Γ.Μαυρωνάς: «Υπάρχει αβεβαιότητα και ανασφάλεια σε ό,τι αφορά τα φορολογικά και ασφαλιστικά»

Κύριε Μαυρωνά, να ξεκι­νή­σουμε από τις τελευ­ταίες εξε­λί­ξεις. Τι περι­μέ­νουμε για το 2018 σε συντά­ξεις και ασφα­λι­στικό;

Θα ήθελα να ξεκι­νήσω από το γεγονός πως υπάρχει μια αβε­βαιό­τητα και ανα­σφά­λεια σχετικά με το τι γίνεται με όσα μας αφορούν: τα φορο­λο­γικά, τα ασφα­λι­στικά και σε ό,τι επη­ρε­ά­ζει το εισό­δημά μας. Πέρα από τις δεδο­μέ­νες αλλαγές που σιγά σιγά απο­δε­χό­μα­στε όλοι όπως είναι οι μειώ­σεις στις συντά­ξεις, το αβέβαιο καθε­στώς στα εργα­σιακά κ.λπ. αυτό που παρα­τη­ρούμε ως δικη­γό­ροι είναι μια αδυ­να­μία να εφαρ­μο­στούν ακόμη κι αυτά τα και­νούρ­για που έχουν νομο­θε­τη­θεί. Παρά­δειγμα, υπάρχει μια μεγάλη αδυ­να­μία στον ΕΦΚΑ να λει­τουρ­γή­σει όπως πρέπει. Ενώ ο ΕΦΚΑ υπο­τί­θε­ται ότι θα συνέ­νωνε όλα τα ταμεία, θα δημιουρ­γούσε αυτό­μα­τες δια­δι­κα­σίες, θα επι­τά­χυνε την δια­δο­χική ασφά­λιση, θα καταρ­γούσε τις αλλη­λο­γρα­φίες και τις καθυ­στε­ρή­σεις μεταξύ των ταμείων, θα έκανε πιο απλό τον υπο­λο­γι­σμό. Όμως, δεν βλέ­πουμε τίποτε από όλα αυτά να έχει γίνει. Βλέ­πουμε έναν νόμο να έχει ψηφι­στεί από τον Μάιο του 2016, έχουμε φτάσει στον Μάρτιο του 2018 κι ακόμη να περι­μέ­νουμε στα πιο σημα­ντικά θέματα εγκυ­κλί­ους και οδηγίες. Κι ακόμη και οι εγκύ­κλιοι κάνουν το τοπίο ακόμη πιο ασαφές και δεν ξεκα­θα­ρί­ζουν τα πράγ­ματα.

Θα σας δώσω ένα παρά­δειγμα: οι διπλο­α­σφα­λι­σμέ­νοι που είναι μια μερίδα δημο­σίων υπαλ­λή­λων, οι οποίοι είναι επι­στή­μο­νες και είχαν ασφά­λιση στο Δημόσιο και στον αντί­στοιχο τομέα ασφά­λι­σης του επαγ­γέλ­μα­τός τους. Π.χ. μηχα­νι­κοί στο ΤΣΜΕΔΕ, δικη­γό­ροι στο ΕΤΑΑ, γιατροί στο ΤΣΑΥ κ.λπ. που σημαί­νει υπο­χρε­ω­τική ασφά­λιση και στα δύο ταμεία, υπο­χρε­ω­τι­κές εισφο­ρές σε όλο τον ασφα­λι­στικό τους βίο. Αυτό σημαί­νει πως όταν κάποιος έχει πλη­ρώ­σει αυτές τις εισφο­ρές, περι­μέ­νει δύο συντά­ξεις όταν συμπλη­ρώ­σει τα αντί­στοιχα χρόνια για να θεμε­λιώ­σει το δικαί­ωμά του. Ωστόσο, υπάρχει ένα τερά­στιο ζήτημα με την εγκύ­κλιο που δίνει οδηγίες για την εφαρ­μογή του πλαι­σίου σ’ αυτές τις συντά­ξεις των διπλο­α­σφα­λι­σμέ­νων και είναι στον «αέρα». Όσοι έχουν κάνει αίτηση για σύνταξη, τους καλεί το ταμείο τους αυτή την στιγμή, και τους λέει, χωρίς να στα­μα­τή­σουν να εργά­ζο­νται στο δημόσιο να ζητή­σουν υπο­χρε­ω­τικά μέχρι τις 31 Μαρτίου 2018, τον συνυ­πο­λο­γι­σμό του χρόνου ασφά­λι­σης στο δημόσιο απο­κλεί­ο­ντας τους, από πλήρη σύνταξη όταν έρθει η ώρα τους. Και τού­μπα­λιν. Αυτά τα πράγ­ματα δεν έχουν ξανα­γί­νει. Και η εναλ­λα­κτική που τους δίνει, είναι να απο­σύ­ρουν και την πρώτη αίτησή τους που έχουν κατα­θέ­σει από το 2016 και να χάσουν τα δικαιώ­ματά τους. Και βέβαια, τα ταμεία δεν είναι έτοιμα να εφαρ­μό­σουν ούτε το πιο απλό: την αίτηση για το τι θέλει να κάνει, κάποιος για την μέχρι την 31η Μαρτίου.

