύ­θηκε το 1947 με δωδε­κα­με­λές συμ­βού­λιο. Η ίδρυσή της, οφεί­λε­ται στην ανα­γκαιό­τητα που υπήρχε λόγω της Ενσω­μά­τω­σης της Δωδε­κα­νή­σου στην Μητέρα Ελλάδα. Με την απε­λευ­θέ­ρωση ήταν επι­τα­κτική η ανάγκη στε­λέ­χω­σης των υπη­ρε­σιών. Όμως, επειδή οι άνθρω­ποι ζούσαν κάτω από το καθε­στώς της σκλα­βιάς, ήταν λίγοι εκείνοι που μορ­φώ­νο­νταν. Λίγοι ήταν εκείνοι που είχαν δεξιό­τη­τες που θα μπο­ρού­σαν να στε­λε­χώ­σουν κάποιες υπη­ρε­σίες. Γι αυτό και ιδρύ­θηκε η ΧΕΝ Ρόδου από γυναί­κες, Ροδί­τισ­σες. Επειδή δεν είχε γίνει ακόμη πλήρης εκκα­θά­ριση πλη­θυ­σμών, και υπήρχαν αρκετοί Ιταλοί, για να προ­στα­τευ­θεί το σωμα­τείο από την πρό­σμιξη πλη­θυ­σμών (λόγω του ότι οι Ιταλοί ήθελαν τον εξι­τα­λι­σμό της περιο­χής) τέθηκε στο Κατα­στα­τικό ένας περιο­ρι­σμός: απο­κλεί­ο­νταν αλλο­δα­πές γυναί­κες. Όλες ήταν απε­λευ­θε­ρω­μέ­νες Ελλη­νί­δες, Ροδί­τισ­σες και Χρι­στια­νές Ορθό­δο­ξες. Εκεί, με εθε­λο­ντι­κές εργα­σίες από ανθρώ­πους που κατεί­χαν γνώσεις και δεξιό­τη­τες, ανέ­πτυ­ξαν πολλές σχολές όπως η εκμά­θηση γρα­φο­μη­χα­νής, η κοπτική, η ραπτική, η μαγει­ρική, αγγλικά, γαλλικά. Ακόμη, μάθαι­ναν την θεα­τρική αγωγή με σκοπό τα σκλα­βω­μένα παιδιά μέσα από το θέατρο, την κουλ­τούρα, το παι­χνίδι και την δανει­στική βιβλιο­θήκη που δημιούρ­γη­σαν να ανα­κα­λύ­ψουν την χαρά της ζωής, της μόρ­φω­σης, της ανά­πτυ­ξης και της δημιουρ­γίας.

Πώς συνε­χί­στηκε η πορεία της στον χρόνο μέχρι σήμερα;

Η λει­τουρ­γία της ΧΕΝ Ρόδου συνε­χί­στηκε, και πάντα υπό την καθο­δή­γηση της ΧΕΝ Ελλάδας. Και έχει σημασία να πούμε ότι ιδρύ­θηκε το 1923, μία χρονιά – ορόσημο, μετά την προ­σφυ­γιά της Μικράς Ασίας. Την έφεραν οι Μικρα­σιά­τισ­σες που ήρθαν πρό­σφυ­γες, οι οποίες ήταν μέλη της παγκό­σμιας ΧΕΝ, που ιδρύ­θηκε το 1884. Και αυτή η χρονιά ήταν ορόσημο, καθώς αυτή την χρο­νο­λο­γία, ήταν η βιο­μη­χα­νική εποχή όταν οι γυναί­κες έφυγαν από τα κτήματα και κατέ­βη­καν στις πόλεις για να εργα­στούν. Υπήρχαν δου­λειές που έπρεπε να κάνουν κι έτσι ένιωσαν την απο­μό­νωση σε σχέση με την ζωή που έκαναν στην περι­φέ­ρεια. Γι αυτό και οι γυναί­κες, Χρι­στια­νές στο θρή­σκευμα ένιωσαν την ανάγκη να συγκε­ντρώ­νο­νται και να δια­βά­ζουν όλες μαζί την Αγία Γραφή. Εξ ού και η ονο­μα­σία: Χρι­στια­νική Ένωση Νεα­νί­δων. Σιγά σιγά αυτή η ανάγκη για ισότητα και παρη­γο­ριά, έγινε ανάγκη προ­στα­σίας της γυναί­κας, διότι αντι­λή­φθη­καν το σκληρό πρόσωπο που υπήρχε σ’ εκείνη την ανδρο­κρα­τού­μενη εποχή. Αυτές οι ημε­ρο­μη­νίες είναι σταθμοί και σε όλες τις χώρες, σημα­το­δο­τούν τις ανάγκες σε παγκό­σμιο επίπεδο. Η ΧΕΝ συντο­νί­ζει σε διεθνές επίπεδο τις δράσεις όπως π.χ. η προ­ώ­θηση της γυναι­κείας ηγεσίας. Εάν δηλαδή η γυναίκα είναι στα κέντρα λήψης απο­φά­σεων, θα μπορεί να εκπρο­σω­πη­θεί το ποσοστό του φύλου μας, στον πλανήτη όπως θα έπρεπε –αν και ακόμη είναι σε χαμηλά επίπεδα, ενώ στην εργασία είναι μεγα­λύ­τερο σε σχέση με τους άνδρες.