Σε κάθε περί­πτωση, νομο­θε­τή­θη­καν κάποια πράγ­ματα τα οποία βλέπω ότι αδυ­να­τούν να εφαρ­μο­στούν. Κάνουμε μια ανα­διάρ­θρωση αυτού του συστή­μα­τος με τον ΕΦΚΑ. Τι γίνεται τελικά; Πώς θα τον εφαρ­μό­σουμε;

Υπάρχει ένα ζήτημα που απα­σχο­λεί ιδιαί­τερα τους κατοί­κους των νησιω­τι­κών και κατ’ εξοχήν του­ρι­στι­κών περιο­χών, όπως το πρό­βλημα που αφορά την ασφά­λιση όσων έχουν του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα. Τι γίνεται με αυτό;

Είναι ένα ζήτημα. Παλαιό­τερα, όσοι είχαν του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα, δωμάτια κ.λπ. και είχαν ασφά­λιση για άλλο λόγο, σε άλλο τομέα, σε άλλο ταμείο π.χ. στο ΙΚΑ έπαιρνε απαλ­λαγή είτε από τον ΟΓΑ είτε από τον ΟΑΕΕ για την ασφά­λισή του που έπρεπε να έχει, γιατί είχε ασφά­λιση κι αλλού. Οσοι είχαν μέχρι πέντε δωμάτια, είχαν υπο­χρέ­ωση για ασφά­λιση στον ΟΓΑ –εάν ήταν ασφα­λι­σμέ­νοι αλλού, απα­λάσ­σο­νταν. Από έξι δωμάτια μέχρι δέκα, είχαν υπο­χρέ­ωση ασφά­λι­σης στο ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ). Αυτό άλλαξε πάλι με το Νόμο Κατρού­γκα­λου που λέει ‘δεν μ’ενδιαφέρει αν είσαι ασφα­λι­σμέ­νος αλλού – αν έχεις του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα θα ασφα­λι­στείς και θα απο­δώ­σεις διπλές εισφορές’. Το θέμα είναι ότι αυτό δεν έχει ισχύσει μέχρι τώρα. Έχουμε απο­στεί­λει και σχετικά ερω­τή­ματα για το τι θα γίνει με όσους από 1.1.2017 έχουν υπο­χρέ­ωση από­δο­σης εισφο­ράς για τα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα τους ή τις του­ρι­στι­κές τους επι­χει­ρή­σεις; Θα τους έρθουν όλες μαζε­μέ­νες; Και στο πλαίσιο της του­ρι­στι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, είναι δυνατόν η ασφά­λισή τους, ακόμη και τώρα να μην έχει ξεκα­θα­ρί­σει; Το θέμα είναι ότι οι υπο­χρε­ώ­σεις αυτές «τρέχουν», έρχο­νται μαζε­μέ­νες και δεν ξέρουν τι να κάνουν.