Κυρία Μουτάφη, δια­τε­λέ­σατε αιρετή και μάλιστα αρμόδια στην κοι­νω­νική πολι­τική. Τι απο­κο­μί­σατε από αυτή την εμπει­ρία και πώς θα την περι­γρά­φατε;

Κοι­τάξτε, η φτώχεια χτυπάει παντού. Μπορεί να δούμε μέσα σε ένα πολι­τι­σμένο και πλούσιο μέρος, ανθρώ­πους μέσα στην απόλυτη φτώχεια. Πόσω μάλλον σε ένα τέτοιο οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον που ζει η χώρα μας. Υπάρ­χουν πολλές δομές που είναι δωρεάν και πρέπει ο κόσμος να τις χρη­σι­μο­ποιεί για να βοη­θη­θεί. Ωστόσο, με την ανά­μειξή μου στα κοινά αισθάν­θηκα πολύ περή­φανη για τον τόπο μου και για τους ανθρώ­πους του, ενώ έμαθα να εκτιμώ και είδα μια άλλη πλευρά της ζωής που δεν είχα φαντα­στεί ότι υπήρχε σε τόσο μεγάλο βαθμό. Πολλοί άνθρω­ποι στή­ρι­ξαν και στη­ρί­ζουν τις δομές, δημιουρ­γή­θη­καν πάρα πολλοί σύλ­λο­γοι οι οποίοι συμ­με­τέ­χουν και πιστεύω πως μπορούν να βοη­θή­σουν τον κόσμο.

Είδαμε ότι η ΧΕΝ Ρόδου διορ­γά­νωσε μαζί με τον Δήμο Ρόδου και το Κέντρο Συμ­βου­λευ­τι­κής μια ημερίδα για την έμφυλη βία με αφορμή την Ημέρα της Γυναί­κας. Τι είναι για εσάς αυτή η μέρα;

Η Ημέρα της Γυναί­κας είναι διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμένη. Από την ημέρα που ξεση­κώ­θη­καν οι γυναί­κες και διεκ­δί­κη­σαν το δικαί­ωμά τους στην ψήφο και στην εργασία, φάνηκαν τα πραγ­μα­τικά προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζει μία γυναίκα στην κοι­νω­νία. Το Κέντρο Συμ­βου­λευ­τι­κής Υπο­στή­ρι­ξης Γυναι­κών Δήμου Ρόδου και η ΧΕΝ Ρόδου, μέσω της ημε­ρί­δας που διορ­γα­νώ­θηκε, απευ­θυν­θή­καμε κατ’ αρχήν στο προ­σω­πικό του Νοσο­κο­μείου Ρόδου για ενη­μέ­ρωση καθώς είναι το πρώτο κέντρο υπο­δο­χής της κακο­ποι­η­μέ­νης γυναί­κας. Είναι απα­ραί­τητο να γνω­ρί­ζουν οι εργα­ζό­με­νοι στο Νοσο­κο­μείο μας, όταν βρεθούν αντι­μέ­τω­ποι με μία γυναίκα που έχει πέσει θύμα κακο­ποί­η­σης ή βίας, πού θα την παρα­πέμ­ψουν για υπο­στή­ριξη. Στο νησί της Ρόδου, υπάρ­χουν πολλές τέτοιες υπο­στη­ρι­κτι­κές δομές που μπορούν να βοη­θή­σουν τις γυναί­κες που πέφτουν θύματα βίας. Οι σχέσεις ανάμεσα στα φύλα εξα­κο­λου­θούν ενίοτε να είναι ιεραρ­χι­κές και εξου­σια­στι­κές και αυτό πλήττει τόσο την κοι­νω­νική συνοχή όσο και την ίδια την ουσία της δημο­κρα­τίας. Διότι φεμο­νι­σμός σύμφωνα με τις αρχές και αξίες της ΧΕΝ δεν σημαί­νει όπως οι πολλοί νομί­ζουν μόνον πολι­τική χει­ρα­φέ­τηση της γυναί­κας. Φεμι­νι­σμός θα πει ανθρω­πι­σμός, εθνι­σμός, πατριω­τι­σμός. Φεμι­νι­σμός θα πει παδιά που ανα­τρέ­φο­νται ως άνθρω­ποι, ύπαρξη σπιτιού που διοι­κεί­ται δίκαια, ύπαρξη αλλη­λεγ­γύης μεταξύ άντρα και γυναί­κας, ύπαρξη πατρί­δας και εξίσου ισχυ­ρούς παρά­γο­ντες του μεγα­λείου της, τον άνδρα και τη γυναίκα.

Μιλήστε μας για την περί­φημη «Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης» η οποία δεν έχει εφαρ­μο­στεί ακόμη στην Ελλάδα και μάλιστα στις 8 Μαρτίου, η ΧΕΝ σε πανελ­λή­νιο επίπεδο αφού συγκέ­ντρωσε έναν μεγάλο αριθμό υπο­γρα­φών, τις παρέ­δωσε στον ίδιο τον πρω­θυ­πουργό κ. Αλέξη Τσίπρα, μέσα στην Βουλή.

Η Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, απο­τε­λεί ένα σημα­ντικό βήμα στη μακρό­χρονη και σταθερή προ­σπά­θεια του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης να εξα­σφα­λί­σει τον σεβασμό των δικαιω­μά­των των γυναι­κών. Στο­χεύει στην εναρ­μό­νιση των εθνικών νομο­θε­σιών, αλλά και στην ανά­πτυξη διοι­κη­τι­κών πρα­κτι­κών που απο­σκο­πούν στην πρόληψη και κατα­πο­λέ­μηση της βίας κατά των γυναι­κών και της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, ώστε τα θύματα της βίας να απο­λαμ­βά­νουν ίσης προ­στα­σίας σε όλα τα κράτη – μέλη του Συμ­βου­λίου. Οι ρυθ­μί­σεις της Σύμ­βα­σης εκκι­νούν από την παρα­δοχή ότι το κοι­νω­νικό φύλο απο­τε­λεί τη βάση ανά­πτυ­ξης προ­σβλη­τι­κών, επι­θε­τι­κών και βίαιων συμπε­ρι­φο­ρών, που απο­μειώ­νουν την κοι­νω­νική παρά­σταση των θυμάτων, θίγουν την προ­σω­πι­κό­τητά τους και συχνά επι­φέ­ρουν σοβαρές ψυχο­σω­μα­τι­κές βλάβες, ακόμη και τον θάνατο. Για τον λόγο αυτό, παρ’ ότι τα κράτη – μέλη παρω­θού­νται να λάβουν μέτρα προ­στα­σίας όλων των θυμάτων της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, οι δεσμεύ­σεις που απορ­ρέ­ουν από αυτή αφορούν κατά κύριο λόγο τις γυναί­κες. Χαρα­κτη­ρι­στικό της Σύμ­βα­σης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης είναι η αναφορά της στην έμφυλη βία και η έμφαση που απο­δί­δει στην πρόληψη. Εντελώς ενδει­κτικά, στη Σύμβαση προ­βλέ­πε­ται η υπο­χρέ­ωση των συμ­βαλ­λό­με­νων κρατών να εξα­σφα­λί­σουν την κατάρ­τιση επαγ­γελ­μα­τιών που ασχο­λού­νται με τα θύματα της βίας, την υλο­ποί­ηση θερα­πευ­τι­κών προ­γραμ­μά­των για τους δράστες εγκλη­μά­των ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας και προ­σβο­λών της γενε­τή­σιας ελευ­θε­ρίας, καθώς και να διορ­γα­νώ­νουν δράσεις δημο­σιό­τη­τας για την κατάρ­γηση των στε­ρε­ο­τύ­πων και την εξα­σφά­λιση του σεβα­σμού της δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τας. Σημα­ντι­κές προ­βλέ­ψεις για την προ­στα­σία των θυμάτων επι­βάλ­λουν στα κράτη – μέλη να ενι­σχύ­σουν τη μέριμνα που λαμ­βά­νουν για τη στήριξή τους.

Το 2010 αν και υπο­γρά­φτηκε από 180 χώρες, η Ελλάδα ακόμη δεν την έχει επι­κυ­ρώ­σει. Γι αυτό και η ΧΕΝ συγκέ­ντρωσε υπο­γρα­φές από όλη την Ελλάδα (25 κέντρα, σε 13 Περι­φέ­ρειες της χώρας) και η πρό­ε­δρός μας, κα Καρα­βά­νου τις παρέ­δωσε στον πρω­θυ­πουργό κ. Αλέξη Τσίπρα, μέσα στην Βουλή. Συγκε­ντρώ­θη­καν 15.000 υπο­γρα­φές ενώ από την Ρόδο, όλο το δημο­τικό συμ­βού­λιο υπέ­γραψε! Ελπί­ζουμε ότι θα προ­χω­ρή­σει σύντομα και θα υπο­γρα­φεί.