Να περά­σουμε στις συντά­ξεις. Οι συντα­ξιού­χοι βλέπουν συνεχώς μειώ­σεις. Τι περι­μέ­νουμε φέτος;

Οι μειώ­σεις που είναι σίγου­ρες και περι­μέ­νουμε είναι για τους παλιούς συντα­ξιού­χους που θα προ­κύ­ψει από 1.1.2019 μέσω του επα­νυ­πο­λο­γι­σμού στις συντά­ξεις τους συν το κόψιμο της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς που θα προ­κύ­πτει με βάση το νέο σύστημα. Συνεπώς, οι παλαιοί συντα­ξιού­χοι με καλύ­τερα ποσά σύντα­ξης, θα δουν πολύ μειω­μέ­νες τις συντά­ξεις τους (κύριες και επι­κου­ρι­κές) όπως και τα οικο­γε­νειακά επι­δό­ματα. Όσον αφορά τους συντα­ξιού­χους που βγαί­νουν υπό την ισχύ του νέου υπο­λο­γι­σμού θα παίρ­νουν έως 900 ευρώ. Για λιγό­τερα εισο­δή­ματα ή χρόνια ασφά­λι­σης, συμπιέ­ζο­νται στα 500 – 600 ευρώ. Οι παλαιοί συντα­ξιού­χοι είναι όσοι έχουν βγει μέχρι τα μέσα του 2016. Όσοι υπέ­βα­λαν μετά από αυτή την ημε­ρο­μη­νία, μπήκαν στο νέο τρόπο υπο­λο­γι­σμού. Ωστόσο, μπορεί να μειώ­νο­νται οι συντά­ξεις αλλά αυτό που πρέπει να κάνει το κράτος είναι του­λά­χι­στον να του εξα­σφα­λί­ζει ένα σταθερό πλαίσιο. Δεν μπορεί να φοβό­μα­στε ανά πάσα στιγμή τι θα γίνει με τις συνε­χείς μειώ­σεις.

Να περά­σουμε στα εργα­σιακά. Είναι γεγονός πως κι εκεί υπάρχει αβε­βαιό­τητα. Υπάρχει η μειω­μένη απα­σχό­ληση, η μειω­μένη ασφά­λιση, η απε­λευ­θέ­ρωση των απο­λύ­σεων και παράλ­ληλα η μαύρη εργασία.

Κοι­τάξτε, η μαύρη εργασία είναι ένα ζήτημα το οποίο δύσκολα αντι­με­τω­πί­ζε­ται παρά τις κυρώ­σεις. Βέβαια αν ένας εργα­ζό­με­νος εάν δεν ασφα­λί­ζε­ται, δια­κιν­δυ­νεύει το αν θα πάρει ή όχι, σύνταξη στο μέλλον ενώ δημιουρ­γεί ένα πρό­σθετο πρό­βλημα στα ταμεία ασφά­λι­σης, τα οποία δεν εισπράτ­τουν τιε εισφο­ρές που πρέπει και για να καλύ­ψουν τις ‘τρύπες’ γίνο­νται πολύ πιο επι­θε­τικά σε όσους έχουν οφειλές. Με αυτό τον τρόπο χάνεται και η αξιο­πι­στία των ασφα­λι­σμέ­νων προς τα ταμεία. Κι από την άλλη, κάποιοι σκέ­φτο­νται ότι αφού δεν πρό­κει­ται να πάρουν σύνταξη, για ποιον λόγο να κατα­βάλ­λουν εισφο­ρές.

Τι θα λέγατε τώρα σε όσους βρί­σκο­νται κοντά στην σύνταξη και σκέ­φτο­νται να βγουν στο επόμενο διά­στημα;

Η κάθε περί­πτωση είναι απο­λύ­τως ξεχω­ρι­στή και προ­σω­πική. Εάν έπρεπε να δώσω μια γενική συμ­βουλή, είναι ότι καλό είναι να πιά­νουμε πάνω από 30 έτη ασφά­λι­σης (το βέλ­τι­στο είναι να πλη­σιά­ζουμε την 40ετία για μια αξιο­πρεπή σύνταξη) αλλά εάν είμαστε σε μια φάση που δυσκο­λευό­μα­στε να βρούμε δουλειά και άλλα προ­βλή­ματα, θα πρέπει να δούμε πώς μπο­ρούμε να θεμε­λιώ­σουμε δικαί­ωμα για σύνταξη. Συνήθως ένα ή δύο έτη, δεν κάνουν τις δια­φο­ρές. Πρέπει να παρα­μέ­νουμε όσο μπο­ρούμε ασφα­λι­σμέ­νοι. Ειδάλ­λως θα κοι­τά­ξουμε την πρόωρη και μειω­μένη σύνταξη, που σε κάποιες κατη­γο­ρίες, συμ­φέ­ρει.